مزاياي مخلوط كردن كاه و كلش گندم و جو پس از برداشت محصول

كاه و كلش گندم و جو مانده پس از برداشت محصول در صورت مخلوط كردن با خاك مزاياي زيادي دارد كه عبارتند از :

1- كاه و كلش گندم و جو پس از پوسيدن در خاك موجب افزايش عناصر غذايي به صورت بسيار قابل استفاده براي گياهان زراعي شده و در نهايت باعث كاهش مصرف كودهاي شيميايي ميگردد.

2- پوسيدن كاه و كلش در خاك موجب افزايش ماده آلي خاك شده و اين ماده آلي سبب جذب بهتر عناصر غذايي توسط گياهان مي شود و در نهايت كارايي مصرف كودهاي شيميايي توسط گياهان افزايش مي يابد.

3- افزايش مواد آلي خاك در اثر پوسيدن كاه و كلش گندم باعث بيشتر شدن تحمل گياهان زراعي نسبت به خشكي ، گرما و سرما مي شود.

4- افزايش مواد آلي خاك در اثر پوسيدن كاه و كلش گندم و جو موجب بالا رفتن راندمان مصرف آب و در نهايت باعث كاهش دفعات آبياري و هدر رفتن آب نمي گردد.

5 – افزايش مواد آلي خاك در اثر پوسيدن كاه و كلش گندم و جو ضمن تقويت رشد گياهان زراعي موجب افزايش مقاومت آنها نسبت به آفات و بيماريها مي گردد.

6- مخلوط شدن كاه و كلش گندم و جو با خاك و افزايش مواد آلي موجب استحكام ذرات خاك در برابر روان آب ها شده و در نهايت سبب كاهش شدت فرسايش خاك در اثر روان آب و بادها مي شود.

7- مصرف بي رويه كودهاي شيميايي ضمن افزايش ميزان شوري خاك موجب از بين رفتن ساختمان خاك و سفت شدن خاكها مي شود. كاه و كلش گندم و جو پس از پوسيدن در خاك سبب كاهش اثرات سو ء كودهاي شيميايي مي شود.

8- افزايش مواد آلي موجب نفوذ و گردش بهتر هوا و آب در خاك شده و شريط مساعدي براي رشد و فعاليت ريشه گياهان زراعي و موجودات مفيد فراهم ميگردد.

معايب سوزاندن كاه و كلش گندم و جو :

1- از بين رفتن عناصر غذايي موجود در آنها به شكل گاز از قبيل گوگرد و ازت، كربن و در نهايت موجب فقير شدن خاك از نظر عناصر مي شود.

2- از بين رفتن موجودات زنده مفيد مخصوصا" كرم خاكي در اثر توليد گرماي زياد و در نهايت موجب از بين رفتن ساختمان خاك و شرايط مساعد براي رشد و فعاليت ريشه گياهان مي شود.

3- آلوده شدن هواي تنفسي انسان به گياهان و موجودات زنده به دود و ساير گاز هاي حاصل از سوختن كاه و كلش و تجمع اين دودها در آسمان موجب افزايش گرماي منطقه شده و در نهايت باعث گرما زدگي گياهان و در ختان ميشود.

4- گرماي زياد در اثر سوختن كاه و كلش موجب سفت تر شدن خاك شده و با ايجاد قشرهاي سفت و سله از جوانه زدن بذرها و استقرار بوته ها و گسترش ريشه در خاك جلوگيري مينمايد.

5- خاك در معرض فرسايش شديد آب و باد قرار گرفته و با از بين رفتن لايه هاي خاك زنده زمين زراعي قدرت حاصلخيزي و توليد محصول خود را از دست مي دهد.

6- با كاهش مواد آلي خاك در اثر سوختن كاه و كلش ، گياهان زراعي تحمل و مقاومت خود را در برابر آفات ، بيماريها ، خشكي ، گرما و سرما از دست مي دهند.

7- با مصرف بي رويه كودهاي شيميايي در اثر از بين رفتن مواد آلي خاك ، گياهان زراعي نسبت به تنشهاي محيطي و عوامل زيان آور حساستر مي شوند.

8- در اثر سوختن كاه و كلش تمام مزاياي آن از بين ميرود.

 

 

منبع: مرکز مقالات کشاورزی AKE( بزرگترین وبلاگ کشاورزی ایران )

گندم

گندم

گندم به عنوان مهمترين محصول زراعی و ماده غذايی کشور بطور متوسط٥⁄٦ميليون هکتار از اراضی کشور را بخود اختصاص داده و بالغ بر ٥/١٠ ميليون تن توليد دارد. عملکرد پائين گندم در ايران در مقايسه با جهان عمدتاً بواسطه سطوح پائين نهاده ها (بويژه آب) و ضعف مديريت زراعی است. تکيه بر افزايش عملکرد بعنوان کليدی ترين راه حل افزايش توليد گندم، توسعه تحقيقات در زمينه های کاهش ضايعات و ساماندهی بذر را بعنوان راهکاری مناسب طلب می نمايد. بررسی منابع مختلف نشان می دهد که ميزان بذر کافی و اقتصادی بطور معنی داری کمتـر از ميـزان بـذری اسـت که در حال حاضـر اکثر گندمکاران کشور مصرف مـی نمايند. علت عمده اين مصرف اضافی عدم اطمينانی است که زارعين از استقرار گياه (تراكم بوته) در مزرعه دارند.

عمده ترين بخش مصرف گندم در ايران مربوط به توليد نان است (٩٠% عرضه گندم را شامل مي شود)، و بخشي نيز به مصرف بذري و مصرف دامي مي رسد. مصرف بذر مورد نياز كشت سالانه در كشور بالغ بر٠٠٠/٠٠٠/١ تن برآورد گرديده كه در شرايط معمول كشت گندم از ٦٠ كيلوگرم در زراعت ديم لغايت٢٠٠ كيلوگرم در هكتار در زراعتهاي پاييزه آبي متغير است. در زراعتهاي پاييزه گندم آبي نسبت بذر مصرفي به توليد يك به بيست است. ميزان بذر كمتر و يا بيشتر از معمول در برخي مواقع و به دلايل متعددي به شرح زير توسط كشاورزان مورد استفاده قرار مي گيرد. از آن جمله: واريته هاي بذر درشت (اندازه بذر) واريته هائي با پتانسيل (توانائي) پنجه زني كم، كشت بهاره، كشت دير (در پائيز يا بهار)، روش دستپاش، اراضي سنگين، درصد جوانه زني پائين و غيره. خسارت هاي وارده بر بذر گندم به هنگام داشت، برداشت و پس از برداشت توسط برخي عوامل بيماري زا و آفات (در مزرعه و انبار) باعث افزايش ضايعات بذر

گندم مي شود. متوسط رطوبت موجود در خاك نيز از عوامل اصلي تعيين كننده ميزان بذر مصرفي است. به طوري كه در مناطق كم باران

 

ميزان متوسط بذر كمتر و در مناطق نيمه مرطوب و مرطوب بذر بيشتري مصرف مي شود.

بنابر اين، جلوگيري از ضايعات گندم با توجه به مشكلات و محدوديت هاي موجود از نقطه نظر افزايش عملكرد در واحد سطح، افزايش سطح زير كشت، تامين نهاده هاي مورد نياز، محدوديت واردات به لحاظ تنگناهاي حمل و نقل و بندري اهميت زيادي پيدا كرده است و تأثير آن بر درآمد زارعين و نهايتاًٌ ميزان عرضه محصول قابل توجه مي باشد (وزارت كشاورزي،١٣٦٢). لذا، طرح حاضر براي دستيابي به امكان كاهش ميزان بذر مصرفي در هكتار به عنوان راهکاری برای کاهش ضايعات بذر جهت كشت گندم پائيزه آبي مي باشد،

كاهش ميزان بذر مصرفي بطور قطع در هزينه هاي نهاده ها كاهش معني داري بر جاي مي گذارد، اما بايستي دقت شود كه استقرار بوته ها در شرايط هاي مختلف اقليمي در نظر گرفته شود. بعبارت ديگر، بهترين بررسي آن است كه آزمايش يا مطالعه منطقه اي (site by site بوده و براساس نوع خاك، ساختمان بستر بذر، رطوبت موجود در خاك، آب و هواي زمان كاشت، در نظر داشتن خسارت مربوط به آفات و غيره باشد. همچنين براي استقرار مناسب بوته ها در مزرعه بهتر است بجاي مقدار بذر، براساس تعداد بذر در واحد سطح عمل شود زيرا كه اندازه بذور براي واريته هاي مختلف تفاوت دارند. ميزان بذر در متر مربع به طور شاخص بايستي 25 تا 50 درصد بيشتر از تعداد بوته لازم در واحد سطح باشد تا هر نقصاني را جبران نمايد. بر اساس مطالعات سازمان تحقيقاتي HGCA (2000) ميزان بذر در كشت هاي مطلوب مي تواند تا حدود 70%، بدون هيچگونه كاهشي درعملكرد ارقام مختلف، كمتر شود. كاهش ميزان بذر ممكن است خطر فضاي خالي در مزرعه را افزايش دهد اما، در مقادير بالاي مصرف بذر خطر خوابيدگي ساقه، احتمال وقوع بيماريهاي گياهي و افزايش هزينه نهاده بذر وجود دارد. در تراكم بوته مناسب ميزان بذر

مصرفي آن قدر پائين خواهد بود كه احتمال وقوع ريسك هاي ياد شده بطور اساسي كاهش مي يابد.

 

ميزان بذر مصرفي و توزيع بوته ها در يك مزرعه تاثيرات مشخصي را بر اجزاء عملكرد گندم خواهد داشت. افزايش ميزان بذر مصرفي مي تواند

تعداد سنبله در واحد سطح را زيادتر كند اما، دو جزء ديگر عملكرد يعنی، تعداد بذر در سنبله و وزن دانه كاهش مي يابند. خاصيت جبران كنندگي نسبي در بين اجزاء عملكرد گندم مي تواند نقصان عملكرد را وقتي كه يك جزء كاهش مي يابد، به حداقل برساند اما چنين جبراني ممكن است كامل نباشد (4). پيتر و همكاران (1373) گزارش نمودند كه بين ژنوتيپ ها از نظر توانائي كلي جبران و توانائي هر يك از اجزاء عملكرد تفاوت وجود دارد. بعضي ژنوتيپها قادرند كه توليد ناكافي اجزاء عملكرد را جبران كنند ولي برخي اين توانائي را ندارند. همچنين با كوتاه شدن فصل رويش، توانائي جبران كم مي شود. بنابراين، در مطالعات مربوط به مقادير بذر و تعداد بوته، همه اجزاء عملكرد دانه بجاي فرد فرد اجزاء مي بايست مورد توجه قرار داشته باشند. تعداد سنبله در واحد سطح به تعداد پنجه هاي اصلي و تعداد پنجه هاي بارور در بوته بستگي دارد (7). وقتي تراكم بوته (مقادير بذر) افزايش مي يابد حداكثر تعداد پنجه در واحد سطح در يك شرايط ويژه به سرعت تشكيل مي شود. ولي ، درصد پنجه هائي كه باقي مانده و توليد سنبله مي كنند پائين خواهد بود البته، در تراكم پايين بوته نيز 100 درصد پنجه ها زنده باقي نمي مانند ‌(8).

قبادي و همكاران (1379) در بررسي تاثير تراكم هاي مختلف بوته بر عملكرد و اجزاء عملكرد چهار رقم گندم نان به اين نتيجه رسيدند كه اثرات رقم و تراكم بوته بر تعداد سنبله در متر مربع، تعداد سنبلچه در سنبله، تعداد دانه در سنبله و وزن هزار دانه در سطح يك درصد معني دار بودند، ولي اثر متقابل فقط براي تعداد سنبله در متر مربع و وزن هزار دانه معني دار شد. در هر چهار رقم، با افزايش تراكم بوته، تعداد سنبله در متر مربع تنها مولفه اي از اجزاء عملكرد بود كه افزايش نشان داد و اجزاء ديگر از قبيل تعداد سنبلچه در سنبله، تعداد دانه در سنبله و وزن هزار دانه كاهش يافتند.

 

 

 

منابع

 

1- پيتر، ج.، و. سرني و ل. روسكا. 1373. فيزيولوژي عملكرد گياهان زراعي. ترجمه كوچكي، ع. و م. بنايان اول. انتشارات جهاد دانشگاهي دانشگاه مشهد. 380 ص.

2- قبادي، م.، ع. كاشاني و ر. مامقاني. 1379. بررسي تاثير تراكم هاي مختلف بوته بر عملكرد و اجزاء عملكرد چهار رقم گندم در منطقه اهواز. مجله علوم زراعي ايران. جلد دوم (1): 57-48.

3- وزارت كشاورزي، 1362. گزارش كميته برنامه ريزي غلات، 14ص.

4- Darwinkel, A., B. A. Ten- Hag, and Kuizenga. 1977. Effect of sowing date and seed rate on crop development and grain production of winter wheat. Neth. J. Agric. Sci. 25: 83-94.

5- HGCA. 2000. http:// www. hgca. Com/Research/.

6- Holliday, R. 1960. Plant population and crop yield. Field crop Abst. 13: 159-167.

7- Power, J. F., and J. Alessi. 1978. Tiller development on yield of standard and semidwarf spring wheat varieties as affected by nitrogen fertilizer. J. Agric. Sci. 90:97-108.

8- Puckeridge, D. W., and C. M. Donald. 1967. Competition among wheat plants sown at a wide range of densities. Aust. J. Agric. Res. 18: 193-211.

9- Salazar, G. M., R. O. Moreno, and G. R. Salazar. 1994. Response of wheat with a low plant population density to nitrogen fertilization. Terra (Mixico), 12 (2): 259-263.

 

 

 

 

 

منبع: مرکز مقالات کشاورزی AKE( بزرگترین وبلاگ کشاورزی ایران )

كشت گندم

 كشت گندم،

يكي از مشكلات كشاورزان در فرايند كشت گندم، عدم يكنواختي در سبز شدن بذور و استقرار بوته هاي گندم به تعداد مناسب در واحد سطح مي باشد.با استقرار گياهچه هاي گندم در تراكم مناسب در واحد سطح ضمن افزايش عملکرد،مصرف نهاده ها از قبيل كود و سم، گندم به حداكثر ظرفيت توليدي خودنيز مي رسد.عدم آگاهي كشاورزان از تاثير عوامل مختلف در رسيدن به سبز يكنواخت موجب تكرار اين مشكل در هر سال مي شود.

عوامل ذيل در استقرار و تراكم مناسب گياهچه هاي گندم دخالت دارند.

١- ميزان مصرف بذر

عوامل محيطي و ويژگيهاي رقم بر ميزان مصرف بذر تاثير مي گذارند. ويژگي هاي رقم گندم مانند وزن هزار دانه ، ارتفاع بوته ، خوابيدگي ( ورس ) ،قدرت پنجه زني ، درصد جوانه زني و سرعت رويش بذور از عوامل تعيين كننده ميزان مصرف بذر در هر هكتار هستند.

دانه هاي سبك در هر واحد وزن، تعداد دانه بيشتري نسبت به دانه هاي سنگين دارند و هر چه وزن هزار دانه گندم كمتر باشد از نظر وزني ميزان مصرف بذر كاهش مي يابد.

افزايش ارتفاع بوته و حساسيت به خوابيدگي موجب كاهش مصرف بذر در هر هكتار مي شود. هر چه درصد جوانه زني بذر و قدرت پنجه زني آن بيشتر باشد مي توان ميزان بذر كمتري مصرف نمود.

عوامل محيطي مانند رطوبت، حاصلخيزي خاك و علف هاي هرز در تعيين ميزان مصرف بذر موثر هستند. در خاك هاي مناطق ديم و كم باران وبا حاصلخيزي ضعيف، براي كاهش رقابت بين بوته هاي گندم در جذب آب و غذا، بذر را به مقدار كمتر مصرف مي كنند.

ميزان مصرف بذر ممكن است در شرايط دير كاشت و تراكم زياد علف هرز افزايش يابد.

٢-عمق كاشت

( دماي مطلوب و رطوبت كافي ) لازمه جوانه زني بذور و سبز شدن گياهچه هاي گندم مي باشند . در كشت هاي سطحي و كم عمق جوانه زني بذور گندم دچار نوسان هاي شديد رطوبت و دما مي شوند.

ويژگي هاي بذر و عوامل محيطي نيز در تعيين عمق كاشت بذر گندم تاثير مي گذارند. ويژگي هاي بذر گندم مانند اندازه بذر ،مقدار پروتئين بذر ، طول كلئوپتيل و سرعت سبز شدن بذر در تعيين عمق كشت مطلوب موثرند. در ارقام پاكوتاه و نيمه پا كوتاه طول كلئوپتيل نسبت به ارقام پابلند كمتر مي باشد. هر چه طول كلئوپتيل رقم گندم كوتاهتر باشد، عمق كاشت بذر گندم كمتر مي گردد. در كشت عميق تر، بذر هاي درشت و بزرگ سريع تر از بذر هاي كوچك سبز مي شوند. افزايش مقدار پروتئين بذر موجب رشد سريع تراندام گياهچه بذر پس از جوانه زني مي گردد. بذررا در خاك هاي سبك نسبت به خاك هاي سنگين عميق تر مي كارند. در مناطق ديم كاري و كم باران بذر را نسبت به مناطق پر باران وآبي در عمق بيشتر قرار مي دهند.

٣- تاريخ كاشت

مهمترين معيار براي تعيين زمان كاشت مطلوب گندم، عملكرد دانه مي باشد. در تاريخ كاشت مطلوب، دما و رطوبت براي جوانه زني بذر مناسب است و در نتيجه باعث افزايش جوانه زني، قدرت گياهچه و گسترش ريشه دهي در تمام ارقام گندم مي شود. در كشت به موقع پنجه زني و اجزاء عملكرد دانه گندم افزايش مي يابد. در كشت زود هنگام، خاك خشك و رطوبت كمتري دارد و دماي خاك نيز بالا مي باشد اما در شرايط دير كاشت، خاك سرد و شرايط براي جوانه زني و سبز شدن آن نامساعد است . در هر دو حالت تلفات بذر و مرگ گياهچه افزايش مي يابد .

دما و رطوبت از عوامل محيطي بسيار موثر در تعيين زمان كاشت گندم مي باشند. براي جبران تلفات بذر و مرگ گياهچه در كشت دير هنگام ميزان مصرف بذر را افزايش مي دهند.

٤-تماس بذر با خاك

بذر گندم در صورت تماس كامل با خاك، سرعت جوانه زني و استقرار گياهچه آن افزايش مي يابد. عمليات خاك ورزي ثانويه ، تاثير زيادي بر تماس بذر با خاك دارد. هر چه اندازه كلوخه هاي خاك بزرگتر و فاصله آنها از هم بيشتر باشد امكان تماس بذر با خاك كاهش مي يابد و در نتيجه سرعت جوانه زني بذر كمتر شده و احتمال تلف شدن بذر وجود دارد.

٥- تماس بذر با كودهاي شيميايي

تعدادي از كودهاي شيميايي قدرت زيادي در جذب رطوبت خاك دارند و اگر اين نوع كودها در كشت خطي در كنار بذر ها قرار گيرند، مي توانند سرعت جوانه زني بذر را كاهش دهند. در شرايط خاك خشك و قليائي، خسارت كودها در تماس با بذر ضمن از بين بردن قدرت جوانه زني بذر ها، موجب خشك شدن گياهچه هاي گندم نيز مي شوند.

٦-پوشش دادن بذور گندم با كودها و سموم شيميايي

براي كنترل حشرات خاك زي و بيماريهاي گندم و تغذيه اوليه گياهچه ،بذور گندم را با سموم حشره كش و قارچكش و كودهاي شيميايي پودري پوشش مي دهند . اين مواد پوششي بر قدرت و سرعت جوانه زني بذر تاثير مي گذارند. در شرايط خاك گرم وخشك اين مواد سرعت جوانه زني و قدرت رويش بذر را كاهش مي دهند . غلظت زياد اين مواد و غير يكنواختي در پوشش دادن بذر مي تواند موجب تلف شدن بذر هاي گندم گردد.

٧- سله بندي سطح خاك

پس از كاشت گندم، وقوع بارندگي ها موجب تشكيل سله در سطح خاك مي شوند. ضخامت اين سله بر سرعت رويش و استقرار گياهچه هاي گندم تاثير مي گذارد. هر چه ضخامت اين سله افزايش يابد، سبز شدن بوته هاي گندم را با دشواري مواجه مي سازد. مقدار زياد رس و لاي و كاهش ماده آلي موجب تشكيل سله هاي ضخيم در خاك مي شوند.

٨- آفات حشرات خاك زي

تعدادي از آفات گندم از قبيل كرم مفتولي ، كرم سوسك سياه ، كرم سوسك قهوه اي و غيره با تغذيه از بذرو ريشه گياهچه گندم موجب كاهش تراكم بوته هاي گندم در سطح مزرعه مي شوند.

٩- بيماريهاي گندم

برخي از عوامل بيماريزاي گندم موجب پوسيدگي بذر و ريشه مي شوند. در صورت عدم ضد عفوني بذور گندم با قارچكش هاي مناسب تلفات بذر و كاهش تراكم بوته در سطح مزرعه افزايش مي يابد.

١٠- نفوذ پذيري خاك

هرچه بافت خاك سنگين تر باشد، نفوذ پذيري آب و هوا به داخل خاك كاهش مي يابد. وقوع بارندگي ها پس از كاشت و در مراحل اوليه استقرار گياهچه ها، حالت ماندآبي بوجود مي آورد و در نتيجه بذور گندم و گياهچه ها دچار خفگي شده و از بين مي روند.

١١- رقابت علف هاي هرز

در برخي سال ها در مراحل سبز شدن بذور گندم به علت وقوع بارندگي ها، علف هاي هرز با تراكم زيادي در سطح مزرعه گندم سبز مي شوند و در نتيجه در اثر رقابت بين علف هاي هرز با گياهچه گندم در جذب آب و غذا، قدرت و توان گياهچه هاي گندم در برابر شرايط نامساعد محيطي كاهش يافته و در نهايت موجب از بين رفتن آنها مي شوند.

با اجراي صحيح عمليات كشت و در نظر گرفتن تمام جوانب امر مي توان در سطح مزرعه تراكم يكنواخت از بوته هاي گندم بدست آورد . عدم توجه به هر يك از موارد ذكر شده در فوق، مزرعه گندم را در يك شرايط رويش غير يكنواخت و نامتقارن قرار مي دهد.

 

 

 

 

 

منبع: مرکز مقالات کشاورزی AKE( بزرگترین وبلاگ کشاورزی ایران )

 

 

 

 

 

مقاله کامل گندم + آفات گندم

مقاله کامل گندم + آفات گندم

مديريت تلفيقي آفات گندم

 

مديريت تلفيقي آفات(Integrated Pest Management) يك سيستم تصميم گيري براي كنترل آفات است كه با در نظر داشتن اصول اكولوژيك، اصول اقتصادي و علايق توليد كنند گان، تلفيقي از روش هاي مختلف كنترل (بيولوژيكي، زراعي، مكانيكي، فيزيكي، رفتاري، شيميايي و …) را به گونه اي به كار مي برد كه سوددهي اقتصادي حداكثر و زيان وارده به محيط زيست به حداقل ممكن برسد. مديريت تلفيقي آفات متكي به عوامل طبيعي كنترل كننده است و سموم شيميايي را به عنوان آخرين راه حل توصيه مي كند. برنامة اجرايي مديريت تلفيقي آفات گندم و جو داراي مراحل زير است:

 

 

الف) بررسي هاي اكولوژيكي

 

 

ــ شناسايي آفات و دشمنان طبيعي آنها، تعيين مناطق انتشار و تهية بانك اطلاعاتي براي آنها

 

 

ــ مشخص نمودن آفات كليدي و آفات درجة دوم و سوم

 

 

ــ تعيين روش ها و تكنيك هاي مناسب براي نمونه برداري از جمعيت آفات

 

 

ــ مطالعة بيواكولوژي آفات كليدي و آفات درجة دوم و تهية جدول زندگي آنها

 

 

ــ توسعة سيستم هاي پيش آگاهي و مراقبت براي آفات كليدي

 

 

ب) بررسي هاي اقتصادي

 

 

ــ ارزيابي ميزان خسارت آفات كليدي و آفات درجة دوم

 

 

ــ تعيين سطح زيان اقتصادي(EIL) آفات كليدي و آفات درجة دوم

 

 

ــ بررسي هاي اقتصادي و اجتماعي مديريت كنترل آفات

 

 

ج) مديريت تلفيقي (تلفيق روش ها)

 

 

ــ توسعة روش هاي به زراعي و به كارگيري عوامل مختلف براي توليد محصول بهتر

 

 

ــ اتخاذ شيوه هاي مناسب براي افزايش تآثير عوامل زنده و غيرزندة كنترل كنندة جمعيت آفات

 

 

ــ تلفيق روش هاي كنترل (بيولوژيكي، زراعي، شيميايي و …) براي كاهش جمعيت آفات كليدي و آفات درجة دوم بر اساس زيست شناسي و مراحل حساس زندگي آنها

 

 

د) اجرا، ارزيابي، ترويج و توسعه

 

 

ــ اجراي برنامة مديريت تلفيقي آفات در مزارع نمونه و ارزيابي آن

 

 

ــ آموزش و جلب مشاركت كشاورزان و اجراي برنامة مديريت تلفيقي آفات به كمك آنان

 

 

ــ ترويج و توسعة روش ها و ارزيابي نتايج آنها

 

 

 

 

منبع: مرکز مقالات کشاورزی AKE( بزرگترین وبلاگ کشاورزی ایران )

 

 

 

 

برداشت گندم

برداشت به موقع و صحيح گندم مانع از ريزش و خرد شدن دانه و سبب كاهش افت عملكرد مي گردد .

هنگامی که دانه ها سخت شدند که ديگر با ناخن تقسيم نمی شدند و رطوبت دانه ۱۴٪ می باشد هنگام درو می باشد . برای برداشت بايد از کمباين های که معاينه فنی شده اند استفاده شود که بهتر است نو باشند و ريزش بيشتر از ۵٪ نداشته باشند .

نكات قابل توصيه در زمان برداشت

● تاحد امكان برداشت گندم در روز انجام شود تا با كيفيت مناسب صورت گيرد

● براي برداشت محصول ورس شده بايد هم جهت با خوابيدگي محصول عمليات برداشت را انجام داد .

● چرخ وفلك انگشتي هد كمباين در همه حالات محصول خصوصاً در حالت ورس توصيه مي گردد .

● دستگاه كوبنده قلب هر كمباين است بنابراين نوع تسمه ( نبشي ) سوهاني كه براي گندم توصيه مي گردد بايد تراز ، بدون خميدگي و بت آجهاي برنده (كهنه نشده ) باشد.

● سرعت بالا اغلب باعث افت زياد مي شود بنابراين سرعت مناسب با حد اقل افت توصيه مي گردد .

● سرعت چرخ فلك و نوع آن ، سرعت كوبنده ، فاصله كوبنده ، سرعت و جهت باد ، روزنه هاي الك و ساير تنظيمات بايد بر اساس دفترچه راهنما و نيز آزمون و خطا طوري تنظيم گردد كه حد اقل افت حادث گردد .

● در طول انجام برداشت بايد مرتب افت محصول روي زمين ونيز وضعيت دانه ها در مخزن چك گردد در صورت مشاهده مشكل نسبت به حل آن اقدام گردد .

علل تلفات دانه در كمباين

 تلفات قبل از برداشت (تلفات ريزش)

اين تلفات زماني بوجود مي آيد كه سر خوشه چين به طور صحيح كار نكند و يا وقتي كه محصول

به سهولت ريزش كند.

علل متداولي كه باعث اتلاف در سكوي برشي مي شوند عبارتند از:

● خوشه هايي كه از دسترسي شانه برشي خارج مي شوند.

● دانه هايي كه بر اثر عمل چاقو روي زمين مي ريزند..

● دانه هايي كه بر اثر سرعت نامناسب چرخ فلك از دست مي روند.

● دانه هايي كه بر اثر ارتفاع خيلي كم چرخ فلك به جلو چرخ فلك پرتاب مي شوند.

● دانه هايي كه بر اثر سرعت پيشروي خيلي زياد ريزش مي كنند.

● دانه هايي كه به دليل وجود چاقو يا انگشتي صدمه ديده درو نمي شوند.

 

 تلفات كوبيدن

تلفات كوبيدن ناشي از علل زير است:

● دانه هاي كوبيده نشده اي كه بر روي كاه برها حركت مي كنند.

● دانه هاي ترك دار ناشي از كوبيدگي بيش از حد.

● دانه هاي ترك دارناشي از پس مانده هاي اضافي.

 تلفات كاه برها (تلفات دستگاه جدا كننده)

اين تلفات موقعي به وجود مي آيد كه سرعت كوبنده كم و فاصله بين كوبنده زياد است. همزمان، كمباين با سرعت پيشروي زيادتر از حد كار مي كند. مواد زياد، مانع عبور دانه ها از سوراخهاي كاربرها و فرو افتادن آنها بر روي واحد تميز كننده مي شوند

 

 

 

 

منبع: مرکز مقالات کشاورزی AKE( بزرگترین وبلاگ کشاورزی ایران )

 

 

 

 

مناطق قابل توصيه گندم (رقم چمران)

اين رقم گندم براي كشت در مناطق گرم جنوب، جنوب غرب و شرق كشور شامل: شمال خوزستان، بوشهر، هرمزگان، سيستان و بلوچستان و بخش هاي گرمسيري از استان هاي كرمانشاه، ايلام، لرستان و كرمان توصيه مي شود.

مشخصات زراعي

رقم چمران داراي تيپ رشد بهاره بوده و ارتفاع آن 95 سانتي متر مي باشد. كودپذيري و مقاومت به خوابيدگي ،‌ وزن هزاردانه 39 گرم، دانه هاي زرد رنگ، زودرسي و تحمل به خشكي و گرماي آخر فصل از خصوصيات مهم اين رقم مي باشد.

مقاومت به بيماري ها

وجود مطالعات انجام شده به منظور ارزيابي واكنش رقم چمران به نژادهاي شايع با قدرت بيماريزايي بالا نشان داد كه رقم مذكور از مقاومت بالايي به نژادهاي موجود زنگ زرد گندم برخوردار مي باشد. از نظر مقاومت به زنگ قهوه اي گندم نيز مي توان گفت كه رقم فوق الذكر واجد مقاومت مطلوب ميباشد. مقاومت مطلوبي نيز براي رقم چمران نسبت به بيماري سياهك ناقص در گزارش هاي داخلي و خارجي دارد.

كيفيت نانوايي

درصد پروتيين و گلوتن مرطوب و خشك رقم چمران به ترتيب 4/10، 25 و 8/6 درصد گزارش شده است. از جنبه زير واحدهاي گلوتنين با وزن مولكولي بالا (HMW – glu)‌ تركيب آللي 2، 7 و 10+5 به ترتيب براي سه مكان ژني GLU – D1 , B1 , GLU – A1 اين رقم گزارش شده است. آلل هاي2 و10+ 5 از نظر تاثير در كيفيت نانوايي مطلوب مي باشند.

توصيه هاي زراعي

الف ـ‌ كاشت:

تاريخ كاشت مناسب اين رقم از 20 آبان تا 20 آذر و حداكثر آخر آذر در مناطق گرم جنوب كشور قابل توصيه است.

ب ـ‌ ميزان بذر:

بسته به نوع خاك، نحوه تهيه بستر بذر، تاريخ كاشت و ساير عوامل متغير بوده با اين وجود براي كشت با رديفكار، ميزان 150 تا 170 كيلوگرم بذر توصيه مي شود.

ج ـ ميزان مصرف كودهاي شيميايي

ميزان مصرف كودشيميايي بسته به نوع خاك، زراعت قبلي و ساير عوامل متفاوت مي باشد. از آن جا كه رقم چمران واجد ژن هاي پا كوتاهي بوده و مقاوم به خوابيدگي است بنابراين، اين رقم از رقم هاي كودپذير و پر پتانسيل به حساب مي آيد. مصرف كود به منظور حصول حداكثر پتانسيل بايد براساس نظريه آزمايشگاه هاي خاكشناسي انجام پذيرد. اما به عنوان يك توصيه عمومي،100 کیلو گرم سولفات پتاسیم و مصرف 150 كيلوگرم فسفات آمونيوم به صورت پايه و 250 كيلوگرم اوره به دو صورت پايه و سرك پيشنهاد مي شود.

 

رفع ایرادهای کمباین

 

افت دانه در اثر ضربه وارده به خوشه قبل از عمل برش

سرعت چرخ و فلک جلو را تقلیل دهید تا با سرعت حرکت کمباین تطبیق نماید

گندم در جلو تیغه برش جمع شده و در نتیجه منجر به ریزش خوشه در دستگاه برش می گردد

چرخ و فلک را ضمن اینکه کاملاً به پایین می آورید به طرف جلو ببرید به طوری که محصول بریده شده بیرون نریخته و به طرف حلزون بالابر هدایت شود

ارتفاع دستگاه درو را تقلیل دهید به طوری که طول محصول بریده شده برای هدایت به هلیس مناسب باشد

طول محصول بریده شده یکنواخت نبوده و ساقه ها پاره شده اند

تمام قسمتای آسیب دیده انگشتی و تیغه ها را تعویض نمایید تا محصول یکنواخت بریده شود تیغه های خم شده را صاف کرده ، انگشتی و تیغه را دوباره آزمایش و در صورت لزوم تنظیم نمایید

گره ها را طوری تنظیم کنید که ضمن این که تیغه به آسانی حرکت می کند جای بازی زیادی نداشته باشد

پلیت های مربوطه را طوری قرار دهید که بین انگشتی و تیغه فاصله نباشد

علوفه هرز و سنبل ها دور چرخ و فلک می پیچند

چرخ و فلک را کاملاً به طرف جلو برده به پایین بیاورید سرعت چرخ و فلک جلو را تقلیل دهید تا محصولی که دارای علوفه هرز است به سفره پلانفرم بریزد

حمل ساقه توسط چرخ و فلک

ضمن تقلیل سرعت چرخ فلک تطبیق سرعت آن سرعت حرکت کمباین را بررسی کنید ، چنگک ها را در انواع انگشتی دار به طور عمودی تنظیم کنید .

محصول غیرمنظم وارد سیلندر کوبنده می شود

ارتفاع چرخ و فلک جلو و کشیدگی زنجیر دستگاه هدایت کلش را تصحیح نمایید

سیلندر کوبنده غیرمنظم کار کرده و بار زیاد وارد می شود

تسمه انتقال دهنده نیرو را تنظیم کرده تا از یکسوات آن جلوگیری شود ، سرعت حرکت را تقلیل دهید .

فاصله را طوری تنظیم کنید که دانه ها به طور کامل از خوشه جدا شوند .

دور موتور کمباین توسط متخصص مربوطه تنظیم گردد . به کمک واحد مربوطه دور سیلندر کوبنده را اصلاح کنید .

کزل دانه های جدا نشده در خوشه

مقدار رطوبت محصول را آزمایش کنید . محصول باید کاملاً رسیده باشد .

دور سیلندر کوبنده را افزایش دهید البته افزایش دور طوری باشد که ضمن این که دانه کاملاً جدا می شود موجب خرد شدن آن نشود

سرعت حرکت کمباین را افزایش دهید

فاصله را کاهش دهید تا قدرت کوبیدن افزایش پیدا کند

دستگاه درو را آزمایش کنید که عیب و نقص فنی نداشته باشد

در مخزن ، مقدار دانه های خرد و شکسته بیشتر از حد معمولی به چشم می خورد

سرعت دور سیلندر کوبنده را کاهش دهید و یا فاصله کوبنده و ضد کوبنده را اصلاح کنید.

وجود مواد خارجی و خار در مخزن دانه

دور بادبزن را زیاد کنید

با دریچه های مربوطه جهت وزش باد را درست تنظیم کنید

منافذ الک ها را کمی ببندید

فاصله سیلندر کوبنده و زیر سیلندر کوبنده را بیشتر نمایید و دور سیلندر کوبنده را کاهش دهید

نوسان الک ها را چک کنید

افت دانه در الک

مقدار باد را بیشتر کرده و روزنه الک ها را بیشتر باز کنید

دور بادبزن را کاهش داده و دریچه های باد را تنظیم کنید

روزنه الک بالایی را بازتر کرده و فاصله کوبنده و ضد کوبنده را کمتر کنید

مقدار کاه موجود در مخزن زیاد است

دنباله الک بالایی را طوری قرار دهید که از شیب آن کاسته شود و روزنه های الک را کمی ببندید

دور بادبزن را افزایش دهید

فاصله کوبنده و ضد کوبنده را کاهش داده و یا دور سیلندر کوبنده را کم کنید

در مخزن مقدار دانه های خرد و شکسته بیشتر از حد معمولی به چشم می خورد

روزنه های الک بالایی و پایینی را بیشتر باز نمایید

سرعت حرکت کمباین را زیاد نمایید

فاصله سیلندر و ضدکوبنده را تنظیم کنید

 

کلش به طور منظم از کمباین خارج نشده و جلو کاه برها تجمع می کنند

کشش تسمه ای منتقل کننده نیرو به شافت مربوط به کاه برها را کنترل نماید

سرعت حرکت شافت اصلی را افزایش دهید

افت دانه در کاه برها

سرعت حرکت را کم کرده و طول کاه برها را افزایش دهید

سفره جلوی کاه برهای مایل را ببندید

سطح رویی کاه برها را کاملاً تمیز کنید

عمل برش ضعیف است

1ـ نگاهدارنده تیغه ها را دوباره تنظیم کنید .

2ـ تیغه را تمیز کنید .

3ـ میله های انگشتی را در حالت مستقیم تر قرار دهید .

4ـ تیغه های خراب را تعویض نمایید .

5ـ مواد زاید و خارجی و آشغالهایی که جمع شده ، جمع آوری و پاک نمایید .

تپه به طور ناگهانی متوقف می گردد

1ـ مواد زاید و آشغال هایی را که جمع شده جمع آوری و پاک نمایید .

2ـ میله های انگشتی که خراب شده اند را تعویض نمایید .

3ـ کشش تسمه انتقال حرکت تیغه را تنظیم کنید .

محصولات خوابیده یا کج ، خوب و مناسب برداشت نمی شود .

1ـ فاصله بین میله های بلند کننده های دانه را تنظیم نمایید .

2ـ انگشتی های پروانه را در حالت مورب قرار دهید .

3ـ محصول را از جهت دیگر برداشت نمایید .

4ـ فنرهای شناور را تنظیم کنید .

5ـ پرانه را مقداری به سمت جلو تنظیم کنید .

آشغال و مواد زاید در نوک مقسم ها جمع می شوند

1ـ به وسیله ی تنظیم کشویی مقسم ها را در حالت بالاتری تنظیم کنید .

2ـ از مقسم های مخصوص استفاده کنید .

3ـ چنانچه لازم شد محافظ یا حائل و یا سینی زیر دستگاه برش را تعویض نمایید .

 

کلش به طور منظم از کمباین خارج نشده و جلو کاه برها تجمع می کنند

کشش تسمه ای منتقل کننده نیرو به شافت مربوط به کاه برها را کنترل نماید

سرعت حرکت شافت اصلی را افزایش دهید

افت دانه در کاه برها

سرعت حرکت را کم کرده و طول کاه برها را افزایش دهید

سفره جلوی کاه برهای مایل را ببندید

سطح رویی کاه برها را کاملاً تمیز کنید

عمل برش ضعیف است

1ـ نگاهدارنده تیغه ها را دوباره تنظیم کنید .

ادامه نوشته

تغذیه گندم

تغذیه گندم

 

مصرف كود شيميايي ازته ( سرك دهي)

 

بيشترين مقدار كود ازته موجود براي گندم كود اوره است كه حــــاوي٤٦ در صـــد ازت خالص مي باشد. اين كود يكي از بهترين كودهاي ازته با قابليت جذب آهسته مي باشد با توجه به حلاليت فراوان اوره بايستي مصرف آن بصورت تقسيط صورت گيرد.

نيترات آمونيوم نيزاز كودهاي ازته است كه ٣٤ درصد ازت خالص دارد اين كود بسيار متحرك بوده و رعايت تقسيط آن بايستي حتي بيشتر از اوره مورد توجه قرار گيرد بطور كلي كودهاي ازته بعنوان ســــــرك در خاكهاي سنگين طي دو نوبت ( زمان پنجه دهي و پر شدن دانه) و در خاكهاي سبك در سه نوبت ( پنجه دهي ، بستن غلاف و تشـــكيل سنبله – پر شدن دانه ) مصرف مي گردند.

 

علائم کمبود ازت در گندم

کمبود ازت عمومی ترین و وسیع ترین کمبود عناصر غذایی در غلات دانه ریز است . گیـــاهان مبـــتلا به کمبود ازت به دلیل تجزیه کلروفیل خود در مقایسه با گیاهان ســـالم زرد رنــگ هستند.عـــلائم اختــــــصاصی کمبود ازت ( همانند فسفر و پتاسیم ) ابتدا در مسن ترین برگ های گیاه همراه با برگ های جــــوانی که نسبتاً سبز باقیمانده اند دیده می شود. مسن ترین برگ های گیاه در گندم نسبت به برگ های جـــوانتر کم رنگ تر شده و کلروزی که در انتهای برگ ایجاد شده است تدریجا در قاعده برگ به سبز کم رنگ تبدیل خواهد شد .همچنانکه کلروزها به دیگر برگها منتقل می شود مسن ترین برگ های گندم به طور کـــــامل کلروزه شده و رنگ آن تقریباً از زرد به سفید تبدیل می گردد گیاهانی که فاقد ازت کافی هســـتند قبل از رشد رویشی کامل به مرحله باز شدن کامل گل و رسیدگی دانه می رسند . در مزرعه علائم کمــبود ازت همیشه به صورت قطعاتی با رنگ زرد یا سبز روشن دیـــــده می شــود که این عـلائم ممکنـست ســریعا پراکنده شده و کل مزرعه را به صورت رنگ مایل به زرد در آورد .

 

زمان مصرف و تقسيط كود ازته

پويايي و تحرك بالاي ازت در خاك باعث شده است تا زمان مصرف آن براي موفقيت در توليد دانه و پروتئين آن از اهميت ويژه اي برخوردار باشد. لذا با در نظر گرفتن عوامل اقتصادي و محيطي مي توان با تحمل كمتر هدررفت ، بازدهي را به حداكثر مقدار ممكن رساند . نيل به اين هدف از طريق روش هاي مناسب مصرف ، زمان مصرف و تقسيط كود ازت در طي رشد – كه هدررفت ازت را به كمترين اندازه مي رساند – مسير مي شود. در تقسيط كود ازت ، بايد به زمان مصرف و مقدار مصرف كود توجه شود و از مصرف غير ضروري كود در مرحله اي از رشد رويشي كه منجر به خوابيدگي گياه و در نتيجه كاهش عملكرد مي شود اجتناب ورزيد. با مصرف ازت در مرحله اي از رشد كه گياه داراي يك مجموعه ريشه فعال براي جذب كود ازت مي باشد. مي توان از هدرروي ازت از طريق آب شويي و تخريب نيترات و تصعيد آن جلوگيري نمود. توجه به اين مسئله نه تنها از هدر رفتن سرمايه زارع جلوگيري مي كند بلكه مانع از آلودگي آب هاي زير زميني و يا آب چاه ها و ساير ذخاير آبي مي گردد. ( ملكوتي١٣٧٦) . بنابراين براي پيشگيري از تلفات آبشوئي ازت بهتر است ازت را به دفعات مصرف نمود ( تقسيط ) . بهترين زمان مصرف ازت ، نزديك به زمان حداكثر نياز مطابق با فنولوژي رشد گندم مي باشد.

 

کودهاي ميکرو(عناصر کم مصرف)

 

عناصر کم مصرف با وجود نياز خيلي کمي که گياه به آنها دارد اهميت زيادي براي گياه دارند . مهمترين اين عناصر عبارتند از روي- آهن- مس و منگنز مي باشد . اين عناصر به صورت کودي غالبا به صورت سولفات روي- سولفات آهن – سولفات مس و سولفات منگنز در دسترس مي باشند که بايستي با توجه به نتايج آزمايش خاک قبل از کاشت به صورت پايه به مزرعه داده شود در غير اين صرت مي توان با محلول پاشي کود ميکرو در مراحل پنجه دهي يا اوائل ساقه رفتن تا گلدهي اقدام به پاشش در مزرعه نمود.

در مورد محلول پاشي با کود ميکروي کامل لازم است به نکات مهمي توجه داشت

● محلول پاشي بايد صبح زود يا عصر انجام گيرد

● هنگام محلول پاشي وزش باد نباشد.

● در اراضي با خاک شور از کود ميکروي کامل بدون بر استفاده شود.

زینب جعفری زاده

2009/7/04, 11:49 PM

علف های هرز

 

 

علف های هرز در مصرف آب ومواد غذایی با گندم رغابت نموده ودر نتیحه باعث کاهش محصول

 

 

می شوند. همچنین علف های هرز چند ساله که در زمان برداشت سبز می شوند عملیات برداشت با کمباین را با مشکل مواجه می سازند.بررسی های انجام شده نشان داده است مزارعی که آلودگی شدید به علف های هرز دارند ،گاهی تا ٤٠% کاهش عملکرد داشته اند.

 

فاکتورهایشناخت علفهایهرز

● تیپ رویشی

منظور ازتیپ رویشیمشخص کردن این است که گیاه هرز زمستانه است مانند برو موس ویابهاره است مانند سلمک . بیشتر علفهایهرز پهن برگ گندم بغیر از برخیاز چندساله ها رویش بهاره دارند .اطلاع از مراحل فنولوژیرشد علفهایهرز به ما کمک میکند تا بهترینزمان مبارزه با علف هرز را انتخاب کنیم .

● ساختمان ظاهری

منظواز ساختمان ظاهریپهن برگیا باریک برگ بودن است

 

نحوه تکثیر ●

 

اطلاع از نحوه تکثیر علف هرز يكي از از مهمترین فاکتورهای انتخاب راه صحیح مبارزه میباشد برایمثال در مورد علفهایهرزیکه از طریق بذر تکثیر پیدا میکنند مانند تاج خروسدر صورتیکه بعد از به بذر رفتن گیاه اقدام به شخم زمین گردد این عمل ماننداین است که ما گیاه تاج خروس را کشت کرده ایم در مورد گیاهان چند ساله که ازطریق ریشه ها تکثیر پیدا میکنند مانند پیچک احتیاج بهیک مبارزه تلفیقیمیباشد به نحویکه با انجام چند بار شخمیا دیسک و دادن فرصت به گیاه برایجوانه زدن ذخیره غذاییموجود در ریشه ها را تحلیل ببریم و بعد بایک سم عمومیقویمانند گراماکسون علف هرز را تا حد امکان کنترل کنیم (سال ایش)

 

روشهای مبارزه با علفهای هرز گندم

برای کنترل علفهای هرزبهتراست حتی الامکان ازروشهایروشهای غیر شیمیایی که مهمترین آنهاپیشگیری – زراعی و مکانیکی است استفاده شود که در ادامه در مورد هر یک به اختصارتوضیح داده می شود

● پیشگیری

در مدیریت مزرعه بایدبرنامه ریزی طوری باشد که حتی المقدور مانع از ورود و گسترش هر نوع علف هرز جدید بهمزرعه بشویم . برای این منظور رعایت نکات زیر ضروری است :

○ کنترل علفهای هرز در مسیرجویهای آبیاری قبل از اینکه به بذر بروند .

○ جلوگیری از رشد و توسعه علفهای هرز در حواشیمزارع و روی مرزها و به طور کلی در نقاط کشت نشده .

○ از ورود خاک مشکوک به داشتنبذر علف هرز به مزرعه جلوگیری شود .

○ از بذر عاری از علف هرز استفاده شود .

○ ازکود نپوسیده دامی استفاده نشود .

○ از تردد حیوانات ( گله ها ) در مزرعهجلوگیری شود .

○ سابقه منطقه بررسی شود تا در صورت وجود علفهای هرز خاص تناوب مناسب درنظر گرفته شود و یا پیش بینی های لازم جهت مبارزه با علفهای هرز احتمالی صورت گیرد .

●مبارزه زراعی

امکان حذف علفهای هرز درمزرعه به طور کامل تقریبأ غیر ممکن می باشد و بیشتر بحث کنترل مطرح است .به کلیه روشهایی که به کمک آنهامی توانیم با تغییراتی در کشت خود به لحاظ نوع کشت ، تاریخ کاشت ، تراکم ، تناوب و ... محدودیتهایی را برای رشد علفهای هرز ایجاد می کنیم روشهای زراعی اطلاق می شود .

تراکم و یکنواختی مناسب بوته : تراکم بوته در واحد سطحبستگی به رقم گندم – حاصلخیزی خاک و نحوه کشت دارد – تراکم و یکنواختی باعث جلوگیریاز وجود فضاهای خالی که نور و رطوبت و کود کافی و ...رادراختیارعلف هرزقرارمیدهد میشود .

 

● مبارزهشیمیایی

باوجودهمهاقداماتپيشگيرانه وزراعي،چنانچهبادانشامروزب خواهيمحداكثرعملكردراداشته باشيم،دراغلبموارداستفادها زعلف‌كش‌هااجتنابناپذيراس ت. البتهاستفادهازعلف‌كش‌هاب همعنيآننيستكهسايراقداماتض رورتينداشتهباشد

 

نکات مهم و کاربردیدرمبارزه شیمیایی

 

● درصورت نیازبه استفاده ازکشیده برگ کشهاوپهن برگکشهاباید اول ازکشیده برگکشها استفاده شود حداقل یک هفته صبرکنیم وسپس ازپهن برگکشها استفاده شود

● شرایط مناسب برای کاربرد علفکشها(هوای آرام-درجه حرارت متعادل بین ۱٠-٢٠درجه درزمان رشدوفعالیت علف هرزباشد

● بعدازپایان شبنم صبحگاهی باشد-درزمان تابششدیدافتاب نباشد

● درسمپاشی هوایی دراطرافمزارع ازعلفکشهای غیرهورمونی استفاده شودیاحتی الامکان دراطراف مزارع ازسمپاشیزمینی استفاده شود

● زمان مصرفتوفوردی ازچهاربرگی تا بنداول ساقه

● زمان مصرف گرانستارازدوبرگی تا بنددوم ساقه

 

 

 

 

منبع: مرکز مقالات کشاورزی AKE( بزرگترین وبلاگ کشاورزی ایران )

 

 

 

 

 

 

کاهش خسارت خشکسالی در گندم دیم

کاهش خسارت خشکسالی در گندم دیم

چکیده

 

کشور پهناور ایران در منطقه خشک و نیمه خشک قرار گرفته و با توجه به شرایط توپوگرافی، دارای اقلیمی متنوع می باشد. از این رو زراعت درمناطق دیم هر از گاهی دچار مشکلات خشکی و سرما می شود.

 

وجود شرایط خاص آب و هوایی و تعدد اقلیم،‌زراعت در مناطق دیم را با مشکلات زیادی مواجه ساخت است. به طوری که تنش های خشکی، سرما، توزیع نامناسب بارندگی در دیمزارها و سایر عواملی که ذیلاً اشاره خواهد شد، از موارد کاهش تولید محصول گندم دیم در این مناطق به شمار می آیند.

 

در اصلاح و تولید ارقام جدید گندم به منظور معرفی و کاشت در شرایط محیطی و اقلیمی ویژه، مسئله مهم برای هر متخصص اصلاح نبات انتخاب رقمی است که دو خاصیت ظرفیت بالا و ثبات تولید را دارا باشد.

 

در مواقع خشکسالی با تغییر شرایط محیطی، وضعیت تولید به شدت تحت تاثیر عوامل حوی قرار گرفته و موجب کاهش محصول می شود.

 

درسال زراعی 78 ـ 77 با بارش باران در اول فصل زراعی و سپس قطع بارندگی و بالا رفتن دما،‌ خشکسالی شدید در بسیاری از دیمزارهای مناطق مختلف غرب و شمال غرب کشور باعث گردید تا در بسیاری از موارد مزارع گندم با خسارت شدید مواجه شده و قابل برداشت نباشد.

 

نتایج طرح های تحقیقاتی اجرا شده در ایستگاه تحقیقات دیم مراغه در سال جاری حاکی از آن است که با رعایت پاره ای از مسایل، می توان در شرایط استثنایی نیز از کاهش تولید گندم در سطح وسیع جلوگیری نمود.

 

یکی از عوامل موثر، مصرف بهینه کودهای شیمیایی می باشد. در یک طرح تحقیقاتی تعداد 23 رقم و لاین پیشرفته گندم دیم به صورت جداگانه موردبررسی قرارگرفتند. در یکی از بررسی ها، کلیه کود مصرفی فسفره و در سوم کود ازته به نسبت 25 کیلوگرم P2O5 و 60 کیلوگرم ازت خالص در هکتار در پاییز و قبل از کشت به خاک افزوده شد و در بهار کود ازته به علت کاهش بارندگی مصرف نگرید. در بررسی دیگر با همان شرایط یک سوم کود ازته (30 کیلوگرم در هکتار) به صورت سرک مصرف گردید. نتایج حاصل از تجزیه و تحلیل عملکرد دانه نشان داد که در برخی از ارقام تا 888 کیلوگرم در هکتار بین عملکرد دانه در دو شرایط فوق تفاوت وجود دارد و این تفاوت در ارقام حساس به تنش خشکی بسیار معنی دار است . تفاوت عملکرد ارقام سرداری و سبلان به ترتیب 218 و 319 کیلوگرم در هکتار در دو شرایط مورد بررسی بود. این مطالب نشان می دهد که مصرف کود سرک در بهار و به دنبال آن قطع بارندگی،‌باعث افزایش خسارت خشکی می شود. نتایج حاصل همچنین نشان می دهد در مناطقی که گندم دیم با تراکم مناسب کشت گردیده، میزان کاهش عملکرد نسبت به مناطقی که تراکم بذر بیشتر بوده کمتر بوده است. به گونه ای که در مناطقی که تراکم مناسب رعایت ندشه اثر خشکسالی بسیار شدید بوده و در اغلب موارد زراعت از بین رفته و غیرقابل برداشت بوده است. یک عامل مهم دیگر در کاهش تولید گندم دیم، عدم تهیه به موقع بستر بذر می باشد. معمولاً در مناطقی که به علت چرای دام د رمزارع آیش، و یا عوامل دیگر، زمان شخم به تاخیر می افتد، رطوبت خاک به تحلیل رفته و کاهش عملکرد را باعث

می شود، از عوامل ژنتیکی موثر در مقاومت به خشکی می توان به خصوصیات خشکی پسندی ارقام، مثل زودرسی، مومی بودن سطح برگ ها و ساقه داشتن برگ های نازک و باریک و توسعه عمیق تر ریشه ها اشاره نمود. نتایج بررسی نشان می دهد که رقم گندم (Fenkang 15/Sefid)‌ که از ارقام پیشرفته گندم دیم و یکی از دو رگه های رقم سرداری می باشد. در سال زراعی 78 ـ 77 در ایستگاه تحقیقات دیم مراغه در سطح 11200 متر مربع با 196 میلی متر بارندگی که حدود 6/8 میلی متر آن در طی ماه های اردیبهشت و خرداد و با توزیع نامناسب بوده است، 1460 کیلوگرم در هکتار محصول تولید نموده به گونه ای که هیچ گونه آثار خسارت ناشی از خشکی د راین مزرعه مشاهده نشده و موجبات تحسین بسیاری از بازدیدکنندگان را فراهم ساخته بود. این رقم، نسبتاً متوسط رس و دارای اندام های موی و برگ های نازک و باریک بوده و ارتفاع بوته آن 65 سانتی متر و وزن هزار دانه آن 35 گرم می باشد.

ادامه نوشته

آفات مهم گندم و مديريت كنترل آنها در ايران

آفات مهم گندم و مديريت كنترل آنها در ايران

 

 

 

 

 

 

1- استاديار پژوهش موسسة تحقيقات آفات و بيماريهاي گياهي، تهران

 

2- استاد پژوهش موسسة تحقيقات آفات و بيماريهاي گياهي، تهران

 

مقـدمـه

 

گندم عمده ترين محصول زراعي كشور است. سطح زير كشت گندم آبي و ديم كشور در سال 1380 به ترتيب27/2 و51/3 ميليون هكتار و متوسط عملكرد آن در شرايط آبي و ديم به ترتيب 3 و 7/0 تن در هكتار بوده است. نرخ خودكفايي گندم در سال هاي مختلف بين 60-80 درصد نوسان داشته است. در صورتي كه متوسط عملكرد در شرايط آبي و ديم به ترتيب تا سطح 8/4 و16/1 تن در هكتار افزايش يابد، خودكفايي در توليد اين محصول تحقق خواهد يافت(كشاورز و همكاران، 1380).

 

مهم ترين عوامل تآثيرگذار در كاهش عملكرد گندم كشور به شرح زير مي باشند(آهون منش،1371):

 

× پايين بودن آگاهي و دانش علمي و عملي كشاورزان

 

× نارسايي در تآمين و توزيع به موقع نهاده هاي كشاورزي(بذر، كود، سم و …)

 

× بالا بودن ميزان ضايعات در مراحل مختلف توليد

 

× محدود بودن منابع آب و يا عدم وجود نظام صحيح آبياري در اغلب مناطق كشور

 

× خسارت آفات، بيماريهاي گياهي، علف هاي هرز و عدم مديريت صحيح كنترل آنها

 

× عدم مصرف صحيح و بهينة كودهاي شيميايي و يا كمبود و عدم توزيع به موقع آنها

 

× كاربرد غير اصولي و نامنظم ماشين آلات و ادوات كشاورزي

 

× عدم توسعة مكانيزاسيون كشاورزي در بسياري از نظام هاي بهره برداري

 

× كمبود وسايل، ابزار و اعتبار در زمينه هاي مختلف تحقيق، ترويج و آموزش كشاورزي

 

× كمبود سرمايه گزاري در توليد محصولات كشاورزي

 

× نارسايي سياست ها و برنامه هاي كشور براي توليد محصولات كشاورز

 

Jun-14-2008, 00:29

در اكوسيستم هاي زراعي كشور كه گندم و جو بستر زيست را تشكيل مي دهند، عوامل زنده و غير زنده اي در توليد محصول تآثيرگذار هستند كه انسان براي بدست آوردن محصول بيشتر مدام آنها را تغيير مي دهد. شناخت اين عوامل و روابط متقابل بين آنها در حفظ تعادل كمي و كيفي گونه هاي تشكيل دهندة يك اكوسيستم اهميت بسيار زيادي دارد. در ايران بيش از 70 گونه حشرة گياه خوار شناسايي شده اند كه به عنوان مصرف كنندگان اوليه از گندم و جو تغذيه مي كنند. اين حشرات گياه خوار، خود مورد تغذيه حشره خواران (حشرات انگل، انگل هاي بالقوه و شكارگران) كه مصرف كنندگان ثانوية هستند، قرار مي گيرند. اتلاق واژة آفت به گونه هايي كه زيان اقتصادي ندارند جايز نيست و تلاش براي حذف اين گونه ها، نابودي دشمنان طبيعي آنها، طغيان احتمالي آفات بالقوه و كاهش تنوع زيستي در اكوسيستم هاي زراعي را به همراه خواهد داشت.

 

گسترش و طغيان سن گندم در اثر تخريب مراتع به عنوان زيستگاه هاي دائمي اين حشره و تبديل آنها به اراضي ديم كم بازده و فراهم آوردن بستر زيست مناسب تر براي تغذيه و توليد مثل آن، مثال خوبي براي نشان دادن چگونگي ايجاد يك آفت در اثر تغيير اكوسيستم توسط انسان است.

 

محدود بودن دامنة ميزباني آفات غلات و مكان زمســـتان گذراني تعداد زيادي از آنها كه در خاك و بقــاياي محصول صورت مي گيرد، موجب مي شود كه جمعيت اكثر اين آفات، با تناوب زراعي و انجام عمليات زراعي پس از برداشت، به مقدار قابل توجهي كاهش يابند. عليرغم اين مسئله، حدود 15 گونه از حشرات زيان آور گندم و جو را مي توان نام برد كه به عنوان آفات درجة اول و دوم، زيان اقتصادي قابل توجهي به اين محصولات وارد مي كنند.

 

خسارت ناشي از آفات، بيماريها و علف هاي هرز در كشور ما حدود 30-35 درصد برآورد گرديده است كه

10-12 درصد آن به حشرات زيان آور اختصاص دارد. بدين معني كه با مديريت كنترل اين عوامل، مي توان

10-12 درصد عملكرد واقعي گندم را افزايش داد و آن را به حداكثر عملكرد قابل دسترس كه در شرايط ديم و آبي به ترتيب 4 و 14 تن در هكتار ذكر شده است، نزديك تر ساخت.

 

راهكارهاي توصيه شده براي مديريت منطقي كنترل آفات در مزارع گندم و جو كشور، مبتني بر استفاده از

روش هاي غير شيميايي است. كنترل شيميايي سن گندم به عنوان مهم ترين حشرة زيان آور مزارع گندم و جو كشور كه به تفصيل به آن پرداخته خواهد شد، از اين قاعده مستثني است. طبق استنتاجي از گزارش عملكرد فعاليت هاي سازمان حفظ نباتات در سال 1378، سالانه در سطحي معادل 22-25 درصد كل اراضي گندم كشور، براي كنترل حشرات زيان آور مبارزة شيميايي صورت مي گيرد(1200000 هكتار براي كنترل سن گندم و حدود 75000 هكتار براي كنترل ساير حشرات زيان آورگندم). ميانگين مصرف آفت كش ها در اين محصول حدود

4/0- 5/0 كيلوگرم در هكتار است كه2/0-25/0 كيلوگرم آن به حشره كش ها اختصاص دارد و اين ميزان در مقايسه با ميانگين مصرف آفت كش ها در درختان ميوه(5/9 ليتر درهكتار)، برنج (7/18 ليتر در هكتار)، پنبه(9 ليتر در هكتار) و چغندر قند(1/8 ليتر در هكتار) مقدار قابل توجهي نيست(سازمان حفظ نباتات، 1378).

 

عليرغم اين مسئله سياست جاري وزارت جهاد كشاورزي و ديگر سياست گزاران توليد گندم كشور، رسيدن به كشاورزي پايدار(توليد بهينه و مستمر محصولات كشاورزي با حفظ و يا حداقل زيان وارده به محيط زيست) است وخودكفايي در توليد گندم و كاهش ســطوح مبارزة شــيمــيايي با آفات گندم، از مهم ترين برنامه هاي بخش كشاورزي و زير بخش هاي تابع آن( سازمان حفظ نباتات و موسسة تحقيقات آفات و بيماريهاي گياهي) مي باشد.

 

در اين مجموعه نكات مهم و كليدي در رابطه با مناطق انتشار، خسارت، زيست شناسي و مديريت كنترل آفات مهم گندم و جو كشور، به اختصار بيان شده است و تصاويري در رابطه مهم ترين آفات گندم و جو ارايه شده است. براي كسب اطلاعات بيشتر و جزئيات دقيق تري در خصوص اين آفات مي توان به منابع و مراجع علمي مورد استفاده در اين نوشته، مراجعه كرد.

 

Jun-14-2008, 00:31

تا كنون چندين گونه ملخ كه ميزبان آنها گندم ذكرگرديده است، جمع آوري و شناسايي شده اند. در بين اين ملخ ها گونه هاي زيرحائز اهميت مي باشند(شكل 1):

 

 

 

 

 

ملخ مراكشي Dociostaurus maroccanus (Thunb.)

 

Acrididae, Orthoptera

 

 

مناطق زيست اين ملخ در ايران، دامنه هاي كوه هاي البرز و زاكرس در شمال غربي ، شمال شرقي، غرب، جنوب و جنوب غربي كشور مي باشد و در مناطق مركزي ايران بندرت ديده مي شود. گياهان زراعي مختلف خصوصآ غلات به عنوان ميزبان آن ذكر شده است و بيشتر از ساير ملخ هاي بومي ايران كه ميزبان آنها گندم و جو ذكر شده است، خسارت زا است(غزوي، 1379).

 

اين ملخ در خاك هاي رسي سفت و عاري از پوشش گياهي تخم ريزي مي كند و قسمتي از تابستان، پائيز و زمستان (حدود 9 ماه از سال) را به صورت تخم سپري مي كند و يك نسل در سال دارد. خاك نرم و پوشش گياهي انبوه از تخم گذاري، افزايش جمعيت و تبديل حالت انفرادي به گله اي آن جلوگيري مي كند(غزوي، 1379). در بعضي از سال ها جمعيت هاي قابل توجهي از اين ملخ در كانون هاي دائمي آن مشاهده مي شود اما به محض مشاهدة افزايش جمعيت و ايجاد گله در كانون ها، توسط عوامل اجرايي سازمان حفظ نباتات كنترل مي شوند.

 

 

 

ملخ صحرايي Schistocerca gregaria (Forsk.)

Acrididae, Orthoptera

 

 

كانون هاي دائمي اين ملخ در افريقا، عربستان، هندوستان و پاكستان قرار دارد و تحت شرايط خاصي از فاز انفرادي به فاز گله اي تبديل شده و به مناطق ديگر از جمله ايران حمله مي كنند. اين ملخ دامنة ميزباني وسيعي داشته و گندم و جو نيز از گياهان ميزبان آن به شمار مي آيد.

 

اين ملخ در سال هايي كه حالت گله اي آن به ايران حمله كرده است تا دو نسل در سال ايجاد كرده است (بهداد،1375). درسال هاي اخير شاهد حملة دسته هاي مهاجر اين ملخ به ايران نبوده ايم. فاز انفرادي اين آفت در سيستان و بلوچستان و حاشيه درياي عمان و خليج فارس نيز وجود دارد كه در صورت مساعد بودن شرايط محيطي افزايش جمعيت داده و به زراعت هاي هم جوار محل زيست خود خسارت وارد مي سازند (رفيعي، 1372 و غزوي و جمسي، 1373).

 

 

 

ملخ آسياي Locusta migratoria L.

 

Acrididae, Orthoptera

 

 

فاز انفرادي اين ملخ در اكثر نقاط ايران وجود دارد و گندم و جو نيز به عنوان ميزبان هاي اين ملخ چند ميزبانه ذكر شده است. اولين گزارش حمله آن به ايران در سال 1325 بوده كه از خاك روسيه به نواحي شمالي ايران حمله كرده است (بهداد، 1375 ). در سال هاي اخير اين ملخ خسارت هاي شديدي به مزارع نيشكر و برنج خوزستان وارد نموده است. زمستان گذراني اين ملخ به صورت تخم است و در شرايط خوزستان تا 3 نسل در سال ايجاد مي كند(خواجه زاده،1381) .

 

برخي ديگر از ملخ هاي بومي در ايران وجود دارند كه گندم و جو ميزبان آنها ذكر شده است و در برخي

سال ها خسارت هاي قابل توجهي به غلات وارد مي كنند. اسامي علمي مهم ترين آنها به شرح زير مي باشد:

 

 

 

Dociostaurus crassiusculus (Pantel) (Acrididae, Orthoptera)

Dociostaurus hauensteini Bolivar (Acrididae, Orthoptera)

Ramburiella turcomana (F.W.) (Acrididae, Orthoptera)

Calliptamus barbarus Costa (Acrididae, Orthoptera)

Calliptamus turanicus (L.) (Acrididae, Orthoptera)

Oediopoda miniata (Pall) (Acrididae, Orthoptera)

Ailopus talassinus (Acrididae, Orthoptera)

Pyrgodera armata (F.W.) (Acrididae, Orthoptera)

Tettigonia viridissma (L.) (Tettigonidae, Orthoptera

Decticus albifrons (F) (Tettigonidae, Orthoptera)

 

 

 

شكل 1- مهم ترين ملخ هاي زيان آور غلات

 

ادامه نوشته

● طبقه بندی گندم بر اساس خصوصیات ژنتیکی

● طبقه بندی گندم بر اساس خصوصیات ژنتیکی

 

۱) گروه دیپلوئید (کروموزوم ۲n=۲۸(

▪ پوشیده – زراعی / Ein korn / T. aegilopoidesBa

▪ پوشیده – وحشی / Wild einkorn / T.boeoticum Boisscl

ادامه نوشته

تیپهای گندم :

تیپهای گندم :

 

گندم معمولی دارای انواع بهاره ، پاییزه ،دو فصله می باشد .

گندمهای پاییزه ریشه عمیق تر ، رشد بطئی تر ، رنگ دانه اغلب تیره تر ، درصد پروتئین بیشتر از انواع بهاره رفتن نیاز به دورهای سرما دارند و خفتگی بذر نیز در این تیپ مطرح می باشد.گندم های معمولی نیز دارای انواع سخت ونرم می باشند . در این سختی ونرمی علاوه بر خصوصیات ژنتیکی عوامل محیطی نیز موُثر هستند .گندم های معمولی از نظر برخی خصوصیات گیاه شناسی مثل داشتن یا نداشتن ریشک ، تراکم یا نیمه تراکم یا باز بودن محور سنبله، ارتفاع و ... دارای فرم های مختلفی هستند.

 

اصلاح و معرفی یک رقم شیوه های مختلفی دارد که عبارتند از :

 

۱) Selection

گندم های بومی هر کشوری ، مجموعه ای از انواع گندم های مختلف با ویژگی های مختلف می باشد که یک اصلاح گر از بین این انواع با توجه به هدف خود و نیز خصوصیات گیاهی ، مقاومت ها ، حساسیت ها ،عملکرد و غیره بوته های خاصی را انتخاب کرده وبا آزمایشات مختلفی که روی آنها انجام می دهد. در نهایت به یک توده بذر خالص با ویژگی های مورد نظر اصلاح گر می رسد . که با طی تشریفات قانونی آنرا به عنوان یک رقم معرفی می کنند . ارقام آذر ، امید ، روشن ، طبسی از جمله ارقامی هستند که به این ترتیب حاصل شده اند .

ادامه نوشته

اثرات تنش شوری در گندم

اثرات تنش شوری در گندم

 

حجم زیادی از تحقیقات شوری مربوط به گندم می باشد دانشمندان امید وارند که بتوانند ارقام گندم برتری برای کشت و کار در اراضی شور معرفی نمایند. پیشرفت در اجرای تحقیقات گندم موید این نظریه است.

(triticum aestivum ۱)به عنوان یک گیاه نیمه متحمل به شوری شناخته شده است .کاهش رشد گندم یکی از واکنشهای گیاه در تنش شوری است . که ناشی از کاهش فعالیتهای سنتزی مسیرهای متابولیکی سلولها است که ناشی از کاهش فعالیتهای سنتزی مسیرهای متابولیکی سلولها است که تولید ماده خشک را تحت تاثیر قرار میدهد و بصورت کاهش سطح برگ گیاه تظاهر نموده و در نهایت رشد کلیه اندامهای گیاهی و عملکرد راتحت تاثیر قرار می دهد

 

کافی استوارت(۱۳۷۶)در بررسی اثر شوری بر رشد و عملکرد ۹ رقم گندم گزارش نمودند که شوری باعث کاهش سطوح فتوسنتز کننده در گیاه شد – ولی بعضی از ارقام سطح برگ مناسب داشتند . در مقایسه عملکرد آنان نشان دادند که رقم قدس و فلات حساس به شوری هستند . و ارقام بزوستایا – کراس روشن و الوند و موراکو تحمل به شوری داشته اند . برسی نتایج عمده تحقیقات مربوط به شوری نشان می دهد که گروه بندی والدین بر اساس تحمل به شوری برای رسیدن به ارقام برتر در برنامه های به نژادی مفید واقع شده است . لذا می توان نتیجه گرفت که بخشی از مکانیزمهای تحمل به شوری ژنتیکی بوده و قابل انتقال به نتاج است.

 

▪ تنشهای محیطی مانند :

 

خشکی – شوری و سرما در گیاه موجب بروز یک سری تغییرات مورفولوژیکی و فیزیو لوژیکی می گردند . تعدادی از واکنشهای فیزیولوژیکی القاء شده تحت تنشهای محیطی متفاوت در گیاهان همانند می باشند که حاصل آن بروز روند پیچیده خود تنظیمی در گیاه است .

 

فرایند تغییرات حاصله نهایتا باعث تغییر تعادل ابی می گردد که بصورت کاهش پتا نسیل آبی بافتها بروز می نماید . لذا بدلیل کاهش شدید پتانسیل آبی محلول خاک سلولهای ریشه گیاه نیز بایستی پتانسیل آبی خود را به حدی کاهش دهند که اختلاف پتانسیل منفی تری بین دوسیستم هم جوار ایجاد

ادامه نوشته

مراحل رشد گندم

 

● مراحل رشد گندم:

 

دوره رشد گندم شامل مراحل:

ـ جوانه زنی،

ـ پنجه زنی،

ـ تشکیل روزت،

ـ ساقه رفتن،

ـ تشکیل گل و تشکیل میوه است

 

● گیاه شناسی گندم :

 

گندم گیاهی است که از خانواده Poaceae واز جنس Tiriticum . بارزترین خصوصیات گیاه شناسی گندم عبارتند از :

▪ ریشه :

که عبارتند از ؛ ریشه های اولیه و ریشه های ثانویه .

۱) Seminal

به ریشه اولیه دیشه حقیقی و ریشه بذری نیز می گویند . این ریشه ها از گیاهگ بذر منشآ می گیرند . ریشه های اولیه پوشیده از کرک های نازک بنام تارهای کشنده می باشد . که وظیفه جذب آب و املاح را دارند.

econdary roots(۲

به ریشه های ثانویه نابجا یا کاذب می گویند . نقش اصلی و اساسی ریشه به عهده این نوع ریشه ها می باشد .این ریشه ها از گره انشعاب یا طوقه Crown محلی که اندام های هوایی یا پنجه نیز ایجاد می شود ، منشا ُمی گیرند.

▪ ساقه Culm

تمام گندم ها دارای ساقه استوانه ای ، بند بند ، بدون انشعاب و اغلب تو خالی می باشد که به آن سوفار یا سوفال گفته می شود.

هر بند ساقه را یک گره node و فواصل آنها را میانگره Inter node می گویند .

تعداد گره و فواصل آنها در واریته های مختلف گندم ۵-۸ واغلب ۶ عدد دانست . ساقه در محل گره در تمتم انواع وارقام تو پر بوده وطول میانگره از پایین به طرف بالا بیشتر می باشد .

▪ برگ Leaf

گندم دارای برگ های کشیده و باریک به طول متوسط ۱۵- ۲۰ سانتی متر با رگ برگ های موازی می باشد. هر برگ از دو قسمت پهنک وغلاف تشکیل شده است .غلاف هر برگ که در جهت طولی شکاف دارد، تمام یک میان گره را پوشانده و در محل اتصال آن به پهنک یک زائده به نام Ligule و یک جفت زائده به نام Stipule با گوشوارک Auricule دیده می شود.

ادامه نوشته

روش های كشت گندم به وسعت و شیب زمین، مقدار آب موجود و مدیریت زارعی بستگی دارد.

روش های كشت گندم به وسعت و شیب زمین، مقدار آب موجود و مدیریت زارعی بستگی دارد.

به طور كلی روش های كشت عبارتست از:

 

۱) روش كرتی:

روشی است سنتی و در زمین هایی اعمال می شود كه دارای سطح كم، شیب نامناسب و یا آب كم برای آبیاری هستند. در این روش معمولاً پس از انجام گاوآهن و دیسك،‌ بذر را پاشیده و با دیسك زیر خاك برده و مرزهایی با مرزبند ایجاد می كنند. در این روش استفاده از ماشین آلات برای انجام امور داشت مانند سمپاشی علیه علف های هرز غیرممكن و برداشت با كمباین به دلیل مرزهای زیاد مشكل است. همچنین از سطح مفید مزرعه به خوبی استفاده نشده و ضایعات زمین زیاد است.

 

۲) روش خطی یا فارویی:

این روش برای زراعت گندم آبی انجام می شود و به این ترتیب است كه پس از انجام گاوآهن، دیسك و تسطیح، با استفاده از دستگاه كودپاش (سانتریفوژ) بذر را در سطح مزرعه پاشیده و سپس با دستگاه فاروئر جوی و پشته ایجاد می شود. در مواردی پیش از انجام جوی و پشته به وسیله دیسك بذر را زیر خاك می كنند كه آزمایش ها نشان داده، این عمل چندان موثر و مورد نیاز نیست.

در این روش پشته ها،‌ كم عرض (۲۵ – ۱۰ سانتیمتر) و كم عمق (۱۵ – ۱۰ سانتیمتر) هستند و در مواردی هنگام آبیاری، حالت غرقابی ایجاد می شود. بذرپاشی به روش سانتریفوژ باعث می شود بذرها به طور تصادفی و كنترل نشده پخش و در خاك مستقر شوند، بنا بر این تعدادی بوته نیز در كف جویچه ها سبز می شوند كه جایگاه مناسبی برای استقرار گیاه نبوده و ممكن است بوته های این ناحیه مقداری از مواد غذایی و رطوبت موجود را مصرف كنند. ولی قدرت رقابت با بوته های روی پشته را ندارند و محصولی نیز تولید نمی كنند و در صورت تولید از كیفیت كمی برخوردارند.

نوع دیگری از كشت ردیفی گندم در ایران وجود دارد كه در آن از ماشین های بذركار استفاده می شود. عرض پشته ها در این نوع بذركارها تقریباً ثابت (حدود ۳۰ سانتیمتر) بوده و دستگاه قادر است سه ردیف بذر بر روی هر پشته بكارد. فاصله بین ردیف كاشت (فاصله وسط یك جویچه تا وسط جویچه مجاور) حدود ۵۵ سانتیمتر است. برخی بذركارها همزمان دو عمل احداث پشته و كاشت بذر بر روی پشته را انجام می دهند كه نوعی مزیت برای این دستگاه ها محسوب می شود.

۳) روش نواری:

این روش در زمین هایی كه شیب مناسب داشته و انجام عمل تسطیح در آن ها میسر باشد قابل اجراست. در این روش با توجه به شیب مناسب نیازی به ایجاد جویچه نیست. كاشت با ماشین های بذركار صورت گرفته زمین در قطعات بزرگ قابل آبیاری است. از دستگاه كمباینت می توان در این روش كشت استفاده كرد. این دستگاه همزمان در اراضی شخم خورده عملیات دیسك، تسطیح و كشت را انجام می دهد. اگر در اراضی با شیب نامناسب روش نواری اجرا شودف ناچار مرزهای متعددی باید ایجاد كرد كه در نهایت همان روش كرتی خواهد بود.

 

۴) روش كشت بذر بر روی پشته های بلند:

مدرن ترین روشی است كه در كشورهای پیشرفته اجرا می شود. به طور خلاصه، در این روش دو الی سه ردیف بذر بر روی پشته های بلند و عریض كاشته می شود. در این سیستم عرض پشته ۷۰ – ۴۵ سانتیمتر، فاصله ردیف كاشت بر روی پشته ۲۰ – ۱۵ سانتیمتر، عرض جویچه ها (فارو) ۳۰ – ۲۵ سانتیمتر و ارتفاع پشته (عمق فارو) ۲۰ – ۱۲ سانتیمتر است. هدایت آب در زمین از طریق جویچه ها انجام می شود، به طوری كه رطوبت ه صورت نشتی به محل استقرار بذرها نفوذ می كند و حالت غرقابی ایجاد نمی شود. روش كاشت گندم با این روش به شرح زیر است:

پس از عملیات شخم عمیق، دیسك، تسطیح و قبل از بذركاری جوی و پشته ها را متناسب با این روش با یك دستگاه خطزن احداث و زمین را آبیاری بسیار سنگین می كنند. پس از سبز شدن نسل ااول علف های هرز (كه حدود ۸۰ درصد كل علف های هرز است) و در رطوبت كمی بیشتر از گاورو شدن، دستگاه را وارد زمین می كنند.

 

این دستگاه به گوته ای طراحی شده است كه بیلچه های كولیتواتور كه قبل از لوله های سقوط بذر قرار دارند روی پشته ها قرار گرفته، با تخریب پشته ها علف های هرز را از بین می برند، سپس بذرها به صورت ردیفی (معمولاً سه ردیف روی پشته) در عمق ۱۲ – ۸ سانتیمتر كاشته می شوند و بیلچه های احداث فارو كه در پشت لوله های سقوط بذر قرار دارند، دوباره فاروها و پشته ها را در جای قبلی بازسازی

می كنند. بنابراین با عبور بذركار همزمان، پشته ها تخریب می شوند، علف های هرز از بین

ادامه نوشته

بررسی اقتصادی خاکورزی حفاظتی در تناوب گندم- آیش

 بررسی اقتصادی خاکورزی حفاظتی در تناوب گندم- آیش

فرسایش بادی و وزش گرد وغبار مرسوم ، بر زمین هایی که مورد خاکورزی گندم زمستانه- آیش تابستانه ، در واشنگتن شرقی ایالات متحده ی آمریکا قرار دارند، باروری خاک را کاهش می دهند و می توانند با کیفیت نا مطلوب هوا همکاری کنند.خاکورزی خفاظتی در طول آیش، برای کاهش دادن فرسایش و گرد و غبار شناخته شده است اما خاکورزی سنتی(CT) هنوز بر بیش از ۸۰ درصد زمینهای این منطقه به کار برده می شود. این مقاله نتایج اقتصادی یک دوره ی ۵ ساله(سالهای زراعی ۱۹۹۵ تا ۱۹۹۹ ) سیستم خاکورزی را که در منطقه ی لیند واشنگنتن پژوهش شده است گزارش می دهد.

 

میانگین بارش سالانه پایگاه ۲۲۴ و خاک لومی سیلتی شانو ( سیلتی زبر، مخلوط شده، فوق العاده فعال، مرطوب Xeric Hapolcambids )است. سیستم های خاکورزی هستند: ۱- خاکورزی سنتی(CT توضیح در روبرو)-۲-حداقل خاکورزی(MT:کشت وعلف کشها)-۳- حداقل خاکورزی تاخیری(DMT:علف کشها وکشت تاخیری). محصول دانه ای گندم در میان این سالها بین ۷۹/۱ تا ۲۰/۵ در هکتار برآورد شده است.

 

اما بین محصول دانه ای سیستم های خاکورزی در هر سال یا هنگام تحلیل میان سالها اختلافی وجود ندارد. سیستم خاکورزی ، به طور اقتصادی ، بر اساس برگشتی بازار نسبت به هزینه های کل تولید مشابه بودند، اما DMA از CT براساس برگشتی بازار نسبت به هزینه های متغیر ، سود آوری کمتری داشت(البته این سودآوری کمتر، چندان محسوس نبود).تحلیل گران اقتصادی نشان می دهند که هیچ کمک مالی مورد نیاز نمی باشد تا تولید کنندگان را برای تغییر از شیوه ی سنتی به شیوه ی آیش با شخم کمتر ترغیب کند، زیرا این سیستم ها در مجموع سود آور هستند. چون هیچ طعمه و دلیل اقتصادی بلند مدت و کوتاه مدتی برای تبدیل کردن CT به MT ( که خاک را حفظ می کند) وجود ندارد ، این یک راه حل پیروزمندانه و موفقیت آمیز برای کشاورزان و محیط زیست می باشد.

هنگامی که مساحت زمین تحت آیش تابستانه(بهاره) در آمریکا در طول سه دهه ی گذشته کاهش پیدا کرد، تناوب گندم-آیش زمستانه(پاییزه)، سیستم مسلط و عمده ی کاشت در مناطقی که بارندگی سالانه یکمتر از ۳۵۰ میلیمتر دارند، باقی ماند. در ایالت واشنگتن شرقی و مناطق شمال مرکزی ، آیش بهاره- گندم پاییزه ، سیستم مسلط و عمده ی کاشت بر تقریبا ۲ میلیون هکتار می باشد. کشاورزان در گریت پلین شمالی به طور مشخص فرسایش بادی را در زمین های آیش شده کاهش دادند با پذیرفتن سیستم خاکورزی کمینه (MT) و تمرین سیستم های بدون خاکورزی و شواهد تازه ای کاهش مشابه را در فرسایش بادی و تحمل در برابر گرد و غبار باد در پاسیفیک نوثوست نشان می دهد.

 

مرکز اطلاعات خاکورزی حفاظتی(CTIC) گزارش داد که کشاورزان در ایالات های گریت پلین غربی و پاسیفیک روشهای MT و بدون خاکورزی را بر ۳۴ درصد زمینهای زراعی بکار بردند. اگرچه در ایالت واشنگتن فقط ۲۶ درصد زمینهای زراعی در روش MT و بدون خاکورزی بودند. در واشنگتن شرقی- مرکزی که بارش سالانه معمولا بین ۱۵۰ تا ۳۰۰ میلی متر است، حتی آیش MT کمیاب است. برای مثال ، در حومه آدامز قلب منطقه گندم- آیش واشنگتن ، خاکورزی سنتی هنوز بر ۸۸ درصد زمینهای زراعی بکار برده می شود.

 

بیشترین مطالعات اخیر اقتصادی روشهای بدون خاکورزی و MT در سیستم گندم- آیش به منطقه ی گریت پلین آمریکا و پریریس کانادا مربوط می شود. بازنگری این کار نشان داده است که سودبخشی مرتبط به این سیستم های خاکورزی در مناطق نسبتا کم آب، با تغییر موقعیت تغییر کرده است، اگرچه ، کاهش خاکورزی عمدتا برگشتی خالص را افزایش می دهد وقتی شدت کشت زراعتی هم افزایش یابد.

 

وقتی پیشنهاد این سیستم ها برای خاک و هوا مفید تشخیص داده شدند، برخی پژوهشگران گزارش دادند که برای روش بدون خاکورزی هزینه تولید بالاتر است. اسمیت و همکارانش گزارش دادند که حضور غیر قابل کنترل علفهای هرز در روش بدون خاکورزی در مناطق نسبتاکم آب می تواند به طور عمده هزینه ی علف کشی و تولید کل را با ببرد. اگرچه پژوهش های اخیر کشاورزانی که روش بدون خاکورزی را در یک منطقه نسبتا کم آب واشنگنتن شرقی آزمایش کرده اند، آشکار می کند که هزینه ی تولید آنها برای کشت هایی که بذرپاشی آنها در بهار انجام می شود کمتر از روش CT بوده است. خاکورزی سنتی که در طول آیش به کار برده می شود شدید است و اغلب خاک را نسبت به فرسایش آسیب پذیر می کند.

 

ادامه نوشته

کشت گندم

▪ کشت گندم

در ابتدای هر کشتی باید زمین را آماده نماییم . نکته مهم در آماده سازی بستر بذر با توجه به اینکه گندم به نشست خاک در بعد از رویش فوق العاده حساس است شخم را بایستی حدود یکماه قبل از کاشت انجاه دهیم . در مورد کاشت گندم بلافاصله بعد از انجام شخم های عمیق خودداری کنیم گندم به نوع شخم حساسیت ندارد و بیشتر شخم سطحی را انجام می دهند . تسطیح خاک نیز یکی از مواردی است که باید مورد توجه قرار گیرد زدن لولر بایستی همزمان باشد با عملیات تهیه زمین و بستربذر زدن لولر باعث می شود که عمق بذر تنظیم شده باقی بماند و آبیاری نیز تسهیل می گردد .تاریخ کاشت در مناطق سردسیر باید دو ماه قبل از یخبندان ممتد باشد که در مهرماه می باشد .

برای هر روز تاخیر در کاشت ۱٪ به میزان بذر اضافه می کنیم . زمانی باید کشت شود که در زمان سرما به ۴ برگی رسیده باشد .در مورد نیاز کودی گندم باید بگویم که برای تعیین دقیق آن نیاز به آزمایش خاک می باشد .

 

▪ ازت :

بصورت نیترات جذب می شود و آمونیم و اوره فرمهای قابل جذب بعدی می باشد و اهمیت کمتری دارد .تلفات گازی ازت بدلیل نیترات زدایی و غرقاب بودن زمین می باشد و تلفات گازی آونیاک بر اثر پخش در سطح خاک می باشد . برای کاهش تلفات بهتر است کود سرک را با آب حل کنیم و زمانی ک.د را در مسیر آب قرار دهیم که نصف کرت یا فارو را آب رفته باشد . ۲۵۰ تا ۳۰۰ کیلو اوره در هنگام کاشت - پنجه زنی - ساقه رفتن و تشکیل سنبله مصرف می شود .

 

بهتر در هنگام کاشت ۵۰ کیلو و در هنگام پنجه زنی و ساقه رفتن ۱۰۰ کیلو و در مرحله تشکیل سنبله ۵۰ کیلو در هکتار مصرف کنیم .

 

▪ فسفر :

فسفر تمایل به جمع شدن در سطح خاک دارد . فرم محلول فسفر بیشتر قابل جذب می باشد . ازت و فسفر در تعامل با هم می باشند . فسفر توسط نوک ریشه جذب می شود . فسفر را بهتر است با شخم به عمق خاک بفرستیم . ۱۵۰ - ۱۰۰ کیلو سوپر فسفات تریپل در هکتار نیاز می باشد .

 

▪ پتاسیم :

کند جذب است . باعث بزرگ شدن دانه و افزایش کیفیت گندم و افزایش مقاومت به تنش خشکی و مقاومت به آفات و امراض می باشد . ۱۵۰ -۱۰۰ کیلو فسفات پتاسیم در هکتار نیاز است .علاوه بر عناصر پر مصرف گندم به عناصر کم مصرفی نیز احتیاج دارد . سولفات روی ۴۰ کیلو و سولفات آهن ۴۰ کیلو در هکتار نیاز می باشد .ارقام الموت٬ بزوستایا ٬ زرین و شهریار ارقام زمستانه می باشند که باید از ۲۰ - ۱ مهر کاشته شوند . ارقام بک کراس روشن و الوند نیمه زمستانه هستند که باید از ۲۰ مهر تا ۲۰ آبان کاشته شوند .۱۸۰ تا ۲۲۰ کیلو بذر در هکتار نیاز می باشد . نکته مهم در آبیاری این است که باید در پاییز ۲ آب به گندم بدهیم .

 

▪ داشت :

در مرحله داشت گندم یکی از مواردی که اهمیت زیادی دارد مبارزه با علفهای هرز می باشد . چون گندم یک گیاه باریک برگ می باشد علفهای هرز پهن برگ را به راحتی می توان کنترل نمود . برای کنترل آنها از سموم تو فور دی و گرانستار استفاده می شود . در مصرف تو فور دی باید دقت کنیم که زمان مصرف آنرا رعایت کنیم زیرا ممکن است که محصول خودمان نیز از بین برود . تو فور دی را باید بعد از ۴ -۲ برگی گندم تا زمانی که بند دوم ساقه گندم تشکیل شده مصرف کنیم . و به میزان ۲ - ۱.۵ لیتر در هکتار باید مصرف کنیم .

 

▪ گرانستار :

میزان مصرف ۲۰ - ۱۰ گرم در هکتار است . از مرحله ۲ برگی گندم تا تشکیل بند دوم ساقه باید مصرف شود . آزمایشات نشان می دهد که اختلاط این دو سم با هم نتیجه بهتری می دهد به این صورت که ۱۳- ۱۰ گرم گرانستار + ۱- ۷. لیتر تو فور دی به هم مخلوط شود و مصرف گردد . برای از بین بردن علفهای باریک برگ مثل یولاف از سمومی مانند آونج به میزان ۴ لیتر در هکتار در مرحله پنجه زنی گندم استفاده می شود و قابل اختلاط با تو فور دی می باشد .

تاپیک علفهای یولاف و لولیم را کنترل می کند . رای گندم مصرف می شود و با گرانستار قابل اختلاط است و به میزان ۱ لیتر در هکتار مصرف می شود.ایلوکسان : بهترین لولیم کش است و چچم را کنترل می کند . به میزان ۲.۵ لیتر در هکتار استفاده می شود .پوماسوپر : یولاف را کنترل می کند و در گندم و جو استفاده می شود به میزان ۱- ۶. لیتر در هکتار و با گرانستار قابل اختلاط است .نکته : علف کشهای باریک برگ را باید قبل از پنجه زنی علف هرز مصرف کنیم .

ادامه نوشته

گنــــــــــــدم

گنــــــــــــدم

 

 

ویژگی‌های گیاه گندم

گندم، گل آذین سنبله‌ای دارد. از هر گره آن معمولاً یک سنبلچه متشکل از دو گلوم و سه گلچه به وجود می‌‌آید. گاهی تعداد گلچه ها به 9 هم می‌‌رسد. دانه گندم بین دو پوشش قاشق مانند به نام های پوشک بیرونی (لما) و پوشک درونی (پالئا) قرار گرفته است.

برگ های گندم مانند برگ های سایر غلات (به جز ذرت و ارزن)، نازک و کم عرض بوده و زبانه‌های کوچکی دارند. میوه گندم با توجه به گونه آن، 3 تا 10 میلیمتر طول و 3 تا 5 میلیمتر هم قطر دارد و شامل این بخش هاست

گیاهک: یا رویان که تقریباً 5/2 درصد وزن دانه را تشکیل می‌‌دهد و سرشار از پروتئین و چربی است که این بخش را معمولاً در تهیهٔ آرد گندم جدا می‌‌کنند. سبوس: همان پوستهٔ دانه است و تقریباً 14 درصد از وزن دانه را تشکیل می‌‌دهد. سبوس را هم همچون گیاهک در مرحلهٔ آرد سازی از دانه جدا می‌کنند و معمولاً برای خوراک دام مورد استفاده قرار می‌‌گیرد. آندوسپرم: حاوی مواد نشاسته‌ای دانه گندم است و تقریباً 83 تا 87 درصد از کل دانه را شامل می‌‌شود. آندوسپرم دارای دانه‌های نشاسته‌ای و مواد پروتئینی می‌‌باشد که دانه‌های نشاسته آن بوسیله گلوتن که یکی از پروتئین های موجود در دانه است، بهم چسبیده اند. میزان گلوتن موجود در دانه بر حسب نوع و نژاد گندم تفاوت می‌‌کند. همین میزان گلوتن گندم است که مرغوبیت آن را تعیین می‌‌نماید. گندم های قرمز سخت بهاره و پاییزه گلوتن بیشتری دارند و به همین دلیل، ارزش تهیه نان از آنها بیشتر است. چون خمیر حاصل از آردی که از لحاظ گلوتن غنی است، به دلیل داشتن حالت کشدار، قادر است که گازهای ناشی از تخمیر را بیشتر در خود نگهدارد و برای همین، خمیر بهتر ورآمده و حجمش بیشتر می‌‌گردد

 

آب و هوای مناسب برای رشد گندم

شرایط ایده آل برای رشد گندم، آب و هوای خنک در دوره رشد رویشی، آب و هوای معتدل در دوران تشکیل دانه و آب و هوای گرم و خشک در زمان برداشت محصول می‌‌باشد. بنابراین در مناطقی که زمستان های سخت دارند، کشت گندم با مشکلاتی از قبیل سرمازدگی زمستانی مواجه می‌‌شود. البته باید بدانیم که گندم در برابر خشکی مقاومت چندانی ندارد و نمی‌تواند به مدت طولانی، خشکی و کم آبی را تحمل نماید. اما قادر است خود را با شرایط خشک تا حدی تطبیق داده و با تشکیل یاخته‌های کوچکتر که در نهایت سبب تشکیل برگ های کوچک و در نتیجه روزنه‌های کوچکتر می‌‌شود، سطح تعریق را کاهش دهد و از اثرات سوء کم آبی تا حدی محفوظ بماند

 

انواع گندم

معمولاً گندم ها را به دو دسته کلی گندم بهاره و گندم پاییزه تقسیم بندی می‌‌کنند. این دو نوع علاوه بر آن که دانه هایشان از نظر رنگ، بافت، شکل و... با هم فرق دارد شرایط رشد و نمو آنها نیز با هم تفاوت می‌‌کند. این دو نوع گندم را در دو زمان مختلف در سال کشت می‌‌نمایند. دانه گندم، دارای شیاری است که در طول دانه قرار می‌‌گیرد. عمق این شیار در گندم های پاییزه زیاد و در گندم های بهاره کم است. طرفین این شیار در گندم های بهاره گرد و در گندم های پاییزه گوشه دار می‌‌باشد

 

گندم بهاره گندم بهاره: گندم بهاره همان طور که از نامش پیداست، در اوایل بهار کاشته می‌‌شود. پس از جوانه زدن، گیاه جوان در بهار و اوایل تابستان رشد نموده و محصول آن را تا اواخر تابستان برداشت می‌‌کنند. گندم بهاره را معمولاً در نواحیی کشت می‌کنند که گندم پاییزه نمی‌تواند در برابر سرمای سخت زمستانی آن مناطق، مقاومت نماید. البته میزان محصول دهی گندم پاییزه از بهاره بیشتر است. معمولاً پس از تهیه بذر و زمانی که دمای خاک به یک درجه سانتی گراد بالای صفر رسید، گندم بهاره را می‌‌کارند. اگر شرایط آب و هوایی اجازه دهد می‌‌توان گندم را زودتر هم کاشت تا دوره رشد آن طولانی تر شده و میزان محصول دهی آن بیشتر شود

 

گندم پاییزه گندم پاییزه: این نوع گندم در نیم کره شمالی، در فصل پاییز موقعی که دمای خاک از 13 درجه سانتی گراد کمتر باشد کشت می‌‌شود. ابتدا بذر گندم پاییزه جوانه می‌‌زند. سپس در فصل زمستان، گیاه به صورت گیاه جوان کوچکی باقی می‌‌ماند و با آغاز فصل بهار، مجدداً رشد و نمو خود را آغاز می‌‌کند. معمولاً در یکی از ماه‌های خرداد، تیر یا نهایتاً مرداد، دانه می‌‌رسد و آماده برداشت می‌‌شود.

گندم بهاره برای آن که به مرحلهٔ گل دهی برسد، باید به مدت طولانی در معرض هوای سرد قرار گیرد. اگر گندم پاییزه را در بهار بکارند، چون دورهٔ سرما را پشت سر نمی‌گذارد، نمی‌تواند گل آذین خوبی تشکیل دهد.

گندم های پاییزه به نسبت گندم های بهاره ریشه‌های عمیق تر و پرپشت تری دارند که تا 200 سانتی متر در خاک نفوذ می‌‌کنند. این امر ناشی از آن است که گندم های پاییزه فصل رشد طولانی تری دارند.

 

شرایط مناسب برای رشد گندم

خاک: خاک شنی و رسی عمیق با زهکشی خوب، برای رشد گندم مناسب است. اصولاً میزان عملکرد گندم در شرایط دیم (آبیاری با باران)، در خاک های ریز بافت بیشتر است، چون این قبیل خاک ها قادرند آب را بهتر و به مدت طولانی تر در خود نگهدارند. اما در شرایط آبی (که کشاورز خود گیاه را آبیاری می‌‌کند)، معمولاً گندم زیاد تحت تأثیر بافت خاک خود قرار نمی‌گیرد. آب: گندم هم مانند سایر گیاهان نمی‌تواند در خاک خشک جوانه بزند. گندم بهاره به دلیل ذخیره شدن رطوبت زمستانی درخاک، همواره رطوبت مورد نیاز خود را دارد. اما رطوبت خاک گندم های پاییزه معمولاً فرایند جوانه زنی را با مشکل مواجه می‌‌نماید. اگر برای جوانه زنی یا رشد اولیهٔ جوانه، خاک رطوبت کافی نداشته باشد بذرها ممکن است بپوسند یا در معرض صدمات ناشی از سرما قرار گیرند.

 

رشد گندم

گیاه گندم و دیگر انواع غلات، مانند بسیاری از گیاهان دو مرحله رشد دارند: رویشی و زایشی. جوانه زنی، سبز شدن و پنجه زدن جزء مرحله رویشی و ساقه رفتن و تشکیل گل آذین و دانه جزء مراحل زایشی گیاه می‌‌باشد. برای کنترل و تنظیم رشد گندم، از مواد تنظیم کننده رشد استفاده می‌‌کنند. یکی از این مواد سیکوسل (با نام تجاری CCC ) است. نام علمی این ماده شیمیایی، 2- کلرو اتیل متیل آمونیوم کلرید است که:

غشاء یاخته گندم را زیاد می‌‌کند. تعداد دسته‌های آوندی در ساقه را زیاد می‌‌کند. رشد ریشه را افزایش داده و مقاومت بوته‌های گندم در برابر خشکی را زیاد می‌‌کند. کارآیی گندم در مصرف آب را بالا می‌‌برد. پس می‌‌توان گندم را در مناطق کم باران هم کاشت و محصولی به خوبی محصول نواحی پرباران، تولید نمود. مقاومت گندم را نسبت به شوری خاک زیاد می‌‌کند. بهتر است که از کودهای نیتروژن و فسفردار برای رشد گندم استفاده شود. پتاسیم هم برای رشد گیاه گندم لازم است.

 

آفات و بیماری های گیاه گندم

زنگ، که عاملی به نام Puccinia آن را ایجاد می‌‌کند، مهم‌ترین بیماری گندم به شمار می‌‌رود که شامل زنگ ساقه، زنگ برگ، زنگ خطی و زنگ نواری می‌‌شود. شرایط محیطی مساعد برای ایجاد این نوع آفت، آب و هوای گرم تا گرم مرطوب می‌‌باشد. تشکیل حفره‌های قرمز یا سیاه که حاوی اسپورهای تولید مثل در سطح ساقه، برگ، غلاف و... هستند از علائم این بیماری می‌‌باشند. این قارچ ها از کارآیی گیاه در مصرف آب می‌‌کاهند، بافت های گیاه را تخریب می‌کنند و تعداد دانه‌های موجود در سنبله را مانند زمانی که گیاه به کمبود آب دچار شده، کاهش می‌‌دهند.

سیاهک، یکی از بیماری های قارچی گندم است که می‌‌تواند به صورت سیاهک آشکار، سیاهک برگ، سیاهک پنهان معمولی و... ظاهر گردد. سیاهک پنهان، مهم‌ترین و رایج‌ترین و در عین حال، مخرب‌ترین نوع سیاهک است که خسارت زیادی مخصوصاً به گندم پاییزه وارد می‌‌آورد.

بجز اینها، پوسیدگی جوانه و ریشه هم بیماری هایی هستند که قارچ ها آنها را به وجود می‌‌آورند و این بیماری ها هم خسارات زیادی را به محصول گندم وارد می‌‌کنند. در گذشته، ضدعفونی نمودن بذر با ترکیبات جیوه‌ای تا حدی از این بیماری ها جلوگیری می‌‌نمود، اما امروزه اغلب از کاربامات و هگزا کلرو بنزن برای نابودی این بیماری ها استفاده می‌‌کنند.

 

زمان برداشت محصول

زمان برداشت گندم تحت تأثیر عواملی از جمله بارندگی، رطوبت نسبی، دمای هوا و همچنین رسیدن دانه قرار می‌‌گیرد. برداشت گندم در ایران از اوایل بهار (در مناطق گرمسیری) آغاز شده و تا اواخر تابستان (در مناطق سردسیری) ادامه دارد.

امروزه در سراسر جهان از وسایل مکانیکی خاصی برای برداشت گندم استفاده می‌‌نمایند، ولی هنوز هم گندم به طریق سنتی که کند و پر هزینه است، برداشت می‌‌شود. در روش سنتی، بوته‌های گندم را از فاصلهٔ چند سانتی سطح خاک، درو نموده و به صورت دسته‌های کوچک در می‌‌آورند. سپس این دسته ها را به خرمنگاه منتقل نموده و طی مراحل خاصی می‌‌کوبند. زمان صحیح برداشت گندم، وقتی است که رطوبت دانه بین 14 تا 16 درصد باشد.

ادامه نوشته

سن گندم

- سن مادر در اواخر اسفند تا اوايل فروردين موقعي كه دماي هوا به حدود 10 درجه برسد از مخفيگاههاي زمستانه خود كه عمدتا در زير گياهان چند ساله از جمله گون مي باشخارج مي شوند .- سن مادر با تغذيه از برگها و جوانه انتهايي تا حدود 50% خسارت وارد مي كند .
- سن مادر تحرك زيادي دارد و تا 10 تا 15 كيلومتر مي تواند پرواز كند و با تغذيه از يك مزرعهپس از 4 تا 5 روز پرواز كرده و به مزارع ديگر مي رود.
- پس فرصت مبارزه با سن محدود مي باشد و در ضمن با يكبار مبارزه كار تمام نمي شود چون ممكن است سن هاي ديگري دوباره از مخفيگاههاي خود خارج شده و وارد مزرعه شوند يا از مزارع ديگر كه مبارزه انجام نشده است وارد شوند.
- سن مادر بعد از تغذيه جفتگيري كرده و تخم هاي خود را در زير برگها و بصورت دستجات 14 تا 16تايي در دو رديف مي كذارد . رنگ آنها در ابتدا سبز و بعد تيره مي شود .
- تخمها پس از 7 تا 10 روز تفريغ مي شوند و پوره هاي سن يك خارج مي شوند .
- بيشترين خسارت را پوره هاي سن 2 و3 وارد مي آورند كه با مكيدن دانه هاي شيري گندم خسارت كيفي به محصول وارد مي آورند .
- از سموم مورد استفاده مي توان فنيتريتيون و فنتيون با دز مصرفي 1 ليتر در هكتار ودسيس با دز مصرفي 300 سي سي در هكتار را معرفي نمود .
- از پارازيت هاي سن ميتوان از زنبور تلنموس كه تخمهاي سن را پارازيت مي كن و مگس فازياكه خود سن را پارازيت مي كند نام برد .

 

 

منبع: مرکز مقالات کشاورزی

بررسی بيولوژي لمبه گندمTrogoderma granarium Everts در شرایط آزمایشگاهی واستفاده از امواج مایکروویو

چکیده:

لمبه گندم Trogoderma granarium Everts (Col.: Dermestidae) يكي از آفات مهم محصولات انباري است ،كه در درجه اول از گندم و جو تغذيه مي كند ودر تمام جهان پراكندگي دارد. با توجه به اهميت اقتصادي اين آفت ،مبارزه با اين حشره ضروري به نظر مي رسد. در اين تحقيق ،بيولوژي لمبه گندم در دما و رطوبت مختلف و همچنين امكان استفاده از امواج مايكروويو در توانها و زمانهاي معين براي كنترل آن مورد بررسي قرار گرفت. بيولوژي لمبه گندم در دماي1± 25 درجه سانتيگراد ، رطوبت 5±50 درصد و1±35 درجه سانتيگراد ، رطوبت نسبی5±70 درصد مورد آزمايش قرار گرفت و طول دوره هر مرحله زيستي لمبه گندم به طور جداگانه در هر يك از شرايط مورد آزمايش، مشخص گرديد. در اين بخش از تحقيق مشخص شد كه لمبه گندم در دماي1±35 درجه سانتيگراد و رطوبت نسبی 5±70 درصد بهترين رشد و نمو را داشته و طول دوره زيستي آن كوتاهتر از دماي1±25 درجه سانتيگراد و رطوبت نسبي 5±50 درصد است. آزمايشاتي جهت بررسي كارايي امواج مايكروويو در كنترل لمبه گندم انجام شد . در اين بررسي مراحل مختلف زيستي آفت فوق تحت تابش امواج مايكروويو با فركانس2450 مگاهرتز در توانهاي300، 400 و 500وات با زمانهاي3 و 4 دقيقه قرار گرفتند. آزمايشات در 3 تكرار انجام شد و سپس نمونه ها در انكوباتور با دماي 1±35 درجه سانتيگراد و رطوبت نسبی5±70 درصد و دوره نوري 16 ساعت تاريكي و8 ساعت روشنايي نگهداري گرديد. در لمبه گندم توان و زمان مورد نياز براي جلوگيري از تفريخ تخمها، مرگ و مير لاروها ، كنترل مرحله شفيرگي و تلفات حشرات كامل توان 500وات در زمان 4 دقيقه قابل توجه بود. حساسيت مراحل مختلف زيستي لمبه گندم به ترتيب :تخم < لارو سن آخر <حشره كامل < شفيره < لارو سن اول بود. آزمايشات نشان داد كه در توان ثابت با افزایش زمان میزان مرگ و میر افزایش یافت. همچنين نشان داد كه تخمها حساسترين مرحله نسبت به امواج مايكروويو مي باشد . در مرحله تخم ،تخم دو روزه مقاومتر از تخم 1 روزه و 3روزه ميباشد. امواج مايكروويو با توانهاي پايين باعث كاهش ميزان تخم ريزي حشرات كامل و همچنين باعث از بين رفتن دم در لاروهاي سن اول شد. با توجه به نتايج بدست آمده از تحقيق حاضر پيشنهاد ميشود كه توان 500وات در زمان4دقيقه جهت كنترل اين آفت بكار رود. حمیده صحرائیان( کارشناس ارشد حشره شناسی کشاورزی)

 

 

منبع: مرکز مقالات کشاورزی

سن گندم

بيش از 10 گونه سن زيان آور غلات در ايران جمع آوري و شناسايي شده اند. در بين آنها سن گندم(Eurygaster integriceps Put.) از اهميت اقتصادي بيشتري برخوردار است.

 

اين گونه مهم ترين آفت كشاورزي كشور ما به شمار مي آيد. به جز مناطق خوزستان، اراضي ساحلي خليج فارس، درياي عمان ، درياي خزر و كويرهاي مركزي فلات ايران، اين آفت در ساير مناطق كشور وجود دارد. بر اساس ميانگين سطح مبارزة شيميايي با سن گندم طي سال هاي 79-1375  استان هاي فارس، همدان، كرمانشاه، مركزي، كردستان، اصفهان، لرستان و تهران به ترتيب با 24، 7/13، 6/13، 8 ، 9/7، 1/7، 9/4 و 5/4  درصد سهم مبارزه شيميايي با سن گندم در كشور، از مهم ترين مناطق سن خيز كشور به شمار مي آيند.

 سطح مبارزة شيميايي با سن گندم در 25 سال اخير روند فزاينده اي داشته است به طوري كه اين سطح از 75000 هكتار در سال 1355 به  1200000 هكتار در سال 1380 رسيده است تخريب مراتع و توسعة ديم زار ها خصوصآ در غرب كشور از مهم ترين دلايل گسترش مناطق انتشار و طغيان سن گندم در سال هاي اخير بوده است.در سال هاي اخير 40 -50 درصد سهم مبارزة شيميايي با سن گندم در اراضي ديم استان هاي غربي كشور كه تخريب مراتع در آنها شديد بوده است، صورت گرفته است.

سن گندم هم به صورت كمي( خسارت به برگ، خشك كردن جوانه مركزي، سفيد كردن وخشك كردن سنبله ها و يا قسمتي از آنها توسط سن مادر) و هم به صورت كيفي ( سن زدگي دانه ها توسط پوره ها و سن هاي نسل جديد) خسارت وارد مي كند. طبق يك برآورد نظري در 3 ميليون هكتار اراضي آلوده كشور، در صورت عدم مبارزه با سن گندم حدود 90 هزار تن خسارت كمي

ادامه نوشته

سن گنرم

در رد پای سوابق تاریخی ونیز از منظر اهمیت اقتصادی دو آفت ملخ و سن گندم در مملکت ما همیشه مطرح بوده وقدیمی ترین نوشته ها از خسارتهای جدی این دو که گاه در مناطقی در حد قحطی میرسیده در دست است.
خشکیده باد بال و پر سن که هیچگاه در ملک فارس کس نشنیدی گدای كاه

این شعر که منسوب به محمد رفیع مرودشتی در حدود یکصد سال پیش می باشد نشان از خسارت سن در مزارع گندم میدهد به نحوی که حتی کاه نیز برداشت نشده است .
بدیهی است که قبل از رواج سمپاشی بر علیه سن گندم خسارت افت غالبا در مناطق اصلی فعالیت آفت به صورت طغیانهای دوره ای و تقریبا منظم صورت می گرفته که در این رابطه به نظر می رسد عامل غذا نقش اصلی تری بازی می کرده است

ادامه نوشته

گندم

گندم

 

 

گندم از مهم‌ترین غلات است. این گیاه در دو گونه وحشی و اهلی موجود است. گندم یک ساله و از خانواده گرامینه‌ها (گندمیان) است.[۱]

 

 

 

خصوصیات گیاه گندم

 

گندم ، گل آذین سنبله‌ای دارد. از هر گره آن معمولاً یک سنبلچه متشکل از دو گلوم و سه گلچه بوجود می‌آید. گاهی تعداد گلچه‌ها به 9 هم می‌رسد. دانه گندم بین دو پوشش قاشق مانند به نامهای پوشک بیرونی (لما) و پوشک درونی (پالئا) قرار گرفته‌ است. برگهای گندم مانند برگهای سایر غلات (به جز ذرت و ارزن) ، نازک و کم عرض بوده و زبانه‌های کوچکی دارند.

 

 

میوه گندم

 

میوه گندم با توجه به گونه آن ، 3 تا 10 میلیمتر طول و 3 تا 5 میلیمتر هم قطر دارد و شامل بخش‌های زیر است.

 

گیاهک: یا رویان که تقریباً 5/2 درصد وزن دانه را تشکیل می‌دهد و سرشار از پروتئین و چربی است که این بخش را معمولاً در تهیه آرد گندم جدا می‌کنند.

 

 

سبوس: همان پوسته دانه‌است و تقریباً 14 درصد از وزن دانه را تشکیل می‌دهد. سبوس را هم همچون گیاهک در مرحله آرد سازی از دانه جدا می‌کنند و معمولاً برای خوراک دام مورد استفاده قرار می‌گیرد.

 

 

آندوسپرم: حاوی مواد نشاسته‌ای دانه گندم است و تقریباً 83 تا 87 درصد از کل دانه را شامل می‌شود. آندوسپرم دارای دانه‌های نشاسته‌ای و مواد پروتئینی می‌باشد که دانه‌های نشاسته آن به‌وسیله گلوتن که یکی از پروتئینهای موجود در دانه‌است، بهم چسبیده‌اند. میزان گلوتن موجود در دانه بر حسب نوع و نژاد گندم تفاوت می‌کند.

 

همین میزان گلوتن گندم است که مرغوبیت آن را تعیین می‌نماید. گندمهای قرمز سخت بهاره و پاییزه گلوتن بیشتری دارند و به همین دلیل ، ارزش تهیه نان از آنها بیشتر است. چون خمیر حاصل از آردی که از لحاظ گلوتن غنی است، به دلیل داشتن حالت کشدار ، قادر است که گازهای ناشی از تخمیر را بیشتر در خود نگهدارد و برای همین ، خمیر بهتر ورآمده و حجمش بیشتر می‌گردد. کیفیت پخت نان به طور عمده به دو فاکتور بستگی دارد : کیفیت وکمیت گلوتن خمیرنان.

کمیت گلوتن در ری کردن وافزایش حجم نان موثر است.گندمهایی که دارای مقدار بیشتری گلوتن هستند، از لحاظ نانوایی نیز کیفیت مطلوبتری دارند. کیفیت گلوتن نمی‌تواند جانشین کمیت آن شود، زیرا گندمهایی با کیفیت خوب گلوتن ممکن است آردی که از نظر نانوایی ناپایدار و سست باشد بوجود آورند. میزان گلوتن گندم بستگی فراوانی به شرایط آب وهوایی دارد، ولی به کمک اصلاح بذر گندم می‌توان کمیت آنرا افزایش داد. شرایط جوی بیش از ارقام مختلف گندم در تغییر میزان مواد سفیده‌ای موثر و حداکثر میزان گلوتن را می‌توان در نواحی گرم به دست آورد. آب وهوا به میزان 70 درصد ونوع رقم به میزان 30درصد در مقدار گلوتن دانه موثر می‌باشد. در نانوایی کیفیت گلوتن نیز مانند کمیت آن قابل اهمیت می‌باشد. کیفیت گلوتن به استقامت آن در برابر فشار گازهای ایجاد شده از تخمیر و همچنین پایداری آن در مقابل ازدیاد حجم و شل شدن خمیر (بدون آنکه پاره شود) بستگی دارد. به عبارت دیگر خمیر بایستی هنگام خمیرگیری مدتی پایداری کرده وبزودی شل نشود. بدین ترتیب جدار حبابهای هوای داخل خمیرزود پاره نشده و بالنتیجه نان حجم بیشتری پیدا می‌کند. درورآمدن خمیر بایست تخمیرزیادی صورت گیرد تا مقدارگازهای حاصله فراوانترشده وحجم نان افزایش یابد.

کیفیت گلوتن گیاه عمدتا به وسیله پیشینه ژنتیکی آن تعیین می‌شود: کیفیت گلوتن نمی‌تواند بوسیله تغییرات در شرایط محیط یا با استفاده از کودها تغییر یابد. سطوح بالاتر پروتئین که عمدتا سبب افزایش کیفیت نانوایی می‌شود، از خوب بودن کیفیت گلوتن حکایت دارد. سطوح بالاترN دررقم با کیفیت پائین پروتئین، فقط سبب پیشرفت بسیار محدودی در کیفیت نانوایی می‌شود. جهت افزایش کیفیت نانوایی آرد باید از یک طرف درصد رشد و نمو را که موجب بهبود کیفیت گلوتن می‌گردد زیاد نمود (مانند کیفیت گندم Manitoba)و از طرف دیگر کمیت گلوتن را با کمک روشهای به نژادی فزونی داد (برای نمونه در آلمان غربی میزان گلوتن از 19درصد به25-23 درصد افزایش یافته‌است) و بالاخره باید درصد بلغوریا سبوس را کاهش داد(6%). همچنین در اثر افزودن نمک طعام(به مقدارکم) به خمیر، ثبات و استحکام گلوتن زیاد می‌شود وتحمل خمیر در هنگام زدن و مخلوط کردن افزایش می‌یابد (غلظت زیاد نمک سبب تضعیف پایداری و استحکام خمیرمی گردد). گلوتن از دو جزء گلوتنین(محلول در باز ضعیف) و گلیادین(محلول در الکل نسبتاقوی) تشکیل یافته‌است که گلوتنین عامل چسبندگی خمیر و گلیادین عامل الاستیسیته(کشش) خمیر می‌باشد، برای جداسازی گلوتن از نشاسته از دستگاه گلوتن شوی گلوتامیک استفاده می‌شود و جداسازی گلوتنین و گلیادین با سانتریفیوژ گلوتن در دورهای بالا انجام می‌شود . خمیر خوب خمیری است که دارای مقادیر متناسبی از هر دو جزء باشد. بنابرنظر ایرانی (1385) درصد گلوتن مرطوب باید از27 کمترنباشدو شاخص گلوتن( عددکیفیت گلوتن) باید دررنج 90-50 باشد. بنظر می‌رسد که در شرایط تنش، بدلیل افزایش شدید انباشت پروتئین‌های گلیادین(پروتئین‌های گلیادین، پروتئین‌های شبه شوک حرارتی بوده و مقاومت گیاه را در برابر تنش‌های غیر زنده بالا می‌برند)و کاهش اندک مقادیر پروتئین‌های گلوتنین، شاخص گلوتن(نسبت گلوتنین به کل گلوتن) با کاهش مواجه شده و در نتیجه قدرت و کیفیت خمیر کاهش یابد. [۲]

 

 

 

مزارع گندم شرق اورگن در آمریکا

 

 

آب و هوای مناسب برای رشد گندم

 

شرایط ایده‌آل برای رشد گندم ، آب و هوای خنک در دوره رشد رویشی ، آب و هوای معتدل در دوران تشکیل دانه و آب و هوای گرم و خشک در زمان برداشت محصول می‌باشد. بنابراین در مناطقی که زمستانهای سخت دارند، کشت گندم با مشکلاتی از قبیل سرمازدگی زمستانی مواجه می‌شود. البته باید بدانیم که گندم در برابر خشکی مقاومت چندانی ندارد و نمی‌تواند به مدت طولانی ، خشکی و کم آبی را تحمل نماید. اما قادر است خود را با شرایط خشک تا حدی تطبیق داده و با تشکیل یاخته‌های کوچک‌تر که در نهایت سبب تشکیل برگهای کوچک شده و در نتیجه روزنه‌ها کوچک‌تر می‌شود، سطح تعریق را کاهش دهد و از اثرات سوء کم آبی تا حدی محفوظ بماند.

 

 

انواع گندم

 

معمولاً گندمها را به دو دسته کلی گندم بهاره و گندم پاییزه تقسیم بندی می‌کنند. این دو نوع علاوه بر آن که دانه‌هایشان از نظر رنگ ، بافت ، شکل و ... باهم فرق دارد شرایط رشد و نمو آنها نیز باهم تفاوت می‌کند. این دو نوع گندم را در دو زمان مختلف در سال کشت می‌نمایند. دانه گندم ، دارای شیاری است که در طول دانه قرار می‌گیرد. عمق این شیار در گندمهای پاییزه زیاد و در گندمهای بهاره کم است. طرفین این شیار در گندمهای بهاره گرد و در گندمهای پاییزه گوشه‌دار می‌باشد.

 

 

گندم بهاره

 

 

در اوایل بهار کاشته می‌شود. پس از جوانه زدن ، گیاه جوان در بهار و اوایل تابستان رشد نموده و محصول آن را تا اواخر تابستان برداشت می‌کنند. گندم بهاره را معمولاً در نواحیی کشت می‌کنند که گندم پاییزه نمی‌تواند در برابر سرمای سخت زمستانی آن مناطق ، مقاومت نماید. البته میزان محصول‌دهی گندم پاییزه از بهاره بیشتر است. معمولاً پس از تهیه بذر و زمانی که دمای خاک به یک درجه سانتیگراد بالای صفر رسید، گندم بهاره را می‌کارند.

 

ادامه نوشته

آفات و بیماریهای گندم

گندم:

 

برخی ازآفات و بیماریهای گندم:

زنگ گندم:

گندم" زنگ گندم را ، قارچی به نام Puccinia ایجاد می‌کند. مهم ترین بیماری گندم به شمار می‌رود که شامل زنگ ساقه ، زنگ برگ ، زنگ خطی و زنگ نواری می‌شود. شرایط محیطی مساعد برای ایجاد این نوع آفت ، آب و هوای گرم تا گرم مرطوب می‌باشد. تشکیل حفره‌های قرمز یا سیاه که حاوی اسپورهای تولید مثل در سطح ساقه ، برگ ، غلاف و ... از علائم این بیماری می‌باشند. این قارچ  قارچها از کارآیی گیاه در مصرف آب می‌کاهند، بافتهای گیاه را تخریب می‌کنند و تعداد دانه‌های موجود در سنبله را مانند زمانی که گیاه به کمبود آب دچار شده، کاهش می‌دهند.

ادامه نوشته

بررسی پارامترهای ژنتیکی در ارقام گندم نان بااستفاده از روش تلاقی دی الل در دو شرایط نرمال و تنش خشکی

بررسی پارامترهای ژنتیکی در ارقام گندم نان بااستفاده از روش تلاقی دی الل در دو شرایط نرمال و تنش خشکی

 

به منظور مطالعه  نحوه  توارث  مقاومت به خشکی در گندم ، هفت رقم گندم نان  ، به  همراه  نتاج آن ها براساس طرح تلاقی های  دای آلل  یک طرفه ، در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار ، در  دو شرایط نرمال و تنش خشکی در سال  1383  در مزرعه مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر ارزیابی شدند  . نتایج تجزیه واریانس نشان داد که درهر دو شرایط نرمال و تنش خشکی بین ژنوتیپ ها برای کلیه صفات تفاوت معنی داری در سطح احتمال یک درصد وجود دارد . نتایج  تجزیه دی آلل نشان داد که درکنترل اکثر صفات در هر دو شرایط نرمال و تنش خشکی هم اثر افزایشی و هم اثر غیر افزایشی دخالت دارد و افزایش کلیه صفات بجز صفت ارتفاع با آلل های غالب کنترل می شود .

بسمه تعالی

بررسی پارامترهای ژنتیکی در ارقام گندم نان بااستفاده از روش تلاقی دی الل در دو شرایط نرمال و تنش خشکی

مجید طوسی مجرد ¹    محمدرضا قنادها 

 

چکیده :

به منظور مطالعه  نحوه  توارث  مقاومت به خشکی در گندم ، هفت رقم گندم نان  ، به  همراه  نتاج آن ها براساس طرح تلاقی های  دای آلل  یک طرفه ، در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار ، در  دو شرایط نرمال و تنش خشکی در سال  1383  در مزرعه مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر ارزیابی شدند  . نتایج تجزیه واریانس نشان داد که درهر دو شرایط نرمال و تنش خشکی بین ژنوتیپ ها برای کلیه صفات تفاوت معنی داری در سطح احتمال یک درصد وجود دارد . نتایج  تجزیه دی آلل نشان داد که درکنترل اکثر صفات در هر دو شرایط نرمال و تنش خشکی هم اثر افزایشی و هم اثر غیر افزایشی دخالت دارد و افزایش کلیه صفات بجز صفت ارتفاع با آلل های غالب کنترل می شود . در هر دو شرایط نرمال و تنش  خشکی رقم گاسپارد دارای بیشترین مقدار قابلیت ترکیب پذیری عمومی جهت افزایش عملکرد دانه بود ، در صورتیکه ارقام  سرداری و ˝ S ˝  Ald به ترتیب دارای کمترین مقدار قابلیت ترکیب پذیری عمومی  جهت افزایش عملکرد دانه در شرایط نرمال و تنش  خشکی بودند .  نمودارها نشان دادند که در هر دو شرایط نرمال و تنش خشکی صفات عملکرد دانه سنبله ، تعداد دانه درسنبله و بیوماس بصورت فوق غالبیت وسایرصفات بصورت غالبیت نسبی کنترل می شوند . محاسبه شاخص های مقاومت به خشکی نشان داد که چهارشاخص بهره وری متوسط ، میانگین هندسی محصول دهی ، میانگین هارمونیک ، شاخص تحمل به تنش مؤثرترین شاخص ها جهت شناساییژنوتیپ های مقاوم به خشکی می باشند .

ادامه نوشته

مطالعه نحوه توارث و ارزیابی مقاومت به خشکی در گندم نان

مطالعه نحوه توارث و ارزیابی مقاومت به خشکی در گندم نان

 

به منظور ارزیابی پتانسیل عملکرد دانه ژنوتیپهای گندم نان در شرایط تنش خشکی و بررسی ارتباط برخی از صفات کمی با عملکرد و انتخآب ژنوتیپهای برتر جهت استفاده در برنامه های به نژادی آینده ,تعداد 245 ژنوتیپ دریافتی از سمیت ) مکزیک (به همراه شاهدهای کویر ، زاگرس ، دابل کراس شاهی ، بک کراس بهاره روشن و Vee / Nac در سال زراعی 82- 1381به صورت یک آزمایش آگمنت در مزرعه 400 هکتاری موسسه تحقیقات اصلاح وتهیه نهال وبذر کرج مورد ارزیابی قرار گرفتند . نتایج حاصل از تجزیه داده ها نشان داد که از نظر کلیه صفات بویژه عملکرد دانه ، تنوع قابل توجهی بین اکثر ژنوتیپ ها وجود دارد .

 

****************************

مجید طوسی مجرد – پایان نامه کارشناسی ارشد اصلاح نباتات – بهمن 1383
استاد راهنما : دکتر محمد رضا قنادها ( بی همتا )
استاد مشاور  : دکتر منوچهر خدارحمیچکیده فارسی :

به منظور ارزیابی پتانسیل عملکرد دانه ژنوتیپهای گندم نان در شرایط تنش خشکی و بررسی ارتباط برخی از صفات کمی با عملکرد و انتخآب ژنوتیپهای برتر جهت استفاده در برنامه های به نژادی آینده ,تعداد 245 ژنوتیپ دریافتی از سمیت ) مکزیک  (به همراه شاهدهای کویر ، زاگرس ، دابل کراس شاهی ، بک کراس بهاره روشن و Vee / Nac در سال زراعی 82- 1381به  صورت یک آزمایش آگمنت  در مزرعه  400 هکتاری موسسه تحقیقات اصلاح وتهیه نهال وبذر کرج مورد ارزیابی قرار گرفتند . نتایج حاصل از تجزیه داده ها نشان داد که از نظر کلیه صفات بویژه عملکرد دانه ، تنوع قابل توجهی بین اکثر ژنوتیپ ها وجود دارد . با انجام تجزیه به عامل ها بر اساس  استخراج ریشه های راکد , از طریق تجزیه به مولفه های اصلی 5 عامل بدست آمدکه این عوامل در مجموع 703/67 درصد از تغییرات داده ها را توجیه نمودند . نتایج حاصل از بررسی  ضرایب عاملی ,  نشانگر اهمیت صفات طول پدا نکل ,طول بیرون آمدگی پدا نکل , ارتفاع وصفات مربوط به زودرسی(تعداد روز تا ظهور سنبله و تعداد روز تا رسیدن) در گزینش ژنوتیپهای مطلوب برای شرایط خشکی  می باشد .

به منظور ارزیابی تنوع ژنتیکی و مطالعه عکس العمل ژنوتیپ های گندم بهاره نسبت به تغییرات شرایط محیطی شصت و چهار ژنوتیپ گندم بهاره در سال زراعی 82 – 1381 در دو آزمایش جداگانه در قالب طرح آلفا  لاتیس با دو تکرار مورد بررسی قرار گرفتند . در یک آزمایش ، ابیاری ها تا پایان فصل بر اساس شرایط آب و هوایی و نیاز گیاه بطور معمول انجام شد ، در حالیکه در آزمایش دیگر ، پس از انجام ابیاری در مرحله سنبله دهی ، برای ایجاد شرایط تنش خشکی ، ابیاری صورت نگرفت . نتایج نشان داد که در شرایط بدون تنش تفاوت ژنوتیپ ها از نظر صفات عملکرد دانه ، عملکرد دانه سنبله ، وزن هزار دانه ، بیوماس ، طول میان گره دوم ، تعداد پنجه غیر بارور در بوته  معنی دار بود . درحالیکه در شرایط تنش تفاوت ژنوتیپ ها از نظر کلیه صفات مورد مطالعه غیر معنی دار بود . با انجام تجزیه به عامل ها بر اساس استخراج ریشه های راکد ، از طریق تجزیه به مؤلفه های اصلی در هر دو شرایط تنش و بدون تنش هفت عامل وارد مدل شدند . که این عوامل در شرایط تنش 543 / 78 و در شرایط نرمال 485 / 77  درصد از تغییرات داده ها را توجیه نمودند . محاسبه هفت شاخص مقاومت به خشکی نشان داد که چهار  شاخص  MP ، GMP   ،  HARM  ، STI    مؤثرترین شاخص ها جهت شناسایی ژنوتیپ های مقاوم به خشکی می باشند . تفاوت تنوع ژنتیکی برای صفات مورد مطالعه در ژنوتیپ های مورد بررسی ، استفاده از ژنوتیپ های مطلوب از نظر صفات برتر را در برنامه های به نژادی امکان پذیر می سازد . همچنین  ارزیابی ژنوتیپ های از نظر پتانسیل حرکت مجدد اسیمیلات ها به دانه نشان داد که مقدار ماده خشک انتقال یافته از پدانکل و میان گره دوم در ژنوتیپ های مورد مطالعه در هر دو شرایط محیطی بدون تنش و تنش خشکی معنی دار نبود ، در حالیکه تفاوت ژنوتیپ ها از نظر مقدار ماده خشک  انتقال یافته از بقیه گیاه در شرایط تنش در سطح 5 درصد معنی دار و در شرایط بدون تنش ، بدون معنی محاسبه گردید . درموردکارایی حرکت مجدد ماده خشک و همچنین سهم حرکت ماده خشک از اندام ها در شرایط بدون تنش و تنش تفاوت ژنوتیپ ها همانند مقدار ماده خشک انتقال یافته محاسبه گردید .  با توجه به عدم همبستگی صفات وابسته به فرایند حرکت مجدد با عملکرد دانه ، اگر چه این فرایند به عنوان یک منبع پشتیبانی کننده وزن دانه گندم ارزیابی می شود ، اما با توجه به سهم نسبتا اندک این فرایند در وزن دانه به نظر نمی رسد که در ژنوتیپ های نیمه پاکوتاه انتخآب بر اساس صفات وابسته به این فرایند منجر به دست یابی ژنوتیپ هایی با عملکرد بالا می گردد .

ادامه نوشته

مشخصات گیاه شناسی و طبقه بندی گندم

مشخصات گیاه شناسی و طبقه بندی گندم

گندم به خانواده گندمیان ( گرامینه یا پوآسه ) ، طایفه هوردیه و جنس تریتیکوم تعلق دارد . گونه های اهلی و وحشی آن از لحاظ تعداد کروموزوم به سه گروه دیپلوئید ، تتراپلوئید و هگزا پلوییدتقسیم می شود .

گونه های تتراپلوییدها ، آمفی پلوئیدی از تلاقی دو دیپلوئید هستند و و هگزاپلوئید ها ، آمفی پلوئیدی از تلاقی یک گونه دیپلوئید و یک گونه تتراپلوئید می باشند . گندم گیاه ی است تک لپه ، خودگشن ، یکساله ومعمولا روز بلند ، از خانواده گندمیان که دارای گونه های بسیار زیاد اهلی و وحشی است . نمونه های وحشی آن غالبا بصورت علف های هرز خودنمایی کرده و مزاحم کشت و کار می گردند ( بهینا ، 1376 و خواجه پور ، 1373 و Anders et al 1996 ) حدود 90 درصد از تولید جهانی گندم از سه گونه زیر حاصل می شود ( Sarafi et al ., 1986 ) .

1ـ Triticum aestivum

 2ـ Triticum compactum Host

3ـ Triticum durum Dest  

گندم معمولی یا گندم نان به نان علمی T.aestivum که در سال 1853 توسط واویلف نامگذاری گردیده است، جز گروه گندم‎های هگزاپلوئید بوده و دارای گسترش و پراکندگی زیادی در جهان می‎باشد و غالبترین گونه به حسآب می‎آید. این گونه دارای چندین هزار رقم زراعی است که در مناطق مختلف دنیا و تحت شرایط اقلیمی متفاوت کشت می‎شوند ( خدابنده ، 1369 وHeyne ,1987 ). 

دانه:

 

دانه گندم در واقع میوه گندم است که در اصطلاح گیاه شناسی آنرا گندمه می‎نامند. دانه شامل جنین، آندوسپرم، لایه آلورن، پوسته و پریکارپ می‎باشد. دانه گندم سخت و بدون پوشش است و طول آن در ارقام مختلف بین 5 تا 5/8 میلیمتر و ضخامت آن بین 5/1 تا 5/3 میلیمتر و وزن هزار دانه آن بین 15 تا 52 گرم متغییر است. رنگ دانه در انواع مختلف از سفید مایل به زرد تا قرمز متغییر است ( آراسته 1375  و خدابنده 1369) . 

مراحل رشد دانه:

پر شدن دانه به فرایندهای فتوسنتز، بارگیری عناصر آبکشی، انتقال مواد پرورده، تخلیه آبکش و تبدیل قندها به نشاسته وابسته است (Felker et al., 1983).رشد دانه شام سه مرحله است (Van Sanford, 1985).

 

1ـ مرحله کند که در آن سرعت رشد دانه به تدریج در حال افزایش است.

2ـ مرحله رشد خطی که در آن سرعت رشد دانه تقریباً ثابت و در بالاترین مقدار خود است. در این مرحله که طولانی‎ترین مرحله نیز می‎باشد، قسمت اعظم وزن خشک دانه، تقریباً 92% (Mogenson, 1980)، تشکیل می‎شود.

3ـ مرحله کند ثانویه که در این مرحله سرعت رشد به تدریج کاهش پیدا می‎کند تا به رسیدگی فیزیولوژیک (حداکثر وزن خشک) می‎‎رسد.

از دیدگاهی دیگر رشد دانه را می‎توان به دو مرحله «بزرگ شدن دانه» و «پر شدن دانه» تقسیم نمود (Jenner et al., 1991).در مرحله اول که شامل «مرحله رشد کند اولیه» نیز می‎باشد پتانسیل رشد دانه تعیین می‎شود. این پتانسیل به تعداد سلول‎های اندوسپرم که در این مرحله تشکیل شده بستگی دارد. این مرحله در گندم 15 تا 20 روز پس از گلدهی به طول می‎انجامد (امام و نیک‎نژاد، 1373 ؛ (Jenner et al., 1991 و در جو طولانی‎ترین است (امام و نیک‎نژاد، 1373). البته باید توجه داشت که هر نوع تقسیم‎بندی مراحل رشد دانه، مدت هر مرحله به شدت تحت تأثیر شرایط محیطی و نیز عواملی ژنتیکی قرار دارد. نشان داده شده است که وزن دانه نسبت به حذف تعدادی از دانه (Brocklehurst, 1977: Simmons et al., 1982) و یا برگ‎ها(Simmons et al., 1982) در زمان گلدهی، در مقایسه با انجام این تیمارها در 14 روز بعد، واکنش شدیدتری نشان می‎دهد. بروکلهارست ( 1997 )  نشان داد که این حالت مربوط به تعداد سلول‎های اندوسپرم تشکیل شده در مدت دو هفته پس از گلدهی است. به هر حال امام و نیک‎نژاد (1373) خاطر نشان کردند که علاوه بر شیره پرورده نقش عوامل دیگر از جمله نقش هورمون‎ها را نباید نادیده گرفت. مرحله «پر شدن دانه» مرحله ذخیره‎سازی فراورده‎های پلیمری در سلول‎ها و اندامک‎هایی است که طی مرحله بزرگ شدن دانه ایجاد شده‎اند. این مرحله قبل از اتمام مرحله بزرگ شدن دانه (در گندم 1 تا 15 روز پس از گلدهی) آغاز می‎شود (Jenner et al., 1991).

ادامه نوشته

حاصلخیز کردن خاک جهت کشت گندم

حاصلخیز کردن خاک جهت کشت گندم

 
مقدمه. . . . . . . . . . . . . . . .

تهیه ی زمین برای زراعت عمومی. . . . .

واکنش خاک . . . . . . . . . . . . . .

خاک شنی و خاک رسی. . . . . . . .

خاک آهکی . . . . . . . . . . . . . .

خاک هوموس ی . . . . . . . . . . . . .

خاک مزرعه ی گندم . . . . . . . . .

اثرات مصرف کود ....... . . . . ..

پروتئین دانه ی گندم تحت تأثیر ازت تحتانی

خاک . . . . . . . . . . . . . . . .

بررسی اثرات مقادیر و منابع کود های— شیمیایی. . . . . . . . . . . . . . .

افزایش ارزش غذایی گندم . . . . . .

اثر مصرف مواد آلی از منابع مختلف. .

. . . . (CCC)اثر کلروکلین کلراید

بررسی بالانس (توازن)پتاسیم . . . .

ادامه نوشته