علل پیدایش آفات

علل پیدایش آفات

 

مقدمه:


بطور کلی با افزایش بی رویه جمعیت بشر، نیاز به غذا مشکل اساسی او بشمار می‌رود. بشر برای رفع این نیاز در طی قرن بیستم دست به اعمالی زد که باعث بوجود آمدن مشکلات بزرگتری در طبیعت شد. که مهم‌ترین آن‌ها آلودگی محیط زیست است که برای رفع این مشکل، از طریق کاربرد روش‌های نادرست مشکلات دیگر فرا روی انسان قرار گرفت.
* آفت چیست؟ چه عواملی باعث به وجود آمدن آفات می‌شوند؟
آفت موجودی است که خسارت اقتصادی داشته باشد.
علل پیدایش آفت در سه موضوع اصلی خلاصه می شود:

۱) وارد شدن موجودات به مناطق جدید (تهاجم) Invasion؛
۲) تغییرات اکولوژیکی؛
۳) تغییرات اجتماعی – اقتصادی.

تهاجم یکی از موضوعات بسیار مهمی است که مخصوصاً در طی قرن اخیر بدلیل سهل‌الوصول شدن مسافرت‌ها، بسیار گسترش پیدا کرده است. در واقع تعداد بسیار زیادی از آفات مهم و کلیدی در نقاط مختلف دنیا آفاتی هستند که از یک نقطه یا منطقه پَراکنش بومی به مناطق جدید وارد شده‌اند و بدلیل اینکه این آفات بدون دشمنان طبیعی خود به مناطق جدید وارد می‌شوند عموماً تبدیل به آفت می‌شوند. مثال‌های بسیار زیادی در این زمینه در کشورهای اروپایی و در ایران وجود دارد. به عنوان مثال در راسته (Hemiptera) تعداد زیادی از شپشک‌ها مثل (Quadraspidiotus pernisiosus) یا شپشک هایسان ژوزه مثل (Chrysomphalus dictyospermi) یا شپشک سپردار قهوه‌ای، سپردار قرمز یا (Aonidiella aurantii)، و(Aonidiellacitri)، یا شپشک استرالیایی مثل (Icery apurchasi) وجود دارند.
کرم ساقه خوار برنج (Chilo suppresalis) از راسته (Lepidoptera). مگس مدیترانه‌ای میوه‌ای (Ceratitis capitata) از راسته (Diptera). از زیر رده (Acari) گونه‌هایی مثل (Panonychusulmi) و (Panonychus citri) از گونه‌های بسیار مهم هستند که از طریق گیاهان زراعی و گیاهان زینتی و احتمالاً مرکبات از نقاط مختلف دنیا وارد کشور ما شده‌اند.

نقش قرنطینه

در ایران قرنطینه نقش مهم جلوگیری از ورود آفات جدید به کشور را به عهده دارد. برای مثال پس از بررسی‌های لازم توسط موسسه تحقیقات آفات و بیماری‌ها روی نوعی چمن وارداتی از کشور هلند (برای تعویض چمن استادیوم آزادی) از ورود آن به کشور جلوگیری بعمل آمد.
دومین عامل که باعث تبدیل موجودات به آفت می‌شود تغییرات اکولوژیکی است. تغییرات اکولوژیکی با تاریخچه کشاورزی قرین است. هر عملی که انسان در طبیعت انجام می‌دهد نوعی تغییر اکولوژیکی به همراه دارد. تغییرات اکولوژیکی در طی سده اخیر بسیار زیاد بوده است. تک کِشتی‌های وسیع، استفاده از واریته‌های پر محصول، و عملیات اَگرو تکنیکی مثل سمپاشی باعث شده است که تعادل در اکوسیستم و طبیعت به هم بخورد.
حتی کشت گیاهان زینتی در گلخانه نوعی تغییر اکولوژیکی است. معمولاً از طریق وارد کردن دشمنان طبیعی، آفات در گلخانه‌ها را کنترل می‌کنند. در اکوسیستم طبیعی و در شرایط طبیعی زنجیره‌های غذایی بسیار پیچیده تو

ادامه نوشته

حدود۴۰سال از شروع مبارزه بیولوژیک در جهان می گذرد،اما مبارزه بیولوژیک در ایران بجز در چند مورد محدود

حدود۴۰سال از شروع مبارزه بیولوژیک در جهان می گذرد،اما مبارزه بیولوژیک در ایران بجز در چند مورد محدود ،هنوز از چهار چوب برنامه تحقیقاتی فراتر نرفته وحتی برنامه تدوین شده ای نیز برای استفاده عملی از نتایج بدست آمده از تحقیقات انجام شده در دست نمی باشد.یکی از محدود مبارزه بیولوژیکی که در سالهای اخیر در کشور ما بصورت گسترده صورت می گیرد استفاده از زنبورهای تریکوگراما است.(۱)

در برنامه های مبارزه بیولوژیک با آفات مختلف، زنبورهای گونهTrichogramma از شهرت جهانی برخوردار است.این زنبور تخم تعداد زیادی از آفات مهم از راسته پروانگان را پارازیت می نماید.

در تریکوگراما بعلت ویژگیهای خاص زندگی ونیز کوتاه بودن دوره تکاملی یک نسل وامکان تکثیر انبوه آزمایشگاهی روی تخم آفات انباری می توان برای تکثیر انبوه وکاربرد آنها مشابه یک کالا صنعتی برنامه ریزی کرد. گونه های زنبور تریکوگراما علاوه برتخصص میزبانی، در طبیعت میتوانند برای بقای نسل خودازمیزبان های متعدد دیگر استفاده نمایند. همچنین می توان آنها را در شرایط خاص برای دوره های طولانی ذخیره کرد.(۳) حفظ کیفیت زنبورهای تولیدی بسیار ضروری و حیاتی است یکی از عواملی که می تواند در کارآیی زنبور تریکوگراما مهم باشد،تحمل زنبور به شرایط نامساعد محیطی ،مانند درجه حرارت می باشد. بنابراین می توان با توجه به شرایط آب وهوایی وتغییرات درجه حرارتی موجود در اکوتیپ های غالب هر منطقه که دارای فعالیت تخم ریزی بالا و از یک جامعه حشرات ماده فعال می باشند در درجه حرارت پایین در دوره هایی از هوای سرد ، انتخاب نمود.(۱)

از نکات دیگر اینکه سمپاشی ها می تواند بر این دشمنان طبیعی اثرات سوء بگذارد همینطور زمان ونحوه شخم ،از بین بردن بقایای محصول،کاشت محصول در اراضی یکپارچه و از بین بردن مکانهای زمستانگذرانی دشمنان طبیعی مانند پرچینها ورستنیها اطراف مزرعه سبب کاهش آنها و اثرات منفی بر جمیعت آنها میشود.(۵)

با توجه به منابع وسیع علمی ،بازدید از مراکز عمده تولید و کاربرد تریکوگراما در دنیا و تحقیقات منسجم ومداوم گروه مبارزه بیولوژیک که در شرایط آزمایشگاهی و صحرائی انجام گردیده است،بهترین روش تولید انبوه وکاربرد زنبورهای تریکوگراما و میزبان واسطه آن، پروانه بید غلات متناسب با شرایط وامکانات موجود و نیازهای کشور انجام و وسایل مربوطه طراحی و ساخته شده است که در سطوح وسیع مورد بررسی و کاربرد قرار گرفته اند.(۳)


تریکو گراما:
زنبورتریکوگراما ازبالا خانواده Chalcidoidae ،خانواده Trichogrammatidae و جنس Trichgramma می باشد. این پارازیتوئید تخم تعداد زیادی از پروانه های زیان آ ور را پارازیته می نماید. در شرایط طبیعی گونه های تریکوگراما دارای ویژگیهای بیولوژیکی خاص بوده و ترجیحا میزبان در آنها مشاهده می شود. بطوریکه گونه T.minutum روی تخمهای آفت آگروتیس که تخم هایش را روی گیاهانی مانند توتون وپنبه قرار می دهد فعالیت کرده وارتفاع پرواز این گونه تریکوگراما در ارتفاع کم ونزدیک سطح خاک است.در صورتیکه گونه T.embryophagum روی تخم آفاتی نظیر کرم سیب وکرم گلوگاه انار در میکروکلیمای خاص قارچ درختان میوه فعالیت می کند.

علیرغم تنوع وتخصص میزبان، گونه های زنبور تریکوگراما در شرایط خاص می توانند تخم اکثر پروانه ها را پارازیته نمایند.

تریکوگراماها انگل تخم پروانه های دیگرمانند کرم ساقه خوار برنج، کرم ساقه خوار ذرت، کرم سبز برگ خواربرنج، کرم غوزه پنبه را قبل از بروز خسارت آفت روی گیاه، تخم ها را مورد حمله قرار داده وفاسد می نماید.(۳)

از ویژگی های زنبور تریکوگراما کوتاه بودن دوره رشد ونمو در حرارت ورطوبت مناسب است.تکثیر انبوه زنبور تریکوگراما در دمای ۲۰ درجه سانتیگراد با میانگین میزان تخم ریزی ۳۸/۴۶ عدد برای هر زنبور ودرصد خروج۷/۹۸در صد در مقایسه با درجه حرارت ها از راندمان بالایی برخوردار است . تنها مشکل تولید انبوه در دمای ۲۰ درجه سانتیگراد ، دوره ی طولانی چرخه ی رشدی که۱۷روز می باشد که خود فاکتور مفیدی است زیرا می توان برای مدت طولانی زنبور را نگهداری کرد وبرای رفع مسئله می توان تخم پارازیت شده را بعد از سه روز به محیطی در دمای ۲۵ و ۳۰ درجه سانتیگراد انتقال داد که در دمای ۲۵ درجه سانتیگراد دوره رشدی۱۲ تا۱۰ روز ودر دمای ۳۰سانتیگراد دوره رشدی به ۹ تا۷روز می رسد.

پرورش زنبور تریکوگراما با میانگین طول عمر ۸۲/۱۳ روز در ۱۵درجه سانتیگراد بالاترین میانگین طول عمر است ولی چون در این دما تلفات زنبور بالاست برای تخم ریزی زنبور ماده توصیه نمی شود.(۱)

در طبیعت هنگامی که درجه حرارت کاهش می یابد زنبورها به پشت برگ رفته ودر سایه تخم ریزی می کنند.

در دمای ۳۵درجه سانتیگراد هر چند دوره رشدی زنبور تریکوگراما به مقدار۸ تا۶ روز می رسد اما دمای مناسبی نیست چون از پایین ترین طول عمر (یک روز) وپایین ترین تخم ریزی ودر صد خروج بر خوردار است.تعداد تخم تریکو گراما که در داخل میزبان خود می گذارند متناسب با اندازه میزبان متغییر است به طوریکه در تخم بید غلات فقط یک تخم وتخم کرم غوزه پنبه بین ۴-۲ عدد تخم در یک تخم می گذارد. حداقل درجه حرارت قابل تحمل برای گونه های مختلف متفاوت است. شدت فعالیت وباروری زنبورها با بالا رفتن درجه حرارت افزایش می یابد وحرارت مناسب برای گونه ها متفاوت است.

شرایط وتغییرات فصلی آب و هوایی هر منطقه بر توانایی گونه های تریکوگراما بسیار موثر است به ویژه این شرایط بر تعداد نسل های زنبور در سال تاثیر مستقیم دارد.برای مثال در اروپا گونهT.cacaecia دو نسل در سال دارد در حالی که تعداد نسل گونه های تریکوگراما در نواحی تروپیک به ۵۰ نسل در سال می رسد.

http://www.berenge.com/Articles/Sick/Sick18/image005.jpgدرجه حرارت روی نسبت جنسی با تاثیر منفی روی خاصیت حیاتی اسپرم موثر است وبه طور کلی فعالیت جنسی زنبورهای تریکوگراما در حرارت بالای ۳۵ درجه سانتیگراد کاهش می یابد واز ۱۴درجه سانتیگراد نیز تخم ریزی کاهش یافته ودر۱۰ درجه سانتیگراد به کلی متوقف می شود.( ۳)






جمع آوری زنبور تریکوگراما از طبیعت :
هر سال در ماههای تابستان و پاییز مناسب با نوع محصول و شرایط آب وهوایی هر منطقه از کانون طبیعی زنبورهای تریکوگراما که شناسائی شده اند ،زنبورهای طبیعی روی تخم میزبان اصلی جمع آوری و به ا نسکتاریوم منتقل میشوند.

کلیه زنبورهای تولید هر سال را که بیش از ۱۰ الی ۱۲ نسل از آن گذشته باشد باید پس از جمع آوری زنبورهای طبیعی حذف نماییم .مراحل اولیه، تکثیر زنبورهای جمع آوری شده از طبیعت بعلت محدودیت تعداد آنها با ذکر کلیه مشخصات فنی (تاریخ جمع آوری،محل جمع آوری،گیاه میزبان وغیره) در داخل لوله های آزمایش انجام می گردد.

در مراحل بعد در جمعیت های بالاتر تکثیر در لوله های بزرگتر و سپس در جعبه های مخصوص تکثیر (روش آمریکایی) صورت می گیرد.پس از تکثیر زنبور به اندازه کافی می توان آنها را به اطاق های تکثیر انبوه که به روش چینی آماده شده اند منتقل نمود.در کلیه مراحل باید تعداد نسل های زنبور که تکثیر می شوند دقیقا تعیین و ثبت گردند. هم چنین ضمن فراهم نمودن شرایط مناسب تکثیر از نظر حرارت،رطوبت،نور و آب قند ۲۰ در صد

برای تغذیه زنبورها، در صد افراد نر و ماده و در صد افراد بی بال در هر مرحله پرورش باید مشخص گردد ونتایج در دفاتر مخصوص ثبت شود.
این مرحله از جمع آوری زنبور برای تولید انبوه زنبور تریکوگراما وذخیره سازی آنها برای مصرف سال بعد صورت می گیرد.

روش تکثیر انبوه زنبورهای تریکوگراما:
در تولید انبوه زنبورتریکو گراما می توان از تخم حشرات میزبان آزمایشگاهی مختلف استفاده کرد. مهمترین میزبان آزمایشگاهی برای تولید انبوه عبارتند از:
Sitotrga cerealella بید غلات
Ephestria kuhniella پروانه آرد
Corcyra cephalonica پروانه آرد برنج
Galleri melonella پروانه بزرگ موم

در دنیا از تخم بید غلات بعلت تولید آسان،کیفیت تخم هم چنین ارزان بودن هزینه های تولید در اکثر مراکز تولید انبوه زنبور تریکوگراما استفاده می شود.

بید غلات:
این حشره پروانه کوچکی است برنگ طلائی،اندازه بالهای آن درصورت باز ۱۱ تا ۱۹ میلیمتر می باشد. تخم های آن تخم مرغی شکل وبرنگ شیری است.وبا رشد جنین تدریجا قرمز آجری می شود. در یک گرم تخم بید غلات حدود ۵۰ هزار تخم وجود دارد.

تکثیرازمایشگاهی بیدغلات:
برای تکثیر آزمایشگاهی بید غلات مراحل اجرای عملیات شامل:آماده کردن تخم بید غلات،آماده کردن جو،آلوده سازی جو،مراحل تکامل لاروی درون دانه،پروانه گیری ومراحل تخم گیری میباشد.

آماده کردن تخم بید غلات:
برای آلوده سازی وتکثیر آزمایشگاهی بید غلات از تخم های جنین دار که۲۴ تا۴۸ ساعت از عمرشان می گذرد ودر صورت در دسترس نبودن تخم تازه می توان از تخم ذخیره شده در۹ درجه سانتیگراد ورطوبت۸۵در صد که حداکثر ۴ هفته از عمر آنها می گذرد استفاده نمود. نکته ی مهم این که ذخیره سازی تخم بید غلات در درجات کمتر از ۹ درجه سانتیگراد و رطوبت کمتر از ۸۵در صد موجب تلفات جنین تخم می گردد.
به منظور پیشگیری از آلودگی کنه های مختلف،ضد عفونی تخم های بید غلات با محلول فرمالین ۱۰در صد به مدت ۴ دقیقه کاملا ضروریست.سپس به مدت ۱۰دقیقه تخمها را کاملا با اب شستشومی دهیم. تخمهای ضد عفونی شده را پهن کرده وپس از خشک کردن جهت آلوده سازی استفاده می کنیم. در صورتیکه تخمها روی کاغذ چسبیده باشند همراه با کاغذ ضد عفونی می کنیم.

آماده ساختن جو جهت آلوده سازی :
در پرورش بیدغلات نوع غله مورد استفاده اهمیت زیادی دارد.براي اقتصادی بودن تولید باید نوع غله ارزان،دارای دانه های درشت با کیفیت غذایی بویژه پروتئین بالا باشد.
انواع غلات موجودمناسب پرورش بید غلات گندم،جو، ذرت،تریتیکاله می باشد.ذرت با داشتن در صد پروتئین بالا برای تکثیر انبوه بسیار مناسب است ولی بعلت مصارف مختلف آن در تغذیه انسان و دام وهم چنین گران بودن استفاده ازآن توصیه نمی شود.
تریتیکاله بعلت داشتن پروتئین بالاتر نسبت به گندم و جو میزان بالای تولید در هکتار، عدم کاربرد در تغذیه انسان ،خاصیت آردی بالا که موجب نفوذ سریع لاروهای سن اول در دانه می گرددوهم چنین داشتن دانه های درشت که هر دانه می تواند نیاز غذایی دوره لاروی راتامین نمایددر شرایط موجود مناسبترین غله جهت پرورش بید غلات می باشد ولی چون تا تکثیر تریتیکاله در سطح وسیع از جو استفاده می شود لذا در این نشریه از جو نام برده می شود.در آماده سازی جو برای شروع آلوده سازی باید توجه داشت که جو مصرفی کاملا از هر گونه عوامل بیماریزا،آفات و مواد خارجی مانند بذر علفهای هرز و گردوغبار عاری باشد.همینطور در کلیه مراحل نگاهداری جو در انبار قبل از مصرف وقبل از شروع به آلوده سازی باید سعی شود گه از آلودگی غلات جلوگیری گردد.
آفات انباری علاوه بر از بین بردن مقدار زیادی از دانه ورقابت با بید غلات در مراحل تولید انبوه آن، موجب انتقال عوامل بیماریزا وکنه های پرداتور به مراحل مختلف پرورش در تولید انبوه بید غلات می شوند.این امر بدلیل شرایط مناسب انسکتاریوم از نظر حرارت ورطوبت میباشد که خسارت جبران ناپذیری به تولید انبوه وارد خواهد کرد.
بنابراین در مراحل مختلف نگهداری غلات در انبار بوسیله فستوکسین(قرص فسفر آلومینیم)برای هر صد کیلو گرم جو با یک قرص ضد عفونی میگردد.
قرص فستوکسین علاوه بر آفات انباری، پوره و کنه های بالغ را نیز از بین میبرد ولی گاز PH3بر روی تخم کنه ها وسایر آفات انباری موثر نیست پس باید به منظور از بین بردن تخم کنه ها و سایر آفات در کنار ضد عفونی ازحرارت دادن استفاده نمائیم.
البته از نکات مثبت حرارت دادن، موجب از بین رفتن قوه نامیه بذر دانه ها شده وخطر جوانه زدن دانه ها طی مراحل پرورش از بین میبرد.
برای ضد عفونی با حرارت، جو را به مدت ۲۴ ساعت در آون ۶۵-۶۷درجه سانتیگراد قرار می دهیم.سپس شستشوبا آب وبعد به مدت چند دقیقه در محلول ۳تا۴ در هزار پر منگنات قرار داده وسپس در سبد جهت خروج آب اضافی می ریزیم.
همچنین میتوان جو را در درون کیسه های کنفی ۵-۱۰کیلو گرمی ریخته و در آب جوش به مدت ۴۰ تا ۶۰ ثانیه قرارداد.
جو ضد عفونی شده آماده آلوده سازی باید رطوبتی حدود ۱۵در صد داشته باشد.رطوبت بالاتر موجب پوسیدگی و احتمالا جوانه زدن بذر می گرددودر رطوبت پایین تر نفوذ لاروهای سن اول بداخل بذر با مشکل مواجه شده ودر نتیجه تلفات لاروهای سن اول درصد آلودگی بذر شدیدا کاهش می یابد.

آماده کردن اطاق پرورش بید غلات:
کلیه وسایل موجود درمجموع اطاقهای پرورش بید غلات و انبارذخیره سازی جوباید قبل از شروع هر دوره پرورش باترکیبات زیر:آب ۱۰لیتر +ماده سفید کننده ۵۰سانتیمتر مکعب +صابون(پودر شوینده) ۴۰گرم +نفت ۵۰– ۴۰ سانتیمتر مکعب ضد عفونی شود.

 

آلوده سازی جو:
جو را پس از ضد عفونی با رطوبت ۱۵ در صد بوسیله تخم های بیدغلات که ضد عفونی شده اند در سبدهای پلاستیکی یا در سینی های گالوانیزه با ظرفیت ۴ کیلو گرم و ارتفاع ۴-۵ سانتیمتر میریزیم.در صورت ارتفاع بیشتر بعلت تراکم رطوبت و عدم تهویه نفوذ لاروهای سن اول به عمق جو مشکل بوده و هم چنین دانه ها سریعا می پوسند.در ارتفاع کمتر،دانه ها سریعا رطوبت خود را از دست می دهند ونفوذ لاروها مشکل می شود و یا لاروهای داخل دانه بدلیل رطوبت کم از بین می روند. در آلوده سازی باید توجه داشت که تخمها در کل سطح یکنواخت پاشیده شوند تا نفوذ لاروهای جوان به دانه بسهولت انجام گردد.مقدار تخم بید غلات برای هر کیلو جو با توجه به تعداد دانه در هر گرم بین ۵/۱-۱ گرم تغییر می کند.بطور کلی برای هر دانه جو دو تا سه عدد تخم در نظر گرفته می شود.شرایط مناسب برای پرورش لارو در اطاق آلوده سازی ۲۵ تا ۲۳ درجه سانتیگراد و رطوبت نسبی ۹۰ تا ۸۰ درصد است. درجه حرارت ورطوبت نسبی اطاق پرورش نباید طی مراحل پرورش تغییر نماید.زیرا سبب تلفات در لاروها میشود.

البته لازم بذکر است که در این مرحله هم باید کلیه وسایل کاررا با محلول ذکرشده کاملا شسته وحتی برای از بین بردن تخم آفات بویژه کنه ها آنها را به مدت ۲۴ ساعت در حرارت ۶۷-۶۵ درجه سانتیگراد قرار داده باشیم.

به منظور تسریع در تفریخ تخمها و کوتاه نمودن مرحله پاشیدن تخم تا خروج و نفوذ لاروها می توان تخمهای ضد عفونی شده را در حرارت ۲۵ تا۲۳ درجه سانتیگراد و رطوبت۵ ۹ تا ۵ ۸ % قرار دادو تخمها را قبل از تفریخ لاروها روی جو پاشید.
جو آلوده سازی شده به مدت ۱۰ روز بدون هیچ گونه تغییر باقی می ماند واز روز یازدهم با بهم زدن ملایم توده جو آلوده سازی شده می توان تهویه لازم را درآن انجام داد.
در صور تیکه رطوبت جو تا روز پانزدهم کاهش یابد می توان با پاشیدن آب مقطر روی آن رطوبت لازم را تامین نمود.
در اثر فعالیت حیاتی لاروها از شروع آلوده سازی درجه حرارت در توده جو آلوده شده افزایش یافته و معمولا ۸-۷ روز بعد ازآلوده سازی دمای آن ۱۰- ۸ درجه سانتیگراد افزایش یافته و برای تعیین درجه حرارت باید داخل جو آلوده شده میزان الحراره قرار داد. هم چنین می توان با ایجاد یک سیستم کنترل کننده درجه حرارت بطور خودکار در زمان افزایش درجه ازی شده در حد ۱۵در صد حرارت با روشن شدن دستگاه تهویه گازهای سمی وحرارت اضافی را خارج کرد.

پس ضروریست با بررسی منظم تغییرات درجه حرارت نسبت به تنظیم آن در ۲۵ تا۳ ۲ درجه سانتیگراد و رطوبت . ۹ تا. ۸ درصد ورطوبت جو آلوده سازی اقدام گردد.
بالا رفتن درجه حرارت داخل توده جو آلوده شده موجب ایجاد شرایط مناسب جهت تکثیر کنه های شکاری می شود.

کنه های شکاری در صورت عدم رعایت نکات بهداشتی جمعیت آنها افزایش یافته وتولید را شدیدا به مخاطره می اندازد.مهمترین کنه های شکاری Ventriecasus و Pediculoides می باشد.شکم افراد ماده این کنه ها پس ازتغذیه از مراحل مختلف بید غلات متورم گردیده بطوریکه به سختی حرکت می کند. در پرورش بید غلات به ویژه در مرحله پروانه گیری و آلوده سازی که درجه حرارت جو بعلت فعالیت های حیاتی شدیدا افزایش می یابد تکثیر کنه ها افزایش یافته و میزان تولید بعلت تلفات شدیدا کاهش می یابد. تغذیه کنه ها از کلیه مراحل رشدی بید غلات (تخم،لارو،پروانه)می باشد. همینطور سبب غیر فعال شدن پروانه ها وتلف شدن انها می شود.در شدت آلودگی به کنه بعلت نیش زدن کنه به بدن انسان سبب خارش پوستی می شودکه نشانگر افزایش جمعیت کنه هاست وباید سریعا این جوهای آلوده را حذف کرد.

انتقال جو آلوده سازی شده به اطاق پروانه گیری:
از روز هیجدهم تا بیستم خروج اولین پروانه ها از جو آلوده سازی شده آغاز می گردد، جوهای داخل سینی وسبد را به درون قابهای فلزی از آلومینیم انتقال می دهیم ضخامت جو درون قابها نباید از ۲ سانتیمتر تجاوز کند.وبعد این قابها را دردرون اطاقکهای فلزی(کاور) آویزان نموده ، در درون این کاورها ۱۰ عدد از این قابها جای می گیرد. انتهای این کاورها مخروطی شکل بوده ودر زیر آن ظرفی پلاستیکی نصب می گرددوپروانه ها در آن انباشته شده و سپس روزی سه بار صبح ساعت۶،ظهرساعت ۱۲ وغروب ساعت ۶ بعداز ظهر پروانه های حاصل را جمع آوری می کنیم.مناسبترین درجه حرارت اطاق پروانه گیری طی دوره استفاده از پروانه های در حال تولید ۲۵ تا۲۴ درجه سانتیگراد و رطوبت ۸۵ تا ۷۵ در صد است.در صورتیکه این شرایط محیطی حفظ شود هر دوره پروانه گیری ۳۰-۲۵ روز است.وبه دلیل خطر گسترش کنه های شکارگر دوره پروانه گیری از ۴۵ روز تجاوز ننماید.
در هر کاور حدود ۱۳۰-۱۰۰ کیلو جو آلوده سازی شده قرار دارد و فعالیت حیاتی لاروها باعث افزایش حرارت و گازهای سمی در محیط می شود پس استفاده از تهویه بسیار ضروری است.عدم تهویه موجب تلفات شدید لاروها،شفیره ها، پروانه ها و عقیم شدن پروانه ها وتشدیدکردن فعالیت کنه های شکاری می گردد.همه این موارد خسارت جبران ناپذیری به تولید پروانه ها می زند.
شستشوی اطاقهای پروانه گیری هرصبح وبعدازظهر برای کاهش آلودگی پرزها وفلس ها و کاهش کنه ها ضروری است.
بطور کلی اولین کار روزانه در انسکتاریوم عملیات پروانه گیری است وروزی دوبار در روز صورت می گیرد وعلت آن بدلیل حجم بالای تولید ،سبب مرگ پروانه های طبقه زیرین می شود.


تخم گیری از پروانه بید غلات :
برای تخم گیری از بید غلات آنها را در قیف پلاستیکی میریزند.کف قیف را با توری دانه ریز بطوری که پروانه بتواند براحتی تخم ریز خود را از آن عبور بدهد و تخم ریز خود را روی سطح مقوا و یا کاغذ بگذارد.مناسبترین توری ۸ -۶/۷ نخ در سانتیمتر است.متناسب با ظرفیت هر ظرف باید جمعیت پروانه های بیدغلات طوری تنظیم گردد که با توجه به نسبت پروانه های نر وماده که معمولا ۱ به ۱است در هر سانتیمتر مربع بیش از ۶تا۸ عدد پروانه قرار نگیرد. معمولا هر گرم پروانه بید غلات شامل ۲۵۰ عدد پروانه نر و ماده است.در انتخاب قیف برای تخم ریزی به سخت بودن آن وعدم خم شدن هنگام نصب توری کف آن باید توجه گردد.


اطاق تخم گیری:
اطاق تخم گیری را باید قبل از شروع انبوه با محلول آب ونفت و... کاملا ضدعفونی کرد.برای دوره تخم گیری روزانه هم باید هر روز تجمع پرز و فلس پروانه ها را با آب شستشو داد.
قیف های حاوی پروانه ها را در شرایط مناسب برای تخم گیری در قفسه های اطاق تخم گیری قرار می دهند.مناسبترین درجه حرارت این اطاق ۲۷ تا ۲۵ درجه سانتیگراد و رطو بت ۸۰ تا ۷۰در صد است. تهویه اطاق تخم گیری و جلوگیری از افزایش درجه حرارت در طول عمر پروانه ها و میزان تخم ریزی آنها بسیار موثر است.

تخم گیری:
از پروانه های بید غلات می توان به مدت ۵ – ۳ روز تخم گیری نمود. برای هر ظرف تخم گیری باید تاریخ ان ذکر شود. بطور معمول میزان تخم ریزی پروانه ها در روز اول کم ودر روز دوم حداکثر می با شد. در موقع انجام عملیات تخم گیری باید زیر هود واز ماسک استفلده شود. .در اطاق تخم گیری فقط زمان انجام کار نیاز به نور است. در بقیه زمانها تاریک بودن اطاق تو صیه می شود

تخمها بر روی کاغذ 4A گذاشته میشود و بطور مستقیم در اختیار زنبور قرار می گیرد و در موقع تراشیدن تخم از روی توری ته قیف بوسیله برس نقاشی با دقت صورت می گیرد تا تلفات و له شدن تخم به حداقل برسد.

معملا تخمهایی که روی کاغذ گذاشته می شوند بهترین شرایط را برای استفاده در تکثیر زنبور دارند وتخمهای تراشیده شده بعلت آسیب دیدگی برای آلوده سازی مناسبترند.
در صورتیکه تخمهای تولیدی بیش از نیاز روزانه باشد می توان آنها را در دمای ۹ درجه سانتیگراد و در رطوبت ۸۵ در صد به مدت یک ماه بدون تلفات ذخیره سازی کرد.
در صورتیکه تخم های بید غلات را در یخچال با رطوبت ۸۵ تا ۹۰ در صد و دمای ۱-۳ درجه سانتیگراد قرار دهیم آنها تا ۱۰ روز زنده مانده و بعد از ۱۵ روز قدرت حیاتی خود را از دست می دهد. در صورتیکه تخمها را در دمای ۱۰- الی ۱۵- درجه سانتیگراد ویا بوسیله اشعه ماورا بنفش عقیم کنیم در شرایط ۸۵در صد رطوبت می توانیم تا حدود یک ماه آنها را برای تکثیر زنبور تریکو گراما استفاده کرد.
بطور کلی باید روی بسته های حاوی تخم های بید غلات تاریخ تولید را ثبت کرد.


تکثیرانبوه زنبور تریکوگراما:
با توجه نور گرائی شدید زنبور تریکو گراما از روش چینی برای تولید انبوه استفاده می شود. در اطاق پرورش انبوه زنبور تریکو گراما یک قاب چوبی که متناسب با ظرفیت تولید باشد تهیه می کنیم وروی آن را بوسیله پلا ستیک شفاف می پوشانیم . پلاستیک بایستی کاملا کشیده و بدون موج و چین خوردگی باشد ومنابع نور در پشت این قاب باید با فاصله حدود ۵۰ سانتیمتر نصب گردد که شامل لامپهای فلورسنت ۱۲۰سانتیمتر نور روزمی باشند. تعداد لامپها بین ۱۲ – ۸ عدد که با فاصله مساوی از یکدیگر پشت قاب قرار می گیرند.باید توجه داشت که حرارت ایجاد شده توسط لامپ ها موجب گرم شدن صفحه پلاستیکی نگردد در غیر این صورت تلفات شدید در زنبورها خواهیم داشت ودر بالای لامپها فضای تهویه وخارج شدن گرما وجود داشته باشد.در تامین منابع نور جلب کننده زنبورها باید دقت شود که نور پشت قاب متمرکز بوده ویکنواخت کل سطح را روشن نمایدوهیچگونه انعکاس نور در اطاق ایجادنشودچون سبب پراکنده شدن زنبورها به سمت منابع نوری خواهد شد. برای فراهم نمودن این شرایط معمولا اطراف قاب پلاستیکی را با پارچه سیاه می پو شانند.

روی قاب ایجاد کرده درچند ردیف به فاصله ۴۰ – ۳۰ سانتیمتر ردیفهای سیمی جهت نصب صفحات حاوی تخم تازه بید غلات کشیده می شود. همینطور میزی جهت قرار دادن صفحات کاغذ حاوی تخهای پارازیته با تاریخ های مختلف از مرحله پارازیت تخم تا مرحله آماده شدن زنبور برای خروج متناسب با اندازه اطاق با فاصله۱-۵/. متر از دیواره پلاستیکی قرار داده می شود. کاغذهای حاوی تخم بید غلات را بطور یکنواخت روی سیمهای جلوی نور قرار می دهیم ودروسط صفحات قطرات عسل ویا آب قند ۲۰در صد جهت تغذیه زنبور قرارداده می شود در ضمن صفحه تخمها باید به سمت پلاستیک باشد.

نسبت زنبور به مقدار تخم به مدت زمان مجاورت زنبور و تخم بستگی دارد. در صورتیکه این صفحات حدود ۲۴ ساعت روی تابلو قرار داده شود نسبت یک زنبور ماده به ۵ عدد تخم مناسب می باشد.در صورت کاهش این زمان به۱۲ ساعت نسبت فوق باید به ۲ عدد زنبور برای ۵ عدد تخم تغییر نماید.پس از زمان مزبور تخمهای پارازیته راکه روی آن تاریخ،نسل زنبور ثبت شده است به روی میز منتقل مکنیمتا کلیه زنبورهائی که روی تخم باقی مانده اند به روی پلاستیک بر گردند.

درصورتیکه نسبت زنبور به تخم رعایت گرددمی توان حتی با فواصل ۲ ساعت یکبار عمل پارازیته کردن تخمهای جدید را تجدید نمود همچنین در این روش بعلت فاصله صفحات حاوی زنبور با منابع نور واجبار پرواز آنها از روی میز به سمت منبع نور کلیه زنبورهای ضعیف،بیمار،بی بال حذف می گردند وبا انتخاب زنبورهای قوی در این روش کیفیت تولید دائما بهبود می یابد.

شرایط تولید زنبور تریکو گراما:
مناسبترین درجه حرارت برای تکثیر انبوه زنبور ۲۸ تا ۲۶ درجه سانتیگراد و رطوبت نسبی۰ ۸ تا ۷۰ است،ولی به منظور تکثیر زنبورهایی با پتانسیل بالا که بتوانند شرایط نا مساعد طبیعت را تحمل نمایند باید شرایط اطاقهای پرورش رادر فواصل معین تغییراتی مناسب با شرایط طبیعت ایجاد نمائیم. مثلا برای افزایش تحمل زنبورها به درجات حرارت بالا در روزهای گرم ویا افزایش تحمل آنها به درجات پائین طی شب باید به مدت ۱۰ دقیقه در ساعت ۱۲ هر روز درجه حرارت اطاق پرورش را به ۳۲ درجه سانتیگراد افزایش دهیم و در ساعات شب نیز به مدت ۱۰ دقیقه درجه حرارت رابه ۱۶ درجه سانتیگراد کاهش دهیم. این تغییرات را می توان متناسب با حداکثر و حداقل درجه حرارت شبانه روزی هر منطقه در زمانهای رها سازی زنبور تنظیم نمائیم.برای افزایش کیفیت زنبور تولید شده توصیه می گردد زمان روشنائی و تاریکی در هر ساعت متناسب با طبیعت تنظیم گردد. معمولا این زمان شامل ۱۶ ساعت روشنائی و۸ ساعت تاریکی است.

تعیین جنسیت زنبورهای تریکوگراما:
زنبورهای نر و ماده تریکو گراما را می توان از ساختمان شاخک آنها مشخص نمود. شاخکهای زنبور ماده کوتاه ،خمیده ودر انتها متورم و حالت گرز مانند است،موهای روی بندهای شاخک ظریف و به مقدار کم می با شد. ولی در زنبورهای نر شاخک بلند ودر انتهای شاخک دارای موهای بلند و زیادی می باشد. این اختلاف ساختمانی را می توان به سهولت با بزرگ نمائی ۲۰-۱۰ برابر مشاهده کرد.

آماده سازی زنبور تریکو گراما برای خروج همزمان بعد از رها سازی:
تخمهای پارازیته شده تا مرحله شفیرگی در شرایط ۲۶تا ۲۸ درجه سانتیگراد و رطوبت . ۸ تا.۷ درصد با ۱۶ ساعت روشنائی و۸ ساعت تاریکی نگهداری می شوند. بعد برای خروج همزمان زنبورها آنها را به دمای ۱۷ درجه سانتیگراد انکباتور و شرایط تاریک منتقل می کنیم.
بطور کلی زنبورهای تریکو گراما به نور حساس هستند.در صورتیکه محرک نوری وجود نداشته باشد می توان زمان خروج زنبورها را ۳-۱ روز به تاخیر انداخت.اگر بعد از این زمان شفیره ها را در شرایط ۲۶تا ۸ ۲ درجه سانتیگراد وروشنایی قرار دهیم ۹۳در صد زنبورهای بالغ پس از۴ ساعت خارج می شوند.
درهر دوره پرورش برای کنترل کیفی تولید از تخمهای پارازیته شده در مرحله شفیرگی نمونه برداری می شود و در صد خروج، در صد زنبورهای بی بال،درصد زنبورهای نر و ماده تعیین و ثبت می شود. (۳)

ذخیره سازی زنبورهای تریکو گراما:
زنبورهای تریکو گراما براساس خصوصیات بیوفابریک منحصر به فرد خود در شرایط سرما دارای سازگاری و استعدادزیاد نسبت به متوقف ساختن فعالیتهای حیاتی ونشوو نمای فردی می باشد. لذا از این ویژگی در واحدهای تولید انبوه زنبور تریکوگراما برای نگهدا ری و ذخیره سازی آن در حرارتهای پایین استفاده می شو د.

نکنه قابل ذکر اینست که : دیاپوز(خواب) طولانی بر روی در صد خروج، درصد کارآیی زنبور بر روی نسل بعد و طول عمر زنبور تاثیر سوء دارد.در واحدهای تولید انبوه برای نگاهداری آن در کوتاه مدت از حرارتهای پایین استفاده می شود،تعیین مناسبترین زمان رشدی برای زنده نگهداشتن وسالم ماندن زنبور وجلوگیری از مرگ ومیر و ظهور زنبورهای ناقص و رسیدن به کارایی بهتر زنبور بسیار ضروری است.

زنبورهایی که مدت طولانی تری در سرما نگهداری می شوند بعد از خروج طول عمر کمتری دارند واین ناشی از اثرات سوء سرما بر روی کیفیت می باشد.(۲)

نگهداری کوتاه مدت:
طولانی کردن دوران تکاملی زنبور در حرارت های پایین روشی است که می تواند مانع تکرار نسلهای زنبورتریکوگراما گردد. در این روش در صورت پرورش زنبور در حرارت ۲۰ -۱۵ درجه سانتیگراد ورطوبت ۷۵در صد دوره تکاملی زنبور به حدود. ۳ روز افزایش می یابد.می توانیم تخم های پارازیته بید غلات را در مرحله پیش شفیره گی زنبور در سرمای ۳ -۱ درجه سانتیگراد ورطوبت ۹۰ -۸۵ درصد به مدت ۴۰ -۳۰ روز نگهداری نماییم ، در مرحله زنبورهای بالغ نیز می توان به مدت ۱۰ روز بدون تلفات نگاهداری کنیم.

نگهداری طولانی زنبور تریکو گراما:
برای نگهداری طولانی مدت باید از طبیعت الهام گرفت.زنبورهای تریکو گراما در طبیعت با شروع سرما معمولا در مرحله لاروی، در حالیکه هنوز فعالیت تغذیه را دارند برای حالت دیاپوز آماده می شوند و قبل از اینکه به مرحله شفیره گی برسند به دیاپوز می روند.در آزمایشگاه برای این منظور تخمهای تازه بید غلات را در مجاورت زنبور در شرایط حرارتی 23 درجه سانتیگراد در روز و۱۰ درجه شب با رطوبت نسبی ۸۰ درصد قرار می دهیم.در این پرورش مدت روشنایی ۱۶ ساعت و مدت تاریکی ۸ ساعت می باشد.
در مرحله دوم که همزمان با شروع فعالیت لاروی زنبور (سن اول) است پرورش در درجه حرارت ۱۰ درجه سانتیگراد ادامه می یابد، مدت زمان روشنایی و تاریکی و رطوبت تغییر نمی کند.در این شرایط زنبور بعد از ۳ الی ۴ هفته از مرحله لاروی به مرحله پیش شفیره گی منتقل می شود. پس از مرحله شفیره گی زنبورها را در حرارت ۳ -۲ درجه سانتیگراد با رطوبت ۸۵ تا ۷۵ درصد می توانیم به مدت ۷ -۶ ماه بدون هیچ گونه اثرات منفی روی کیفیت زنبورهای تولیدی ذخیره نماییم.
زمانیکه زنبورها را جهت رها سازی از سرد خانه خارج می کنیم نباید آنها را از ۳ -۲ درجه به درجه حرارت اپتیمم منتقل نماییم بلکه تدریجا درجه حرارت را بالا می بریم. در این روش مدت دیاپوز نباید از دو ماه کمتر باشد.در مرحله خروج از دیاپوز که ۹ -۷ روز طول می کشد زنبورهای ذخیره شده را در درجه حرارتهای مختلف قرار می دهیم و در چهار روز اول ۹۵ – ۷۰ در صد زنبورها حرکتشان در تخم مشخص می شود.
پس از خروج زنبورها از تخم همگی به خوبی پرواز کرده و تغذیه می نمایند و با رغبت جفتگیری می کنند.
در ذخیره سازی زنبورهای تریکو گراما از پاکت،لوله های آزمایشگاهی و ظروف مختلف می توان استفاده کرد. در هنگام ذخیره سازی باید بطور منظم از محل ذخیره سازی بازدید بعمل آید و در بازدیدهای منظم روزانه درجه حرارت و رطوبت نسبی محل یادداشت گردند.
پس از خروج از دیاپوز باید از هر تاریخ تولید، نمونه برداری انجام شود ودر صد خروج، در صد زنبورهای بی بال، در صد نر وماده و قدرت تخم ریزی افراد ماده تعیین ویادداشت گردد.

رها سازی زنبور تریکوگراما:
روش رها سازی،مقدار زنبور ودفعات رها سازی زنبور تریکو گراما در محصولات مختلف متناسب با تراکم آفات متفاوت می باشد.رها سازی زنبور تریکوگراما اکثرا در مرحله پیش شفیره گی وزنبور آماده خروج صورت می گیرد که به صورت کارتهای تریکوکارت ، کپسول حاوی زنبور و خاک اره و ... انجام می شود.

بطور کلی رها سازی صبح زود یا غروب انجام می گیرد ودر مزارع ذرت و پنبه وباغات قبل از رها سازی بهتر است آبیاری انجام شود. رها سازیها می تواند از طریق هوائی ویا زمینی ویا دست ویا تراکتورانجام شود.
محل نصب کارتهای حاوی زنبور تریکوگراما از نظر کارائی وحفاظت زنبور در مقابل دشمن طبیعی و شرایط محیطی اهمیت ویژه ای دارد در پنبه و ذرت و برنج، کارتهای تریکوگراما را باید در۳ /۱ فوقانی قرار داد.
در درختان سیب وانار محل نصب کارت متناسب با رشد تاج درخت و جهت تابش نور آفتاب و وزش باد می باشد.


انتخاب گونه های بومی :
در هر منطقه شناسائی کانونهای دائمی فعالیت زنبورهای تریکو گراما از اهمیت ویژهای برخوردار است.باید توجه داشت حتی الامکان از رها سازی زنبورهای تکثیری در انسکتاریوم ، در این مناطق خود داری شود،تا خلوص زنبورهای منطقه حفظ گردد.
جهت جمع آوری زنبورهای طبیعی همه ساله در آخر پاییز ارجح است زنبورهای مورد نیاز از این کانون جمع آوری شوند.

ادامه نوشته

عنوان : بیوتکنولوژی ساختن دوباره دنيا

عنوان : بیوتکنولوژی ساختن دوباره دنيا
كلمات كليدي: biotechnology, sensors, food, Medicine, DNA,battery, plastic, food

كاهش تدريجي در منابع سوخت هاي فسيلي و افزايش آلودگي در سطح جهان،تمدن را براي يافتن شيوه هايي جديد به منظور استفاده از منابع مشابه و سوخت هاي جايگزين هدايت مي كند.منابعي كه نه تنها ترسي از تمام شدنشان وجود نداشته باشد، بلكه آلودگي هاي قبلي را هم نداشته باشد. شكل گيري اين اقدامات به دهه 1950 باز مي گردد.يعني زماني كه زيست شناسان با شناسايي و دستكاري ژن ها،اولين گام ها را براي ورود به قرن بيو تكنولوژي برداشتند.
پس از هزاران سال گداختن،ذوب كردن، پيوند دادن،ساختن و سوزانيدن مواد بي جان به منظور توليد اشياء مفيد،اكنون بشر در پي مجزا نمودن و تركيب كردن،گنجانيدن و پيوند زدن مواد زنده به منظور توليد وسايل رفاهي مقرون به صرفه مي باشد.و در واقع همانطور كه اقدام به توليد پلاستيك نموده ايم ،حال ديگر مواد زنده را توليد مي كنيم.

از نو ساختن دنيا
امروزه صد ها شركت زيست مهندسي جديد به پيشگامان انقلاب بيوتكنولوژي مبدل شده اند. نام هايي همچون "آمگان" ،"ارگانوجنسيس"،"جنزيم"،"كالجين"،"مايكوجن" و" ميرياد" پيشگاماني بودند كه به نظر كارشناسان صنعتي راه را براي دومين انقلاب بزرگ تكنولوژيكي در تاريخ جهان هموار كردند.علاوه بر شركت هاي فوق، هم اينك ده ها شركت چند مليتي مهم بودجه هايي را صرف تحقيقات در زمينه بيوتكنولوژي مي نمايند.از آن جمله ميتوان به شركت هاي "دو پونت"،"آپ جان"،"الي ليلي"و.... اشاره كرد.
تقريبا در هر زمينه اي در علوم زيستي، دستورالعمل هاي توسعه در حال برنامه ريزي و طراحي مي باشند،روند درازمدت تجهيز به ابزار و امكانات لازم شتاب گرفته است،پرسنل جديد به خدمت گرفته شده اند و همه و همه دست به دست هم داده اند تا با سرعتي ديوانه وار تجارت جديد ژنتيك را به نظام اقتصادي حاكم معرفي نمايند و تمدن را براي چشيدن اولين ميوه هاي عصر بيوتكنولوژيك آماده كنند. در حال حاضر 1300 شركت در حوزه بيوتكنولوژي تنها در ايالات متحده وجود دارد كه مجموع درامد آنها در حدود 13 ميليارد دلار براورد مي شود و در مجموع بيش از صد هزار نفر نيز در اين شركت ها به فعاليت مشغولند. چنين توسعه اي تنها در اولين دهه اين انقلاب جديد تكنولوژيكي و اقتصادي رخ داده است و چه بسا احتمال دارد كه اين روند تا قرن ها ادامه يابد. "روبرت اف كرل" شيميدان برنده جايزه نوبل و استاد دانشگاه رايس در جمع بسياري از همكاران خود اعلام كرد كه "اگرچه قرن بيستم،قرن فيزيك و شيمي بود اما پر واضح است كه قرن بعد،قرن "زيست شناسي" خواهد بود."

در اينجا به برخي از اقدامات بيوتكنولوژيكي اشاره مي كنيم:
شركت هاي فعال در حوزه انرژي،آزمايش هايي را بر روي منابعي به عنوان جايگزين زغال،نفت و گاز طبيعي آغاز نموده اند. دانشمندان اميدوارند تا به اصلاح محصولاتي همچون نيشكر كه هم اكنون نيز به منظور توليد سوخت در برخي اتومبيل ها استفاده مي شود بپردازند.انتظار مي رود تا اتانول حاصله از شكر وغلات تا بيش از 25 ذرصد سوخت وسايل موتوري را تا اواسط اينقرن تامين كند. حتي محققين به شيوه هاي پيچيده تري در رابطه با سوخت هاي زيستي روي آورده اند و اميد وارند اين سوخت ها به طور كامل جايگزين سوخت هاي فسيلي شوند. دانشمندان اخيرا به نوعي باكتري به نام E.Coli دست يافته اند كه مي تواند پس مانده محصولات كشاورزي،اضآفات باغچه ها،زباله هاي جامد شهري و ضايعات كاغذ را مصرف و به اتانول تبديل كند.

دانشمندان فعال در صنعت شيمي از توليد جايگزيني براي نفت كه سالها به عنوان ماده خام اصلي در توليد پلاستيك استفاده مي شود با منابع تجديد شدني اي توسط ميكرو ارگانيسم ها و گياهان توليد مي گردد، سخن به ميان آورده اند. يك شركت انگليسي به نام "اي سي آي" نژادهايي از نوعي باكتري كه قادر به توليد پلاستيكي مخصوص با ويژگي هايي از جمله ميزان هايي متفاوت در انعطاف پذيري مي باشد،توليد نموده است. اين نوع پلاستيك كه صد در صد در محيط تجزيه پذير است،مي تواند همانند پلاستيك هاي توليد شده از مواد نفتي مورد استفاده قرار گيرد.در سال 1993، دكتر"كريسسومر ويل" مدير بخش زيست شناسي گياهي در موسسه "كارنجي واشنگتن" ژن سازنده پلاستيك را در گياه خردل وارد نمود كه نتيجه آن تبديل گياه به يك كارخانه پلاستيك سازي بود.

همچنين به بيو تكنولوژي به عنوان ابزاري مهم در جهت پاكسازي محيط زيست نگريسته ميشود. "اصلاح زيستي" يا "زيست درماني" در واقع استفاده از موجودات زنده و عمدتا ميكرو ارگانيسم ها به منظور از بين بردن يا بي خطر كردن مواد آلوده كننده خطر ناك و زباله هاي خطر آفرين است. هم اينك، نسل جديدي از موجودات ژنتيكي گسترش يافته اند تا صرفا مواد سمي را به مواد بي خطر مبدل سازند. محققين از يك سري قارچ ها، باكتري ها و جلبك هايي كه تحت فن آوري هاي مهندسي ژنتيك قرار گرفته اند به عنوان "ابزار جديد زيستن" با هدف جذب فلز هاي آلوده كننده و راديو اكتيويته همچون جيوه ،مس، كادميم، اورانيوم و كبالت بهره مي برند. "موسسه تحقيقاتي ژنوم" كه يكي از شركت هاي فعال در حوزه بيو تكنولوژي محسوب مي شود، به نحو موفقيت آميزي از مواد مواد راديو اكتيويته را پاكسازي كند. به واسطه توليد بيش از 200 ميليون تن مواد خطر ناكي كه سالانه تنها در امريكا توليد مي شود و نيز هزينه هاي هنگفت پاكسازي محل هاي تخليه زباله هاي سمي كه تخمين زده مي شود بالغ بر1.7 تريليون دلار خواهد بود،تحليلگران صنعتي متقاعد شده اند تا در قرن بيوتكنولوژي اصلاح زيستي را به عنوان يكي از صنايع در حال رشد برشمارند.

ادامه نوشته

برخي كاربردهاي كشت بآفت گياهي

برخي كاربردهاي كشت بآفت گياهي


در ادامه، برخي از مهمترين كاربردهاي كشت بآفت گياهي و فوايد اقتصادي آن‌ها مورد بررسي قرار مي‌گيرد:


لاين‌‌هاي دابل‌‌هاپلوئيد (Double haploids) از طريق كشت اندام‌‌هاي هاپلوئيد (دانه گرده، بساك، پرچم و غيره) و يا توسط تلاقي‌‌هاي بين‌گونه‌‌اي و بين‌جنسي (روش حذف كروموزومي) توليد مي‌شوند.

اين روش، طول دوره به‌نژادي را از حدود 12-10 سال (در برنامه‌‌هاي به‌نژادي سنتي و كلاسيك) به 7-6 سال كاهش مي‌دهد و لاين‌‌هاي صددرصد خالص (هموزيگوس) ايجاد مي‌نمايد. بنابراين روش دابل‌هاپلوئيدي مي‌‌تواند سريع‌تر از روش‌هاي سنتي، رقم جديد را معرفي نمايد.
توليد رقم‌‌هاي دابل‌‌هاپلوئيد در گندم، جو، برنج، كلزا، ذرت، نيشكر، سويا، انگور و سيب گزارش شده است. در چين رقم‌‌هاي جديد برنج دابل‌‌هاپلوئيد حاصل از كشت دانه گرده و بساك در سطح ميليون‌‌ها هكتار كشت مي‌‌شوند. در فرانسه نيز دو رقم كلزا كه به طور غالب كشت­وكار مي‌‌شوند و يك رقم گندم و همچنين در كانادا دو رقم جو از اين طريق توليد شده‌اند.

در ايران نيز چندين لاين اميدبخش گندم دابل‌هاپلوئيد از طريق روش حذف كروموزومي (تلاقي گندم x ذرت) توليد شده است كه احتمال مي‌‌رود در سال‌هاي آينده به عنوان رقم جديد معرفي شوند.

2- ريزازديادي و تكثير انبوه گياهان

ريزازديادي (Micropropagation) و تكثير سريع و انبوه ژنوتيپ‌‌هاي مطلوب و توليد گياهان يكسان (Clone propagation) عاري از بيماري (به‌خصوص عاري از ويروس‌‌ها) از طريق كشت بآفت و اندام‌هاي مختلف گياهي در بسياري از گياهان مهم اقتصادي امكان‌پذير مي‌باشد. به‌عنوان مثال مي‌توان به توليد سريع و انبوه سيب‌زميني، خرما، موز، نخل روغني، توت‌فرنگي، سيب، مارچوبه و نيشكر از گياهان زراعي و باغي؛ اوكاليپتوس و سپيدار، از درختان جنگلي و رز، اركيده، ميخك، داودي، شمعداني، ژربرا، ديفن‌باخيا، دراسنا، بنفشه آفريقايي، آنتوريوم، كوكب، انجيرزينتي (فيكوس)، فيلودندرون و سينگونيوم از گل‌ها و گياهان زينتي اشاره نمود.

اين روش علاوه بر تكثير سريع و توليد گياهان عاري از عوامل بيماريزا، در اكثر گياهان چندساله از جمله خرما و گردو باعث كاهش دوره نونهالي و زودباردهي آن‌ها مي‌شود. همچنين فضاي بسيار كمتري براي تكثير نياز مي‌باشد.

پيرتروم حشره‌كشي طبيعي است كه از گل‌هاي خشك نوعي از گياه داودي (Charanthemum cineraiaepolium) به دست مي‌آيد. كشور كنيا بزرگترين توليدكننده آن‌ مي‌باشد كه تجارت سالانه آن از طريق ريزتكثيري حدود 75 ميليون دلار مي‌باشد.

طي يك دوره هشت­ماهه، از يك غده سيب‌زميني عاري از ويروس حاصل از كشت مريستم انتهايي، تعداد 2 ميليارد غده سالم يكسان در يك مساحت 40 هكتاري بدست آمد. اين سرعت تكثير 100 هزار برابر بيشتر از سرعت توليد مثل جنسي است.

يك نخل روغني توسط كشت يك قطعه از بآفت برگ توانست طي يكسال حدود 500 هزار گياه يكسان مقاوم به فيلاريوسيس با توليد روغن 6 تن در هكتار را تامين كند (اين مقدار روغن 30-6 برابر بيشتر از ساير گياهان اصلي توليد كننده روغن مانند آفتابگردان و سويا مي‌باشد). همين روش براي تكثير رقم‌هاي جديد نارگيل نيز به كار مي‌رود. كشت مريستم انتهايي و يا جوانه‌هاي جانبي و توليد و تكثير گياهان عاري از بيماري و ويروس در بيش از 50 نوع گياه شامل سيب‌زميني، توت فرنگي، انگور، ليمو، كاساوا، سيب‌زميني شيرين، موز و غيره امكان‌پذير مي‌باشد.

3- تنوع سوماكلونال

القاي تنوع رويشي يا سوماتيكي (Soamaclonal variation) با هدف ايجاد تنوع جديد و يا انتخاب تنوع موجود و گزينش ژنوتيپ‌هاي مطلوب ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ ‌‌‌‌(مقاومت به تنش‌‌هاي زنده و غيرزنده، كيفيت بهتر و غيره) در درون محيط‌كشت (Invitro selection) انجام مي‌شود.

كشت سلول‌ها و بافت‌هاي گياهي در محيط‌كشت مصنوعي و در شرايط خاص باعث بروز تغييرات ژنتيكي در آن‌ها مي‌شود. بنابراين جهت ايجاد تنوع و انتخاب گياهان واجد صفات تغييريافته و جديد از قبيل گياهان مقاوم به شوري، خشكي، گرما، سرما و مقاومت به آفات و بيماري‌ها و يا بهبود كيفيت مواد غذايي از اين روش‌ها استفاده گرديده است كه در بعضي از زمينه‌ها، رقم‌هاي تجاري نيز توليد شده است. طي دهه اخير نيز اين گونه پژوهش‌ها با شدت بيشتر دنبال مي‌شود. با توجه به وجود اكثر مشكلات فوق در كشور، بكارگيري اين فنون در ايران نيز مي‌تواند پتانسيل اقتصادي قابل توجهي به دنبال داشته باشد.


از ايجاد رقم‌هاي جديد تجاري توسط تنوع سوماكلونال مي‌توان به موارد زير اشاره نمود:


- گوجه‌فرنگي داراي رنگ، طعم و بآفت عالي كه مي‌تواند 14-10 روز پس از برداشت (بدون آسيب) نگهداري شود.

- فلفل شيرين با اندازه ريز، بدون دانه، تغيير درجه شيريني و رنگ قرمز تيره از طريق كشت بساك به مرحله تجاري رسيده است.

- رقم‌هاي هويج و كرفس تردتر و شيرين‌تر به بازار عرضه شده است.

- يك رقم برنج ديررس و يك رقم پاكوتاه در ژاپن بدست آمده است.

- لاين‌هاي متحمل به شوري در برنج ايجاد شده است.

- توليد رقم‌هاي تجاري داراي صفات مطلوب در سيب‌زميني، نيشكر، برنج، ذرت، جو، گندم، تنباكو، شبدر، يونجه، كلزا، يولاف و گوجه‌فرنگي نيز از اين روش گزارش شده است.


4- دورگ‌گيري سوماتيكي و امتزاج پروتوپلاست



دورگ‌‌گيري سوماتيكي (Somatic hybridization) و امتزاج پروتوپلاست (Protoplast Fusion) در جنس‌ها و گونه‌هايي انجام مي‌شود كه تلاقي‌پذيري ندارند. اين كار به منظور دستكاري گونه‌‌هاي گياهي و در جهت افزايش تنوع ژنتيك و ايجاد صفات و يا گياهان جديد و توليد سيبريدها (دورگ‌‌هاي سيتوپلاسمي) استفاده مي‌شود. اين فنون با رفع محدويت تلاقي‌‌هاي بين‌گونه‌‌اي و بين‌جنسي از طريق كشت تخمك نارس يا بالغ، گرده‌افشاني در محيط مصنوعي (Invitro Pollination) و يا بكارگيري فنون نجات (يا كشت) جنين (Embryo rescue) مي‌توانند به عنوان مكمل روش‌‌هاي اصلاح سنتي عمل نمايند.

اگرچه به‌نژادگران اميدواري زيادي به اين فنون دارند، ولي تاكنون موفقيت كاربردي چنداني نداشته است. از جمله صفاتي كه در اين روش براي انتقال مورد توجه هستند، مي‌توان تحمل به تنش‌هاي محيطي از قبيل سرما، شوري، خشكي و مقاومت به آفات و بيماري‌ها را نام برد.

ايجاد دورگ‌هاي سوماتيكي به روش امتزاج پروتوپلاست در بيش از 30 گونه و 12 جنس انجام شده است. پوميتو (Pomato) تنها گياه جديدي است كه از طريق امتزاج پروتوپلاست گوجه‌فرنگي و سيب‌زميني توليد شده است ولي هنوز بهره‌برداري كشاورزي ندارد.


5- توليد متابوليت‌‌هاي ثانويه (Secondary metabolites)


گياهان در طول زندگي خود برخي از مواد آلي شيميايي پيچيده توليد مي‌‌كنند كه در رشد و نمو و فعاليت‌‌هاي حياتي گياه نقشي ندارند و به آن‌ها متابوليت‌‌هاي ثانويه گفته مي‌‌شود. مواد معطر، مواد موثره دارويي، فرمون‌‌ها، حشره‌كشها‌، علف‌‌كش‌‌ها، قارچ‌‌كش‌‌ها‌، هورمون‌‌هاي گياهي و مواد آللوپاتيك (ايجاد كننده انواع مقاومت‌‌ها و يا بازدارنده رشد و نمو) از اين جمله هستند (جدول4). توليد انبوه و سريع اين مواد پيچيده در مقياس زياد از روش‌‌هاي شيميايي آزمايشگاهي، مشكل و يا غيرممكن مي‌‌باشد. از سوي ديگر، به دليل گسترش مصرف مواد دارويي و صنعتي، نياز به مواد جديد با تاثيرات بيشتر از منابع متنوع تجديدشونده شيميايي با عوارض زيست محيطي كمتر و روش‌‌هاي استخراج آسان و اقتصادي ضروري مي‌‌باشد. بيوتكنولوژي و از جمله كشت بافت‌‌هاي گياهي براي توليد آسان و انبوه متابوليت‌‌هاي ثانويه، يك راه‌حل مناسب و ارزان‌‌تر براي اين مشكل مي‌‌باشد.

جدول 4 ميزان توليد برخي از متابوليت‌‌هاي ثانويه را از طريق كاشت گياه كامل و كشت بآفت با هم مقايسه مي‌‌كند. همانطور كه مشاهده مي‌‌شود، ميزان توليد از طريق كشت بآفت 10-3 برابر بيشتر از كاشت گياه كامل مي‌‌باشد.

قيمت متابوليت‌‌هاي ثانويه نيز بسيار گران مي‌‌باشد، به طوري كه فروش محصولات دارويي مانند شيكونين (Shikonin) يا ديجي‌‌توكسين (Digitoxin) و يا عطرهايي همچون روغن جاسمين (Jasmin) از چند دلار تا چند هزار دلار به ازاي هر كيلو تغيير مي‌‌كند. به عنوان مثال قيمت هر كيلو از داروهاي ضد سرطان مانند وين‌بلاستين (Vinblastin)، وين‌كريستين (Vincristin) و تاگزول (Taxol) به چند هزار دلار مي‌‌رسد. جدول 5 ميزان فروش جهاني برخي از متابوليت‌‌هاي ثانويه را بيان مي‌‌نمايد و هر كدام مبالغ هنگفتي را به خود اختصاص داده‌‌اند.

 

دید کلی

فناوری نانو ، چنانکه از نام آن برمی‌آید با اجسامی به ابعاد نانومتر سروکار دارد. فناوری نانو در سه سطح قابل بررسی است: مواد ، ابزارها و سیستمها. در حال حاضر در سطح مواد ، پیشرفتهای بیشتری نسبت به دو سطح دیگر حاصل شده است. موادی را که در فناوری نانو بکار می‌روند، نانو ذره نیز می‌نامند. برای آنکه تصوری از ریزی نانو ذره‌ها داشته باشیم بهتر است آن را با ابعاد سلول مقایسه کنیم. اندازه متوسط سلول یوکاریوتی 10 میکرومتر است. اندازه متوسط یک پروتئین5 نانومتر است که با ابعاد ریزترین جسم ساخت بشر قابل مقایسه است. بنابراین می‌توان با بکارگیری نانو ذره‌ها نوعی مامور مخفی به درون سلول فرستاد و به کمک آن از بعضی رازهای نهفته در سلول پرده برداری کرد.

این ذرات آنقدر ریزند که تداخل عمده‌ای در کار سلول بوجود نمی‌آورند. پیشرفت در زمینه نانو فناوری نیازمند درک وقایع زیستی در سطح نانوهاست. از میان خواص فیزیکی وابسته به اندازه ذرات نانو ، خواص نوری (Optical) و مغناطیسی این ذرات ، بیشترین کاربردهای زیستی را دارند. استفاده از فناوری نانو در علوم زیستی به تولد گرایش جدیدی از این فناوری منجر شده است یعنی نانوبیوتکنولوژی. کاربردهای نانو ذره‌ها در زیست شناسی و پزشکی عبارتند از: نشانگرهای زیستی فلورسنت ، ترابری دارو و ژن ، تشخیص زیستی پاتوژنها ، تشخیص پروتئینها ، جستجو در ساختار DNA ، مهندسی بآفت ، تخریب تومور از طریق گرمادهی به آن و بهبود تباین (کنتراست).




رابطه نانوتکنولوژی و بیوتکنولوژی

نانوتکنولوژیمجموعه‌ای است از فناوریهایی که به صورت انفرادی یا باهم در جهت بکارگیری و یا درک بهتر علوم مورد استفاده قرار می‌گیرند. بیوتکنولوژی جزء فناورهای در حال توسعه می‌باشد که با بکارگیری مفهوم نانو به پیشرفتهای بیشتری دست خواهد یافت. نانوبیوتکنولوژی به عنوان یکی از حوزه‌های کلیدی قرن 21 شناخته شده است که امکان تعامل با سیستمهای زنده را در مقیاس مولکولی فراهم می‌آورد. بیوتکنولوژی به نانوتکنولوژی مدل ارائه می‌دهد، در حالی که نانوتکنولوژی با در اختیار گذاشتن ابزار برای بیوتکنولوژی آن را برای رسیدن به اهدافش یاری می‌رساند.

نشانگرهای زیستی

از آنجا که انداه نانو ذرات ، در محدوده اندازه پروتئینهاست، می‌توان از آنها برای نشاندار کردن نمونه‌های زیستی استفاده کرد. برای این کار ، باید نانو ذره بتواند به نمونه زیستی هدف متصل شود و نیز راهی برای دنبال کردن و شناسایی نانو ذره وجود داشته باشد. به منظور ایجاد میان کنش بین نانو و نمونه زیستی ، نانو ذره را با پوشش بیولوژیکی مانند آنتی بادیها ، بیوپلیمرهایی مانند کلاژنها که نانو ذره ها را از نظر زیستی سازگار می‌کند، می‌پوشانند. می‌توان نانو ذره‌ها را فلورسنت کرده یا خواص نوری آنها تغییر داد.

نانو ذره‌ها در مرکز نشانگر زیستی قرار می‌گیرند و بقیه اجزا روی آنها قرار داده می‌شوند و این ساختار غالبا کروی است. کنترل دقیق بر اندازه متوسط ذرات امکان ایجاد کاوشگرهای فلورسنت را که باریکه‌های نوری را در طیف وسیعی از طول موج گسیل می‌دارند، فراهم می‌آورند. این امکان به تهیه نشانگرهای زیستی با رنگهای فراوان و قابل تشخیص ، کمک شایانی می‌کند. ذره مرکزی معمولا توسط چندین تک لایه از موادی که تمایل به واکنش ندارند مثل سیلیکا محافظت می‌شود.






مهندسی بآفت Tssue engeering

سطح استخوان از ترکیباتی تشکیل شده است که حدودا 100 نانومتر عرض دارند. اگر سطح یک عضو مصنوعی به استخوان طبیعی پیوند بخورد بدن آن را پس می‌زند. دلیل امر تولید بآفت مصنوعی در محل استخوان طبیعی و سطح مصنوعی می‌باشد. استئوبلاستها در بآفت پیوندی استخوان وجود دارند و بخصوص در استخوانهای در حال رشد دارای فعالیت چشمگیری هستند. با ایجاد ذراتی در اندازه نانو در سطح مفاصل و استخوانهای مصنوعی احتمال دفع عضو جایگزین به دلیل تحریک سلولهای استئوبلاست کمتر می‌شود. ایجاد این ذرات با ترکیب مواد پلیمری ، سرامیکی و فلزی چندی پیش توسط دانشمندان به اثبات رسید.

مواد مورد استفاده در ترمیم استخوان

تیتانیوم ماده شناخته شده‌ای برای ترمیم استخوان است و به دلیل ترکیبات خاص و وزن زیادش جهت بالا بردن میزان استحکام بطور وسیع در دندانپزشکی و ارتوپدی استفاده می‌شود. ولی متاسفانه به دلیل آنکه بخش چسبنده‌ای که با Apatite (بخش فعال استخوان) پوشیده شده با تیتانیوم سازگار نیست فاقد فعالیت زیستی می‌باشد. استخوان واقعی نانوکامپوزیتی از موادی است که از ترکیب بلورهای هیدروکسید Apatite در ماتریکس آلی بوجود آمده و به حالت منفرد یآفت می‌شود. استخوان طبیعی از نظر مکانیکی ، ضخیم و در عین حال دارای الاستیسیته می‌باشد و در نتیجه قابل ترمیم است.

ساخت یک دندان

مکانیسم نانویی دقیقی که منجر به تولید ترکیباتی با خواص مفید شود، همچنان مورد مطالعه و بررسی قرار دارد. اخیرا با استفاده از روش tribology یک دندان مصنوعی به صورت viscoelastic ساخته شده و دارای روکش نانویی می‌باشد. از خواص منحصر به فرد این دندان مصنوعی می‌توان به عایق بودن آن در مقابل خراش و افزایش التیام دندان اشاره کرد.

معالجه سرطان به روش فتودینامیک

معالجه سرطان  با استفاده از روش فتودینامیک بر اساس نابودی سلولهای سرطانی بوسیله لیزری است که تولید اکسیژن اتمی می‌کند. به این طریق که اکسیژن اتمی رنگ خاصی را تولید می‌کند و سلولهای سرطانی بیش از سلولهاهای دیگر آن را جذب می‌کنند. در نتیجه فقط سلولهای سرطانی توسط اشعه لیزر نابود می‌شوند. البته یکی از معایب این روش آن است که به دلیل آب گریز بودن مواد رنگی ، این مواد به سمت پوست و چشمها حرکت می‌کند و در صورتی که شخص در معرض نور خورشید قرار گیرد باعث حساسیت در پوست و چشمها می‌شود.

برای این حل مشکل صورتهای آب گریز مولکول رنگها را داخل ذرات نانویی متخلخل مثل ormosil nano partical که دارای منافذی در حدود یک نانومتر می‌باشند قرار می‌دهند که این دارای دو مزیت است اولا از انتقال مواد رنگی به سایر نقاط بدن جلوگیری می‌کنند و ثانیا امکان ورود و خروج آزادانه اکسیژن را مهیا می‌سازد.




کاربردهای اکسید تیتانیوم

اکسید تیتانیوم (Tio2) می تواند به عنوان کاتالیزور نوری عمل نماید. هنگام تابش نور جذب فوتونها با انرژی بالا ، باعث برانگیختگی الکترونها  و ایجاد رسانایی در مولکول می‌گردد. شکاف ایجاد شده بین دو جفت الکترون به مشابه یک جریان الکتروپوزیتیو در طول مولکول DNA باعث باز شدن دو رشته DNA از یکدیگر می‌گردد. در واقع تغییرات ایجاد شده بوسیله فوتونهای نور در مولکول Tio2 باعث می‌شود که این مولکول به شکل یک آنزیم آندونوکلئاز عمل نماید. این تواناییها در آینده می‌تواند تغییرات زیادی را در استفاده از داروها و ژن درمانی ایجاد نماید و توانایی پیوند Tio2 با بیومولکولهای مختلف راه را در ژن درمانی هموار خواهد نمود.

یکی از بزرگترین اشکالات دستکاری داخل سلول بوسیله این ریز ابزار این است که این ذرات به اندازه کافی توانایی کنترل ماده ژنتیکی داخل هسته را ندارند. ترکیب مولکول DNA با Tio2 در محیط خارج سلول نشاندهنده این مشکل است. به ازای اتصال Tio2 به هر 60 - 50 جفت باز فقط یک ناحیه ژنی در سلول *****داران تحت پوشش قرار می‌گیرد که دانشمندان امیدوارند این مشکل نیز در آینده نزدیک حل شود. همچنین تحقیقاتی در زم

ادامه نوشته

معرفی زنبور تریکوگراما

معرفی زنبور تریکوگراما

خانواده تریکوگراماتیده خانواده نسباتا کوچکی از زنبور های بالاخانواده
است که شامل 80 جنس و 620 گونه میباشد. اندازه این زنبور ها بسیار کوچک و از
0.18 تا 1.5 میلیمتر در گونه های مختلف است ، از صفت مشخص این زنبور ها ،
شاخک کوتاه با 7 بند یا کمتر ، وجود حاشیه مویی در بالها و وجود 3 بند در پنجه
پاها میباشد . صفت اخیر کاملاً آنها را از سایر زنبور های بالاخانواده متمایز میکند..بزرگترین و مهمترین جنس

اقلب جنس های این خانواده تعداد کمی گونه دارند
،جنس تریکوگراما است که بیش از 150 گونه شناخته شده دارد(SAS 1989)۱-2 کاربرد زنبور تریکوگراما :400 گونه متعلق به 203 جنس ، 44 خوانوده در


گونه های جنس تریکوگراما بیش از
7 راسته ( lapidoptera, homoptera , hymenpoptera , hymenpoptera , diptera ,
coleoptera ) از حشرات را مورد حمله قرار میدهد.20 سال گذشته استفاده از تریکوگراما به طور قابل توجهی افزایش یافته است و

در
در مقیاس وسیع روی 22 نوع محصول از جمله: نیشکر ، برنج ، درختان میوه و
سبزیجات در بیش از 30 کشور به کار میرود.میزبان های تریکوماتیده:(solitary) و اجتمای (gregarious) تخم


1-3

تریکوماتیده شامل پارازیتوید های انفردی
حشرات میباشند.. 10 راسته

هرگز لیست کاملی از میزبان های این خانواده تهیه نشده است
حشرات ، به عنوان میزبان این خانواده ثبت شده اند .تعداد و جنس های میزبان این
خانواده عبارتند از :جوربالا (29)، سخت بالپوشان(18)، سنها(8) ، طیاره مانند ها (
4) ، راست بالان(4) ، دوبالان(3) ، زنبور ها(1) ، بال ریشک داران(1) و بال توریها (
1). اکثر جنس های شناخته شده تریکوگراماتیده دامنه میزبانی وسیعی دارند و
بعضی از آنها تخم بیش از یک راسته را پارازیته میکنند ، برای مثال فعالیت جنس
الیکوسیتا از جوربالان ، سنها، راست بالان، سخت بالپوشان گزارش گردیده است.
جنس تریکوگراما معمولا با پروانه ها ارتباط دارد ولی از تخم سخت بالپوشان ، دو

بالان ، سنها،جور بالان زنبور ها و توریها نیز گزارش شده است.(hoiloway,1912).
علاوه بر اندازه و شکل ، بوی سطح ، سن ، ضخانت ، سخت بودن ، رنگ و علائم
شیمیائی داخلی میزبان نیز روی پذیرش ان توسط پاراتوزوئید تاثیر میگذارد.بسیاری
از گونه های تریکوگراما به سختی میتوانند از پوست ضخیم تر از 20 سانتیمتر مثل
پوست تخم کرو ابریشم نفوذ کنند. بعد از تماس تریکوگرامای ماده با میزبان و قبل از
اینکه روی تخم مستقر شود شاخکش را به تخم میزند ، سپس مسیر مستقیمی
را انتخاب میکند تا به بالا ترین نقطه میزبان برسد، این راه رفتن ادامه پیدا میکند تا
زنبور با زمینه تخم در جهت مخالف نقطه اولیه تماس پیدا کند،سپس توقف
مختصری کرده و بر میگردد.در بعضی از موارد ممکن است میزبان را بعد از تکمیل راه
رفتن اولیه رد کند و از آن پایین بیاید. زمان آزمایش میزبان با اندازه تخم ارتباط
دارد،ولی در تخم های بزرگ مثل
40 ثانیه باشد.T.busi تخمهای سفید و
تعداد تخمهایی که تریکوگرامای ماده در یک میزبان میگذارد با کمیت و کیفیت
محتویات آن ارتباط دارد.
بعضی از رنگها برای تعدادی از گونه ها ارجعیت دارد ،مثل
شفاف را بیشتر پارازیته میکند،به نظر میرسد میزبان های سیاه رنگ چون شبیه
تخم های پارازیته هستند کمتر پذیرفته میشوند.(schmidt ,1994)اکولوژی جنس تریکوگراما:(Vinson ,1975)Host Selction میگویند.(Nordlund, 1994)

5-1
جریان پارازیته کردن توسط تریکوگرامای ماده شامل یکسری مراحل به هم پیوسته
است

عموما زیستگاه میزبان مقدم تر از خود پارازیتوئید است.
موفقیت تریکوگراما در پارازیته کردن میزبان به 4عامل بستگی دارد:
1- تعیین زیستگاه میزبان 2- محل میزبان
3- پذیرش میزبان 4- تنظیم جمعیت میزبان
سه مرحله اول را

ادامه نوشته

پرورش و تکثیر دشمنان طبیعی

پرورش و تکثیر دشمنان طبیعی
پرورش و تکثیر دشمنان طبیعی شامل مراحل مختلفی است:

انتخاب دشمن طبیعی؛ دشمنان طبیعی از نظر توانایی کنترل با هم متفاوتند که این تفاوت به دلیل اختلاف در خصوصیات زیستی آن‌ها است. از جمله این خصوصیات می‌توان به قدرت باروری، قدرت جستجو و فاکتورهای دیگر نیز اشاره کرد.
1) کیفیت دشمنان طبیعی؛ دشمنان طبیعی مورد استفاده برای تکثیر و رهاسازی باید عاری از بیماری و هیپرپارازیتوئیدها باشند. دشمن طبیعی انتخاب شده برای تکثیر باید دارای کیفیت مناسب باشد. جمعیت موسس انتخاب شده، برای برنامه تکثیر باید یک جمعیت سالم و قوی باشد هم‌چنین حفظ کیفیت دشمنان طبیعی در طی سالیان متمادی نیز از اهمیت فوق‌العاده زیادی برخوردار است. زیرا ورود دشمنان طبیعی به محیط بسته در واقع جمعیت آن‌ها را از یک جمعیت باز به یک جمعیت بسته تبدیل می‌کند که با گذشت چند سال احتمال کاهش تنوع ژنتیکی و هم چنین زوال ژنتیکی وجود دارد. به همین دلیل القا ژن به داخل جمعیت بصورت مرتب ضروری می‌نماید.
چگونگی القا ژن: معمولاً در برنامه‌های تکثیر بطور مرتب از جمعیت‌های وحشی گونه، به جمعیت‌های پرورشی اضافه می‌شود تا از کاهش تنوع ژنتیکی جلوگیری شود.
2) هزینه پرورش دشمنان طبیعی؛ برای موفقیت و توسعه کنترل بیولوژیک باید دشمنان طبیعی پرورش داده شده قدرت رقابت اقتصادی با سایر روش‌های کنترل آفات بویژه مبارزه شیمیایی را داشته باشند.
تعدادی از دشمنان طبیعی براحتی بر روی میزبان طبیعی خود پرورش داده می‌شوند. برای مثال کنه فیتوزیولوس پرسیمیلس (Phytoseiulus persimilis) براحتی بر روی تترا نیکوسلتیکه و گیاه لوبیا پرورش داده می‌شود. نمونه دیگر انکارسیا فورموزا (Encarsia formosa) است که بر روی (Trialearodes vaporariorum) به سادگی تکثیر می‌یابد.
ولی در مورد بعضی از دشمنان طبیعی سیستم‌های طبیعی خیلی پر هزینه هستند. در سال‌های اخیر توجه زیادی به پرورش دشمنان طبیعی آفات گلخانه‌ای بر روی میزبان‌های مصنوعی انجام گرفته است. البته زمانی خواهد رسید که مبارزه بیولوژیک با مبارزه شیمیایی رقابت کند. کنترل بیولوژیک سه نوع مختلف دارد. در کنترل بیولوژیک کلاسیک یک دشمن طبیعی را در منطقه‌ای رهاسازی می‌کنند که برای همیشه مستقر می‌شود و جمعیت آفت را تحت کنترل در می‌آورد .در این مورد هزینه خیلی ناچیز است اما سود بالایی دارد. به این صورت که هزینه روش‌های کنترل بیولوژیک حدود یک پنجاهم مبارزه شیمیایی درمی‌آید.
3) ذخیره سازی و حمل و نقل دشمنان طبیعی؛ دشمنان طبیعی فقط در چند ماه از سال خریدار دارند. در حالیکه در طول سال باید جریان تولید دشمنان طبیعی حفظ شود. زمانی که تقاضا برای دشمن طبیعی وجود ندارد باید دشمن طبیعی را ذخیره نمود.
در مورد بعضی از دشمنان طبیعی بررسی‌هایی تاکنون انجام شده. مثلاً در مورد پشه آفیدولتوس آفیدومیزا (Aphidoletes aphidomyza) ثابت شده است که در دمای حدود یک درجه سانتی‌گراد تا مدت دو ماه حفظ می‌شود. هم‌چنین بال توری معمولی کریزوپرلا کارنئا (Chrysoperla carnea)، که برای کنترل بیولوژیک شته‌ها مورد استفاده قرار می گیرد، را می‌توان حدود 31 هفته ذخیره سازی کرد.

4) روش‌های کاربرد دشمنان طبیعی؛ زمان و نحوه‌ی رهاسازی دشمنان طبیعی در کارآیی و موفقیت آن‌ها بسیار موثر است.
روش‌های کاربرد در مورد گونه‌های مختلف دشمنان طبیعی بسیار متفاوت است. بعنوان مثال زنبور انکار سیافورموزا را بر روی کارت‌هایی می‌چسبانند. بر روی هر کارت تعداد زیادی از شفیره‌های آفت وجود دارد که پارازتیه است و داخل گلخانه‌ها به نهال‌ها و گیاهان زینتی آویزان می‌کنند. زنبورهای پارازیتوئید که خارج می‌شوند شروع به پارازتیه کردن میزبان خودشان می‌کنند. در صورتیکه بعضی از دشمنان طبیعی بوسیله هواپیما رهاسازی می‌شوند.
5) ارزیابی فرآورده بیولوژیک یا دشمنان طبیعی؛ برای اطمینان از کاهش جمعیت آفت به پایین‌تر از سطح زیان اقتصادی ارزیابی دشمنان طبیعی ضروری است. این ارزیابی می‌تواند از طریق مقایسه میزان پارازیتیسم در شرایطی که دشمن طبیعی را رهاسازی کردیم، با شرایطی که دشمن طبیعی وجود ندارد، انجام شود. از طریق مقایسه میزان پارازیتیسم می‌توان میزان کارآیی دشمن طبیعی را سنجید. هم‌چنین از طریق شمارش تعداد آفات در یک واحد سطح معین، در محلی که دشمن طبیعی استفاده شده و در محلی که دشمن طبیعی وجود ندارد نیز این کار میسر می‌شود.
بی‌خطر بودن دشمنان طبیعی، دشمنان طبیعی رهاسازی شده باید سایر موجودات مفید را مورد حمله قرار ندهند

 

از سال 1960 به بعد بیشتر فعالیت محققین روی اثر بخشی و ایمنی حشره کشها متمرکز شده است و هدف کشف و اصلاح ترکیباتی بود که روی نمونه های انتخابی ما بدون به مخاطره انداختن و تصادفی کردن نتایج حاصله آسیبی به ارگانیسم هدف در محیط نزند .در این کاوش ترکیبات جدید حشره کشها، محققین را با راههای جدید بر هم زدن زندگی عادی و معمولی حشرات به شدت درگیر می کند .به طور قراردادی و عرفاً اکثر حشره کشها روی سیستم عصبی حشرات تاثیر می گذارد که عملکرد مشابهی روی ما و سایر حیوانات دارد.
مهمترین پیشرفت در تکنولوژی شیمیایی در سه دهه گذشته کشف و شناسایی ترکیبات مواد شیمیایی است که رشد و پرورش ورفتار حشرات را اصلاح می کند این ترکیبات نه قبلاً شناسایی ونه تشخیص داده شده بودند با اینکه عوامل شیمیایی روی سیستم حشرات خون گرم متفاوتند،آنهامعتقدند که این روش سالم ترین شیوه می باشد .
تجزیه و تحلیل عادی توسعه :
این مواد شیمیایی که گفته شد در رشد طبیعی و پرورش حشرات کما بیش امیدوار کننده بود که آنها را IGRS یا تنظیم کنندگان رشد حشرات یا PGRS تنظیم کنندگان رشد گیاهان نام دارند که اولین مرحله اثر آنها روی قدرت تحمل و دومین مرحله اثرآنها به هم زدن توازن ثبات می باشد.GRS ها زمانی موثر ند که حشرات نارس و نابالغ در دسترس باشند .

IGRS عمدتاً با به هم زدن فعالیت های حشرات و سیستم غدد درون ریز روی آنها اثر می گذارند.

عملکرد اساسی هورمونهای رشد: ترشح هورمونها از غدد درون ریز شامل پیله تنیدن و دگر دیسی می شود

هورمونهای اصلی و بنیادی جهت جریان دگردیسی: هورمون مغز، پوست اندازی وجوانی می باشد. که سلولهای عصبی ترشحی مغز Neurose Secretory در عقب مغز حشرات ترشحات مغزی را شامل که دیگر سیستم هورمونی را تحریک می کند.

وقتی هورمون مغز در خون ایجاد شد غدد پیش قفسه سینه را تحریک به هورمون پوست اندازی می کند، در نتیجه پیله تولید می شود. شکل بدن حشرات پس از بیرون آمدن از پیله به هورمون جوانی و ترکیبات آن در حشرات بستگی دارد . همراه با دگرگیسی تدریجی حشرات ، ترشح هورمون جوانی کاهش می یابد که نتیجتاًحشره کامل می شود .

در دگردیسی و عملکرد اندام تناسلی هورمونهای جوانی می توانند تاثیر بسیار مهمی روی دیاپوز، رفتار و ارتباطات داشته باشند و در این خاطر همان ترشح فرمون است.
تغییرو تبدیلهای آزمایشی از هورمون رشد تغییر در میزان هورمونهای اساسی در حشرات باعث انحراف و عدم انطباق و همچنین ناهنجاری و بد شکلی ساختار بدنی آنها می شود .

دیگر پتانسیل های IGRS:

در تلاش برای متعادل ساختن به هم خوردگی میزان هورمون امکانات مختلفی وجود دارد و به طور بالقوه تجمع هورمون در خون حشرات هم می تواند کاهش یا افزایش یابد که باعث اختلال می گردد. در سطح افزایش هورمون مشاهده شد که تجزیه در بین سطوح بسیار آسانتر از تلاش برای تجزیه کردن سطوح کاهش یافته آن می باشد .

کرم بلغور زرد رنگ با نام علمی Teneberio molitor

اگر تحت تاثیر دوزهای پایین هورمون جوانی قرار بگیرد حشره غیر طبیعی و دارای ویژگی های حالت شفیرگی در بعضی قسمت های بدن می باشد پوسته شفیرگی در غیر طبیعی به راحتی قابل برداشتن است در حالی که در حشره طبیعی اینطور نیست.

IGR های قابل استفاده وسیله ایده آل برای مدیریت آفات می باشد . به دو دسته تقسیم می شود .

1. آنهایی که باعث اختلال در دگردیسی شده

2. آنهایی که در جلد اندازی اختلال ایجاد می کنند .



IGR هایی که در دگرگیسی اختلال ایجاد می کنند آنالوگهای هورمون جوانی و تقلیدی هستند که نحوه فعالیت آنها عقیم کردن یا از بین بردن حشره می باشد . به عبارت دیگر باعث می شود که حشرات در مرحله نابالغی باقی بمانند.

IGR هایی که در جلد اندازی اختلال ایجاد می کنند شیمیایی هستند که یا مانع ساختن کتین شده یا اینکه باعث جلد اندازی بیش از موقع می گردد که باعث مرگ حشره می شود.

انواع IGR

Pyriproxy fen - Kinoprene - Hydroprene –Methoprene-DioflubenZURon - Diofenolan- Buprofezin - Halofenozid-Methoxyfenozid – Hexaflumuron -Lufenuron

مثلا حشره غیر طبیعی تحت تاثیر دیفلوبنزورون در طول مرحله لاروی قرار گرفته است . در شفیره غیر طبیعی در قسمت شکم حا لت شفیرگی دارد اما در قسمت سر و سینه دارای حالت لاروی می باشد .

یا در لارو آرامی درم چغندر Spodoptera exigua

که در اثر تماس با تمام

ادامه نوشته

کرم ابریشم: Bombyx mori silkworm

کرم ابریشم: Bombyx mori silkworm

پراکندگی :

اینگونه تنهاعضوی از خانواده بومبی سیده می باشد این حشره به عنوان تولید کننده ابریشم در تمامی کشورها می باشد که یکی از این کشورها ایالات متحده آمریکا می باشد .

اهمیت:

فرایند تولید ابریشم توسط کرم ابریشم را سری کالچر می گویند که بیش از 30 قرن می باشد که روی آن کار می شود. اولین بار چینی ها دانستند که چگونه ابریشم را تولید کنند. ابریشم زمانی فرم می گیرد که لاروکامل، به دور خود پیله ای برای تبدیل به شفیرگی می تنند در این فرایند حداکثر 914 متراز ابریشم توسط یک لارو تولید می شود.

برای فرایند های تجاری شفیرها از بین می روند چون اگر شفیرگی کامل شود باعث شکستن ارزش فیبری ابریشم می گردد . حداکثر سه هزار پیله برای تولید یک پوند ابریشم تجاری مورد نیاز است.

ظاهر حشره :

شب پره سفید مایل به کرم دارای خطهای قهوهای کم رنگ در طول بال جلو می باشد. در بال آنها یک قوس حدود mm50 می باشد. بدن پرمویی دارد. لارو لخت است، دارای یک شاخک مقعدی است. شفیره بزرگ، تخمها سفید مایل به زرد و نیمه کروی.

چرخه زندگی:

شفیره ها اگراجازه داده شوند که به شب پره تبدیل شوند تغذیه نمی کنند، در طی 2 - 3 روز تبدیل به حشره کامل می شوند. در طی این دوره شب پره 300- 500 تخم می گذارد. کلونی ها در دمای 25 درجه باشند، لاروها در سن 6 ، 12 ، 18 روزگی جلداندازی کرده در طول دوره لاروی برگ های درخت توت به عنوان تغذیه برای آنها در نظر گرفته می شود، که هر لارو حدود gr 90 از برگ مصرف می کنند.

استفاده از فرمونها در جذب:

صد سال قبل این فرمونها توسط آقایbutenandt و همکارانش برای اولین بار شناسایی شد.

طبقه بندی فرمونهای حشرات به ترتیب زیر است:

1. فرمون جنسی --- pheromones: این ماده اغلب توسط حشرات ماده برای جلب نرها به جفت گیری تولید می شود، اما گاهی هم ممکن است توسط نرها تولید گردد، که در lep بسیار پیشرفته است. فرمونهایی که توسط ماده ها ترشح می شوند، توسط شاخک حساس حشرات نر دریآفت می شوند.

2. فرمون هشدار pheromones Alarm : برای حشرات اجتماعی مثل مورچه، زنبورها به کار می روند، باعث هشدار به حشرات در صورت خطر می شود. به عنوان مثال شکستن نیش در بدن قربانی زنبور عسل باعث کاهش alarm ph شده و منجر به جلب دیگر زنبورها برای نیش زدن می گردد.

3. فرمون marking - pheromones - Trail: توسط مورچه ها و موریانه ها برای نشان دادن منابع به اعضای دیگر کلونی می باشد.

4. فرمون تجمعی Aggregation pheromones : در جمعی از سوسکها دیده می شود و باعث می شود که حشرات به دور مکان غذایی تجمع پیدا کنند. عادت های تولید مثلی و مکان های زمستان گردانی جزء این مکانها محسوب می شوند. جمله سوسک سبوس در حمله به درختان معروف است.

5. Epideictic pheromones: که به آنها spacing ph هم گفته می شوند. جزء معدود فرمونهایی هستند که حالت دفع کنندگی دارد تا جلب کنندگی. در سوسک سبوس lepidopter ، Dipter ، hymenopter hemipter و orthoptera دیده می شود.

فرمونهایی که در نمونه برداری قرار می گیرند:

استفاده از فرمونهای جنسی یکی از قدیمی ترین روشهای نیمه شیمیایی به عنوان جلب کننده ها در مدیریت آفات می باشد. در حال حاضر هم فرمون جنسی و هم تجمعی برای پیش آگاهی فعالیتهای حشرات مورد استفاده قرار می گیرند.

تله های فرمونی مخصوصاً بسیار ارزشمند هستند، زیرا وقتی که تعدادی از گونه های آفت پایین می آید از این طریق می توان به عدم حضور و وجود آنها پی برد. مثلاً یک نوع تله ، تله بالی است که در پیش آگاهی lep و دیگر حشرات استفاده می شود. حشرات توسط طعمه فرمونی جلب می شود، به قسمت پایین تله که چسبناک می باشد می چسبند که بعداً شمارش به صورت منظم انجام می گیرد.

در پروانه ی برگ خوار نوار قرمزی Argyrotaenia velvtinana ، درشفیره و حشره کامل ولارو دیده می شود، که تله های فرمونی به طور منظم برای پیش آگاهی این گونه ها و دیگر Lep های آفت برای میوه ها استفاده می گردد.

در سوسک ژاپنی Popillia japolica بوسیله تله طعمه ای فنیتیل پروپنونات ایوگنول به دام افتاده است. تله های فرمونی و دیگر جلب کننده ها هزینه ی زیادی برای پیش آگاهی نیاز ندارند. اگر چه شرح این تله ها گاهی مشکل می باشند .

برخی عوامل در تله های فرمون و بازدارندگی آنها در گرفتن حشرات دخالت دارند شامل:

1. فرمونی که جلب کننده نباشد.

2. فرمونی که در طول زمان مقدارش کم می شود.

3. طرح تله (مثلاً رنگ)

4. مکان تله

5. دوام تله

نتیجه:

ادامه نوشته

پروانه‌ها

پروانه‌ها
گروه دیگری از آفاتی که گاهی بعنوان آفات مهم در گلخانه‌ها و بر روی محصولات زینتی جلوه‌گر می‌شوند پروانه‌ها هستند. مخصوصاً تعدادی از گونه‌های پروانه‌های خانواده نوکتوئیده (Noctuidae). از گونه‌های مهم این خانواده می‌توان به گونه‌هایی مثل مامسترا براسیکه (Mamestra braccicae)، اوتوگرافا گاما (Autographa gamma)، نوکتوا پرونوبا (Noctua pronuba) و گونه‌های دیگری مثل اسپودوپترا لیترالیس Spodoptera lituralis)) و هلییونتیس آرمیژرا (Helionthis armigera) اشاره کرد. این پروانه‌ها مثل بسیاری دیگر از پروانه‌ها، تخم‌شان را روی برگ گیاهان قرار می‌دهند، و بعد از اینکه لارو خارج می‌شود بوسیله قطعات دهانی سائیده شروع به تغذیه از برگ و سایر قسمت‌های گیاه می‌کنند. بعد از تکمیل دوره لاروی در داخل خاک تبدیل به شفیره می‌شوند.
برای کنترل بیولوژیک پروانه‌ها عموماً از باکتری‌ها استفاده می‌شود. در این بین باکتری باسیلوس تورنژنسیس (Bacillus thuringiensis) مهم‌ترین نقش را در کنترل بیولوژیک پروانه‌ها دارد.
فرآورده‌های مختلفی از این باکتری تولید شده که هر یک بر روی گروه‌های مختلفی از حشرات مؤثر واقع شده‌اند. حشرات و از جمله لارو پروانه‌ها وقتی که توکسین‌های این باکتری را مورد تغذیه قرار می‌دهند قطعات دهانی و نیز دستگاه گوارش آن‌ها را فلج می‌کنند و باکتری در مدت حدود 48 ساعت میزبانش (پروانه‌) را از بین می‌برد.
هم‌چنین گروه‌های دیگری از این باکتری وجود دارند که برای کنترل گروه‌های دیگری از حشرات مورد استفاده قرار می‌گیرند.

ادامه نوشته

کنترل بیولوژیک مگس های مینور و پروانه‌ها

کنترل بیولوژیک مگس های مینور و پروانه‌ها


مگس‌های مینوز

مگس‌های مینوز از جمله آفات مهم محصولات گلخانه‌ای و گیاهای زینتی هستند. مگس‌ها متعلق به خانواده آگرومایزید (Agromyzidae) هستند.

تعدادی از مهم‌ترین گونه‌های (Agromyzidae) عبارتند از :




Liriomyza trifolii
Liriomyza sativae
Liriomyza bryoniae


در ایران این گونه‌ها جزء آفات مهم محصولات گلخانه‌ای و گیاهان زینتی هستند. این مگس‌ به طول حدود 2 تا 3 میلی متر به رنگ سیاه و دارای لکه‌های زرد رنگ در روی بدن‌شان هستند. حشرات کامل با فرو کردن تخم‌ریز خود به داخل بآفت گیاه از ترشحات گیاهی تغذیه می کنند. محل فرو کردن تخم‌ریز عموماً بصورت لکه‌های زرد رنگی در سطح برگ گیاهان دیده می‌شود.
بعد از قرار گرفتن تخم در بآفت گیاهی، لارو خارج شده از بآفت ایجاد گالری‌ها یا تونل‌هایی مارپیچ در سطح برگ گیاهان می‌کند. ضخامت این گالری‌ها با افزایش اندازه لارو افزایش پیدا می‌کند.
از مهم‌ترین دشمنان طبیعی این آفات، زنبورهای پارازیتوئید هستند که بصورت پارازیتوئید داخلی یا ایندوپارازیتوئید و پارازیتوئید خارجی یا اِگزوپارازیتوئید از لاروهای این آفات تغذیه می‌کنند.
از مهم‌ترین پارازیتوئیدها می‌توان به گونه‌هایی مثل اپیوس پالیدوسOpius pallidus) ) و داکنوزا سیبریکا (Dacnusa sibrica) که پارازیتوئید داخلی هستند و گونه دیگری بنام دیگلیفوس ایسئا (Diglyphus isaea) که پارازیتوئید خارجی است اشاره کرد.
پارازیتوئیدهای داخلی تخم‌شان را در داخل بدن لارو میزبان قرار می‌دهند و حشرات کامل از داخل شفیره میزبان خارج می شوند. بدین صورت که مراحل رشد و نمو لارو پارازیتوئید در داخل بدن لارو میزبان طی می‌شود و وقتی که آفت به مرحله شفیرگی رسید میزبان را می‌کشد و از داخل شفیره میزبان خارج می‌شود.
پارازیتوئیدهای خارجی تخم‌شان را در مجاورت لارو میزبان در داخل بآفت گیاه قرار می‌دهند. ولی قبل از تخم‌گذاری تخم‌ریزشان را به داخل بدن لارو میزبان فرو می‌کنند و باعث فلج شدن او می‌شوند، سپس تخم‌شان را در کنار بدن لارو میزبان در داخل بآفت گیاه قرار می‌دهند. بعد از مدت حدود 2 روز لارو خارج می‌شود و چون لارو میزبان فلج است، نمی‌تواند از محل تخم میزبان دور شود و لارو پارازیتوئید بعد از خروج از تخم شروع به تغذیه از لارو آفت می‌کند.
زنبورهای واکتورایسبریکا وOpius pallidus) ) از خانواده براکونیده پارازیتوئید خارجی هستند. این زنبورها تخم‌هایشان را در داخل بدن لارو میزبان که در داخل بآفت گیاهی است قرار می‌دهند.

با توجه با اینکه این لاروها در داخل برگ هستند زنبورها چطور آن‌ها را پیدا می کنند؟
زنبورهای پارازیتوئید بوسیله‌ی اندام‌های حسی (شاخک‌ها و تخم‌ریز) میزبان را پیدا می‌کنند. تعدادی از طریق تخم‌ریز، و تعدادی از پارازیتوئیدها از طریق شاخک میزبان را پیدا می‌کنند. این زنبورها از طریق شاخک که همانند رادار عمل می‌کند در سطح برگ گیاهان جستجو می‌کنند و بافتی را که دارای لارو است را مشخص کرده و سپس لارو میزبان‌شان را پارازیته می‌کنند.

طول عمر حشرات کامل حدود دو هفته است و حدود 90 تخم را در طی این مدت در داخل بدن لاروهای میزبان قرار می‌دهند.
نبور دیگری که بعنوان دشمن طبیعی مهم این گروه از آفات مطرح است دیگلیفوس ایسئا (Diglyphus isaea) است که یک پارازیتوئید خارجی می‌باشد که تخم خودش را در مجاورت لارو میزبان قرار می‌دهد. بعد از حدود دو روز تخم تفریغ می‌شود و در مدت حدود 6 روز مراحل لاروی این زنبور کامل می‌شود و دوره شفیرگی آن حدود 9 روز طول می‌کشد، سپس برگ گیاه را سوراخ کرده و از آن خارج می‌شود.

بطور کلی در سال‌های اخیر توجه زیادی به کنترل بیولوژیک مگس‌های مینوز خانواده‌های آگرومایزیده Agromyzidae)) شده است.

ادامه نوشته

کنترل بیولوژیک سفید با لکها و کنه ها

کنترل بیولوژیک سفید با لکها و کنه ها

سفید بالکها متعلق به خانواده آلیرودیده (Aleyrodidae) میباشند که حداقل سه گونه از آن‌ها در کشور ما از اهمیت فوقالعاده زیادی برخوردارند و عبارتند از:

1. سفید بالک گلخانه (Trialeurodes vaporariorum)

2. بِمی‌سیا تاباسی (Bemisia tabaci)

3. بِمی‌سیا اورجنتی‌فولی (Bemisia orgentifolii)

دو گونه اخیر عمدتاً در شرایط مزرعهای و صحرایی از آفات مهم گیاهان بویژه پنبه هستند ولی بدلیل وسیع بودن طیف میزبانی آن‌ها در روی گیاهان زینتی و محصولات گلخانهای نیز فعالیت میکنند. سفید بالک گلخانه با شرایط گلخانهای تکامل و سازش پیدا کرده و یکی از آفات مهم و کلیدی محصولات گلخانه‌ای است.
این آفات تخمهایشان را از طریق ساقه بسیار کوتاهی داخل بآفت گیاهان قرار میدهند. بعد از اینکه تخم تفریغ شد و لاروها خارج شدند، با قطعات دهانی زننده مکنده خود شروع به تغذیه از شیره گیاهی میکنند و باعث زرد شدن و در جمعیتهای بالا باعث ریزش و خشک شدن برگ گیاهان می‌شوند.
از مهم‌ترین پارازیتوئید آفات محصولات گلخانهای، میتوان به زنبورهای خانواده آفلینیده (Aphelinidae) اشاره کرد. در این خانواده گونههای مختلف جنس اِنکارسیا (Encarsia) از دشمنان طبیعی و مهم این آفات هستند. در بین گونههای جنس اِنکارسیا گونهای به نام انکارسیا فورمازا (Encarsia formosa)انتشار جهانی دارد و به عنوان یک فرآورده بیولوژیک و دشمن طبیعی تکثیر شده، و برای کنترل سفیدبالکها در شرایط گلخانهای رها سازی میشود.
طول بدن این زنبور حدود یک میلیمتر بوده و قسمت قفسه سینه آن سیاه رنگ و شکمش زرد رنگ است، تخم خود را در داخل بدن پورههای سنین مختلف (Trialeurodes) قرار میدهد و بجز حشره کامل بقیه مراحل رشدی آن در داخل بدن میزبان سپری می­شود. بعد از کامل شده حشره، زنبور بالغ از طریق جویدن پوسته بدن میزبان از آن خارج میشود.
زنبور انکارسیا فورمازا را بر روی میزبان طبیعی یعنی سفید بالک گلخانهای و بر روی گیاه توتون بصورت انبوه تکثیر کردهاند. گاهی بر روی یک برگ توتون میتوان هزار عدد از این زنبور را تکثیر و در گلخانهرها سازی کرد، تولید نتاج نر در این زنبور بسیار نادر و کم است.
در تعدادی از زنبورهای پارازیتوئید خانواده آفلینیده (Aphelinidae) مخصوصاً گونههای جنس انکارسیا (Encarsia) مانند انکارسیا فورموزا و انکارسیا لوتهآ (Encarsia lutea) تولید نتایج نر از طریق هیپر پارازیتیسم (Hyper parasitism) یا اتو پارازیتسم (Auto parasitism) است . هیپر پارازیتیسم به پدیده‌ای گفته میشود که یک پارازیتوئید، پارازیتوئید دیگر را پارازیته می‌کند، در اتو پارازیتیسم یک پارازیتوئید نتاج خودش را پارازیته میکند.
در تعدادی از زنبورهای خانواده آفلینیده، پدیده اتو پارازیتیسم دیده میشود یعنی تولید نتاج نر از طریق پارازیته کردن نتایج ماده‌ی گونه خودش بوجود میآید.
در شرایط گلخانهای طول عمر زنبورهای ماده در دمای 18 تا 30 درجه سانتی‌گراد حدود 27 الی 30 روز است، بنابراین طول عمر زنبورهای کامل بشدت تحت تأثیر دما است.
تعداد تخمهایی که هر حشره ماده میگذارد. بین 50 تا 350 عدد متغیر است و عوامل مختلفی از جمله ساختمان سطح برگ گیاهان در میزان کارآیی این زنبورها فوقالعاده مؤثر است. این زنبورها بر روی گیاهانی که سطح برگهایشان کرکدار است از کارآیی خوبی برخوردار نیستند. در کشورهای اروپایی و آمریکایی این زنبورها به فراوانی تکثیر می‌شوند و برای کنترل بیولوژیک مگسهای سفید یا سفید بالک‌ها مورد استفاده قرار میگیرند. در سال 1994 در سطحی حدود چهار هزار هکتار در کشورهای آمریکایی و اروپایی از این زنبورها برای کنترل بیولوژیک سفید بالکها استفاده شد.
از دیگر عوامل کنترل سفید بالکها قارچهای ورتیسیلیوم لکانئی (Verticilium lecanii) و آشرسونیا آلیرودیس (Aschersonia aleyrodis) هستند. بعضی از فرآورده‌های قارچ ورتیسیلیوم لکانئی مثل ورتالک (Vertalec) برای کنترل شتهها مورد استفاده قرار میگیرد و فرآوردههای دیگر آن مانند مایکوتال (Mycotal) برای کنترل سفید بالکها بکار میرود.
قارچ آشرسونیا آلیرودیس در روی حشرات کامل و تخم‌های بمیسیا تاباسی (Bemisia tabaci) و تریالئورودیس وپاراریوروم (Trialeurodes vaporariorum) عموماً ایجاد خسارت نمیکند بلکه فقط مراحل پورگی این آفات را مورد حمله قرار میدهد. و در محیطهایی که تخم این قارچ پاشیده نشده است، نمی‌تواند گسترش پیدا کند. برخلاف قارچ ورتیسیلیوم لکانئی که میتواند در سطح برگ گیاهان گسترش یابد این گونه نمیتواند پراکنش خودش را افزایش بدهد.
از دیگر دشمنان طبیعی سفید بالکها میتوان به کفشدوزکها اشاره نمود که بعضی از گونه­های آن‌ها برای کنترل این آفات مورد استفاده قرار گرفتهاند . از جمله گونه این کفشدوزک­ها دلفاستوس پوسیلوس (Delphastus pusilus) است که از دشمنان طبیعی مهم این آفات بشمار میرود.

مبحث کنترل بیولوژیک کنههای تارتن
از کنههای تارتن متعلق به خانواده تترانیکیده (Tetranychidae) گونه تترانیکوس اورتیکه (Tetranychus urticae) از مهم‌ترین آفات محصولات گلخانهای است که تخمهایش را در سطح گیاهان قرار میدهد و بعد از اینکه تخم‌ها تفریغ و پورهها خا

ادامه نوشته