اجزاي مختلف فسفر معدني در برخي از خاك هاي استان همدان و ارتباط آنها با فسفر قابل جذب خاك
اجزاي مختلف فسفر معدني در برخي از خاك هاي استان همدان و ارتباط آنها با فسفر قابل جذب خاك
سمواتي مهدي,حسين پور عليرضا
تعيين شكل هاي مختلف فسفر خاك در ارزيابي وضعيت فسفر خاك مهم است. به همين منظور، مقدار و توزيع فسفر در شكل هاي مختلف معدني و آلي در 53 نمونه خاك استان همدان بررسي شد. خاك ها به صورت دنباله اي به منظور تعيين اجزاي معدني و آلي فسفر عصاره گيري شدند. فسفات معدني به شش جز شامل، دي كلسيم فسفات، اكتا كلسيم فسفات، آپاتيت، فسفات پيوند شده با آلومينيوم، فسفات پيوند شده با آهن و فسفر حبس شده درون اكسيدهاي آهن تفكيك شد. نتايج اين تحقيق نشان داد كه دامنه اجزاي مختلف فسفر داراي تغييرات نسبتا زيادي بود. تغييرات فسفر كل خاك ها در دامنه 926-2686 با ميانگين 1533 ميلي گرم در كيلوگرم خاك بود. دامنه تغييرات فسفات هاي كلسيم 104-1872 با ميانگين 801 ميلي گرم در كيلوگرم خاك بود كه 78.5 درصد فسفر معدني و 52.3 درصد از فسفر كل را تشكيل مي دهد كه شكل غالبا فسفر خاك است. دامنه تغييرات فسفات پيوند شده با آهن 1-185 با ميانگين 59 ميلي گرم در كيلوگرم خاك كه 5.8 درصد از فسفر معدني و 3.8 درصد از فسفر كل را تشكيل مي دهد. دامنه تغييرات فسفاات پيوند شده با آلومينيوم 5-523 با ميانگين 128 ميلي گرم در كيلوگرم خاك كه 12.5 درصد از فسفر معدني و 8.3 درصد از فسفر كل را تشكيل مي دهد. فسفر حبس شده درون اكسيدهاي آهن 0.0-371 با ميانگين 33 ميلي گرم در كيلوگرم خاك كه 3.2 درصد از فسفر معدني و 2.2 درصد از فسفر كل را تشكيل مي دهد. دامنه تغييرات فسفر آلي 75-676 با ميانگين 277 ميلي گرم در كيلوگرم خاك بود كه 18.1 درصد از فسفركل را تشكيل مي دهد. نتايج مطالعات همبستگي نشان داد كه فسفر قابل دسترس (فسفر عصاره گيري شده به روش اولسن) همبستگي معني داري با دي كلسيم فسفات، اكتا كلسيم فسفات، فسفات پيوند شده با آلومينيوم، مجموع فسفات هاي كلسيم و فسفات هاي آهن و آلومينيوم داشت. اين نتيجه نشان مي دهد كه احتمالا اين اجزا مي توانند به وسيله گياه استفاده شوند.
منبع: مرکز مقالات کشاورزی AKE( بزرگترین وبلاگ کشاورزی ایران )