-ادامه مقاله بيماري هاي قارچي شتر
صفحه چهارم -ادامه مقاله بيماري هاي قارچي شتر:
تصوير شماره8 : زخم هاي متعدد شيردان در شتر
( تهيه عكس از Wernery & Kaaden ( 2002) )
در اين بچه شتر به علت آلودگي ثانويه باكتريايي كلي سپتي سمي نيز مشاهده گرديد .. در شترهاي بالغ كه مدت درازي با آنتي بيوتيك درمان شده بودند جراحات متعددي در شيردان مشاهده گرديد كه علت آن وجود قارچ كانديديا البيكانس بود ( تصوير شماره 8 ) .
تصوير شماره 9 : تصوير قارچ كانديديا در لام هاي تهيه شده از روده شتر آلوده
( تهيه عكس از Wernery & Kaaden ( 2002) )
تصوير شماره 10 : از لحاظ بافت شناسي نشان دهنده آلودگي غشاي مخاطي روده به قارچ است .
( تهيه عكس از Wernery & Kaaden ( 2002) )
تصوير شماره 11 : جراحات واولسر هاي شيردان در اثر عفونت كانديديازي
( تهيه عكس از Wernery & Kaaden ( 2002) )
تصوير شماره 12 : بررسي بافت شناسي جراحات موجود در تصوير شماره 11 كه نشان دهنده وجود كانديديا البيكانش در جراحات شيردان است .
( تهيه عكس از Wernery & Kaaden ( 2002) )
برخي ديگر از محققان هم چنين گزارشي از جراحات جلدي در اثر كانديدا البيكانس را منتشر كرده اند ( تصوير شماره 13 ) . بچه شتر شش هفته اي به اين بيماري مبتلا شده بود وعفونت ثانويه اي در اثر درماتوفيلوس كونگولنسي D.cngolensis نيز به وجود آمده بود . كراست هاي ضخيمي در نزديك كوهان مشاهده گرديد كه پس از نمونه برداري ورنگ آميزي با PAS رشته هاي قارچ مشاهده گرديد ( تصوير شماره 14 ).
تصوير شماره 13 ـ تصوير كراست هاي ضخيم نزديك كوهان در بچه شتر يك كوهانه كه توسط كانديديا البيكانس ايجاد شده است .
( تهيه عكس از Wernery & Kaaden ( 2002) )
تصوير شماره 14 : رشته هاي قارچ كانديديا البيكانس در پوست بچه شتر
( تهيه عكس از Wernery & Kaaden ( 2002) )
تشخيص بيماري :
بيماري را مي توان با تهيه لام مناسب ورنگ آميزي آن مورد بررسي قرار داده وبا مشاهده رشته هاي قارچي به عفونت پي برد ، هم چنين مي توان اقدام به كشت نمونه ضايعات نموده وپس از گذشت 24 تا 72 ساعت شاهد رشد كلني هاي قارچي بود . براي رنگ آميزي مي توان از زنگ آميزي LCBP ، گميسا ويا رنگ اميزي گرم استفاده كرد . براي كشت قارچ نيز مي توان از محيط هاي سابورود آگار ويا محيط هاي مناسب ديگر نظير بلاد آگار ويا نترينت آگار استفاده كرد وقارچ را در دماي 37 درجه سانتي گراد كشت نمود .
درمان :
استفاده از داروهاي نستاتين ، ميكونازول كتوكونازول در درمان عفونت هاي كانديديايي در خوك ها وگاوها مفيد بوده است ، اما هيچ گونه گزارشي در باره استفاده از اين داروها در شتر براي درمان كانديدياز گزارش نشده است . مي توان براي درمان بيماري در بچه شترها ، مي توان با تجويز سنليوم ومس به مادران درمان را آغاز كرده وبه بچه شترها 10 ميلي گرم از اتوواكسن ايكولاي از طريق دهان تجويز نمود وتزريق وريدي آنتي سرم كولستريديوم پرفرژنس (Rhone Merieux ) به همراه 10 ميلي گرم از داروي استگانتوس Stegantox
( Schering-plough Animal Health ) دوبار وبه فاصله 24 ساعت تجويز كرد . براي جلوگيري از بروز بيماري در گله هاي شتر بايد عوامل زمينه ساز بيماري را از بين برد وبه جيره غذايي دام مواد معدني افزوده وروش هاي مديريت گله را بهبودي بخشيد .
هيستوپلاسموز Histoplasmosis :
يك عفونت قارچي حقيقي است كه سيستم رتيكواندوتليال را درگير مي كند و در فرم ريوي آن باعث تشكيل ندولهاي متعدد و كالسي فيكيشن در پارانشيم ريه مي گردد.اولين گزارش درباره هيستوپلاسموز حيوانات در سال 1939 توسط Demonbream منتشر شد و وي توانست هيستوپلاسما كپسولاتم را از سگ در امريكا جدا نمايد . پس از آن مواردي از هيستوپلاسموز در گربه ها ، سگها ، موش خرما و خوكچه هاي هندي و خفاش تشخيص داده شد.( 1983jones & Hunt )
اولين گزارش ابتلا در شتر ها توسط ( 1983Chandel& Kher ) داده شده است افراد فوق الذكر توانستند موارد كشنده اي از عفونت هيستوپلاسموز را در دو نفر شتر بالغ بيمار در ايالت كجرات هندوستان مشاهده كنند .
عامل مسبب بيماري :
قارچي دو شكلي بنام هيستوپلاسما كپسولاتم H.Caosulatum است كه در خاك هاي غني از نيتروژن رشدمي كند و بخصوص در خاك هائي كه با فضولات پرندگان مثل سار و همچنين خفاش آلوده باشد بهتر رشد مي كند و معتقدند كه هيستوپلاسما همراه با خفاش است و در دستگاه گوارش خفاش دون ايجاد بيماري وجود دارد و با فضولات وي وارد محيط مي شود.
زندگي قارچ داراي دو مرحله است ، يكي فاز كپكي و يك فاز مخمري ، و مهمترين راه ايجاد عفونت راه تنفسي است . اسپورهاي هيستوپلاسما كروفاژها احاطه مي شود و ضايعات يك روند كالسيفيكشن محدود مي شود و در اين بيماري نيز همانند سل كالسيفيكشن متداول است .
وقتي عفونت گسترش يابد سيستم رتيكواند و تليال مورد تهاجم قرار مي گيرد . كبد و طحال بزرگ مي شوند و لمفادنوپاتي و كم خوني شديد در اين بيماري شايع است .
علائم بيماري :
(1994) Chandel & Kher اظهار مي دارند كه در دو نفر شتر نر به سن 13 سال كه مبتلا به اين بيماري بودند علائمي نظير بي اشتهائي ، كاهش وزن ، لمفادنوپاتي ، ديس پني و نادرا سرفه مشاهده گرديد آزمايشهاي فيزيكي بعمل آمده از دو نفر شتر نشان دهنده بيحالي ، ضعف و لاغري ، تنفس شكمي ، بزرگ شدن غده هاي لمفاوي سطحي و افزايش درجه حرارت بدن بوده و در هر دو شتر متوسط مقدار هموگلوبين 6/5 g/di بود و در شمارش تفريقي گلبولهاي سفيد مشخص شد كه تعداد نتروفيل ها 27% لمفوسيتها 62% مونويستها 4% و ايزونوفيل ها 7% است .شترها براي مدت يكماه درمان علامتي شدند بدون آنكه هيچگونه جوابي به درمان بدهند و عليرغم درمان هاي مختلف ، عاقبت هر دو شتر تلف شدند
در آزمايش پس از مرگ ، غده هاي لمفاوي كاليسيفيه شده متعددي شبيه به حالت سل در ريه ها مشاهده گرديد كه در هر دو شتر وجود داشت و در آغاز گمان مي رفت حالت سل باشد اما پس از آزمايشهاي بعمل آمده مشخص گرديد كه اين حالت ، فرم ريوي بيماري هيستوپلاسموز است و عامل پاتوژن از كشت بافت ريه بر روي محيط سابورود دكستروز آگار همراه با كلر مفنيكل و اكتيدون در درجه حرارت 25درجه سانتيگراد پس از 15 روز نگهداري جدا گرديد و كلني ظاهر شده سفيد و پنبه اي بود و در رنگ آميزي با لاكتو فنل كاتن بلو شاهد وجود ميسيليوم هاي ديواره دار همراه با ميكروكونيدهاي 5-2 ميكرون وديواره ضخيم بودند. تبديل فرم كپكي به فاز مخمري در آگار عصاره مغز و قلب همراه با خمن در درجه حرارت 37درجه سانتيگراد صورت مي گيرد . كشت ظاهر شده پس از 14-12 روز نگهداري در گرم خانه ، سفيد كرمي رنگ و شبيه مخمرها مي گردد.
درمان:
درمان بايد با داروهاي سيستميك انجام گيرد .اعطاي آمفوتريسين B و فلوسايتوزين در بسياري از موارد موفقيت آميز بوده است .اخيرا از داروي اميكونازول در درمان فرم سيستميك بيماري استفاده شده است و همچنين از داروي ايتراكونازول نيز استفاده شده است و برخي معتقدند كه اين دارو از تركيب امفو تريسين B و فلوسايتوزين بهتر است چون عوارض كمتري دارد و پاسخ بهتري مي دهد
لنفانژيت واگير : بيماري مزمني است كه حيواناتي نظير اسبها ، شترها ، قاطرها ، و الاغها، را مبتلا مي سازد اين بيماري به نام مشمشه ژاپني نيز معروف است و آن را قارچي شبيه به مخمر بنام كريپتوكوكوس فارسي مي نونوزوم Cryptococcus Farciminosus ايجاد مي كند .
اين بيماري با التهاب چركي در عروق لمفاوي جلدي و زير جلدي و قرحه هاي جلدي مشخص مي گردد. قارچ در ميان چرك به صورت سلولهاي بيضي شكل و شبيه به مخمر بوده و داراي جداري دو لايه مي باشد . براي رشد قارچ در آزمايشگاه از محيط هاي خاصي مانند محيط سابورد حاوي خون ، محيط آگار حاوي خون ، محيط آگار پپتن حاوي كبد و غيره استفاده مي شود .
عامل بيماري از طريق زخم هاي جلدي به دام هاي حساس منتقل شده و در لمف و عروق لمفاوي منتشر مي گردد.
تشخيص بيماري :
با ديدن علائم باليني كه عبارتد از تشكيل غده ها و زخمهاي روي پوست در اجزاي مختلف بدن ، و بخصوص در امتداد عروق لمفاوي سطحي و خروج چرك از محلهاي آسيب ديده مي توان به بيماري مشكوك شد .
تشخيص آزمايشگاهي با برداشت چرك از آبسه هاي باز نشده و كشت آن بر روي محيط هاي جامد صورت مي گيرد كه اي محيط ها را بايد در درجه حرارت 22-28 درجه سانتيگراد نمود و بر روي آگار پپتن حاوي كبد ، بعد از 4-3 هفته كلني هاي زرد خاكستري ظاهر خواهد شد كه شبيه كلني هاي باكتري هاست و بعد از گذشت 3-2 ماه تبديل به كلني هاي زرد قهوه اي سفت و چروك دار مي گردد.و همچنين مي توان بيماري را در مراحل اوليه آن با تزريق آلرژين آن در جلد تشخيص داد كه در حالت مثبت بعد از 72-48 ساعت بعد از تزريق در محل تزريق ورمي ظاهر مي گردد.
درمان:
حالتهاي اوليه بيماري را مي توان با جراحي قسمت هاي مجروح و قرار دادن محلول تنتوريد يا محلول نيترات نقره درمان كرد و در غير اين صورت بايد با حل كردن يودورسيدم 30-25 سي سي آب و تجويز آن بمقدار هر 3 گرم براي هر 25 كيلوگرم وزن زنده حيوان به مدت ده روز ، حيوان را درمان كرد البته مي توان با تجويز دهاني يودور پتاسيم بمقدار 8-4 گرم در روز بمدت 19-7 روز حيوان را درمان كرد ضمنا حيواناتي كه از بيماري بهبود مي يابند ، ايمني استواري كسب نموده و ديگر تا آخر عمر به بيماري مبتلا نخواهند شد
بيماري اسپوروتريكوز : بيماري قارچي مزمن يا تحت حادي است كه توسط يك قارچ دو شكلي بنام اسپور تريكس شنگاي SPORTHRIX SCHENCHI ايجاد مي شود كه به شكل ساپروفيتي يا كپكي در طبيعت وجود دارد و وقتي به بدن جاندار منتقل مي شد تبديل به فاز مخمر مي شود .
بيماري در حيوانات مختلف همچون سگ ، گربه ، اسب و شتر يك كوهانه ديده شده است .اسپور تريكس از طريف تنفس و از طريق تلقيح جلدي وارد مي شود از طريق تنفسي مي تواند عفونت تنفسي و از طريق جلدي مي تواند عفونت جلدي و زير جلدي را سبب شود .
علائم باليني :
بيماري بصورت دمل هاي قرحه اي كه با متا ستاز به سرعت گسترش مي يا بند در تمام بدن بويژه روي دنده ها و كوهان ديده مي شود . ندول هاي داخل جلدي يا زير جلدي ، سفت ، ارتجاعي ، غير حساس و بدون درد بوده و به بافت ها جسبنده نيست و حداكثر با ندازه يك گردوي درشت رشد مي كنند. بعضي از اين تومورها داراي سوراخ هاي ناسوري با لبه هاي ريش ريش هستند كه از آنها چرك رقيق آبكي با رنگ زرد ليموئي خارج مي گردد. تب مجود ندارد ، دام لاغر نمي شود و كار قطع نمي شود . فرم ريوي آن دام را ضعيف و لاغر نموده و نشانيهاي بيماري حاد ريوي را نشان مي دهد اين فرم بيماري غير قابل درمان است و دام در اثر لاغري مفرط مي ميرد.
تشخيص بيماري :
جهت تشخيص اسپرتريكوز از چند روش استفاده مي شود كه عبارتند از :
1- تشخيص ميكروسكوپي مستقيم 2- از طريق كشت 3- از طريق تستهاي سرولوژي 4- تهيه مقاطع از بافتها
درمان :
براي درمان بيماري از يدور پتاسيم و يدور سديم استفاده مي كنيم . يدور پتاسيم 20% بصورت خوراكي و با دز mg/kg 40 در سه نوبت ، در سگها با موفقيت بكار رفته است . در اسب يدورپتاسيم بمقدار 6 گرم محلول داخل رگي روزانه در عرض دو هفته جواب داده است اما گزارش از ميزان مصرف دارو در شتر نيست بهمين جهت بايد دارو را با احتياط و دزهاي كمتري تجويز نمود و با توجه يه عود مجدد بيماري گفته شده است كه تا دو هفته بعد از محو شدن علائم بيماري دارو را بايد ادامه داد . اگر علائم مسموميت ظاهر شد بايد دارو را قطع كرد تا علائم مسموميت از بين برود و دوباره درمان را تكرار نمود.
منابع مورد استفاده:
1 – شهراسبي ( حمزه ) ( 1352 ) : مقاله « يك راه پيشنهادي جهت جبران كمبود پروتئين حيواني با استفاده از تكثير وپرورش علمي شتر » ، هفته نامه علمي وپزشكي طب ودرمان ، شماره 42 ، سال نهم ، آبان ماه سال 1352 ، صفحه : 4 .
2 – خسروي ( عليرضا) ( 1372 ) : قارچ شناسي پزشكي از انتشارات جهاد دانشگاهي .
3 – بيت سياح ( عبدالله ) – اسپرژيلوز شتران _ مجله دانشجويان دامپزشكي دانشگاه اهواز .
4 – ABDURAhman & borbstein ( 1991 ) : Nomadic People , 29 , 104 – 112.
5 – Abou – zaid , A .A. (1995) : Studies on ringworm in camels . 3 ed Sci Cong ., Egyptian Socity for cattle Diseases , 3 – 5 Dec ., 1995 Assiut Egypt : 158 – 163 .
6 – Al-Ani , F .K..,L.S .Al-Bassam & K.A.AlSalahi(1995) : Epidemiological study of dermatomy cosis due to Trichophyton schoenteinii in camels in Irag . Bull .Anim .Hlth. Prod.Afr.43:87-92.
7– BOVER & RUSH (1975 ) : Microsporum gypseum infection in a dromedary camel . Vet. Med . And . Smal.Anim.clinician , 75 , 1190 .
8 – CHANDEL & KHER (1994) : Occurrence of histoplasmosis – like disease in camel . indian .Vet. J .71 , 521 – 523 .
9 – CHATTERJEE , et .al (1978 ) : Isolation of Trichophyton schoenleinii from a camel . indian . J . Anim . Helth ,17(1): 79 –81.
10 – Curasson , G (1947) : Le chameau et ses maladies . Vigot Freres , Editeurs : pp 86- 88 .
11 – DALLING (1966 ) : Editor in chief , international Encyclopadia of
veterinary medicine , Vol ,1 , 586 . London.
12 – El – Kader , A (1985) : Studies on skin diseas of camel with special refernce to mycotic causes and treatment in Assiut Province . M.V.Sc . Thesis . Fac . Vet . Med ., Assiut University , Egypt .
13 – EL – KHOULY , et .al (1992 ) : Aspergillosis in camels affected with a specific respiratory and enteric syndrome . Australian .Vet . J . 69 (8) 182 – 186 .
14 – El – Tamawy , M. A., I. Seddik and M.Atia (1988) : Camel ringworm in Upper Egypt . Assiut Vet. Med . j. 20 (39): 54- 59 .
15 – Fadlelmula , A ., H. Agab , J.M. le Horgue , B. Abbas and A.E. Abdalla(1994) : First isolation of Trichophyton verrucosum as the aetiology of ringworm in the Sudanese camel . Rev . Elev . pays. Trop . 47 (2) :184-187 .
16 – Fischman , o., P. A . Signera and G . Baptista (1987) : Microsporum gypseum infection in a grey wolf and a camel in a zoological garden . Mykosen 30 (70) : 295 – 297 .
17 – Gitao , C. G., H. Agab and A.J . Khalifalla (1998) : An outbreak of mixed infection of Dermatophilus congolensis and Microsporum gypseum in camels in Saudi Arabia . Rev. sci . tech . off . int. Epiz. 17 (3): 749- 755 .
18 – Hajsig , M., T.Naglio, D. Hajsig and M. Herceg(1985) : Systemic mycoses un domestic and wild ruminants . I. Candidiasis of forestomachs in the lamb , calf , Kid and newborn Hama . Vet.Arch . 55 (2): 53-58 .
19 – Ivanova , L. G and I.D. Polyakov(1983) : Trichophyton sarkisovii Ivanova and Polyakov spnov., a new species of the pathogenic fungus inducing dermatomycosis in camels in camels . Mikol. Fitopatologiya 17 (5):363 – 366 .
20 – Kamel , Y.Y., M. A. Ahmed and A.A. Ismail (1977): Dermatophytes in animals , birds and man . Animals apotential reservoir of dermatophytes to man . Assiut Vet. Med . 4 (7): 149 – 159 .
21 – Kuttin , E.S., E. Al-Hanaty, M. Feldman ,M.Chaimovist and j. Muller (1986): Dermatophytosis of camels . Rev. Med. Mycol. 24 : 341-344 .
22 – Mahmoud , A.L.E(1993): Dermatophytes and other associated fungi isolated from ringworm lesions of camels . folia Microbiologica 38 (6):505-509 .
23 – Mancianti, F., R. Panini and P . Cavicchio(1988) : Dermatofizia da Mbicrosporunt gypseum in un Cammello . Anm. Fac. Med. Vet . Univ. Pisa 4 : pp . 233-237 .
24 – Merck veterinary Manual (1991) : The Merck Veterinary Manual . Merck and co . Inc ., Rahway, N. j., USA: pp 342-343 .
25 – Nasser, M (1969) : The zoonotic importance of dermatophytes in U.A.R . PhD Thesis . Faculty of vet . Med ., Cairo University .
26 – Ramadan , R.O ., A.A. Fayed and A.M.El_Hassan (1989): Textbook of dermatology . Vol .2 4 th ed . Blackwell Scientific Publications < Oxford 2 (4):pp. 911 _915 .
27 – Refai , M and M . Miligy(1968) : Soil as a reservoir of Trichophyton mentagrophytes .j . Egypt . Vet .Med . Ass . 28 : 47 –52 .
28 – Singh , M .P and C. M. Singh (1969) : Mycotic dermatitis in camels . Ind . vet . j . 46 (10) : 855 .
29 – Torky , H.A and H.A.S. Hammad (1981) : Trichophytosis in farm animals and trials for treatment . Bull .Anim .Hlth .Prod .Afr . 29 (2) : 143 – 147 .
30 – Wernery , R., M. Ali , J.Kinne, A.A. Abraham and U. Wernery (2000) Mineral deficiency : a predisposing factor for septicemia in dromedary calves . Proc . of 2 nd camelid conf. Agroeconomyics of camelid faring , Almaty , Kazakhstan 8 – 12 sep 2000 , in press .
31 - Wernery .U ., and O. Ruger Kaaden (2002): infectious Diseases in camelids ,2 nd , Blackwell Science Berlin . vienna
منبع: www.ake.blogfa.com منبع: www.ake.blogfa.com منبع: www.ake.blogfa.com