اعضای تیم:
۱- ابراهیم آراسته ۲- محمد اکرم ایرندگانی ۳- هوشنگ یادگاری ۴- مجتبی چزگی
۵- حافظ ایرندگانی ۶- محمود قاضوی ۷- مهرداد فرهنگی
مربی: آقای میر عثمان
برای دیدن عکس در سایز بزرگ به ادامه مطلب بروید
 |
 |
|
|
 |
 |
 |
 |
تهیه کننده :حسن فریدونی
اسپند
Peganum harmala
نام علمی:Peganum harmala
نام انگلیسی:Syrianrue
نام فارسی: اسپند
نام محلی: اسپند تاک
مقدمه :
این جنس 5تا6 گونه چند ساله پرشاخ و برگ دارد . گونه های این جنس در نواحی خشک ،مناطق گرمسیری و نیمه گرمسیری ونیم کره بخصوص در نواحی مدیترانه تا مرکز و شرق آسیا پراکنده می باشند اسفند معمولی که بو دار است گیاه مخصوص مراتع و مناطق صحرایی است که امکان کشت و کار آن وجود دارد . دانه اسفند امروزه هنوز در بین ملل آسیایی مورد توجه قرار دارد چه به لحاظ ضد عفونی و چه مصونیت از چشم بد .اسفند گیاهی دائمی با برگهای انبوه و تقسیم شده به قسمتهای باریک است . گل های سفید مایل به سبز و رگه دار به عرض و طول خطوط 5/2 سانتی متر در بهار و تابستان تولید می گردند میوه اسفند کپسول خشک و گرد ی است که محتوی تعدادی بذر قهوه ای متمایل به سیاه می باشد . ارتفاع اسفند به 45 تا 60 سانتی متر می رسد از میوه ها ،بذرها و روغن آن استفاده می شود و جنبه دارویی ،تجملاتی و اقتصادی دارد . اسفند در برابر یخبندان مقاوم و تا15- درجه سانتی گراد مقاومت می کند . اسفند گیاهی تلخ ،تند وزننده و ادار آور است که محرک سیستم هضم می باشد و مشهور به تقویت کننده قوای باء می باشد . میوه و بذر رسیده اسفند را خشک نموده و مورد استفاده ی دم کرده ،مرهم و دود کردن می رسانند. اسفند نیاز به خاک خوب زه کشی شده خشک وفقیر و محلهای
آفتابی دارد ازدیاد اسفند بوسیله کشت بذر در اواخر بهار یا تقسیم غیر جنسی در اواخر بهار می باشد .
خصوصیات بوتانیکی :
گیاهی است علفی ،پایا به ارتفاع 30تا40 سانتی متر و حتی بیشتر که به حالت خود رو در بسیاری از اراضی بایر شمال آفریقا ، منطقه مدیترانه ، ترکیه ،سوریه و ایران می روید . پراکندگی آن در آسیا تا تبت ادامه دارد . در بعضی نواحی بایر ایران ،تا جاییکه که شوره ی زمین زیاد نباشد دیده می شودبه طوری که تدریجاً که زمین
دارای شوری زیاد می گردد ،از وفور و پراکندگی آن کاسته می شود . از مشخصات این گیاه آن است که ظاهری بوته مانند،پر برگ به رنگ سبز است و برگهای با تقسمات باریک ،دراز و نامنظم دارد . گلهای درشت و زیبایی دارد که دارای 5 کاسبرگ باریک و 5 گلبرگ به رنگ سفید مایل به سبز است . میوه اش پوشینه ،کروی ،محتوی دانه های متعدد و سیاه رنگ می باشد . قسمت مورد استفاده آن دانه گیاه است
پراکنش جغرافیای :
این گیاه در بسیاری از نواحی بایر و حاشیه های کویر ایران ،راه تهران به قم ،اصفهان ،قزوین ،گیلان ، اطراف کرج ، نواحی بیابانی بین اردکان ویزد ،مهریز ،سیستان و بلوچستان ،خراسان می روید .
ترکیبات شیمیایی:
دانه اسفند دارای آلکالوئیدهایی نظیر هارمین Harmine ،هارمالین Harmaline و هارمالولHarmalol است.
-هارمالین Harmaline به فرمول 13H14N2O C وبه وزن مولکولی 26/214 است. هارمالین بصورت بلورهای منشوری دو هرمی ارتوروبیک ویا ذرات قرصی شکل در حلال متانول ویا بلورهای 8وجهی رومبیک در حلال متانول بدست
می آید . در گرمای 229 تا 331 در جه ذوب می شود به مقدار بسیار کم در آب ، الکل و اتر ولی بطور کامل در الکل خیلی گرم و اسیدهای رقیق حل می گردد.
هارمالین از نظر درمانی دارای اثر نیرودهنده سیستم مرکزی اعصاب و ماده ای سمی است ، مقدار کشنده ی آن در موش صحرایی 120 میلیگرم بر حسب هر کیلوگرم وزن جانورمی باشد.
-هارمالول Harmalol به فرمولC12H12N25O و به وزن مولکولی 24/200 است و از دانه اسفند توسطGobel بعداً توسط Fischerf استخراج گردید.تری هیدرات آن بصورت بلورهای سوزنی شکل قرمز رنگ با 3 مولکول آب متبلور می گردد و به سهولت در آب ، استن ، کلروفرم و هیدروکسید های قلیائی حل می شود ولی در کربنات ها غیر محلول است . محلولهای آن ، رنگ زرد با تلائو سبز دارند.
-هارمین آلکالوئیدی به فرمولC13H12N2O و به وزن مولکولی 25/212 است از دانه اسفند توسطGobel و محققین دیگر استخراج گردید . هارمین به صورت بلورهای منشوری باریک ارتورومبیک در متانول بدست می آید . نقطه ذوب آن گرمای 261 است که تجزیه می شود ودر آب ، الکل ، کلرو فرم و اتربه مقادیر جزئی حل می گردد.
مصارف دارویی :
دردفع ترشح شیر ، افزایش ترشح شیر ،درمان روماتیسم ، افزایش قدرت جنسی تاًثیر گذار است.
دانه این گیاه در طبابت های قدیم اعراب به عنوان خواب آور ،معرق ، ضد ورم ،قاعده آور مصرف می شده است. هنوز هم در طب عوام کم بیش مورد استفاده می گیرد.دانه اسپند اثر سمی دارد.تصفیه کنندۀ خون ، باد شکن ، ضد کرم ، شیر آور ،
ترک اعتیاد ، تسکین درد دهان می باشد. از عصاره اپند جهت ازبین بردن میکروب ها استفاده می کنند.
قسمت مورد استفادۀ آن بذور و ریشه می باشد.
تکثیر:
با کاشتن دانه یا قلمه زدن تکثیر می یابد.
هندوانه ابوجهل
نام علمی:Citrullus colocyntus
نام انگلیسی: Bitter cucumber
نام فارسی: هندوانه ابوجهل
نام محلی: گل گلا نجوک
مقدمه:
هندوانه ابوجهل بوته ای شبیه هندوانه معمولی از تیره کدوست . این گونه گیاه داروییی و تلخ مزه که نام فارسی آن هندوانه تلخ است . بوته ای گسترده یا خوابیده در روی سطح زمین است. و بوسیله ی بذر زیاد می شود . این گیاه همه جا دیده می شود اما در زمین های بیابانی بیشتر به چشم می خورد این گیاه در برابر دمای بیشتر از 40 درجه سانتیگراد و حتی دمای زیر صفر مقاوم است بوتۀ به هم پیچیده و هرز روئیده شدۀ هندوانۀ ابوجهل دارای برگهای تقریباٌ خاکستری است این برگها دارای حاشیه شکاف دار هستند و بخش ها یا لبه های شکاف خورده به گردی متمایل است گلهای کوچک زرد مایل به سبز این گیاه زنگوله ای شکل است میوۀ هنوانه ابوجهل شبیه هندوانه ، گرد و کوچک به قطر 3 تا 8 سانتیمتر به رنگ زرد مایل به سبز و صاف و سمی است . هندوانه ابوجهل در برابر خشکی مقاوم و به بارش اندکی نیاز دارد . این گونه می تواند درتثبیت ماسه های روان زمینهای بیابانی کشور مفید واقع شود گونۀ دیگر این جنس هندوانه معمولی است میوۀ هندوانه تلخ محتوی تعدادی دانه قهوه ای رنگ است که مسهل هستند و مصرف زیاد آن مسمومیت ایجاد می کند در بعضی نواحی کشور از میوۀ آن ترشی تهیه می شود .
خصوصیات بوتانیکی:
گیاهی علفی ، چند ساله دارای ساقه ای خوابیده یا بالا رونده و پوشیده از تاراست و در مناطق مختلف کویری و بایر پراکندگی دارد. برگهای آن متناوب منقسمبه لوله های دانه دار، پوشیده از تار و دارای ظاهری به رنگ مایل به سفید در سطح تحتانی پهنک است از کناره های برگهای آن پیچک هایی خارج می شود که موجب اتصال گیاه به تکیه گاه می شود .گلهای آن دارای وضع منفرد و بر دو نوع نر و ماده بر روی یک پایه است . گل نر دارای جامی به رنگ زرد نارنجی و متصل از راه قاعده به کاسه گل است . پنج پرچم دارد و آرایش آن بدین نحو است که میله 4 پرچم آن دو به دو به یکدیگر چسبیده اند و فقط یک میله پرچم آزاد دارد. گلهای ماده آن شباهت کامل به گلهای نر دارد و فقط به جای پرچم ، مادگی با تخمکهای متعدد در آن دیده می شود میوه اش کروی به رنگ زرد به بزرگی یک نانج کوچک ، پوشیده از یک پوست نسبتاً نازک ولی سخت و دارای میان بر سفید رنگ و اسفنجی است .
پراکنش جغرافیایی:
در لرستان ، خوزستان، فارس، کرمان، نصرت آباد ، لار، بندر عباس ، بلوچستان، چابهار، خراسان ، یزد، کویر لوت گسترش می یابد.
نیازهای اکولوژیکی:
در مناطق کویری ، خاکهای قلیایی وشور به خوبی رشد کرده و مقاومت زیادی به تنش آب و شوری دارد.زمین آفتابگیر و دارای کود زیاد نیاز دارد . آبیاری مرتب زمین زراعی الزامی است.
باریجه Ferula gumosa
نام علمی: Ferula gumosa
نام انگلیسی:Galbanum plant
نام فارسی : باریجه
نام محلی: باریجه
مقدمه:
مردم اغلب از باریجه به عنوان مقوی معده و نیز ترمیم کنندۀ زخمها استفاده می کنند . مصارف صنعتی باریجه در کشورهای غربی فراوان است ، ولی متاسفانه از چگونگی مصارف آن در این کشور ها اطلاع دقیقی در دست نیست. شیرابه ی باریجه را در تهیه ی چسبها ی نا مرئی برای چسباندن سنگهای قیمتی نظیر الماس ، به کار می برند . از مواد مؤثرۀ باریجه در صنایع بهداشتی و آرایشی نیز بعنوان تثبیت کنندۀ عطر و ادکلن استفاده می شود. شیرابۀ باریجه از ارقام مهم صادراتی ایران بشمار میرود.
خصوصیات بوتانیکی:
باریجه، گیاهی چند ساله و منوکارپیک است (در طول عمر خودتنها یک بار گل می دهد ). این گیاه در چند سال اول رویش ، برگهای طوقه ای تولید می کند ، در سال آخر رویش به ساقه می رود و گل ومیوه نیز روی آن تشکیل می شوند. سپس ریشۀ گیاه می پوسد و گیاه ازبین می رود.
ساقه:
ساقه این گیاه ضخیم به ارتفاع 1 تا 2 متر ، قطر ساقه 3 تا 6 سانتیمتر می باشد و ...
Eruca sativa
نام علمي: Eruca Sativa
نام انگليسي:Rocket Sativa
نام فارسي: منداب
نام محلي: منداب
مقدمه:
در گذشته از منداب بعنوان دارو استفاده مي شد امروزه بعنوان سبزي خوراكي يا سالاد مصرف مي شود . در ايران از منداب بعلت رشد سريع و نياز به آب كم و پاييزه بودن بعنوان علوفه استفاده مي شود منداب گياهي يكساله با ساقه هاي بلندي به ارتفاع بيش از يك تر است و خود گياه عقيم است و در نتيجه بايد گرده افشاني آن غير مستقيم صورت گيرد برگهاي منداب بصورت خام هم خورده مي شود و بذر هاي آن ادرا آور و هاضم و مناسب براي باد شكم است برگهاي منداب تلخ ، تند يا زننده و دارايي مقوي با مزه و طعم تند است . منداب در برابر يخبندان مقاوم است و در بيشتر خاكها در آفتاب عمل مي آيد برگهاي مندابي كه در نواحي سردسير ، مرطوب و در خاك غني بعمل مي آيد تردتر از مندابي است كه در نواحي گرم وخشك بعمل مي آيد وتندي آن نيز كم است. منداب بوسيله ي بذر هايي كه به تعداد زياد در نبام قرار گرفته اند تكثير مي يابند رنگ بذر منداب از قهوهاي تا خاكستري متغير است و پوسته آن در اثر تماس با آب لعابي و چسبناك مي شود.
خصوصيات بوتانيكي:
گياهي علفي يكساله و به ارتفاع 20 تا 60 سانتيمتر كه ظاهري شبيه بعضي و...
دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی سراوان
Cucurbita pepovar.sterica
نام انگليسي: naked seedpumpkin
نام فارسي: كدوي تخم كاغذي
نام محلي: کدو تخم کاغذی
مقدمه:
در گذشته عوام از دانه هاي كدوي تخم كاغذي براي دفع كرم
كدو استفاده مي كردند. بعدها تحقيقات نشان داد كه دانه هاي اين گياه و روغن حاصل از آن حاوي مؤثره ي ارزشمندي است كه نقش عمده اي در معالجه ي تورم پروستات و مداواي سوزش مجاري ادراري دارد.از اين روغن همچنين براي معالجه ي بيماري تصلب شرائين استفاده مي شود. مصرف دانه هاي اين گياه سبب تقويت بدن شده و مقاومت بدن را به عوامل بيماري زا افزايش مي دهد.
كدوي تخم كاغذي در صنايع داروسازي اهميت فراواني دارد . در حال حاضر از مواد مؤثره ي اين گياه داروهايي مانند بپونن ،پروستاكيلوييدو گز و تفنيگ تهيه مي شود. اين گياه در سطوح وسيعي در بعضي كشورها مانند آلمان ، اتريش ، مجارستان و روماني كشت مي شود.
خصوصيات بوتانيكي:
كدوي تخم كاغذي گياهي علفي يكساله و متعلق به تيره ي كدو و...
درخت گردو
مقدمه :
گردوی معمولی با نام علمی juglans regia گیاهی یک پایه وخزانه دار است گردو در گذشتهای بسیار دور از فلات ایران به یونان وروم واز انجا به سایر نقاط اروپا برده شده است .عمر درختان گردو طولانی است.ریشه ی گردو محوری و ژرف است.ازدیاد گردو از طریق کشت بذر و پیوند زدن انجام می شود ولی در ایران بیشتر درختان غیر پیوندی هستند .
مهمترین ارقام گردوی ایران عبارتند از:کاغذی،نوک کلاغی و ضیاء آبادی قزوین
|
| |
| آرتیشو ( کنگر فرنگی ) نام انگلیسی : Artichoke نام علمی : Cynara scolymus  كليات گياه شناسي آرتیشو گیاه بومی مناطق مرکزی مدیترانه است ولی در حال حاضر در بیشتر نقاط معتدل دنیا کشت یم شود . رومی ها در حدود 2000 سال پیش این گیاه را پرورش می دادند و بعنوان سبزی در سالاد استفاده می كردند . آرتیشو در قرن شانزدهم در انگلستان و فرانسه برده شد و سپس در قرن نوزدهم در آمریکا کشت شد . اکنون کالیفرنیا و سواحل اقیانوس آرام مرکز کشت آرتیشو می باشد . کلمه Artichoke از کلمه ایتالیایی Articicco مشتق شده که بمعنی میوه کاج می باشد و آرتیشو هم مانند میوه کاج است . آرتیشو برای رشد احتیاج به آب و باران فراوان درد . آرتیشو گیاهای است چند ساله درای ساقه ای راست که ارتفاع آن بحدود یک متر می رسد . برگهای آن پهن و دراز مانند برگهای کاهو است که برنگ سبز تیره است . در انتهای ساقه میوه آن که بشکل میوه کاج یا سیب فلس در است مشاهده می شود .گلبرگهای آن ضخیم و گوشتی بوده و انتهای گلبرگها ضخیم تراست که مصرف خوراکی درد . برای خرید آرتیشو دقت کنید که برگها با نشده و سفت و سبز باشد . هنگامیکه برگهای آرتیشو قهوه ای است نشان دهنده کهنه بودن آن می باشد . فصل آرتیشو معمولا ماههای فرودرين و دريبهشت ( آپریل و می )است . تركيبات شيميايي: برگهای خوردنی آرتیشو درای اینولین ، اینولاز و ماده ای تلخ بنام سینارین Cynarine می باشد . سینارین خاصی زیاد کننده ترشحات صفرارا درد و علت صفرا بری آرتیشو داشتن این ماده است . در صد گرم آرتیشو پخته مواد زیر موجود است : انرژی 14 کالری پروتئین 1/5 گرم آب 86 گرم مواد چرب 0/1 گرم مواد نشاسته ای 5 گرم کلسیم 22 میلی گرم فسفر 40 میلی گرم آهن 0/6 میلی گرم سدیم 30 میلی گرم پتاسیم 0 25 میلی گرم ویتامین آ 40 واحد بين المللي ویتامین ب 1 0/04 ميلي گرم ویتامین ب 2 0/02 میلی گرم ویتامین ب 3 0/6 میلی گرم ویتامین ث 5/2 میلی گرم خواص داروئي: آرتیشو از نظر طب قدیم ایران گرم و کمی خشک است . قسمت مورد استفاده آرتیشو برگها و قسمت سوط آن است که بنام قلب آرتیشو معروق می باشد . آرتیشو : 1) کبد را تمیز و اعمال کبد را تنظیم می کند . 2)ترشح صفرا را افزایش می دهد . 3) از جمع شده چربی در کبد جلوگیری می کند و آنهایی که کبد چرب دارند بهتر است از آرتیشو استفاده کنند 4) یرقان مزمن را درمان می کند . 5) تقویت کننده بدن است . 6) موجب دفع ادرار می شود . 7) تب بر است . 8) در درمان رماتیسم موثر است . 9) یبوست های ناشی از عدم صفرا را درمان می کند. 10) در درمان ورم روده موثر است . 11) باعث دفع سنگهای کیسه صفرا می شود . 12) نیروی جنسی را افزایش می دهد . 13) کلیه و مثانه را گرم می کند . 14) گاز و نفخ معده و روده را از بین می برد . 15) باعث هضم غذا می شود . 16) بیماریهای کبدی را درمان یم کند . 17) کلسترول خون را پائین می آورد . 18) داروی لاغری است و کسانیکه می خواهند وزن کم کنند و لاغر شوند می توانند هر روز آرتیشو بخورند . 19) سرگیجه را برطرف می کند . 20) آنهائیکه گوششان زنگ می زند اگر آرتیشو را بخورند آنرا برطرف می کند . 21) مبتلایان به بیماری قند می توانند با خوردن آرتیشو قند خود را تنظیم کنند . 22) در درمان میگرن موثر است . 23) در برطرف كردن بیماری آسم اثر مفید درد . 24) نقرس را برطرف می کند . 25) آرتیشو رگها را تمیز كرده و تصلب شرائین را درمان می کند . 26) در برطرف كردن اگزمت موثر است . 27) در درمان اکثر بیماریهای پوستی اثر مفید درد . 28) سموم بدن را دفع می کند . 29) زخم های ریه و روده را درمان می کند . 30) برای جلوگیری از ریزش مو ار برگهای آرتیشو ضماد تهیه كرده و به سر بمالید . 31) برای برطرف كردن بوی بد زیر بغل عصاره برگ آرتیشو را به زیر بغل بمالید . 32) عصاره آرتیشو را اگر به بدن بمالید خارش را برطرف می کند . 33) برای رفع آب آوردن بدن از جوشانده آرتیشو بمقدر سه فنجان در روز استفاده کنید . طرز استفاده: به مبحث نسخه پيچي گياهان دارويي براي بيماري مورد نظر مراجعه نماييد مضرات : آرتیشو چون گرم است ممکن است در بعضی از اشخاص تولید سودا کند لذا بهتر است با سرکه خورده شود ضمنا طعم آرتیشو را دوست ندارند . اینگونه اشخاص اگر بخواهند از مزایای آرتیشو استفاده کننده تنطور قرص یا کپسول آرتیشو مصرف نمایند |
|
گيلاس نام علمي درخت گيلاس Prunus Avium است . اين گياه به تيره گل سرخيان تعلق دارد. گيلاس بي نياز از توصيف است . همه مردم اين درخت را با گل هاي سفيد رنگ بهاري و ميوه مطبوعش مي شناسند . صرفنظر از رده بندي گياه شناسي كه گيلاس رادر تيره گل سرخيان قرار مي دهد ،از نظر غذايي ودرماني گيلاس ها به دو گروه تقسيم مي شوند ، اولي گيلاسي است كه بوسيله گل ها و ميوه هاي خوشه اي دراز خود مشخص ميشود انرا غار گيلاس مي نامند وديگري با گل ها وميوه هايش |
 |
|
كه بشكل بادزني مجتمع ميشوند مشخص مي گردد وگيلاس جنگلي والبالو جزو اين گروه هستند . گروه اول گرچه ارزش درماني دارد ،اما برخي از انها سمي است . گيلاس جنگلي والبالو بالعكس كاملا" بدون خطر مي باشند .گيلاس جنگلي همان گيلاس شيرين است كه در كشور ما با عنوان گيلاس اصفهان ،گيلاس مشهد ويا گيلاس هر شهر ديگر ي شناخته شده است . تمام انواع گيلاس ها براثر پرورش گيلاس جنگلي بوجود امده اند . منشا اين گياهان احتمالا"از اسياي صغير است. از نظر غذائي ،گيلاس داراي ماده قندي ساده "لوولز " است كه براي اشخاص داراي مرض قند بي خطر مي باشد. گيلاس سينه را نرم مي كند , معده را ضد عفوني نموده وتخمير معده را از بين مي برد با ان كه معالج يبوست است . اسهال وبخصوص اسهال خوني را شفا مي دهد . براي مبتلايان به رماتيسم – درد مفاصل وتصلب شرائين ميوه بسيار مفيدي است . ماسك زيبايي كه با گوشت گيلاس تهيه مي شود پوست را نرم ورنگ آن را باز مي كند . دم كرده گيلاس ادراررا زياد ميكند. از زمانهاي قديم مي گويند گيلاس درمان نخست رژيم غذائي براي نقرس است. گرچه هنوز آزمايش هاي علمي قابل قبولي در اين مورد انجام نگرفته است عملا مشاهده مي شود و نيز به طوري كه برخي از بيماران مي گويند گيلاس در نقرس سودمند است. صاحب نظران بر اين باورند كه گيلاس داراي آنزيمي است كه باعث شكسته شدن اسيد اوريك و در نتيجه دفع آن مي گردد . خوردن روزانه نصف فنجان گيلاس به مدت يك تا دو ماه سودمند است ولي نبايد از رژيم غذائي نيز غافل بود. | |
|
زردآلو در اين ميوه ويتامينA به حد وفور يافت مي شود كه به رشد اطفال كمك كرده و باعث تقويت قوه بينايي انها مي شود. زردآلو منبع بتا كاروتن |
 |
|
دربين سبزيجات، هويج بيشترين مقدار بتا كاروتن را دارد ودربين ميوه ها ، زردآلو اينگونه است. هيچ ميوه ديگري به اين اندازه داراي بتا كاروتن نيست. بتا كاروتن از دسته كاروتنوئيدها و پيش ساز ويتامين A دربدن است . همچنين به عنوان يك آنتي اكسيدان، بدن را از صدمات راديكال هاي آزاد حفظ مي كند. | |
گیاهشناسی :
نخل روغنی با نام علمی guineensis Elaeis متعلق به خانواده نخیلات Palmaceae بوده از سواحل غربی آفریقا و کشورهای آسیایی نظیر اندونزی و مالزی منشاء گرفته است. نخل روغنی گیاهی یک پایه بوده و برخلاف خرما تولید پاجوش نمی کند. ساقه گیاه واحد و رشد آن منحصر به وجود جوانه انتهایی می باشد.برگها به صورت مارپیچ و با میانگره های کوتاه روی تنه ظاهر می شوند. با اینکه نخل روغنی گلاذین خوشه ندارد ولی میوه ها به صورت Cluster (مجتمع) تشکیل می شود.
خصوصیات گیاهشناسی و ژنتیکی نخل روغنی :
باتوجه به اینکه این گیاه تولید پاجوش نمی کند، تنها از طریق بذر و یا کشت بافت قابل تکثیر می باشد.بذر گیاه در شرایط محیطی گرم و مرطوب بعد از طی 100 -90 روز جوانه می زند، با این وجود در شرایط نامساعد سالها جوانه نمی زند، از این رو اغلب باغداران تمایل به خرید و تهیه نهال هایی دارند که حاصل جوانه زنی و رشد بذور می باشد (در این حالت گیاه دارای 5 -4 برگ می باشد).
میوه های نخل روغنی به صورت متراکم در نزدیک یکدیگر به حالت Cluster رشد و نمو می کند و به لحاظ تقسیم بندی بوتانیکی سته می باشد (نظیر نخل خرما).
گیاه بالغ نخل روغنی، هرسال 25 -20 عدد برگ تولید می کند. باتوجه به نقش مستقیم برگها در میزان فتوسنتز، تعداد برگ، اندازه و وضعیت سلامت برگ بسیار مهم و قابل توجه می باشد. با این وصف باید اضافه نمود که چون گلها در قاعده برگ (Leat Base) تشکیل می شود، هرچه مقدار برگها بیشتر باشد، تعداد گلهای بیشتری تولید شده و در نتیجه به تعداد کلاسترهای میوه افزوده می شود.
از زمان کشت بذر و جوانه زنی آن، گیاهچه حاصل را به گلدان های پلاستیکی به مدت 5 -4 ماه منتقل می کنند. بعد از این مدت، گیاه رشد کرده را به خزانه منتقل کرده و به مدت یک سال در آنجا نگهداری می کنند.
در این مدت نگهداری، گیاه تولید حدود 15 برگ می کند که در این زمان به عنوان یک پایه بذری 18 -16 ماهه آماده انتقال و کشت به زمین اصلی می باشد. (بطور معمول هر ماه تولید یک برگ جدید می کند).
باردهی گیاه پس از گذشت 4 -3 سال از سن پایه بذری آغاز می گردد. در این سن گیاه ارتفاعی در حدود 2 متر دارد و بعد از آن بسته به رقم و شرایط اقلیمی منطقه کشت سالانه 70 - 35 سانتیمتر رشد طولی خواهد داشت. گیاه در سن 10 -6 سال بیشترین میزان عملکرد و تولید را دارد و این میزان تا سن حدود 30 سالگی به صورت اقتصادی خواهد بود، با این وجود بعد از این سن نیز گیاه باردهی خوبی دارد.
عملکرد متوسط نخل روغنی 4 -3 تن در هکتار می باشد.
گیاه کاشته شده در زمین اصلی ابتدا به مدت چند ماه تنها تولید گلهای نر می کند که این گلها در قسمت لیف (قاعده برگ) ظاهر می شود. بعد از این مدت، تولید گلهای ماده آغاز می شود و بعد از این مرحله تولید توام گلهای نر و ماده را خواهیم داشت.
کشمش يکي از فراورده هاي مهم انگور است که در سطح وسيعي از جهان داد و ستد مي شود. ميزان توليد سالانه کشمش دنيا به طور متوسط 1103000 تن براورد مي شودکه کشور آمريکا با 33 درصد توليد کننده عمده دنيا محسوب مي گردد. توليد انگور کشور در سال هاي 1360 تا 1381 افزايش چشمگيري داشته است و از 1372180 تن در سال 1360 به 2703792 تن در سال 1381 رسيده است . سطح زير کشت انگور کشور طي دهه گذشته با 31 درصد افزايش از 229920 هکتار از سال 1367 به 301992 هکتار در سال 1381 رسيده است.
کشمش مي تواند داراي آلودگي هايي مانند: ذرات شن ، خرده هاي دم کشمش ، چوب و محور خوشه ، آفات و امراض و بسياري از مواد آلوده کننده خارجي باشد ، که وجود هر کدام از آنها از ارزش محصول کاسته و صادرات آنها را با مشکلاتي رو به رو مي سازد. يکي از مشکلات مهم کشمش ، آلوده بودن آن به سم آکراتوکسين A مي باشد که خود از گروه مايکوتوکسين ها است. آکراتوکسين آ يکي از مايکوتوکسين هاي مهمي است که سبب مسموميت ، سرطان و ايجاد تومور هاي کليوي در انسان مي شود.
بنابراين براي کنترل عامل هاي موثر در توليد آن ، در مراحل مختلف فراوري و انبار داري با دقت لازم به عمل آيد.
ويژگي هاي کشمش مرغوب:
اندازه، رنگ ، مقدار مواد خارجي ، طعم و تميزي پوست ، لطافت و نرمي يا سفتي کشمش ، ميزان آلودگي به قارچ و آفت زدگي از جمله عامل هايي است که به آن توجه مي شود. کشمش هايي که مورد پذيرش استاندارد بوده و مشمول درجه بندي مي شوند بايد داراي ويژگي هاي زير باشد:
1-عاري از آفت زنده باشد.
2-تعداد شن و سنگريزه از يک عدد در يک جعبه مشمول استاندارد تجاوز نکند.
3-ميزان رطوبت نبايد از 16 درصد بيشتر باشد.
4-ميزان انيدريد سولفور در کشمش نبايد از 2 در 1000 تجاوز کند.
5-تعداد کشمش آلوده نبايد نبايد از 5 درصد بيشتر باشد.
6-تعداد کشمش آفت زده نبايد از 3 درصد بيشتر باشد.
7-تعداد کشمش دانه دار نبايد از 1 درصد بيشتر باشد.
8-تعداد کشمش دم دار نبايد لز 10 درصد بيشتر باشد.
9-ميزان کشمش نارس نبايد از 5/2 درصد بيشتر باشد.
10-ميزان کشمش لهيده نبايد از 5 درصد بيشتر باشد.
11-ميزان کشمش هاي شکرک زده نبايد از 15 درصد بيشتر باشد.
بر اساس درجه بندي استاندارد ملي ايران پس از مشخص شدن نتيجه آزمون در مورد ويژگي هاي موثر ، به هر يک از عوامل نمره هايي به شرح زير داده مي شود:
به ازاي هر 2 درصد رطوبت اضافه بر 12 درصد يک نمره منفي
به ازاي هر 5/2 درصد کشمش آلوده نيم نمره منفي
به ازاي هر 2 درصد کشمش آفت زده يک نمره منفي
به ازاي هر سانتي متر طول ساقه در کيلو گرم يک نمره منفي
به ازاي هر 5/2 درصد کشمش نارس يک نمره منفي
به ازاي هر 5/0 درصد کشمش لهيده يک نمره منفي
به ازاي هر 3 درصد کشمش شکرک زده يک نمره منفي
پس از تعيين نمره هاي منفي هر عامل ، تمام نمره هاي منفي را با هم جمع کرده و از 100 کم کرده تا نمره مثبت نمونه معلوم شود. کشمشي که جمع نمره مثبت آن بيش از 93 باشد به عنوان کشمش با درجه عالي ، بين 93-80 باشد به عنوان درجه يک ، بين 80-60 باشد درجه دو ، بين 60-33 باشد درجه سه و کمتر از 33 درجه چهار محسوب مي شود.
اندازه کشمش:
اندازه کشمش با شمارش تعداد آن در 100 گرم تعيين مي شود و به سه اندازه درشت ( تا 300 عدد) متوسط(360-301 ) و ريز(بالاتر از 360 عدد) تقسيم مي شود.
رنگ کشمش :
رنگ کشمش بايد يک دست و شفاف باشد . عدم يکنواختي و کدر بودن يا اختلاط رنگ کشمش در يک جعبه بسته بندي سبب نامرغوبي و کم ارزشي محصول خواهد شد.
توصيه هاي قابل اجرا براي بهبود کيفيت کشمش(بلند مدت، ميان مدت و کوتاه مدت):
1-با توجه به تاثير سيستم تاکداري بر کيفيت کشمش بايد براي تغيير سيستم از خوابيده به ايستاده اقدامات جدي به عمل آيد. در سيستم خوابيده با حداکثر سيستم نيروي کار ، حداقل بازده به دست مي آيد ، به دليل تماس انگور با خاک و همچنين شدت آلودگي به بيماري سفيدک در اين سيستم ( به دليل تجمع رطوبت و کاهش نور و جريان هوا به داخل تاج درخت) و عدم رنگ گيري ميوه ها در هنگام رسيدن کشمش توليدي از اين نوع باغات داراي ميفيت پاييني هستند. در روش ايستاده به لحاظ آسان شدن عمليات داشت و عدم تماس انگور با خاک و عدم صدمه ديدن انگور ها از باران هاي بي موقع و رنگ گيري بهتر انگور، کم بودن آلودگي به سفيدک ، انگور با کيفيتي توليد مي شود که مسلما ماده اوليه با کيفيت ( انگور) محصول با کيفيتي ( کشمش) را سبب مي شود.
2-با احداث باغات يکدست از يک نوع کلون مطلوب بسياري مشکلات صنعت کشمش حل خواهد شد زيرا اندازه، بافت، شکل، رنگ و زمان رسيدن انگور ها يکنواخت شده و در نهايت کشمش حاصل از چنين باغي نيز يکنواخت خواهد بود.
3-با تنک کردن خوشه ها در مراحل اوليه از بار دهي بيش از حد (موجب ريز شدن انگور ها و دير رسيدن محصول مي شود) جلوگيري کرده تا اندازه حبه ها مطلوب و مقدار قند آنها بيشتر شود.
4-حلقه برداري از تاک ها بعد از گل دهي و تشکيل ميوه سبب بزرگ شدن حبه ها، زود رسي ميوه ها، خوش رنگي و افزايش قند حبه ها و در نهايت باعث بهبود کيفيت کشمش حاصله خواهد شد.
5-انجاکم هرس سبز در طي فصل رشد موجب نفوذ بهتر نور و جريان هوا به داخل تاج درخت و نور گيري بهتر حبه ها شده و در نهايت ميوه و کشمش حاصله کيفيت بهتري خواهد داشت.
6-حذف برگ هاي پير اطراف خوشه ها در زمان نزديک به رسيدن يا هنگام شروع تغيير رنگ سبب تابش بهتر نور و رنگ گيري بهتر ميوه ها خواهد شد.
7-کشمش حاصل از انگورها ي با بريکس مناسب داراي رنگ، بافت و شکل بهتري بوده و از نظر کمي نيز داراي مواد جامد بيشتري بوده و در هنگام خشک شدن کمتر چروکيده مي شود. درصد قند مطلوب انگورهاي کشمشي 28-23 درجه بريکس است . به ازاي افزايش هر يک درصد قند حبه ها عملکرد کشمش در هر تن انگور تازه تا 10 کيلو گرم افزايش مي يابد.
8-در اواخر فصل از مصرف کودهاي ازته خودداري شود زيرا موجب تاخير در رسيدگي انگور مي شود.
9-انگور مورد استفاده براي توليد کشمش بايد به طور رسيده باشد زيرا انگور نارس هم دير تر خشک مي شود و هم ضريب تبديل را پايين مي آورد.
10-به علت حساسيت انگور به ضربه و فشار عمق جعبه ها بايد کم باشد. در غير اين صورت خوشه هاي زيرين صدمات مکانيکي وارد مي گردد. بهتر است از جعبه هاي پلاستيکي استفاده شود زيرا شستشو و ضد عفوني آن آسان تر بوده و به دليل عدم جذب رطوبت قارچ ها روي آن رشد نمي کنند.
11- از پرتاب خوشه هاي چيده شده به داخل جعبه ها يا ظروف برداشت خودداري گردد و همچنين از تعويض پي در پي ظروف برداشت جلوگيري گردد و سعي شود محصول چيده شده با يک ظرف از محل باغ به محل خشک منتقل گردد.
12-قبل از هرگونه عمليات لازم است انگور هاي نارس ، پوسيده، کپک زده، آلوده به بيماري سفيدک و حبه هاي ترکيده و آسيب ديده جدا شوند.
13-محل مورد نظر محل مورد نظر براي خشک کردن بايد به طور کامل بهداشتي و تميز و عاري از هر گونه آلودگي باشد.
14-محلول تيزابي بايد با فرمول صحيح و از مواد استاندارد تهيه شود( يک ليتر روغن استراليايي بعلاوه دو و نيم کيلو گرم پودر کربنات پتاسيم بعلاوه 50 ليتر آب سرد)
15-محلول تيزابي نبايد گل آلود شود و به همين منظور نبايد ظروف حاوي انگور را قبل از فرو بردن در محلول در حوضچه شستشو فرو ببريم.
16- بارگاه هاي احداثي نبايد کنار جاده و مسير هاي مالرو باشد. بارگاه مي تواند نيمه مکانيزه ويا بتني با شيب ملايم به سمت جنوب و يا حداقل داراي پوشش با گوني هاي چتايي و يا ورق کاغذ ضخيم باشد.
17-به منظور خشک شدن سريع و يکنواخت بايد انگورها يکنواخت و با تراکم مناسب کنار هم قرار گيرند.
18-رطوبت مناسب براي جمع آوري کشمش از محل بارگاه 15/10 درصد است اگر رطوبت کشمش از 18 درصد تجاوز کند طي نگهداري در انبار، فاسد مي شود. خشکانيدن بيش از حد کشمش نيز سبب کاهش کيفيت و کميت آن مي شود.
19-براي يکنواخت شدن رطوبت کشمش ، بعد از اينکه ميزان رطوبت کشمش به 18-12 درصد رسيد ، آنها را در داخل جعبه هاي چوبي بزرگ قرر مي دهند و به مدت 10 روز يا کمي بيشتر در دماي محيط نگهداري ميکنند تا به اين وسيلعه رطوبت محصول يکنواخت شود. به طور معمول ابعاد اين جعبه ها در حدود 20*64*94 سانتي متر است که 55 کيلو گرم ظرفيت دارند. در اين مدت لازم است محصول چندين بار به هم زده شود تا ضمن کنترل رطوبت از کپک زدن محصول جلوگيري شود.
براي نگهداري محصول در انبار هيچگاه نبايد از کيسه هاي پلاستيکي با کنفي استفاده شود و به مدت طولاني اين کيسه ها به روي هم چيده شوند زيرا اين عمل موجب کلوخه شدن، صدمه ديدن کشمش ( افزايش احتمال آلودگيبه قارچ هاي توليد کننده مايکوتوکسين) ، شيره دادن و شکرک زدن مي شود. يکي از مهمترين دلايل افزايش آلودگي کشمش به قارچ هاي توليد کننده مايکوتوکسين، انبار داري غلط است.
20- بهترين شرايط براي انبار کردن کشمش دماي کمتر از 8 درجه سانتي گراد و رطوبت نسبي 55-25 درصد است.
هيپرپارازيت زنگ Rust hyperparasite
Darluca filum يك پارازيت اجباري قارچهاي مولد زنگ است كه غالباً در آب و هواي گرم ديده ميشود. قارچ اندامهاي باردهي سياهرنگ خود ( پيكنيدها) را در داخل جوشهاي زنگ تشكيل ميدهد.
اندامهاي باردهي قارچ به صورت گروههاي متعدد، شامل پيكنيد كروي سياه در داخل جوشهاي زنگ ظاهر ميشود. كنيديها به صورت توده ژلهاي به رنگ سفيد تا خاكستري روشن، از طريق منفذ پيكنيدم آزاد ميشوند. كنيديها، بي رنگ ، دو سلولي ، بيضي شكل وكشيده هستند. اندازهكنيديها3-4*14-16 ميكرون است. در دو انتهاي اسپور چند سيخك كوتاه ديده ميشود. رشد آهسته قارچ D.filum مانع از آن شده است كه اين قارچ به عنوان يك عامل مؤثر در كنترل بيولوژيكي زنگها مطرح شود.
زنگ تاجي يولاف Crown rust
زنگ تاجي يك بيماري يولاف است كه توسط قارچي موسوم به Puccinia coronata ايجاد ميشود. صرف نظر از تعداد بسيار معدودي از گرامينهها، ساير غلات زراعي را مورد حمله قرار نميدهد. اين بيماري در هر جا كه يولاف كشت ميشود، شايع است. تنوع در نژادهاي فيزيولوژيك قارچ؛ بويژه مناطقي كه ميزبان واسط يعني سنجد تلخ Rhamnus cathartica و گونههاي مشابه آن وجود دارد، خيلي زياد است.
جوشهاي يوريديها غالباً در سطوح برگ توسعه مييابند؛ اما ممكن است در غلافهاي برگ وسنبلهها نيز ديده شوند. يوريديها به صورت تاولهاي كوچك و پراكنده و تخم مرغي شكل با يوريديوسپورهاي نارنجي رنگ ظاهر ميشوند. اپيدرم در نواحي اطراف تاولها مختصراً برآورده ميشود. يوريديوسپور كروي يا تخم مرغي، خاردار، به رنگ زرد نارنجي است. زماني كه رسيدن گياهان نزديك ميشوند، تلياها در برگها آلوده توسعه مييابند. جوشهاي تليا ممكن است به صورت خطوط سياه روشن در اطراف يوريديها رشد كنند، اما به وسيله اپيدرم پوشيده شوند. تليوسپورها از نظر شكل، از تليوسپورهاي گونههاي ديگر كاملاً مشخص هستند. نوك سلولهاي انتهايي تليوسپورها پهن و چندين برآمدگي روي آن وجود دارد كه به اسپور شكل تاج ميدهد. وجه تسميه قارچ نيز اسپورآن است.
قارچ در آب وهواي گرم با توليد مداوم يوريدسپور از فصلي به فصل ديگر منتقل ميشود. در مناطق خنكتر، بيماري به وسيله اسپورهايي كه توسط اسپورهايي كه توسط جريان باد از مناطق گرم حمل ميشوند. يا ايسيوسپورهايي كه روي سنجد تلخ تشكيل ميشوند، آغاز ميشود.
در بسياري از مناطق توليد يولاف مثل آفريقا، آمريكاي جنوبي و مكزيك، به تناسب پيدايش نژادهاي فيزيولوژيك جديد پاتوژن، اقدامات لازم جهت اصلاح ارقام مقالوم صورت نگرفته است؛ بنابراين توليد يولاف در اين مناطق به دليل خسارت زنگ تاجي، زنگ ساقه و ويروس كوتولگي زرد جو كاهش يافته است.
ویروس پژمردگی باقلا Broadbean wilt virus
این ویروس اولین بار در استرالیا توصیف شده و بعد از بعضی نقاط دیگر جهان نیز گزارش شد ولی تاکنون از ایران در روی باقلا گزارش نشده است ولی روی اطلسی وجود دارد.
علائم در باقلا بصورت نکروز قسمتهای انتهایی بوته وجوانه انتهایی دیده میشود که ممکن است به ساقه نیز توسعه پیدا کند. بعضی اوقات ممکن است که ساقه از طریق دمبرگ هم نکروزه شود بنابراین مقداری پژمردگی در بوته ها به وجود می آید که در نهایت سبب از بین رفتن بوته ها میشود. منتهی ممکن است از روی ریشه، شاخه های جدید ضعیفی بالا آید که علائم موزائیکی از خود نشان می دهند.
ویروس عامل بیماری ایزومتریک با حدود 30nm قطر می باشد که در طبیعت بوسیله شته و با رابطه ناپایا منتقل میشود. همچنین انتقال مکانیکی همراه با دامنه میزبانی وسیع دارد. این ویروس از گروه Faba virus است.
زنگ سياه ساقه يكي از بيماريهاي شناخته شده غلات است. تقريباً در تمامي مناطقي كه اين محصول كشت
يوريديا بيضي شكل يا كشيده وبافت اپيدرم در اطراف آنها پاره شده است. تاولها ممكن است در هر دو سطح زيرين و رويي برگ ظاهر شوند. يوريديوسپورهاي P.graminis قهوهاي مايل به قرمز، تخم مرغي شكل، با زوايد خار مانند هستند. توليد اسپور تا زماني كه گياه به مرحله رسيدن نزديك ميشوند ادامه مييابد. با شروع مرحله رسيدن گياه توليد يوريديوسپور كاهش مييابد. در اين زمان تليوسپورها درون تليا كه در محل يوريديها در ساير قسمتها تشكيل ميشود، به وجود ميآيند. تليوسپورها دو سلولي، تقريباً سه گوش وبه رنگ قهوهاي تيره هستند. تليوسپور قسمتي از پايه خود را همراه داشته، داراي ديواره ضخيم است. سلول انتهايي گرد يا نسبتاً نوك دار است. تليوسپورها اغلب اپيدرم را پاره كرده از آن خارج ميشوند. در طول زمستان تليوسپورها در بافت گياهي باقي مانده يا ممكن است با توليد بازيديوسپور، به صورت اولين مرحله توليد مثل جنسي به سربرند. زرشك معمولي Berberis vulgaris گونههاي جنس ماهونيا Mahonia ميزبانهاي واسط براي Puccinia graminis هستند.
باد يوريديوسپورهاي زنگ سياه غلات را به مناطق دور دست منتقل ميكند. در طي دوره رشد گياهان ميزبان ، چرخههاي توليد يوريديا هر 14-21 روز تكرار شده، موجب پخش سريع بيماري در مناطق وسيع ميگردد. اين بيماري به همراه زنگ قهوهاي شديداً مورد توجه متخصصان بيماري شناسي گياهي، اصلاح نباتات وساير دانشمندان است. در گذشته پيدايش نژادهاي فيزيولوژيك جديد از طريق توليد مثل جنسي، روي ميزبان واسط، زرشك، باعث كاهش شديد محصول ميشد و كارايي ارقام مقاوم را كاهش ميداد . جود اپیدمی در مرحله سنبله مبارزه انجام شود.
کنترل زنگ سیاه ساقه:
ريشه كني زرشك و كار حساب شده روي ارقام مقاوم ، از جمله عوامل مهم در افزايش پايداري مقاومت به زنگ ساقه و كاهش اپيدمي زنگهاست.
1. سایپروکونازول(آلتو) SL 10% نیم لیتر در هکتار
2. تبوکونازول(فولیکور) EW 25% یک لیتر درهکتار
3. فلوتریافول(ایمپکت) SC 12.5% یک لیتر در هکتار
4. پروپیکونازول(تیلت) EC 25% نیم لیتر درهکتار.
کنترل شیمیایی به محض مشاهده اولین علائم کانون کوبی شود. درصورت وجود اپیدمی در مرحله سنبله مبارزه انجام شود.
نام علمی : Ficus carica
نام انگلیسی : Common fig tree
نام تیره : Moraceae
نام محلی : انجیر ، انجیر کوهی ، انجیل ، تین ، کشکل ، انجیر خوراکی ، شال انجیر ، کتک ، گمشو ، کرنجیل کرام ، بلبس، انجیر معمولی ، ویوانجیر ، هنجیر ، کشگل ، باس ، شاهنجیر ، کرموس ، طبار ، بلس ، کرتل ، انجیربن ، شاه انجیر ، کاچی ، قره هژید و انجیر یش .
خصوصیات بوتانیکی :
دارای 600 گونه میباشد که اغلب انواع آن وحشی یا زینتی هستند مانند درخت معروف به درخت کاتوچو(فیکوس الاستیکا) که هم زینتی است و هم صنعتی. فیکوس بنگالنسیس و فیکوس رلیگیوزا انواع زینتی این گیاه می باشند که در تزئینات و به عنوان گیاه آپارتمانی مصرف زیاد دارند . برگ درخت انجیر پنجهای و دارای 3 تا 5 لوب میباشد. قسمتی که به اسم میوه انجیر معروف است و مورد تغذیه انسان قرار میگیرد در حقیقت میوه نیست بلکه زائده مجوفی است که گلهای انجیر به تعدادی زیاد در داخل آن قرار گرفتهاند و مواد قندی در این زایده یا رسپتاکل جمع میشود. گلهای نر و گلهای ماده درخت انجیر از یکدیگر جدا ولی روی یک پایه یعنی در داخل رسپتاکل واقع شدهاند و به عبارت دیگر درخت انجیر گیاهی است یک پایه.
اگر میوه انجیر را باز کنیم و به شکل یک سطح درآوریم گلهای نر که حامل دانه گرده هستند و در کنار و به طرف خارج صفحه واقع شده و گلهای ماده که حامل تخمدان و در صورت تلقیح شدن حامل بذر خواهند بود در وسط صفحه قرار دارند. تلقیح گلهای ماده انجیر بوسیله حشرات مختلف که مهمترین آنها حشرهای بسیار کوچک از خانواده کالسیدیده میباشد انجام میگیرد.
a
عنوان :
گياه شناسي گواوا
گواوا
نام علمي : Psidium guajava
نام انگليسي: guava tree & common guava
نام تيره: Myrtaceae
نام محلي: زيتون ، جام
مقدمه:
اين ميوه سرشار از ويتامين آ، بي و سي است. ويتامين سي يک عدد ميوه گواوا بسيار بيشتر از ميوه مرکباتي است. براي مثال پوست گواوا پنج برابر يک پرتقال داراي ويتامين سي است. همچنين اين ميوه داراي مقدار زيادي کلسيم است چيزي که براي يک ميوه معمول نيست! گواوا در بسياري از کشورهاي استوايي کشت مي شود. بسيار از انواع آن در سالهاي اخير توليد تجاري پيدا کرده اند. در آسيا آنرا را بانمک ترش نيز سرو مي کنند. همچنين از ميوه و برگ آن نوعي چايي در آسيا تهيه مي شود.
خصوصيات بوتانيکي:
مشخصات گواوا درختچه اي است هميشه سبز ، که در شرايط رطوبتي بالا ، تا ارتفاع 9 تا 6 متر با تنه اي به قطر 30 سانتي متر يا بيشتر نيز رشد کرده و گسترش مي يابد . برگهاي آن بدون کرک يا پوشيده از کرک و ساده ، متقابل ، کشيده و يا تخم مرغي شکل مي باشد . گلهاي آن کامل ، دو جنسي ، سفيد رنگ و خيلي معطر است. ميوه آنBAIE (گوشتدار که دانه هاي آن درگوشت قراردارند مانند حبه انگور). رنگ ميوه قرمز يا زرد مي باشد.شيرين و خوردني است و آن را به طور خام يا پخته به شکل مربا و ژله مي خورند.
گل کاغذی
Bougainvillea.spectabilis.willd
نام علمی: Bougainvillea.spectabilis.willd
نام فارسی:گل کاغذی
نام تیره: Nyctaginaceae
نام انگلیسی: paper flower
نام های محلی:گل کاغذی معمولی و سوازی
*ویژگی های بوتانیکی:
گل كاغذي (Paper Flower) با نام علمي Bougainvillea spectabilis Willd., گياهي است ازخانواده Nyctaginaceae هميشه سبز،چوبي رونده ،گرمسيري ونيمه گرمسيري مي باشنندوازمحبوبيت زيادي دربين مردم برخوردارند.بعضي از آنهاداراي شكوفه هاي رنگارنگ وبعضي نيز معطر مي باشندكه گلهاي آنها به مقدار زياد درتابستان ظاهر مي شوندمشابه ذغال اخته وبنت قنسول كه گلبرگهايا گلهاي رنگارنگي بنام براكته دارند.براكته ها زير گلهاي حقيقي نامرئي قراردارند.رنگ براكته ها ازسفيد ،سفيد شيري ،زرد ،صورتي ،ا بنفش،ا قرمز سيرتا نارنجي مي باشد.اين گياه واكنش بسيارخوبي درمقابل هرس دارد ودرنتيجه درغالب اوقات به عنوان پرچين دربيشتر مناطق گرمسيرمورد استفاده قرار مي گيرند.اسم جنس اين گياه به افتخار Luis A.de Bougainvillea كه يك دريانورد فرانسوي بود نامگذاري شده است.
*مبدا پيدايش:
اين گياه بومي مناطق گرمسيري ونيمه گرمسيري آمريكاي جنوبي شامل كشورهاي برزيل،كلمبيا وپرو مي باشد.
*وضعيت متداول ومورداستفاده :
گل كاغذي درجايي كه فاقديخبندان وسرماي سنگين باشد به عنوان يكي از بوته هاي رونده زينتي مشهور است درفضاي سبز استفاده مي شود كه در سرتاسر دنيا ازمناطق آفتابي گرم تامناطق ساحلي خنك ومرطوب يافت مي شود. اين گياه به عنوان يك گياه مهم گلداني وسبدهاي آويزان در اروپا وشمال آمريكا نيز مي باشد.
اين گياه به خاطر داشتن براكته هاي رنگي روشن وواضح كه گلهاي لوله اي نامشخص داخل اين براكته ها هستند مورد توجه مي باشد. برگها متناوب، قلبي شكل، ساقه ها چوبي،رونده،قوي وداراي خارهستند.
*ارقام:
اين گياه شامل گونه هاي زيادي مي باشد تنها 3 گونه (B.spectabilis,B.glabra,B.peruviana) درباغباني مهم هستند. بيشتر هيبريدها ويا ارقام مشهور از گونه هاي B.spectabilis × B.glabra يا B.xbuttiana مشتق شده اند كه گونه B.spectabilis بيشتر گرمسيري بوده وگلها عمدتا روي قسمتهاي مسن تر ظاهر مي شوند درحاليكه گلهاي گونه B.glabra به آساني برروي شاخه هاي جديدتر ظاهر مي شوند كه درگلخانه هاي خنك زنده مي مانند،همچنين ارقام باشاخ وبرگهاي گوناگون وجود دارند.
*تكثير :
قلمه هاي بلند انتهايي گوشتي ساقه (8تا9 سانتي متر طول) موثرترين روش ازدياد مي باشدبهترين فصل قلمه گيري پاييز يا تابستان است. حذف برگهاي پاييني واستفاده از هورمون جهت ريشه زايي وهمچنين استفاده ازدماي بستر 22 درجه سانتی گراد جهت ريشه زايي توصيه شده است. قسمتهاي سبز ساقه رسيده با 3تا5 گره براي ازدياد بكار گرفته مي شوند. محيط هاي كشت خوب زهكشي شده ياريشه زايي را مي توان براي ريشه دار كردن قلمه ها بكار گرفت .دربعضي ازمنابع از خوابانيدن هوايي وكشت بذر نيزبه عنوان روشهاي تكثير نام برده شده است.
دماي محيط كشت براي ريشه زايي قلمه ها بايد 24 درجه سانتيگراد باشد .از سيستم مه پاشي يا ميست براي نگهداري وشادابي برگهادرمدت ريشه زايي قلمه ها مي توان استفاده كرد.
*كنترل گلدهي وخواب گياه :
گل كاغذي گياهي روز كوتاه اختياري مي باشد، تحت شرايط طول روز 12ساعت به 80 روز ودرشرايط طول روز 10 ساعت فقط به 54 روز زمان براي گلدهي نياز دارد.
گياهان درنهايت تحت شرايط روزبلند گل مي دهند اما تعداد جوانه هاي كمي تشكيل مي گردد. عوامل ديگري بغير از طول روز ممكن است گلدهي راتحريك نمايند.شدت تابش بالا منتج به گلدهي سريعتر گياه مي شود.
سرماي شبانه ممكن است يكي ديگر از اين عوامل باشد. گياهان مسن تر كه داراي ساقه با قطر 25/1 سانتي متر هستند زودتراز گياهاني كه به تازگي ريشه دار شده و5/0 سانتي متر قطردارند به گل مي روند.
مواد شيميايي dominazide,chlormequat,ancymidol باعث تسريع در گلدهي گياهاني مي شود كه تحت شرايط روزكوتاه پرورش يافته اند امابراي گياهاني كه تحت شرايط روزبلند بوده اند كمتر تاثير داشته اند. محلول پاشي با جيبرالين اسيد باعث جلو گيري از گل انگيزي درگياه مي شود وهمچنين باعث تاخير ويامانع تشكيل براكته ها مي گردد. اين عكس العمل ها باتوجه به رقم واحتمالا محل ممكن است متفاوت باشند. محلول پاشي باAtrimmec گلدهي درگياه Rainbow Gold رابه جلو مي اندازد اماروي گياهان Raspberry Ice يا San Diego Red موثر نبوده است.
*دما :
دماي سرد شبانه باعث تحريك گلدهي مي شود . دماهاي شبانه 15درجه سانتيگراد گلدهي تحت شرايط روزبلند راافزايش ودماي شبانه 26 درجه سانتيگراد مانع گلدهي گياهان پرورش يافته درتحت شرايط روزكوتاه مي شود . دماي شبانه / روزانه (21/24) درجه سانتي گراد تحت شرايط روز كوتاه دمايي بهينه بوده است.
*نور :
تابش باشدت زياد وپرورش گياه تحت شرايط روزكوتاه (8 ساعت روشنايي )گلدهي را تحريك مي نمايد.تابش باشدت كم گلدهي را حتي در گياهاني كه درشرايط روزكوتاه ودماي بهينه پرورش يافته اند به تاخير مي اندازد. نور4تا5 هزارفوت كندل رشدمتراكم ،سريع و تشكيل گلهاي رنگي خوب راتحريك مي نمايند.
نور قرمز دور(Far-Red گلدهي را تسريع مي كند. وقتي گياهان تحت شرايط نوربانسبت بالاي قرمز به قرمز دور رويش يافته بودند برگهاي انتهايي بازنشده ويا درمقايسه باگياهاني كه برگي (برگدار ) برداشته شده بودند گلدهي در آنها تسريع شدكه اين حقيقت راپيشنهاد مي نمايدنورقرمز باتوسعه وجابجايي مواد مانع گلدهي دربرگهاي جوان همراه مي باشد. اسيد جيبرالیک ممكن است سبب تاخیر گلدهی شودوهمچنین حذف برگها باعث کاهش میان گره ها می شود.
*آب :
درفضاي سبز وقتي گياهان سازگاري پيداكنند مقاوم به خشكي مي باشند درحالي كه تنش هاي آبي ممكن است منتج به ريزش براكته ها درگياهان توليد شده در شرايط خشكي درگلخانه مي شود.
*تغذيه :
گل كاغذي به كوددهي ثابت 150 تا 200 پي پي ام نيتروژن عكس العمل مثبت نشان مي دهد. گزارش شده است كه اين گياه نيازبالايي به منيزيم ، آهن ، منگنز دارد.زيادي نمكها سبب خسارت به ريشه مي شود. اگرگياهان درشرايط خنك پرورش مي يابند بايد از كاربرد نيتروژن به فرم آمونيوم پرهيز نمود.
*محيط كشت :
درتوليد تجارتي گياهان گلدار گلداني،عمدتا ازمحيط كشت با پايه پيت استفاده مي شود .امامحيط كشت خوب وزهكشي شده با PH 5/5 تا 6 قابل قبول مي باشد. PH بالاي 5/6 ممكن است باعث كمبود آهن درگياه شود.
*كنترل ارتفاع :
برخي از موادشيميايي روي گل كاغذي موثر بوده اما همه اين مواد بايد بطوردقيق روي تعداد كمي گياه ازهررقم آزمايش شدند زيرا تغييرات زيادي بسته به رقم ازخود نشان مي دهند. سايكوسل يا A-rest هيچكدام سبب كاهش ارتفاع درارقام Respberry Ice يا San diego Red دركاروليناي جنوبي نشده انداما هردو اين كند كننده هاي رشد باعث كاهش رشد رويشي رقم San Diego Red دركاليفرنيا شده اند. A-Rest را مي توان به غلظت 50 پي پي ام وBonzi را به غلظت 25 تا 100 پي پي ام بكاربرد. محلول پاشي با Dikeyulac باعث افزايش شاخه هاي جانبي در Respberry Ice ،
Diego Red San، Raibbow Gold شـده وكـاهش طويل شـدن ساقه را در Respberry Iceو
San Diego Red باعث گرديده است اما تاثيري روي Raibbow Gold نداشته است.
مع الوصف كاربرد Atrimmec به غلظت 1600 پي پي ام بطور كلي به عنوان موثرترين راه براي كاهش طويل شدن شاخه ها بوده است.بايد توجه داشت كهAtrimmec درغلظت 400تا 1600 پي پي ام ممكن است باعث كاهش اندازه براكته ها دراواخر بهار واوائل تابستان (افزايش دما ) شود اما دراواخرتابستان واواسط زمستان (دماي خنك تر) زمانيكه براكته ها كوتاهتر ازمدت اواخر بهار واوائل تابستان هستند موثرنبوده است.
* جوانه گيري (حذف جوانه ها) :
تقريبا 10 روز بعد ازاين كه رشدرويشي جديد به 5/7 سانتيمتررسيده باشد ممكن است عمل جوانه گيري گياهان انجام مي شود.اين عمل را مي توان درصورت نياز هر4هفته يك بار انجام داد .(براي رشدشاخه هاي فرعي بيشتر ومتراكم شدن بوته ها ) براي افزايش شاخه ها ي فرعي محلول پاشي بنزيل آدنين (BA) به مقدار 50 تا 100 پي پي ام دردومرحله توصيه شده است که اين عمل را پس از 24 سـاعت بعد ازاولـين ودومين مرحله عمل جوانـه گيري انجام مي دهند مصـرف كننده هـا مي خواهند بطور منظم عمل جوانه گيري وهرس انجام شود تا گياه متراكم نگه داشته شود.
*قيم :
اگر گياهان درسبدهاي آويزان يا بصورت كنترل شده با بازدارنده هاي رشد پرورش يافته باشند نياز به قيم ندارند اما دربعضي ازگياهان مي توان ازسيم براي قيم استفاده نمود.
*فيزيولوژي پس ازبرداشت :
گياهان را مي توان به مدت 6 روز دردماي 3 درجه سانتي گرادحمل ونقل نمود. دماهاي بالاتر توصيه نشده است . گل كاغذي كاملاحساس به اتيلن است وسبب ريزش برگها مي شود. محلول پاشي با محلول Argyline(تركيب حاوي نقره ) به ميزان 5/2 تا3 گرم درليتر يك هفته قبل از جابجايي (حمل ونقل ) توصيه شده است. بسياري ازپرورش دهندگان دانماركي اين محلول را هر2تا3 هفته يكباراستفاده مي نمايند. محلولپاشي با تيوسولفات نقره STS) (به ميزان mM 5/0 همچنين به منظور افزايش كيفيت وجلوگيري ازريزش براكته ها استفاده مي شود. بطور تجربي 500 پي پي ام نفتالين استيك اسيد(NAA) درزمان تشكيل كامل براكته ها باعث افزايش عمر پس ازبرداشت براكته ها مي شود.
*مهمترين آفات وبيماريها:
شته،تريپس، شپشك هاي آردآلود وسپردارها جزوآفات مهم ولكه برگي bougainvillea) (Cerospora ، بوته ميري (Phytophtora parasitica) جزو بيماريهاي مهم اين گياه زينتي مي باشند.
