بررسي كارآيي گوگرد و مايه تلقيح باكتري هاي جنس تيوباسيلوس بر جذب عناصر غذايي و عملكرد ذرت در يك خاك آهكي

بشارتي حسين,خاوازي كاظم,نورقلي پور فريدون

 

 

 

استفاده از گوگرد يكي از روش هاي افزايش حلاليت عناصر تثبيت شده در خاك هاي آهكي و قليايي محسوب مي شود. شرط بهره گيري از توان بالقوه گوگرد، حضور ميكروارگانيسم هاي اكسيد كننده اين ماده به ويژه باكتري هاي جنس تيوباسيلوس در خاك مي باشد. تحقيق حاضربه منظور بررسي امكان جايگزيني بخشي از كودهاي حاوي فسفرو عناصر كم مصر با گوگرد و مايه تلقيح باکتري هاي تيوباسيلوس به صورت طرح بلوك هاي كاملا تصادفي در قالب آزمايش فاكتوريل در دو سال متوالي در شرايط مزرعه بر روي گياه ذرت، انجام شد. تيمارهاي آزمايشي در سال اول شامل چهار سطح گوگرد (200، 400، 600 و 1000 كيلوگرم در هكتار)، چهار سطح مايه تلقيح تيوباسيلوس (نسبت وزني مايه تلقيح به گوگرد مصرفي معادل 0، 1، 2 و 4 درصد)، شاهد و مصرف بهينه كود براساس آزمون خاك بودند. پس از عمليات تهيه زمين در 72 كرت به ابعاد 5×2.4 متر، تيمارها اعمال گرديد. بذر ذرت از رقم Single Cross 704 به فاصله 17.5 سانتي متر در پشته هايي كه 60 سانتي متر از يكديگر فاصله داشتند، كاشته شد. پس از ظهور گل هاي تاجي، نمونه برداري برگ صورت گرفت. بعد از كامل شدن دوره رشد گياه، از دو رديف مياني هر كرت از سطحي معادل 4.2 متر مربع برداشت انجام شد. وزن تر، وزن خشك، متوسط طول و وزن بلال و همچنين ميزان آهن، روي، مس، منگنز و فسفر در ساقه، برگ و دانه ذرت اندازه گيري شدند. در سال دوم آزمايش تيمارها شامل سه سطح گوگرد (200، 400 و 600 كيلوگرم در هكتار)، دو سطح مايه تلقيح (نسبت وزني مايه تلقيح به گوگرد مصرفي معادل 0 و 1 درصد)، شاهد و مصرف بهينه كود براساس آزمون خاك بودند. در 24 كرت پس از اعمال تيمارها، ذرت كشت گرديد. عمليات تهيه زمين، كاشت، داشت، برداشت، آبياري، كوددهي، نمونه برداري، اندازه گيري شاخص ها و تجزيه و تحليل نتايج همانند سال اول آزمايش انجام شدند. نتايج آزمايش سال اول نشان داد كه از لحاظ شاخص هايي نظير وزن بلال، طول بلال و مقدار جذب فسفر، آهن، روي، مس و منگنز در بخش هوايي ذرت تفاوت معني دار بين تيمارها وجود ندارد و همه آنها در يك سطح آماري قرار گرفتند. اگرچه از لحاظ غلظت فسفر، آهن، مس، روي و منگنز در بخش هوايي ذرت، تفاوت معني داري بين تيمارهاي آزمايشي وجود داشت، ولي هيچ يك از تيمارها با شاهد يا كود سوپر فسفات تريپل اختلاف معني دار نداشتند، اين در حالي است كه تفاوت تيمارها از لحاظ وزن خشك بخش هوايي ذرت معني دار بود و وزن خشك در تيمارهاي شاهد، سوپر فسفات و تيمار 4 (بهترين تيمار از نظر عملكرد) به ترتيب 30.62، 35.83 و 37.71 تن در هكتار بودند و دو تيمار اخير در يك سطح آماري قرار گرفته و تفاوت آنها با شاهد معني دار بود. تيمارهاي 2، 4، 5، 7، 8، 10، 13، 14 و 15 با تيمار كود سوپر فسفات و ساير تيمارها با تيمار شاهد در يك سطح آماري قرار گرفتند. در سال دوم آزمايش، از لحاظ وزن خشك و ميزان عناصر غذايي جذب شده توسط بخش هوايي ذرت تفاوت معني داري بين تيمارها مشاهده نشد، در حالي كه غلظت برخي عناصر در برگ و دانه ذرت در تيمارهاي مختلف متفاوت بوده و تيمار مصرف بهينه كود بيشترين غلظت ها را به خود اختصاص داد.

 منبع: مرکز مقالات کشاورزی AKE( بزرگترین وبلاگ کشاورزی ایران )