ماجرا، ماجرای ورود کروکودیل های غول پیکر یا هیولای آب به ایران برای تقویت صنعت چرم سازی و توسعه صادرات غیرنفتی است.

شاید ورود و تکثیر کرکودیل هایی که اندازه آنها در برخی نژادها به 8/6 متر می رسد در وهله اول کمی جالب و البته ترسناک باشد زیرا جناب کروکودیل بدش نمی آید در لیست غذایی خود گوشت انسان را نیز بگنجاند!

ولی وقتی بدانید یک قطعه چرم کروکودیل، ارزشی حدود ۱۰ هزار دلار در بازارهای جهانی دارد بدون شک شما نیز می توانید جور دیگری به قضیه نگاه کنید.

پرورش کروکودیل هم اکنون به عنوان یک صنعت جهانی مطرح است و ارزش تجارت جهانی آن حدودیک میلیارددلار برآورد می شود. ۵۰ کشور دنیا از جمله آمریکا، کانادا، استرالیا و کشورهای جنوب شرقی آسیا در صنعت پرورش و تکثیر مصنوعی کروکودیل فعالیت دارند.

● پرورش کروکودیل اقتصادی   است

تقریباً  همه قسمت های یک کروکودیل دارای ارزش افزوده است. پوست کروکودیل مهم ترین فرآورده آن به شمار می رود که در بازارهای جهانی بسته به نوع فرآوری تا ۱۰ هزاردلار نیز خریدوفروش می شود.

گوشت کروکودیل به دنبال شیوع بیماری جنون گاوی طرفداران زیادی در کشورهای آمریکایی و اروپایی پیدا کرده و قیمت هر کیلو گوشت کروکودیل در این کشورها به ۲۵ دلار نیز می رسد. افزون بر طاقه پوست حاصل از کروکودیل پرورشی (از ناحیه پس سر تا دم) از چرم حاصل از دست و پاها و شکم و سر آن نیز می توان محصولاتی نظیر جاسوئیچی، کمربند و کیف پول تهیه کرد که نه تنها در بازار داخلی بلکه در بازارهای جهانی قابلیت عرضه دارد.

● گونه های کروکودیل

کروکودیل  یکی از نادرترین گونه های جانوری است که از دوران ماقبل تاریخ تاکنون باقی مانده است.

راسته کروکودیل دارای ۲۳ گونه مختلف است که همه آنها گوشتخوارند و جزو خزندگان آبزی طبقه بندی می شوند.

کوچک ترین کروکودیل «تتراسپیس» نام دارد که طول آن تنها یک متر است ولی تمساح های آمریکایی تا 5/5 متر، کروکودیل های استرالیایی ۸ متر و کروکودیل های آمریکایی تا 8/6 متر طول دارند.

همه انواع کروکودیل گوشتخوارند و رژیم غذایی آنها از حشرات آبزی تا پستانداران آبزی را شامل می شود.

کروکودیل هایی که اندازه آنها از ۴ متر می گذرد آدمخوار نیز هستند.

هر چند زیستگاه کروکودیل بیشتر در نواحی گرمسیری و نیمه گرمسیری است ولی می توان آن را در چهار قاره جهان یافت و همه گونه های کروکودیل دارای ارزش تجاری است و پوستشان با ارزش است اما گونه هایی که در آب های شور زندگی می کنند به علت ضخامت بیشتر پوست از ارزش تجاری بالاتری برخوردار هستند.

 گونه ای از کروکودیل نیز در کشور ما وجود دارد که به نام کروکودیل پوزه کوتاه (crocodylus palustris) یا کروکودیل ایرانی معروف است و به زبان محلی به آن گاندو می گویند.

زیستگاه این جانور در ایران در رودخانه های سرباز، باهوکلات، کاجو، آزادی و برخی رودخانه های سیستان و بلوچستان است.

 در ایران در مجموع تنها ۱۲۰ تا ۱۳۰ قطعه «گاندو» یافت می شود، نژادهایی که قرار است به کشورمان وارد و پرورش داده شوند. انواعی غیر از نژاد ایرانی کروکودیل است.

راهکار شرعی و پرورش کروکودیل

چندی پیش مسئول حوزه نمایندگی ولی فقیه در سازمان دامپزشکی کشور اعلام کرد که مقام معظم رهبری پرورش کروکودیل برای استفاده از پوست وفرآورده های آن را برای مصارف صنعتی و دارویی مجاز اعلام کرده اند.

حجت الاسلام سلطانی با اشاره به کاربردهای اقتصادی فراوان و ارزش افزوده بالا در پرورش کروکودیل می گوید: هم اکنون در بسیاری از کشورهای پیشرفته و در حال توسعه پرورش کروکودیل به شکل یک صنعت درآمده و از گوشت، پوست و دیگر اجزای بدن کروکودیل برای مصارف صنعتی ، دارویی و چرم سازی استفاده می شود.

وی خاطرنشان می کند متقاضیان می توانند پس از اخذ پروانه از سوی سازمان دامپزشکی کشور برای نظارت بر ذبح شرعی کروکودیل، سرمایه گذاری در این زمینه را آغاز کنند.

این مقام مسئول با بیان این که در هنگام ذبح کروکودیل بایدچهار رگ اصلی آن مانند حیوانات حلال گوشت بریده شود، می افزاید: بانظارت بر ذبح این حیوان مردم می توانند اطمینان داشته باشندپوستی که از کروکودیل استحصال می شود از نظر شرعی پاک بوده و استفاده از آن مانعی ندارد.

وی در عین حال تأکید کرد: گوشت این حیوان تنها باید در کاربردهای صنعتی و دارویی مصرف شود.

 با توجه به فتوای اخیر ولی فقیه درباره پرورش کروکودیل، با استناد به این فتوی استفاده از پوست این حیوان دوزیست حتی به شکل لباس نیز بدون مانع است به شرط این که ذبح این جانور براساس موازین شرعی باشد . براساس این فتوا گوشت این حیوان برای مصارف غیرانسانی ، صنعتی و دارویی مجاز است.

 پرورش این حیوان افزون بر سودآوری بالا، اشتغالزایی فراوان را در پی دارد و ما نباید صرف این که کروکودیل حیوانی حرام گوشت است، از بهره وری های دیگر این حیوان دور بمانیم.

 پس از تبیین توجیهات اقتصادی و فنی طرح پرورش کروکودیل ، حضرت آیت الله خامنه ای در فتوایی که برای نخستین بار صادر شد بیان کرده اند که تکثیر و پرورش و فروش کروکودیل و مانند آن برای منافع محلله (سودهایی که از یک حیوان حرام گوشت عاید جامعه و انسان می شود) از قبیل استفاده از پوست و غیره اشکال ندارد.

● مجوزها آماده صدور است

به دنبال اعلام صدور مجوز برای متقاضیان تکثیر و پرورش کروکودیل، شماری متقاضی که بیشترشان ایرانیان تحصیل کرده از خارج کشور هستند، برای گرفتن مجوز به دستگاه های مربوط مراجعه کرده اند که مراحل صدور پروانه های پرورشی و بهداشتی برای آنها در جریان است.

 متقاضیان باید درخواست های خود را به سازمان های جهاد کشاورزی استان های مربوطه ارائه دهند، در صورتی که طرح آنها دارای توجیه اقتصادی باشد، درخواست آنها برای صدور مجوز به کمیسیون صدور پروانه بهره برداری ارائه می شود.

 متقاضیان پس از دریافت مجوز پروانه بهره برداری می توانند برای دریافت زمین به سازمان امور اراضی و بانک ها برای گرفتن تسهیلات مراجعه کنند.

 سازمان نظام پزشکی به عنوان متولی بهداشتی و بیماری های دام در کشور مسئول واردات هرگونه جانوری به کشور و انجام اقدام های قرنطینه ای است، براین اساس سازمان دامپزشکی مدتی پیش اقدام به گرفتن حلیت کروکودیل از دفتر مقام معظم رهبری کرد و هم اکنون نیز آماده است تا مجوزهای بهداشتی لازم را برای واردات گونه های مختلف کروکودیل صادر کند.

به گفته سازمان دامپزشکی پس از دریافت تقاضای سرمایه گذاران درخواست ها را بررسی کرده و پس از بازدید از محل، نمونه برداری از آب و خاک منطقه در صورتی که مشکل بهداشتی وجود نداشته باشد اقدام به صدور مجوز بهداشتی برای مراکز پرورش کروکودیل خواهد نمود.

 با اشاره به این که سازمان دامپزشکی پیشتر نیز مجوزهای این چنینی را برای تولید قورباغه صادر کرده بود اینک سازمان دامپزشکی آمادگی دارد در صورتی که متقاضی جدید برای پرورش قورباغه در کشور باشد از دفتر مقام معظم رهبری استعلام و حلیت کند.

  شرایط آب و هوایی در جنوب کشور، مناسب پرورش کروکودیل است، پرورش این حیوان در کشور صددرصد اقتصادی است و می تواند بازار صادراتی خوبی را برای محصولات حاصل از آن به وجود بیاورد.هر کروکودیل بالغ روزی کمتر از یک کیلو غذا می خورد و این می تواند مقرون به صرفه باشد.

کروکودیل های پرورشی باید در یک دوره ۳ ساله از چرخه تولید خارج شوند، زیرا پس از گذشت ۳ سال غذای مصرفی کروکودیل افزایش می یابد و تولید آن را غیراقتصادی می کند.

کروکودیل های کوچک جثه ۲۵ تا ۳۵ سال عمر می کنند و کروکودیل های بزرگتر مانند کروکودیل های رودخانه نیل حتی تا ۱۰۰ سال نیز عمر می کنند.

 پرورش کروکودیل افزون بر فواید اقتصادی زیادی که دارد در بخش دارویی نیز می تواند مورد استفاده قرار بگیرد.

تحقیق یک پزشک انگلیسی نشان می دهد در خون کروکودیل استرالیایی نوعی از آنتی بیوتیک موجود است که ۵۰۰ برابر قوی تر از آنتی بیوتیک های شناخته شده امروزی است.

همچنین آزمایش ها ثابت کرده این ماده می تواند در شرایط آزمایشگاهی ویرویس HIV انسانی را به طور کامل نابود کندکه مکانیزم آن مشخص نشده است.

به هر روی پرورش کروکودیل به عنوان صنعتی نوپا در ایران در حال شکل گیری است و تجربه دیگر کشورها نشان می دهد در صورت توجه کافی می تواند به تکیه گاه مناسبی در عرصه صادرات غیرنفتی تبدیل شود به همین دلیل حمایت از سرمایه گذاری بخش خصوصی در این بخش باید مورد توجه متولیان بخش های صنعت و کشاورزی قرار گیرد.