سایتو کنین:

سایتو کنین:

در سال 1955 دانشمندی بنام میلر موفق شدکه از DNA تجزیه شده اسپرم شاه ماهی اولین انگیزننده تقسیم یاخته ای را جدا کندو آن را کنین نام نهاد و بعدها معلوم شد که این ماده مصنوعی در گیاه وجود ندارد و اولین ماده طبیعی استخراج شده از گیاه که در واقع سیتو کنین طبیعی می باشد از بذر ذرت به دست آمده که آن را زآتین نامیده شد. زآتین یکی از فعالترین سایتوکنین شناخته شده است که دارای اثرات رونق بخشی دارد که مهمترین آن تقسیم سلولی است . سایتوکنین ها بطور عمده در مریستم های انتهایی ریشه ، گل آذین ها ومیوه های در حال رشد ساخته می شود. . سایتوکنین ساخته شده در نوک ریشه بوسیله شیره خام آوند های چوبی و در بخش های بالایی گیاه توسط آوند های آبکشی بسمت پایین انتقال می یابد.

نقش سایتوکنین در گیاه:

1- بزرگ شدن و طویل شده سلولها: سیتوکنین ها در مرحله طویل شدن سلول یا بزرگ شده آن رشد تاثیر می گذارد ولی اینکه اثر رونق بخشی یا باز دارنده است بستگی به اندام مربوط نوع بخصوص سایتوکینین و غلطت آن دارد.

2- ایجاد جوانه گل و نمو آن: در برخی از گیاهان افزایش نسبت سایتوکنین به اکسین سبب پیدایش جوانه ها و در نتیجه شاخه های برگدار می شود.

3- تشکیل ریشه: سایتوکنین با غلظت خیلی کم به تشکیل ریشه کمک کرده ولیکن در غلظت زیاد از تشکیل آن جلو گیری می کند.

4- پیری دیر رس: این هورمون پیری را در برگها با غلظت نسبتاً کم به تاخیر می اندازد و از ریزش گلهای و برگه و میو ها جلوگیری می کند.

5- پارتنوکارپی: جیبرلین همانند هورمون های گروه آکسین و جیبرلین باعث پارتنوکارپی می شوند.

6- تاثیر روی گل دادن: سایتوکنین باعث تولید گل در گیاهان روز بلند شرایط روز کوتاه و برعکس می شود.

7- شکستن دوره خواب بذر: سایتوکنین ها در غلظت مناسب با جیبرلین ها و نور قرمز خاصیت شکستن دوره خواب بذور حساس به نور را دارد.

کاربرد در باغبانی:

1- کاربرد سایتوکنین در کشت بافت جهت تولید گیاهانی مانند داودی، میخک که هم اکنون بطور تجاری در سطح بزرک انجام می گیرد.

2- بکار گیری جهت بی اثر کردن چیرگی اتنهایی در گلکاری مانندحسن یوسف ، فلفل زینتی، و تولید بوته های منشعب و متراکم و بازار پسند.

3- طولانی کردن عمر گلهای بریدنی و سبزیها برگی در مراحل بعد از برداشت.

4- استفاده از این هورمون در اوایل تابستان می تواند باعث شاخه زایی می شود.

5- بکارگیری این هورمون در سیب 10 روز بعد از اینکه باز شدند باعث تولید میو هایی دراز تر خواهد شد.

6- خیساندن بذور در محل سایتو کنین یک روز قبل باعث افزایش جوانه زنی می شود.

7- محلول پاشی با سایتوکنین روی برگها نسبت رشد ریشه به شاخه را کاهش می دهد در حالی که کاربرد آن روی ریشه این نسبت را افزایش می دهد.

8- جایگزین سرمای مورد نیاز درختانی باشد ریشه هایشان در معرض سرما قرار نگرفته اند.

9- رشد اولیه تخمدان در میوه ها را باعث می شود.

10- ریزش میوه در نهالهای جابجا شده می تواند به علت کمبود سایتوکنین باشد.

11- بوجود آوردن جوانه های اتفاقی روی شاخه های درختان میوه و همچنین وتبدیل پیچک به خوشه در درخت انگور.

12- سایتو کنین دوره نونهالی را را در در ختان میوه کو تاه می کند.

13- هورمون سایتو کنین رقابت بین رشد مر

ادامه نوشته

جیبرلین :

جیبرلین :

علامت اولیه بیماری باکانا(Dakanae) یا نشاء احمق برنج که گیاهان آلوده از گیاهان سالم بلندتر بودند توسط متخصصان ژاپنی کشف شده که عامل آن را قارچ ژیبرلا فوجیکوری از گروه آسکومیستها (کیسه دار) بود و در سال 1938 ماده متبلوری از این عصاره بدون قارچ محیط کشتی که این قارچ در آن رشد کرده بوده کشف شد که اثر این محلول جیبرلین نامیده شد.

نواحی عمده ساخته شدن جیبرلین در گیاهان برگهای مریستمی ، نوک ریشه ، بذر های در حال رشد می باشد و انتقال این هورمون در گیاهان کاملاً بطور آزاد و هم در آوند آبکش و هم در آوند چوبی روی می دهد. جیبرلین ها گروه های مشخصی از هورمون های گیاهی است که بسیار به هم شبیهند و فرمول اسید جیبرلیک GA یکی از بهترین و معروفترین این گروه می باشد.

نقش جیبرلین در گیاه:

1- طویل شدن سلولها: جیبرلین ها همانند اکیسن در طویل شده اندامهای گیاهی نقش بازی می کنند

2- اثر روی گل دادن :برخی از جالبترین اثرات جیبرلین ها روی گل دادن گیاهان است بطوری که همانند اکسین ها در گیاهان روز بلند باعث تولید گل و از طرفی در روی گیاهان روز کوتاه باعث توقف گلدهی می شود.

3- طویل شده وتشکیل ریشه ها: برخی جیبرلین ها به غلظت مناسب لااقل در بعضی گونه ها به طویل شده ریشه کمک می کنند و از طرفی دیگر در اثر جیبرلین ها از تشکیل ریشه روی قلمه ها جلوگیری می کند که علت آن خنثی کردن اثر اکسین ها است.

4- رشد برگ: با توجه به اینکه طول موج های کوتاه ناحیه قرمز در ایجاد رشد برگ موثرترین است این هورمون می تواند جایگزین نور قرمز شود.

5- سبز کردن بذر: بذر تعدادی از انواع گیاهان بعد از جذب آن برای اینکه سبز شود قبلاً لازم است که در معرض نور قرار گیرد که در واقع نور قرمز طیف از این نظر موثرترین است که جیبرلین می تواند جایگزین خوبی برای آن باشد و به عبارت دیگردر شکستن دوره خواب بذور جیبرلین جایگزین نور قرمز می شود.

6- شکستن دوره خواب جوانه: شکستن دوره خواب بعضی از گونه های گیاهان چوبی مناطق معتدل تحت کنترل فتوپریود است لذا این هورمون می تواند جایگزین خوبی برای فتوپریود به طول کافی باشد.

7- افزایش طول میان گره ها: استفاده از این هورمون در گیاهان می تواند منجر به افزایش طول میان گره ها شود.

کابرد جیبرلین در باغبانی:

1- مهمترین کاربرد این هورمون در بالابردن میزان محصول انگور است که این عمل بسته به زمان کاربرد هورمون به دوصورت انجام می گیرد .

الف- هورمون پاشی پیش از عمل باروری یعنی حدود 10 روز قبل از ریزش گلبرگها یا کلاهک گل ها صورت می گیرد که این عمل باعث از بین بردن مادگی و تولید حبه های بدون دانه ناشی از بکرزایی می شود ضمناً این عمل با ریزش تعدادی از حبه ها همراه است و در انگورهای دارای تراکم زیاد است مانند یاقوتی باعث باز شدن خوشه و بالا رفتن کیفیت محصول می گردد.

ب- محلول پاشی پس از انجام عمل باروری و تشکیل حبه ها یعنی از زمان ریزش حدود 75 درصد کلاهک ها به بعد انجام می گیرد در این حالت تک حبه های درشت تر شده و محصول ازدیاد می یابد.

2- جیبرلین ها ایجاد میوه های ناشی از بکرزایی را روی گیاهان که بطور طبیعی توانایی این کار داشته باشند افزایش می دهد.

3- بزرگی درشتی میوه: برای تولید میوه های درشت و بهتر و برای جلوگیری از ترک ناشی از بارندگی در میوهای گیلاس استفاده از جیبرلین سه هفته قبل از برداشت موثر و مفیداست.

4- کیفیت میوه: استفاده از این هورمون 4 الی5 هفته قبل از براداشت برروی میوه های آلوده باعث بهبود کیفیت می شود.

5- تاخیر در رسیدن میوه ها: میوه های مانند خرمالو که اگر پیش از رسیدن چیده نشوند به سرعت نرم و فاسد می شوند و یا میوه های پرتقال و لیمو زمانی روی درخت می رسند که عرضه است به بازار زیاد و یا قیمت ها پایین است که غالبا ضرر اقتصادی را به همراه موارد استفاده از هورمون جیبرلین هنگامی که میوه ها هنوز سبز هستند یعنی حدود یکماه قبل از رسیدن مدتی نسبتا طولانی همانطور سبز روی درخت باقی خواهند ماندواز طرفی استفاده از این هومون در گیلاس حدود سه هفته قبل از برداشت و در گلابی چهار هفته قبل از برداشت در دیر برداشت کردن محصول موثر است.

6- جیبرلین در انگور باعث افزایش اندازه حبه می شود و در سیب و گلابی باعث دراز شدن اندازه میوه ها می شود.

7- افزایش گل در خیار گلخانه ای از هورمون جیبرلین استفاده می شود.

8- در افزایش جوانه زنی بذرهای سیب ،

ادامه نوشته

اکسین:

اکسین:

اولین گروه هورمون گیاهی هستند که کشف شدند و مورد استفاده قرار گرفته. ماهیت هورمونی آنها بطور روشن در آزمایشی که برای اولین بار توسط وانت در سال 1928 انجام گرفت در کولئوپتیل یولاف از گیاهان تیره غلات نشان داده شده و در غلظت کمتر از 10*1مولار می توان به کار برد طبیعی ترین ترکیبی که در گیاهان شاخته شده است اسید ایندول -3- استیک (IAA) می باشد که احتمالاًدر گیاهان از اسید آمینه تریپتو فان ساخته می شود . مراکز عمده ساخته شدن آکسین بافت های مریستمی انتهایی از قبیل جوانه های در حال باز شدن ، برگهای جوان ، نوک ریشه ، گلها یا گل آذین روی ساقه گلدار می باشد و نحوه انتقال آکسین در اندامهای جوان از بالا به پایین و در اندامهای پارانشیمی در داخل آوند های آبکشی انجام می گیرد و در ریشه هم از نوک ریشه به سمت بالای ریشه صورت می گیرد. از آکسین های مصنوعی می توان به اسید -نفتالین- استیک، اسید ایندول -3- بوتیریک ، اسید 2-4-در کلرو فنواکسی استیک ، اسید نفتاکسی استیک و اسید تریو یدوبنزوئیک اشاره نمود . اسید ایندول استیک بعنوان هورمون طبیعی در اثر آنزیم هایی ازقبیل اکسیدازها و فنولاز ها تجزیه می شود.قابل ذکر است بکار بردن غلظت های نسبتاً زیاد آکسین ها همچنین منجر به نقایصی در گیاهان از قبیل تغییر شکل برگ، ساقه و ریشه، رنگ پریدگی برگها ٍ جلوگیری از طویل شدن ریشه ها یا باز شدن گلها و ایجاد ورم و آماس می شود.

نقش اکسین در گیاه:

1- طویل شدن سلولها و اندامها: اولین اثر آکسین ها می باشد که افزایش غلظت آکسین شدت طویل شدن سلولها را به همراه دارد.اما اثر بازدارندگی نیز دارد یعنی آکسین با همان غلظتی که سبب تشدید طویل شدن اندامها هوایی را دارد طویل شدن ریشه را کند می سازد.

2- نور گرایی(فتوتروپیسم):این اثر که بیشتر بصورت خمیدگی در گیاه می باشد بعلت توزیع نامتقارن اکسین در اندام مربوط قابل ملاحظه می باشد خمیدگی مزبور ناشی از این است رشد در سمت نزدیک به نور تا حدودی کند و رشد سمتی که به دور از آن است شدید تر است.

3- زمین گرایی: در ریشه نظییر ساقه که رشد افقی دارد تجمع زیادتر اکسین در نیمه زیرین رشد ریشه را کند کرده و سبب خمیدگی می شود.

4- فعال ساختن لایه زاینده: فعالیت لایه زاینده بوسیله آکسین ها که در درون ساقه از بالا به پایین و از جوانه های در حال رشد حرکت می کند تجدید می شود.

5- ایجادگل: آکسین گل دادن بعضی از گیاهان روز بلند به شرط آنکه دوره فتوپریود به اندازه کافی برای گلدهی گیاهان طولانی باشد تسریع می نماید.مانند سیلن و بذرالبنج از طرفی گلدهی در برخی گیاهان روز کوتاه در صورت استعمال آکسین در دوره تاریکی متوقف می نماید.

کاربرد آکسین در باغبانی:

1- تنک کردن و جلوگیری از ریزش گل و میوه:پایدار ماندن میوه های در حال رشد ، گلها و برگهای جوان که از منابع مهم تولید آکسین به شمار می روند بر روی گیاه بستگی به تعادل بین میزان آکسین داخلی آنها و مقدار آکسین دارد.هر گاه به دلیلی این تعادل به بخورد در محل اتصال دمبرگ یا دمگل یا میوه به ساقه یک لایه چوب پنبه ای به نام لایه سواگر ایجاد می گرددو اندام مربوطه از گیاه جدا می شود و ریزش می کند این موضوع در باغبانی بویژه در میوه کاری دارای اهمیت می باشد. چرا که درختان میوه چندین برابر توانایی خود گل تولید می کنند و اگر همگی تبدیل به میوه شوند اولاً: میوه های ریز و نامرغوبی تولید می شود ثانیاً : درخت ضعیف می شودو نهایتاً نه تنها بسیاری از میوه ها بعلت عدم تغذیه کافی ریزش خواهند کرد. از طرفی امکان عدم تشکیل جوانه گا برای سال بعد وجود دارد لذا جهت جلوگیری از این امر استفاده به موقع از محلولهایی اکیسینی که گلها ی ضعیف تر را وادار به ریزش می کند مفید می باشد و به این عمل تنک کردن گفته می شود.

2- تولید بافت پینه ای : اثبات شده است که قدرت تولید پینه در گیاهان مختلف رابطه مستقیمی با میزان اکسین یاخته های ناحیه زخم شده آنها دارد لذا زخم هایی که به دلیل مختلف مانند هرس ، قلمه گیری در گیاه بوجود می آید و استفاده از آکسین جهت تقسیم یاخته های پارانشیم ناحیه زخمی برای ایجاد بافتی یکنواخت و تر میم محل زخم موثر می باشد.

3- ریشه دار کردن قلمه ها: پژروهش ها حاکی از آن است که قدرت ریشه زایی آکسین با غلظت آکسینی که در یاخته ها ی بافت پینه ای ناحیه ته تیل یافت می شود ارتباط مستقیم دارد لذا استفاده از آکسین در ریشه زایی قلمه ها موثر می باشد اما دو نکته لازم تذکر است:

الف- اگر قلمه گرفته شده اصولاً قدرت ریشه زایی نداشته باشد نمی توان آن را با استفاده از هورمون وادار به این کارکرد.

ب- اثر آکسین صرفاً برای تولید سر آغازه های ریشه است و اگر این ماده مدت زیادی در محیط کشت باقی بماند از رشد ریشه ها ی تولید شده جلوگیری می کند.

4- جلوگیری از رشد نرک ها و پاجوش ها : در گیاهان بعد از هرس شدید تعدادی شاخه غیر بارور به نام نرک تولید می شود که بعلت عدم میوه دهی می بایست هرس شوند لذا اگر محل زخم پیرایش را با محلول یک درصد اسید نفتالین استیک محلول پاشی شود از رشد نرک ها جلوگیری می شود قابل ذکر است که از آکسین برای جلوگیری از رشد پاجوش ها نیز بکار می رود.

5- گل انگیزی و تولید میوه: محلول پاشی گیاهان با آکسین قبل ازاینکه شرایط طول روز برای گل دادن مناسب شود باعث گل می شود مانند آناناس و از

ادامه نوشته

هورمون های گیاهی و کاربرد آن در گیاه و باغبانی

هورمون های گیاهی و کاربرد آن در گیاه و باغبانی

 

اول بچه ها بذارید یک تعریف از هورمون بکنم :

واژه هورمون به موادمعینی اطلاق می شود که در بخشی از موجود زنده ساخته شده و پس از انتقال اثرات فیزیولوژیکی محسوسی در دیگر قسمتهای آن به جا می گذارد و در تراکم های بسیار کم فعالند.

 

اشاره

واژه هورمون به موادمعینی اطلاق می شود که در بخشی از موجود زنده ساخته شده و پس از انتقال اثرات فیزیولوژیکی محسوسی در دیگر قسمتهای آن به جا می گذارد و در تراکم های بسیار کم فعالند.این تصور کلی در اصل در قلمرو فیزیولوژیکی حیوانی بوجود آمده و این واژه هورمون از ریشه یونانی به معنی تهیج کردن گرفته شده است. در گیاهان ترکیبات مترادف ولی از نظر شیمیایی کاملاً متفاوت یافت می شود و واژه هورمون بطور صحیح آنها را در بر می گیرد هورمون های گیاهی که اغلب فیتو هورمون خوانده می شود در بافتهای مریستمی و یا لااقل جوان از هر نوع ساخته می شوندو غالبا اثرخود را پس از انتقال می گذارندکه تا حدودی دورتر از بافتی که ساخته شده اند. هورمون ها با آنزیم ها و تیامین ها و DNA در این خاصیت مشترکند که به غلظت بسیار کم یا ناچیزباعث ایجاد اثرات فیزیولوژیکی عمیق می شوند. اصولاً واژه هورمون باید به ترکیباتی محدود شود که به طور طبیعی در درون موجود زنده ساخته می شود لذا در تعریف هورمون گیاهی می توان گفت مواد آلی می باشد که مواد غذایی نبوده و توسط گیاهان تولید می شود و در غلظت های کم فرآیند فیزیولوژیکی را تنظیم می کند .آنها در درون گیاه، از محل تولید به محل اثر، انتقال می یابد اما گاهاً موادی که معلوم نیست در گیاه وجود داشته باشد اثرات مشابه و بعضی اوقات عیناً نظییر یکی از هورمون های طبیعی گیاهی را دارندکه از نام نهادن هورمون گیاهی می بایست خود داری نمود بلکه واژه برتر برای این چنین ترکیباتی که اثر هورمون مانندروی گیاه دارند تنظیم کننده رشد می باشد و در تعریف آن می توان گفت ترکیبات سنتزشده یا هورمون های گیاهی هستند که فرآیند های فیزیولوژیکی را تغییر می دهد این مواد تقلید کردن از هورمون ها ، تاثیر روی (سنتزشدن) هورمون ها و از بین بردن و یا انتقال و یا (به احتمال) تغییر دادن محل تاثیر هورمونی رشد را تنظیم می کند . با این وصف برای متمایز کردن آنها می توان گفت تمام هورمون ها ، تنظیم کننده رشد هستند اما تمام تنظیم کننده های رشد هورمون نیستند.

ادامه نوشته

زبان گنجشک

زبان گنجشک

نام علمی: Fraxinus velutina

نام انگلیسی: Arizona Ash; Velvet Ash

خانواده : oleaceae

 

http://www.public.asu.edu/%7Ecamartin/plants/Plant%20html%20files/fraxinusvelutina.jpg

 

 

جنبه های زیبایی : برگ و رنگ آمیزی پاییزی

کاربرد: سایبان ، حواشی خیابان

 

http://ohioline.osu.edu/b877/images/b877_88.jpg

 

ارتفاع 9 تا 12 متر

قطر تاج پوششی 4 تا 9 متر

 

 

 

در جوانی دارای فرم باز ، تاجی باریک و هرمی است که به تدریج به سایه گستر تبدیل میشود .در بلوغ تاج متراکم دارد

پوست تنه خاکستری، قرمز با شیار عمیق است .

 

 

http://www.naturesongs.com/vvplants/azash5.jpg

برگها متقابل ، مرکب به طول 10 تا 20 سانتیمتر .معمولاً 5 برگچه ای تا حدی متفاوت ، گاهی پرزدار ، دندانه دار یا بدون دندانه به طول 2 تا 4 و پهنای 2 تا 2.5 سانتیمتر . رنگ برگها سبز روشن که در پاییز ، قبل از خزان زرد میشه .

 

 

 

http://fireflyforest.net/images/firefly/2005/July/Fraxinus-velutina-seeds.jpg

 

 

http://fireflyforest.net/images/firefly/2006/November/Autumn-Velvet-Ash-2.jpg

 

 

 

گل: چند جنسی بدون کاسبرگ،نافه با دو پرچم ، در اسفند یا فروردین قبل از باز شدن برگها شکوفا میشوند .

درختی 2 پایه و گلهای نر و ماده روی درختان جداگانه شکوفا میشوند .

 

 

میوه : فندقه های بالدار مستطیلی – واژه تخم مرغی تا بیضوی به رنگ قهوه ای به طول 2.5 سانتیمتر بصورت خوشه ای بلند آویزان که فقط روی درختان ماده میروید .ارزش زینتی نداشته و از بهار تا زمستان پایا است

 

سیستم ریشه : عمیق

سرعت رشد : متوسط تا سریع

 

آب و هوا : سرمای زیاد و ممتد را نمی پذیرد .پایایی قابل توجهی به شرایط صحرایی و ساحلی دارد و با انواع خاکها سازگار است . زبان گنچشک در ردیف گیاهان مقاوم به شرایط نا مساعد قرار دارد .

.

خاک : خاک مرطوب و غنی را ترجیح میدهد ولی در خاک های خشک و قلیایی نیز رشد مناسبی دارد . نور مستقیم خورشید و باد را تحمل میکند .

هرس: شاخه های اولیه نهال جوان در پاییز هرس میشود . نیاز به هرس سالانه ندارد .

هر سال در پاییز کود دامی پوسیده داده شود .

آبیاری : توجه خاصی نمی خواهد .

آفات و بیماریها: تقریباًً عاری از هر دو است . در صورت مش

ادامه نوشته

افرای قرمز

افرای قرمز

 

نام علمی : Acer rubrum

 

خانواده : Aceraceae

 

موطن : شمال شرقی آمریکا

 

 

http://www.raveplants.com/images/wettolerant/acer_rubrum.jpg

کاربرد: سایبان ، حواشی خیابان ، بر سطوح چمن ، کنار آب و تک درخت ، رنگ آمیزی پاییزی

 

در اوایل بهار گلهای قرمز فراوان به تاج درخت نمایی کاملاً قرمز میدهد .پس از آن برگهای قرمز رنگ شروع به رشد میکنندکه به تدریج سبز درخشان میشوند . دمبرگ و رگبرگها و شاخه های جوان همچنان قرمز رنگ باقی میمانند ودر تابستان میوه های قرمز لابلای برگها رشد میکند . جزو اولین درختانی است که خزان میکند .برگها قبل از ریزش تبدیل به رنگ نارنجی و قرمز میشوند .مناسب ترین مکان رشد آنها در کنار آب است.

 

ارتفاع : 15 تا 30 متر

 

قطر تاج پوششی : 12 تا 24 متر

 

تاج متراکم و بیضی شکل . شاخه ها راست و قامت افراشته .پوست تنه خاکستری تیره و پوسته پوسته .

 

 

 

برگها ساده و متقابل و چند قسمتی . دارای دندانه های نامنظم و درازا و پهنای 5 تا 10 سانتیمتر

 

 

http://www.ibiblio.org/openkey/intkey/images/Acer_rubrum_leaves02.jpg

http://www2.selu.edu/Academics/Faculty/rickmiller/NativePlantsImages/PlantImages/Acer%20rubrum.jpg

 

 

گلها قرمز و کوچک و مشخص است که قبل از باز شدن برگها شکوفا میشوند .

 

 

http://www.discoverlife.org/IM/I_CXE/0000/320/Acer_rubrum,I_CXE52.jpg

 

 

میوه ها فندقه های بالدار قرمز به شکل V . تدریجاً دانه ها تغییر رنگ داده و در طول زمستان بر درخت باقی میمانند

 

http://www.duke.edu/%7Ecwcook/trees/acru0796.jpg

 

 

سیستم ریشه : عمیق تا متوسط

 

سرعت رشد : سریع

 

سرما و گرمای مرطوب را تحمل میکند ولی در برابر گرمای خشک حساس است .

 

خاک لومی و مرطوب و غنی را ترجیح میدهد ولی خاک قلیایی را نیز میپذیرد . در مقابل غرقابی شدن مقاوم است . تابش مستقیم خورشید و شرایط ساحلی را تحمل میکند . از باد شدید باید محافظت شود .

 

هرس: شاخه های زیذین نهال جوان حذف شود . بهترین زمان هرس زمستان است . در بهار در اثر قطع اندام ، شیره گیاهی فراوانی خارج میشود .

 

ابیاری : رطوبت زیاد نیاز دارد .

ادامه نوشته

گیاهان دانه‌دار

مقدمه

گیاهان دانه‌دار که قبلا تحت نام پیدازادان یا گیاهان گلدار) مورد مطالعه قرار می‌گرفتند وجود دانه یکی از صفات مشخص کننده آنهاست. با تشکیل دانه نسل تازه‌ای از گیاه به نام رویان در درون آن شروع به رشد می‌کند بنابراین در این گیاهان دانه عامل بقا و انتشار این گیاهان بشمار می‌رود. این شاخه تحت دو زیر شاخه بازدانگان (Gymnosperms) و نهاندانگان مورد مطالعه قرار می‌گیرند.

http://daneshnameh.roshd.ir/mavara/img/daneshnameh_up/a/ac/gymno.1.JPG

 

 

در رده بندیهای قدیمی و کلاسیک بازدانگان را در سه رده پرفانروگامها که دارای آنتروزوئید تاژکدار و تخمک برهنه هستند ، بازدانگان واقعی یا مخروطداران یعنی گیاهانی که تخمک آنها برهنه ولی گامت نر آنها فاقد تاژک است و آنتروزوئید بوسیله لوله گرده هدایت می‌شود و رده کلامیدوسپرمها که آنتروزوئید آنها فاقد تاژک و دانه گرده واجد لوله گرده و تخمک در محفظه پیاله مانندی که بطور ناقص آن را می‌پوشاند قرار گرفته است تقسیم می‌کنند. کلامیدوسپرمها گیاهان حد واسط بازدانگان و نهاندانگان هستند.

 

ساختمان بازدانگان

 

بازدانگان گیاهان چوبی ، گلدار و دانه‌دار هستند و در مناطق معتدل ، سرد ، یا در کوهستانها می‌رویند. عده‌ای از آنها نیز در ارتفاعات زیاد یا در مناطق قطبی یافت می‌شوند. شاخه‌های این گیاهان معمولا از یک تنه اصلی منشعب می‌شوند. برگهایشان غالبا متناوب و به ندرت متقابل ، معمولا پایا و سوزنی شکل هستند. برخی از بازدانگان دارای برگهایی مرکب از پولکهای ضخیمند و به ندرت در بین آنها انواعی با پهنک مسطح و پهن (ژنکگو) دیده می‌شوند. در این گیاهان رگبرگها بدون انشعاب هستند.

 

بازدانگان همچون نهاندانگان ساختار پسین دارند. آوندهای چوبی آنها از نوع آوندهای چوبی ناقص (تراکئید) هستند و بافت آبکشی آنها فاقد یاخته‌های همراه آوندهای آبکش است. ولی یاخته‌های آبکشی به دنبال هم قرار می‌گیرند و شیره پرورده را از خود عبور می‌دهند. مغز فقط در ساقه آنها وجود دارد ولی ریشه بدون مغز است این گیاهان یک پایه یا دو پایه‌اند. گلهای نر ماده فاقد گلپوش و دارای وضع مجتمع هستند بطوری که می‌توان مجموعه آنها را یک گل آذین بشمار آورد.

 

 

http://daneshnameh.roshd.ir/mavara/img/daneshnameh_up/3/32/gymno.2.JPG

 

 

مادگی فاقد کلاله و تخمدان است به عبارت دیگر مادگی به تخمکهای برهنه روی پولکهای حامل تخمک منحصر می‌شود. پولکها هیچ گاه محفظه مسدودی برای پوشاندن تخمکها تشکیل نمی‌دهند از اینرو این گیاهان را بازدانه نامیده‌اند. پولکهای حامل کیسه گرده با برچه‌های بازدانگان همیشه روی محور مشترکی قرار دارند مجموعه‌ای مخروطی بوجود می‌آورند. تعداد لپه‌های جنین بازدانگان معمولا بیش از دو است.

 

رده بندی بازدانگان

 

پرفانروگامها

 

این گروه از گیاهان که از نقطه نظر سیستماتیکی گاه معادل یک شاخه به حساب می‌آیند در دو رده پتریدوسپرمها و کوردائیتها رده بندی می‌شوند. انواع زنده این گیاهان در دو راسته سیکادالها و ژنکوالها قرار می‌گیرند. این گیاهان حد واسط نهانزادان آوندی و بازدانگان هستند. وجود تخمک و عدم تشکیل دانه یکی از ویژگیهای مهم این گروه گیاهی است.

 

http://daneshnameh.roshd.ir/mavara/img/daneshnameh_up/f/f5/pine1.jpg

 

مخروطداران

 

گیاهانی هستند به صورت درخت یا درختچه که در بین آنها گیاهان بزرگی مانند درخت غول به ارتفاع 50 متر هم دیده می‌شود. این گیاهان به گروههای زیر رده بندی می‌شوند.

 

 

بازدانگان فسیل که دارای یک راسته به نام لابیال است.

راسته پینال که دارای یک تیره به نام کاج است که این کاج دارای جنسهای مختلفی است.

راسته کوپرسال که سرو از مهمترین گیاهان این راسته بشمار می‌رود.

راسته تاکسال که شامل تیره سرخدار است .

راسته آروکاریال که شامل تیره کاج مطبق است.کلامیدوسپرمها

 

این گیاهان صفاتی از نهاندانگان) و بازدانگان را تواما نشان می‌دهند. این صفات حد واسط در ساختمان ظاهری ، تشریحی و گل آنها مشاهده می‌شود. این گیاهان نیز دارای راسته‌هایی مانند افدرا هستند. این گیاهان از نقطه نظر فیلوژنی به سوی نهاندانگان تحول یافته‌اند.  

 

چرخه زندگی بازدانگان

 

چرخه زندگی کاج به عنوان نمونه‌ای از بازدانگان شرح داده می‌شود همه مخروطیان دو نوع هاگ تولید می‌کنند: میکروسپورها و مگاسپورها. هاگها بر روی مخروطهای نر و ماده که شکل ظاهری متفاوت دارند پدید می‌آیند. کاج مانند بیشتر مخروطیان گیاهی یکپایه است و مخروطهای نر و ماده آن جدا از هم ، ولی روی یکی درخت قرار دارند.

 

درخت کاج دارای دو نوع شاخه (کوتاه و بلند) و دو نوع برگ سوزنی ، و پولک مانند و دو نوع مخروط نر و ماده است. مخروطهای نر ، دانه‌های گرده  را تولید می‌کنند. روی هر یک از پولکهای تشکیل دهنده مخروط ماده ، دو تخمک وجود دارد. در داخل تخمک ، گامتوفیت ماده و روی آن آرکگونها و در داخل آنها گامتهای ماده بوجود می‌آیند. پس از آمیزش گامتها ، تخم بر روی گامتوفیت ماده می‌روید و تخمک به دانه بالدار تبدیل می‌شود

 

مقایسه ویژگیهای نهاندانگان و بازدانگان

 

نهاندانگان به صورت درخت ، درختچه و یا علفی ‌هستند. ولی بازدانگان فقط درخت و درختچه هستند. مغز در تک لپه‌ایها (به استثنای چند نمونه) در ریشه و ساقه ولی در دو لپه‌ایها فقط در ساقه وجود دارد. در حالی که در بازدانگان ساقه دارای مغز و ریشه فاقد آن است. در نهاندانگان لایه زاینده فقط در گیاهان چند ساله وجود دارد در حالی که در بازدانگان لایه زاینده در همه گونه‌ها وجود دارد.

 

در نهاندانگان گل داری پرچم و مادگی ولی در بازدانگان مخروط نر و ماده معمولا پولکهای نر و ماده دارد. در نهاندانگان میکروسپور در کیسه بساک است ولی بازدانه میکروسپور در میکروسپورانژ است و در نهاندانگان مگاسپور درون بافت خورش است ولی مگاسپور در مگاسپورانژ است. در نهاندانه تخمک درون تخمدان بسته است ولی در بازدانه تخمک در سطح فلس است.در نهاندانگان لقاح مضاعف باعث تشکیل تخم و یاخته ضمیمه می‌شود ولی در بازدانگان لقاح مضاعف نبوده و یاخته ضمیمه وجود ندارد.

 

http://daneshnameh.roshd.ir/mavara/img/daneshnameh_up/8/8b/gymno.3.jpg

 

 

در نهاندانگان کیسه جنینی (داخل تخمک) به عنوان گامتوفیت ماده است ولی در بازدانه گامتوفیت ماده درون تخمک است و در نهاندانه آنتریدی (اندام دارای اسپرم) وجود دارد ولی در بازدانه آنتریدی وجود ندارد. در نهاندانگان فقط در لوله گرده اسپرم غیر متحرک تشکیل می‌شود و یاخته‌های قرینه دارای آرکگون‌اند و جنین درون پوسته دانه  قرار دارد. گامتوفیت ماده وجود ندارد ولی در بازدانه اسپرم متحرک فقط در چند گونه قدیمی تولید می‌شود بقیه انواع اسپرم غیر متحرک تولید و آرکگون کاملا تحلیل یافته و در گامتوفیت ماده فرو رفته و جنین درون گامتوفیت ماده است.

 

مقایسه دانه ذرت (نهاندانه) با دانه کاج (بازدانه)

 

در دانه ذرت پوسته دانه با دیواره تخمدان یکپارچه شده است و دانه یک لپه‌دار و غذا در بافت ذخیره‌ای آندوسپرم اندخته شده است ریشه‌چه بوسیله غلافی محافظت می‌شود و اولین جوانه بوسیله غلاف محافظ می‌شود ولی در ذرت تخمدان دیواره ندارد. دانه چند لپه دارد غذا در گامتوفیت ماده اندوخته شده است. ریشه‌چه فاقد غلاف است و اولین جوانه بوسیله لپه‌ها محافظت می‌شود.

اطلاعات اولیه

سلسله گیاهان شامل 4 شاخه است. شاخه ریسه‌داران یا تالوفیتها (Tallophyta) ، شاخه خزه‌ایها (Bryophyta) ، شاخه نهانزادان آوندی (Pteridophyta) و شاخه گیاهان دانه‌دار یا اسپرمتوفیتها (Spermatophyta). وجود دانه یکی از صفات مشخص کننده گیاهان دانه‌دار می‌باشد. با تشکیل دانه نسل تازه‌ای از گیاه به نام رویان در درون آن شروع به رشد می‌کند. بنابراین دانه عامل بقا و انتشار این گیاهان بشمار می‌رود.

 

دو زیر شاخه بازدانگان و نهاندانگان از لحاظ مقام رده بندی دارای ارزش یکسانی هستند ولی از بسیاری از جهات با یکدیگر تفاوت دارند. در بازدانگان تخمک و دانه حاصل از رشد آن فاقد پوشش هستند ولی در نهاندانگان پوشش تمایز یافته‌ای به نام برچه ، تخمک و دانه حاصل از آن را می‌پوشاند. هر کدام از این زیر شاخه‌ها به گروههای کوچکتری تقسیم بندی می‌شوند.

http://daneshnameh.roshd.ir/mavara/img/daneshnameh_up/8/8c/Beepollinating2.jpg

 

تاریخچه شناسایی بازدانگان

 

گرچه بازدانگان کنونی که در دو نیمکره جنوبی و شمالی زمین پراکنده هستند بیش از 500 گونه ندارند ولی در آغاز پیدایش از پرمین پایینی تا کرتاسه مراحل تکامل و تنوع خود را پشت سر گذاشته و از کرتاسه به بعد به گونه‌های امروزی محدود شده‌اند. برچه باز و تخمک برهنه در آنها از اختصاصات کلی رده بندی این گروه گیاهی می‌باشد. برای اولین بار آلکس پرون در سال 1827 موفق به شناخت تفاوت بین گیاهان بازدانه و سایر گیاهان دانه‌دار شد. کشف او مدتها مورد توجه قرار نگرفت. در سال 1868 بازدانگان به عنوان گروه مستقلی از گیاهان دانه‌دار به نام ژیمنوسپرمها شناخته شدند. این نام از دو کلمه یونانی ژیمنوس به معنی برهنه و اسپرم به معنای دانه تشکیل شده است.

 

اندامهای رویش و زایشی در بازدانگان

 

بازدانگان از آغاز پیدایش همیشه گیاهانی چوبی بوده و هستند. شاخه‌های فراوان از یک تنه اصلی جدا می‌شود. برگها غالبا متناوب و به ندرت حالت متقابل روی ساقه دارند. برگها به شکل سوزنی یا فلسی شکل هستند. اندامهای زایشی بازدانگان همیشه تک جنسی و ساده است و روی یک یا دو پایه جداگانه قرار دارد. هر گل نر از کیسه‌های گرده و گل ماده از تخمکهای برهنه تشکیل می‌شوند. پولکها یا فلسهای حامل کیسه‌های گرده و همچنین برچه‌های حامل تخمک بازدانگان بطور جداگانه روی محورهای مشترک قرار داشته و مجموعه‌ای مخروطی شکل از گلهای نر و ماده را بوجود می‌آورند.

 

رده بندی بازدانگان

 

این زیر شاخه از گیاهان دانه‌دار به سه رده تقسیم بندی می‌شود.

 

 

رده پرفانروگامها (Perphanerogames): که در واقع گیاهان حد واسط نهانزادان آوندی و بازدانگان هستند. در این رده گروههایی مانند راسته سیکادالها و راسته ژنکوالها دیده می‌شود.

راسته کاجها (Conifera): که گیاهانی هستند به صورت درخت یا درختچه ، که شامل گیاهان زیادی مانند تیره کاج (http://daneshnameh.roshd.ir/mavara/mavara-index.php?page=%D8%AA%DB%8C%D8%B1%D9%87+%DA%A9%D8% A7%D8%AC) ، تیره سرو (http://daneshnameh.roshd.ir/mavara/mavara-index.php?page=%D8%AA%DB%8C%D8%B1%D9%87+%D8%B3%D8% B1%D9%88) و تیره سرخدار (http://daneshnameh.roshd.ir/mavara/mavara-index.php?page=%D8%AA%DB%8C%D8%B1%D9%87+%D8%B3%D8% B1%D8%AE%D8%AF%D8%A7%D8%B1) و ... می‌باشد.

راسته کلامیدوسپرمها (Clamidosperms): که گیاهان حد واسط بازدانگان و نهاندانگان هستند. که از گیاهان این راسته می‌توان به تیره ارمک و تیره گنتاسه اشاره کرد.تاریخچه نهاندانگان

 

این گروه گیاهی از زمان پیدایش حتی از پرمو تریاس یعنی پایان دوران اول و آغاز دوران دوم سازگاری با محیطهای مختلف خشکی و تنوع و گسترش را آغاز نموده و تنوع آن تا به حال ادامه دارد. نهاندانگان کاملترین گروه گیاهی هستند و حدود نیمی از گیاهان کره زمین را به خود اختصاص داده‌اند و تا به حال بیش از 250 هزار گونه از آنها شناسایی شده است. ساختار دانه و تکامل آن و نظام تولید مثل در آنها یکی از شگفتیهای خلقت در جهان گیاهی است.

 

ویژگیهای مهم نهاندانگان

 

 

دانه گرده  یا گامتوفیت نر آنها معمولا دارای 2 هسته است که یکی از آنها مولد دو گامت می‌باشد.

وجود برچه (اندام توخالی که در درون آن تخمکها قرار گرفته‌اند) از اختصاصات مهم این گروه است. این اندام بعد از رسیدن میوه را بوجود می‌آورد که از دانه‌ها از لقاح گامتها بوجود می آیند محافظت می‌کند.

کیسه جنینی یا گامتوفیت ماده در حالت جنینی دارای 8 هسته است.

لقاح در این گیاهان از طریق لوله گرده است.(سیفونوگامی)

در این گیاهان لقاح مضاعف وجود دارد .

http://daneshnameh.roshd.ir/mavara/img/daneshnameh_up/e/e6/b.phyt.3.jpg

 

رده بندی نهاندانگان

 

رده دو‌لپه‌ایها

 

این گروه گیاهی از تکامل بازدانگان بوجود آمده‌اند. دانه در این گروه از دانه گیاهان تک‌لپه‌ای در وضع رشد جنین که به سرعت متوقف شده و دو نقطه جانبی آن بر اثر رشد ایجاد دو لپه متورم را می‌کند متفاوت بوده و همچنین ریشه اصلی در دولپه‌ایها از رشد ریشه‌چه جنین ایجاد می‌شود. ساقه و ریشه دارای ساختار پسین و رشد قطری است. در این گروه گیاهان زیادی قرار دارند. از جمله تیره حبوبات ، تیره بنفشه ، تیره شب بو، تیره گل مینا ، تیره میخک ، تیره زیتون و ...

 

رده تک‌لپه‌ایها

 

این گروه گیاهی از یکی از تیره‌های دو‌لپه‌ایها بوجود آمده‌اند. تک‌لپه‌ایها دارای لپه منفردی هستند که بر اثر عدم رشد یکی از جوانب راس جنین بوجود می‌آیند. رشد ریشه اصلی حاصل از رشد ریشه‌چه در تک‌لپه‌ایها محدود بوده و به زودی جای آن را ریشه‌های فرعی می‌گیرند. بیشتر این گیاهان علفی و غالبا پایا بوده و ساقه هوایی آنها معمولا بدون انشعاب و برگی است. این گروه از گیاهان تکامل یافته‌ترین گیاهان را تشکیل می‌دهند. از گیاهان این گروه می‌توان به تیره‌های زیر اشاره کرد. تیره خرما ، تیره گل شیپوری، تیره گندم، تیره لاله و تیره آناناس.

 

ادامه نوشته

افرای برگ پنجه ای – افرای ژاپنی

افرای برگ پنجه ای – افرای ژاپنی

 

نام علمی : Acer palmatum

 

خانواده : Aceraceae

 

موطن: ژاپن ، کره

 

http://home.versateladsl.be/graulusjl/acer%20palmatum%20katsura.jpg

 

کاربرد: تک درخت در چمن ، مجاورت جویبار و پاسیو و گلدان .

 

درختی کوچک .شاخه های موزون ، شکیل ،پوست تنه قهوه ای مایل به خاکستری. برگها سبز روشن با بریدگیهای عمیق ، ظریف و کوچک که قبل از ریزش در پاییز به رنگ قرمز تند در می آید .واریته های گوناگون دارد . برخی دارای برگهای نخ مانند با بریدگیهای عمیق و گروهی برگهای زرد تا برنزی ، سرخ تا بنفش دارند .

 

http://www.fowa.org.uk/holf61/images/holf_61_extract_1_img_1.jpg

 

 

http://www.jvh-nurseries.com/language/multilingual/plants/list/Acer%20palmatum%20Orange%20Dream.jpg

 

http://www.botanik.uni-karlsruhe.de/garten/fotos-hassler/Acer%20palmatum%20%28cf%29%20BotKA%20G2.jpg

 

http://smallplants.com/images/acer%20palmatum%20pixie-1.jpg

 

http://farm1.static.flickr.com/199/450078578_a128cf6698_o.jpg

 

ارتفاع : 3 تا 7 متر

 

قطر تاج پوششی : 2.5 تا 9متر

 

میوه ها فندقه بالدار به شکل V بطول 2 سانتیمتر ، در تابستان ظاهر و در طول زمستان روی شاخه باقی میماند .

 

سیستم ریشه : سطحی ولی فاقد ریشه های تهاجمی

 

آب و هوا : گرما را حتی در ارتفاعات بالا تحمل میکند ولی باید از تابش مستقیم نور خورشید و باد محفوظ داشت. مکان نیم سایه و محفوظ از باد .

 

خاک : لومی مرطوب با زهکش خوب که مقدار زیادی هوموس به آن اضافه شده باشد .

 

زمان هرس : زمستان .هرس فرم یا فرم طبیعی خود را حفظ کند

 

آبیاری : به رطوبت زیاد احتیاج دارد و خشکی اصلاً نمی پذیرد .

 

آفات و بیماریها : شته . در صورت نیاز از حشره کشهای تماسی فسفره نظیر مالاتیون به میزان یک در هزار استفاده گردد .

 

ادامه نوشته

شمشاد

شمشاد

 

http://i29.tinypic.com/2zqetkw.jpg

کیش یا شمشاد جنگلی وحشی، درخت یا درختچه ای است که در استان گیلان به نام های " شمشاد؛ شومشاد؛ شیشار، شوشار " و در مازندران " شار؛ وشر، شهر " نامیده می شود.

ارتفاع این درختچه یا درخت زیبا از 5/1 متر تا 8 متر نیز می رسد. دارای ساقه های منشعب، سخت و با مقاومت و دارای رشد و نمو کمی است.

http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/78/Buxus.png/270px-Buxus.png

 

برگ های آن متقابل، دارای دوام زیاد، بیضی و نوک تیز و چرمی و رنگ آن سبز زیبا است. در کنار برگ ها، گل های آن قرار دارد که به صورت نر و ماده به رنگ سبز مایل به زرد می باشند.

 

http://i27.tinypic.com/a31sgy.jpg

میوه اش پوشینه و محتوی دانه های آلبومین دار است.

http://i30.tinypic.com/s1m8vl.jpg

تابش نور و گرمای خورشید بر برگ های این درخت باعث می گردد که بوی نامطبوع از آن ها متصاعد شود.

http://i25.tinypic.com/2ih5e7r.jpg

درخت شمشاد، دارای چوب سختی است که برای ساختن قاشق چوبی، ظرف های چوبی، شانه، ورقه های صاف و نازک چوب مانند کاغذ به کار می رود. استفاده از شانه ای که از شمشاد ساخته می شود، موجب تقویت موی سرگشته و فساد و ضایعات مو را رفع می کند.

در بین گیلکان، این درخت همچون درخت آزاد و تادانه دار، جنبه تقدس داشته و مردم برای برآورده شدن نذر و حاجاتشان، به آن پارچه سبز می بنندند. این درخت در حوالی بقعه ها و امامزاده های شمال، فراوان دیده می شود.

*

یکی از انواع شمشاد شمشاد ژاپنی است

 

شمشاد ژاپوني واريه گاتا A.J.Variegata

شمشاد ژاپوني

AUCUBA Japonica

شمشاد ژاپوني Aucuba japonica درختچه اي از خانواده كورناسه Cornaceae ميباشد . بلندي اين گياه به 5/1 متر ميرسد .

بوته اي كُرپِه با برگهاي ضخيم بيضي نوك تيز و دندانه دار به رنگ سبز تيره و براق و گلهاي نامعلوم كه نر و ماده آن از يكديگر مجزا و هريك روي پايه جداگانه ميباشد .روي گلهاي ماده ميوه هاي قرمز رنگي پيدا ميشود كه آنرا زيبا ميسازد .

انواع شمشاد ژاپوني عبارتند از :

شمشاد ژاپوني ابلق. J. maculata foemina A: نوعي از اين گياه است با برگهاي ابلق از رنگ سفيد كه بوته اش خيلي قوي ميشود .

. J. aurea marginata :شمشاد ژاپوني برگ طلائي A ميباشد .

A.J. longifolia :شمشاد ژاپوني برگ دراز

A.J. macrophylla : شمشاد ژاپوني برگ بزرگ

شمشاد ژاپوني ماده A.J. viridis foemin : كه قسم پا كوتاه و خيلي سبز است ، روي آنهم از ميوه هاي قرمز پوشيده ميشود .

شمشاد ژاپوني كروتونيفوليا A.J.Crotonifolia

 

تمام اقسام شمشاد ژاپوني Aucuba japonica چون كمي لطيف هستند در سرماهاي سخت كه درجه حرارت 18 تا 20 درجه زير صفر باشد دوام نياورده قسمت هوائي آن ميخشكد ، در اين موقع بايد آنها را از سطح خاك كف بُر كرد تا بهار جوانه هاي جديد و قوي تري از ريشه برويد .

تكثير :

ادامه نوشته

جنس توسکا (Alnus)

جنس توسکا (Alnus): جنس توسکا به تيره غان (Betulaceae) تعلق دارد. ازاين تيره مي توان به دو جنس غان(Betula) وتوسکا (Alnus) اشاره کرد.

ويژگي هاي گياهشناسي تيره غان :

اين تيره داراي درختان تک پايه است که درمناطق معتدل وسرد نيمکرده شمالي انتشار دارد بندرت برخي ازگونه هاي يکي ازجنس هاي آن مانند جنس توسکا درآرژانتين مي رويد . برگهاي درختان اين تيره ساده ، منفرد ، داراي گوشوارک زوداافت وگل هاي آنها تک جنس ودرگروههاي 2، 3 گرزني درکنار هم قرارگرفته اند. ومجموعه هائي به صورت سنبله هاي دم گربه اي به وجود مي آورند . گل نر، داراي 2 تا 4 کاسبرگ ، 2تا 4 پرچم وگل هاي ماده فاقد پوشش با تخمدان زيرين ، دو برچه اي بادوخانه ناقص وفقط داراي يک تخمک تک پوششي است که پس ازرسيدن يک فندقه را تشکيل مي دهد.

ويژگيهاي گياهشناسي جنس توسکا (Alnus)

درختان توسکا ازدرختان سريع الرشد جنگل هاي مرطوب شمال است وگل آذين آنها دراواخر زمستان قبل ازبازشدن برگ شکفته مي شود. اين درختان بيش ازصد سال عمر نمي کند ومنتهاي رشد آنها تا 50 سالگي است . جوانه هاي اين درختان پايک داراست وازاين جهت ازسايردرختان جنگلي متمايزند، دانه هاي آنها کوجک ، بالدار، چند ضلعي وبهرنگ قهوه اي مايل به سرخي است . درختان توسکا اگر به طور منفرد وتک برويند در15-20 سالگي بارور مي شوند ولي درجنگل هاي انبوهن از35 سالکي بارور مي شوند. توسکا درايران داراي دو گونه ايست که درجنگل هاي خزرمي رويند وهردو آنها داراي نامهاي محلي واحدي است وعبارتست از: توسر( درگيلان ) ، سياه توسه ، وسفيد توسه ( درلاهيجان ) توسکا ( درمازندران وگرگان ) ، رزدار ( درآستارا وطوالش ) بطوريکه ديده مي شود غالب نام ها ازواژه توسکا مشتق شده است ووجه تسميه آنرا به واسطه شباهت ميوه هاي آن به توت کال مي دانند درختان اين جنس درهمه خاکها بجزخاک هاي گچي رشد مي کنند ولي درمناطق مرطوب رشد بهتري دارند. درجريان عادي هرس انجام نمي گيرد . چوب هاي سخت آن درزمستان بريده مي شوند وبذرآنها راهنگامي که رسيده اند مي کارند. اين جنس داراي دوگونه مهم توسکاي قشلاقي وييلاقي مي باشد. الف : گونه توسکاي قشلاقي Alnus glutinosa

 

http://zalitree.freewebpages.org/alnus1_files/image002.jpg

 

http://zalitree.freewebpages.org/alnus1_files/image004.jpg

 

http://zalitree.freewebpages.org/alnus1_files/image006.jpg

 

http://zalitree.freewebpages.org/alnus1_files/image008.jpg

 

http://zalitree.freewebpages.org/alnus1_files/image010.jpg

 

 

 

 

ويژگيهاي گياهشناسي :

برگهاي اين درخت پهن وزبر وقاعده پهنک آن گوشه دار است . وتقريبا برگهاي آن گرد يا تخم مرغي وابعاد آن 10-5 * 7-3 سانتيمتر وپايک آن داراي سه سانتيمتر طول است وداراي مخروط چوبي وبزرگ مي باشد چسبناک بودن جوانه ها ومخصوصا شکل برگ وقاعده گوه اي آن ، درخت توسکاي قشلاقي راازگونه ديگر مشخص مي سازد (2)

ازمشخصات آن اين است که پهنک برگ درقسمت آزاد خود ، به طور قرينه دردو طرف رگبرگ اصلي ، فرورفتگي محسوس دارد وبه علاوه درقسمت قاعده ، عاري ازدندانه است. شاتوه هاي نروماده اين درخت ، هردو درپائيز ظاهرمي شودوگل هاي سبز يا سبز مايل به قرمز آنها ، قبل از ظاهرشدن برگ يعني دراواخر زمستان شکفته مي شود وميوه هاي آن داراي دو بال خشن وخيلي باريک است .

رويشگاهها وخاستگاه :

اين درخت بومي اروپا وآسياي شمالي است وواريته اي ازآن درجلگه هاي ساحلي درياي خزرمي رويد . توسکاي قشلاقي درترکيه وقفقاز وطوالش وايران انتشار دارد ودرايران درجلگه هاي درياي خزر مي رويد ومي توان گفت اولين درختي است که درساحل درياي خزر ظاهرمي شود وتا ارتفاع 1000 متر درولي آباد بالا مي رود. ارتفاع آن درشرايط مساعده 30-25 متر وقطر آن به يک متر مي رسد جاي رويش اين گونه بين رشت ولنگرود ، ولي آباد ، نوشهر، جزيره ميان پشته است.

خواص درماني :

پوست درخت به علت دارابودن تانن ، اثرقابض ومقوي دارد. براي برگ آن نيزاثر معرق ومدرکرم کش وخشکانيدن ترشحات شيرقائل اند. ازجوشانده 30-40 گرم پوست گياه دريک ليتر آب ، دراستعمال خارج به صورت غرغره يا حمام موضعي جهت رفع درد گلو، آنژين هاي ساده ، زخم مخاط دهان ، التهاب وافتادگي لثه هاي دندان وورم مزمن لوزتين استفاده مي توان کرد. اين جوشانده را به صورت شستشو نيز مي توان جهت رفع ترشحات زنانگي به کاربرد. جوشانده برگ درخت نيز به صورت حمام موضعي جهت رفع دردهاي عصبي به کار مي رود. پوست درخت را جهت مصارف درماني بايد دراوائل اسفند ماه ازدرخت جدا کرد.

اهميت اقتصادي :

پوست وچوب آن داراي تانن ويک ماده رنگي قرمز است که به مصادف رنگرزي ودباغي مي رسد. پ ) توسکاي ييلاقي Alnus subcordata

 

http://zalitree.freewebpages.org/alnus1_files/image012.jpg

 

http://zalitree.freewebpages.org/alnus1_files/image014.jpg

 

http://zalitree.freewebpages.org/alnus1_files/image016.jpg

 

http://zalitree.freewebpages.org/alnus1_files/image018.jpg

 

http://zalitree.freewebpages.org/alnus1_files/image020.jpg

 

 

ويژگي هاي گياهشناسي :

شکل برگ هاي اين درخت کشيده ، درانتها تيز ولي درقاعده قطبي شکل است وبه آساني ازگونه قبلي تشخيص داده مي شود. دانه آن تخم مرغي پهن با بال باريک است. شاخه هاي جوان وپشت بگر ودم بگر اين درخت داراي کرکهاي مخملي است وبذرآن سبک وبالداراست .

 

 

 

خاستگاه ورويشگاهها :

اين درخت بومي اروپا وخاورميانه است ودراغلب جنگل هاي شمال ايران وجنگل هاي خزر درنقاط مرطوب وقعر دره ها وجود دارد وازقسمت هاي ساحلي وجلگه تا ارتفاع 2000 متر بالا مي رود. بيشتر درحاشيه دره ها ورودخانه ها، کنار چشمه هاي دائمي آب ، برکه هاي طبيعي وجنگل هاي مه گير راش ديده مي شود. رويشگاه اين درختان عبارتند از : طالش ، بندرگز ، جنگل هاي رشت ، گرگان ، زيارت ، هشتپر، خلخال ، نوشهر ، پائين بند، غالب جنگل هاي شمال ايران وچالوس

استفاده درمنابع طبيعي:

ريشه توسکا داراي برجستگي هاي صورتي رنگي است که محل تجمع واتصال قارچ Frankia alni ازآتينومايست ها با ريشه است که اين همزيستي دراصلاح وافزايش ذخيره مواد غذائي وتثبيت ازت خاک بسيار موثراست.

نقش توسکا به عنوان گونه پيشاهنگ وپرستار دراحياء‌جنگل هاي مخروبه :

توسکاي ييلاقي ، پلت ، ون ، خرمندي وملج ازمعروفترين گونه هاي درختي شباهنگ بادامننه بردباري گسترده درتحمل شرابط رويشگاهي جنگل هاي شمال ايران مي باشند. توسکاي ييلاقي وگونه هاي پيشرو نام برده به علت نياز اکولوژيک خود ، درگروههاي کوچک با نظم مکاني وزماني ، به صورت يک نظام اکولوژيک نابالغ ومنقطع دررسيدن اجتماعات به يک نظام بالغ وپايدار، دراحياي مجدد اکوسيستم هاي مختلف تخريب يافته جنگل هاي شمال نقش بسيار باارزشي دارند. ازطرفي درراشستان ها توسکاي ييلاقي درمقايسه با سايرگونه هاي پيشگام رشد خود را تا اواخر پائيز ادامه مي دهد. درطي اين زمان بذور راش چون قبلا درمحل پراکنده شده اند درزيرپوشش انبوه توسکاي ييلاقي ودرپناه آن جوانه زده وتحت حمايت آنها رشد مي کنند ودراين مرحله توسکاي ييلاقي به عنوان يک درخت پرستار نقش مهمي ايفا مي نمايد علاوه برموارد فوق الذکر ، توسکا درتثبيت ازت وافزايش حاصلخيزي خاک ودرپايداري وتثبيت خاک کناررودخانه نيز بسيار حائز اهميت مي باشد. وازطرفي تک پايه هاي توسکا داراي تنه اي مستقيم ، بدون خميدگي وبا کمترين درصد شاخه دواني برروي تنه است که اين خاصيت ازنظرتکنولوژي چوب بسيار مهم است. درمنابع موجود دو گجونه ديگر به چشم مي خورد که عبارتند از : Alnus orientalis که ازخصوصيات آن دمبرگ دراز وميوه فاقد بال ذکر شده است وبه نظرمي رسد زيرگونه يا واريته اي از Alnus subcordata بايد به شمار آيد . وديگري Alnus cordifolia که با توجه به صفات مذکور درمنابع موجود نمي تواند گونه قابل قبولي شناخته شود.

اهميت اقتصادي :

چوب توسکا ارزش صنعتي فراوان دارد وازآن درساختن در، پنجره ، مبل واثاث خانه استفاده مي نمايند.

 

افرای سیاه یا افرای زبان گنجشک

Acer negundo

Aceraceae

موطن: شرق و مرکز آمریکای شمالی

 

 

 

http://www.nzplantpics.com/pics_trees/acer_negundo_kellys_gold_small_03.jpg

 

 

کاربرد آن در فضای سبز: پوشانندگی ، کنترل فرسایش خاک ،نتیجه فوری بدلیل رشد سریع است.

کم عمر ، رشد سریع ، مقاومت به خشکی ،کم نیاز به آب

ارتفاع : 15 تا 20 متر

قطر تاج پوششی :20 تا 30 متر

 

http://www.bh-froe.com/ZC/images/Acernegundo.jpg

 

 

 

پوست تنه قهوه ای مایل به خاکستری و نازک با ترکه های توری شکل .

رنگ برگها سبز کدر که در پاییز به رنگ زرد درمیاید .

 

http://www.keele.ac.uk/university/arboretum/photos/acer-negundo.jpg

 

گل کوچک و سبز رنگ ، ارزش زینتی ندارد .میله پرچم طویل و قرمز آن در اوایل فروردین ظاهر شده و تاج درخت به رنگ قرمز دیده میشود .

میوه فندقه بالدار دوتایی بطول 4 تا 5 سانتیمتر به شکل V بالدار بصورت خوشه های آویزان در تابستان ظاهر شده و در زمستان بر روی شاخه میماند

 

http://www.mathcs.richmond.edu/%7Etkostadi/trees/images/Acer_negundo_fruits.jpg

سیستم ریشه عمیق

 

 

 

گرما و سرما را حتی در ارتفاعات بالا و آب و هوای خشک و نیمه خشک را تحمل میکند .در نواحی مرطوب شکننده و ناموزون میشود .

به تابش نور خورشید مقاوم ،ولی باید از جریان شدید باد محافظت شود .

 

هرگز درخت را پس از شروع فصل رشد در بهار هرس نکنید چون شیره ی گیاهی در محل زخم بیرون میریزد

 

هرس در اواسط تا اواخر زمستان

 

 

 

http://cricket.biol.sc.edu/acmoore/527/plants/Acer_negundo.jpg

 

 

آبیاری بسته به شرایط فصل و محیط متغیر ، اما بطور کلی ماهی یکبار انجام گیرد.

از آفات آن شته است که برای مبارزه از حشره کشهای تماسی استفاده میگردد . نیکوتین، لیندن یا مالاتیون.

نوعی گال هم موجب پژمردگی گل و شاخه ها و در نهایت مرگ درخت میشود که درمانی برای آن وجود ندارد .بهتر است درصورت مشاهده درخت را قطع کرده ، خاک بستر را با محلول بوردو ، ضدعفونی کرد .

 

ادامه نوشته