بید سیب زمینی
Potato tuber moth
Phthorimaea operculella
(Lepidoptera:Gelechiidae)
بید سیب زمینی در مناطق حاره علاوه بر مزارع در انبارها نیز به سیب زمینی خسارت می زند. این افت در مرحله لاروی از گیاهان خانواده بادمجانیان Solanaceae تغذیه می کنند. میزبانهای زراعی افت به ترتیب اهمیت تنباکو و بادمجان و سیب زمینی و گوجه فرنگی می باشد.گیاهان هرز میزبان افت در ایران محدود به تاج ریزی Solanum nigrum و داتوره Datura stramonium می باشد.
زیست شناسی:
زمستان را به صورت لارو در داخل غده های سیب زمینی می گذراند و در اوایل بهار تبدیل به شفیره و حشره کامل خارج و جفت گیری و تخمریزی می نماید . تخمریزی پراکنده و انفرادی است و در اندام های گیاهی میزبان صورت می گیرد .در بوته سیب زمینی تخمریزی پروانه با گیاهان زراعی دیگر تفاوت دارد .بدین معنی که در ابتدای رویش گیاه تا ظهور گل بوته سیب زمینی و تخمریزی در اندامهای هوایی گیاه و پس از تشکیل غده ها در خاک و در کنار چشمک روی غده دیده می شود. در اندامهای هوایی گیاه لارو پس از خروج از تخم در پشت برگ و کناره رگبرگ را سوراخ می کند به داخل صفحه برگ می رود و در فاصله دو پوسته غشا رویی و غشا زیرین برگ مواد سبزینه را می خورد و برگهای افت زده لکه های سفید شبیه به تاول دارند.
در غده سیب زمینی صدمات لارو در مقایسه با برگ تفاوت دارد . در غده لارو زیر پوست رفته دالان مستقیم یا پیچ و خم دار می سازد . بتدریج که لارو به سنین بالاتر می رود داخل دالان را با فضولات و مواد جویده شده پر می نماید . دالان پر شده از فضولات و رنگ قهوه ای شبیه به چوب پنبه دارد.لاروهای درشت به داخل غده هم می روند و از محتویات داخل غده تغذیه می کنند.
پنج سن لاروی دارد . در سن پنجم لاروی اندازه و قطر بدن لارو به سرعت بزرگ می شود و در خاتمه دوره لاروی از غده خارج می شود . این لارو کامل بوده و در سطح خاک یا در اندام های هوایی گیاه میزبان پیله تار ابریشمی تنیده و در داخل ان تبدیل به شفیره وسپس پروانه میشود. در موقع تنیدن پیله و لارو کامل روی پیله را با مخلوطی از فضولات و مواد زاید و یا خاک آغشته کرده و می پوشاند. در برخی موارد لارو پس ازرشد کامل همراه با غده به انبار منتقل می شود و روی کیسه یا قفسه های داخل انبار به شفیره تبدیل می گردد.
با توجه به مطالب فوق
بید سیب زمینی
Potato tuber moth
Phthorimaea operculella
(Lepidoptera:Gelechiidae)
بید سیب زمینی در مناطق حاره علاوه بر مزارع در انبارها نیز به سیب زمینی خسارت می زند. این افت در مرحله لاروی از گیاهان خانواده بادمجانیان Solanaceae تغذیه می کنند. میزبانهای زراعی افت به ترتیب اهمیت تنباکو و بادمجان و سیب زمینی و گوجه فرنگی می باشد.گیاهان هرز میزبان افت در ایران محدود به تاج ریزی Solanum nigrum و داتوره Datura stramonium می باشد.
زیست شناسی:
زمستان را به صورت لارو در داخل غده های سیب زمینی می گذراند و در اوایل بهار تبدیل به شفیره و حشره کامل خارج و جفت گیری و تخمریزی می نماید . تخمریزی پراکنده و انفرادی است و در اندام های گیاهی میزبان صورت می گیرد .در بوته سیب زمینی تخمریزی پروانه با گیاهان زراعی دیگر تفاوت دارد .بدین معنی که در ابتدای رویش گیاه تا ظهور گل بوته سیب زمینی و تخمریزی در اندامهای هوایی گیاه و پس از تشکیل غده ها در خاک و در کنار چشمک روی غده دیده می شود. در اندامهای هوایی گیاه لارو پس از خروج از تخم در پشت برگ و کناره رگبرگ را سوراخ می کند به داخل صفحه برگ می رود و در فاصله دو پوسته غشا رویی و غشا زیرین برگ مواد سبزینه را می خورد و برگهای افت زده لکه های سفید شبیه به تاول دارند.
در غده سیب زمینی صدمات لارو در مقایسه با برگ تفاوت دارد . در غده لارو زیر پوست رفته دالان مستقیم یا پیچ و خم دار می سازد . بتدریج که لارو به سنین بالاتر می رود داخل دالان را با فضولات و مواد جویده شده پر می نماید . دالان پر شده از فضولات و رنگ قهوه ای شبیه به چوب پنبه دارد.لاروهای درشت به داخل غده هم می روند و از محتویات داخل غده تغذیه می کنند.
پنج سن لاروی دارد . در سن پنجم لاروی اندازه و قطر بدن لارو به سرعت بزرگ می شود و در خاتمه دوره لاروی از غده خارج می شود . این لارو کامل بوده و در سطح خاک یا در اندام های هوایی گیاه میزبان پیله تار ابریشمی تنیده و در داخل ان تبدیل به شفیره وسپس پروانه میشود. در موقع تنیدن پیله و لارو کامل روی پیله را با مخلوطی از فضولات و مواد زاید و یا خاک آغشته کرده و می پوشاند. در برخی موارد لارو پس ازرشد کامل همراه با غده به انبار منتقل می شود و روی کیسه یا قفسه های داخل انبار به شفیره تبدیل می گردد.
با توجه به مطالب فوق
كرم به
Quince moth
Euzophera bigella
( Lep.:pyralidae)
در سال 1342 ضمن بررسيهاي دواچي و اسماعيلي در زمينه زيستشناسي و مبارزه با كرم سيب معلوم گرديد كه كرمزدگي ميوههاي سيب، گلابي و بخصوص به منحصر به كرم سيب نيست و گاهي در ميان ميوههاي آلوده لاروهاي قرمز ارغواني رنگي مشاهده ميشود كه اگرچه نحوه خسارت آنها به گونه كرم سيب شباهت نسبي دارد ولي از نظر شكلشناسي كاملاً قابل تفكيك ميباشند. همچنين مشاهده گرديد كه تعداد لاروهاي ارغواني رنگ نسبت به كرم سيب هرچه به پاييز نزديكتر ميشويم در زير پوستكهاي تنه درختان سيب و گلابي بيشتر ميشود. با تفكيك لاروها بر حسب مشخصت ظاهري و قرار دادن آنها در انكوباتور شبپرههايي بدست آمد كه از نظر شكل ظاهري كاملاً از كرم سيب متمايز بودند. نمونههايي از اين حشرات براي تشخيص گونه به زوريخ ارسال گرديد و بوسيله سوتر W.Sauter گونه E.bigella تشخيص داده شد. لاروهاي اين آفت اخيراً زير پوست درختان انار مشاهده شده است.
زيستشناسي:
كرم به زمستان را به صورت لاروهاي كامل در داخل پيلههاي خاكستري رنگ و كشيده به سر ميبرند. لاروهاي زمستان گذران در اواخر اسفندماه به شفيره تبديل ميشوند. شفيره در اوايل فروردين و كمي قبل از باز شدن شكوفههاي سيب به حشرات كامل تبديل ميشوند. لارو اين حشره داراي دو رفتار چوبخواري و ميوهخواري است. لاروهاي چوبخوار فاقد دياپوز اجباري و لاروهاي ميوهخوار داراي دياپوز اجباري ميباشند. رفتار چوبخواري در اول فصل (نسل بهاره) مشاهده ميشود. برخي از لاروها تا آخر فصل اين رفتار را ادامه ميدهند. دوران چوبخواري روي سيب و گلابي و دوران ميوهخواري روي به و گردو انجام ميگيرد. پروانههاي خارج شده از لاروهاي زمستان گذران قسمت اعظم تخمهاي خود را در شكافهاي تنه و شاخهها ميگذارند و لاروهاي حاصل از آنها شروع به چوبخواري مينمايد. محل تغذيه، عمق پوست و ناحيه كامبيوه است. البته تعدادي از تخمها در طول بهار روي ميوهها نيز گذاشته ميشوند كه لاروهاي حاصل هيچگاه قادر به ادامه اين شيوه زندگي نيستند. ميوهخواري از اوايل تابستان شروع ميگردد. در اين زمان تخمها اغلب به صورت انفرادي وگاهي 2 تا 6 تايي در روي ميوه، شكاف تنه درخت گذاشته ميشود. حشرات ماده محل تصال دم ميوه را به سطح آن ترجيح ميدهند، لاروها بيشتر از فرو رفتگي محل اتصال دو ميوه وارد آن ميشوند، در صورتيكه خراشهايي در سطح ميوه وجود داشته باشد از محل خراشها نيز داخل ميشوند. يك لارو معمولاً چند ميوه را مورد حمله قرار ميدهد. ميوههاي گردو معمولاً نميريزند. لاروها از زير پريكارپ و پوشش دانه آندوكارپ و گاهي از دانه تغذيه مينمايند. لاروها ممكن است در داخل ميوه تبديل به شفيره شوند. اين آفت در شرايط كرج 3 تا 4 نسل در سال دارد و تراكم آن در نسل آخر به حداكثر خود ميرسد. به همين دليل خسارت آن در آخر تابستان و پاييز به خصوص روي سيب و گلاهي و به خيلي شديد است.
کنترل شیمیائی:
1. فوزالن(زولون) EC35% و 1.5 در هزار
2. آزینفوس متیل(گوزاتیون) EC20% و 2 درهزار
3. دیازینون EC60% و 1 درهزار
4. دیازینون WP40% و 1.5درهزار
5. اتریمفوس(اکامت) EC50% و 1در هزار
6. آزینفوس متیل WP20% و 2در هزار
منبع: مرکز مقالات کشاورزی AKE( بزرگترین وبلاگ کشاورزی ایران )