چای  
 منشا دامنه انتشار: کشور اصلی چای، چین بوده که بعداً از آنجا به ژاپن ، هندوستان، سیلان، جاوه، برزیل، ایران و نواحی دیگر آسیا و اروپا انتقال یافته است. در نواحی شمالی ایران مخصوصاً در لاهیجان زمینهای زیادی را جهت پرورش چای اختصاص داده اند .
محل مناسب رویش: نوع خودروی آن بیشتر در زمینهای نرم و نفوذپذیر و آب و هوای مرطوب و معتدل ( حدود 18 درجه سانتیگراد ) می روید.
قسمت مورد استفاده: قسمت مورد استفاده، بیشتر برگهای چای است که پس از چیدن و بو دادن و انجام یک رشته اعمال مخصوص ، به صورت چای در می آید. درخت چای دارای برگهای پایا، متناوب، ساده، دندانه دار، بی کرک ، برگ سبز تیره و همیشه سبز و گلهای منفرد، سفید رنگ ، معطر و منظم می باشد.
زمان محصول برداری: برداشت محصول ، بر اساس آن که بخواهند چای سبز یا چای سیاه را به دست آورند، متفاوت است و همچنین دوران چیدن چای نیز بر حسب مناطق مختلف متغیر است.
معمولا ً چندین برداشت در فواصل مختلف انجام میگیرد و بر حسب وضعیت گیاه، جوانه های باز نشده انتهایی و یا جوانه های همراه با 1 تا 5 برگ آن را برداشت می کنند. هیچ وقت نباید برگی که به حداکثر رشد خود رسیده است چیده شود.
بازار گیاه: کشورهای اصلی صادر کننده چای شامل هند، سری لانکا، اندونزی، چین، ژاپن، ویتنام و کره می باشند.
روش کشت گیاه: الف) شرایط مناسب برای کشت جای عبارت است از: هوای معتدل 18 درجه سانتیگراد ( حد اکثر 32 درجه و حداقل 6 درجه سانتیگراد)، سالیانه 1500 میلیمتر آب، دوران خشکی هوا، کمتر از دو ماه، زمین نرم و نفوذپذیر با PH خاک 5/4 تا 6 و ارتفاع سالیانه 1000 تا 2000 متر از سطح دریا، بر حسب مناطق مختلف ، بادهای شدید ، سرد و یا گرم برای پرورش چای مضر می باشد.
ب) تکثیر چای از طریق پاشیدن بذر آن صورت می گیرد. برای این منظور، دانه درختچه هایی مورد استفاده قرار می گیرد که اختصاصاً برای تولید بذر کاشته شده باشند . برداشت دانه دو تا سه بار در هفته صورت می گیرد و این دانه ها قدرت تولید و جوانه زدن خود را خیلی زود از دست می دهند که در صورت لزوم باید آنها را در شن یا پودر کربن نگهداری کرد.برای کشت چای ، دانه های سنگین تر را انتخاب می کنند. کشت ممکن است به صورت محدود یا در حد صنعتی انجام گیرد . بر حسب محل کشت و نوع کشت ، فاصله درختچه ها از هم تفاوت می کند. تنها درختچه هایی را که دارای دو برگ بزرگ هستند نشاء می کنند.
ج) مراقبتهای لازم: باید در دوران رشد درختچه چای از آن مراقبت کامل گردد و کودهای ازته، پتاسیم و انیدرید فسفریک، به خاک آن اضافه شود.
هرس درخت چای دارای اهمیت زیادی است. نخستین هرس از سال دوم رشد گیاه انجام می شود. این هرس وقتی انجام می شود که قد گیاه به 25 سانتیمتر رسیده باشد. به طور کلی هر 18 ماه یک هرس انجام می گیرد تا گیاه شکل قطعی و معینی به خود گرفته باشد.
د) تهیه چای: طرز تهیه چای بر حسب نوع آن متفاوت است. مثلاً برای تهیه چای سبز، برگهای چای را که بدون دمبرگ می باشند، چیده و در سینیهای چدنی یا مسی به مدت چند دقیقه با حرارت ملایم بو می دهند. سپس آنها را با دست یا وسایل مکانیکی مخصوص به صورت گلوله های کوچک در آورده و خشک می نمایند.
در مورد چای سیاه بدین ترتیب عمل می شود که برگهایی را که حاوی دمبرگ می باشند در مقابل آفتاب گذاشته تا پلاسیده شوند و بعد آنها را پهن کرده با دست یا وسایل مکانیکی دیگر می مالند. این عمل راآنقدر انجام می دهند تا برگها نرم و سیاه رنگ گردند. سپس آنها را در ظرفهای چدنی خاصی بو داده و دو مرتبه آنها را مالش داده و برای بار دوم بو می دهند. مرحله آخر ، مرحله خشک و بسته بندی کردن است. به طور کلی در تهیه چای اعمالی صورت می گیرد که به وسیله دست و یا به وسیله ماشینهای مخصوص انجام می پذیرد. این اعمال عبارتند از:
1- عمل پلاسیدن 2- عمل مالش دادن 3- عمل فرمانتاسیون یا تخمیر 4- عمل خشک کردن 5- عمل بسته بندی کردن 
باید توجه داشت که عمل خشک کردن چای باید به دقت انجام گیرد، به طوری که رطوبت آن از 8% بیشتر نشود، چون باعث کپک زدن آن می گردد. ضمناً بسته بندی چای نه تنها آن را از اثر رطوبت محفوظ می دارد ، بلکه باعث می شود که چای به آسانی بوهای خارجی را به خود نگیرد. لذا چای را در صندوقهای چوبی که در داخل آن جدار دیگری از ورقه های سرب ، قلع یا
 آ لو مینیم وجود دارد میگذارند و اطراف آن را کاغذ های ضخیم می پیچند یا در جعبه های مخصوص کوچکتر به همین طریق بسته بندی نموده و سپس به بازار عرضه می کنند.




www.ake.blogfa.com www.ake.blogfa.com www.ake.blogfa.com