بزرگترین وبلاگ مقاله کشاورزی ایران
 
وبلاگ دانشجویان دانشکده کشاورزی سراوان با بیش از 10000مقاله کشاورزی رایگان

كشت هيدروپونيك

در کشت هيدروپونيک از خاک اثری نيست و گياه تمام نيازهای خود را مستقيما از آب دريافت می کند . از مزايای اين نوع کشت می توان به تغذيه کياه ، کنترل علفهای هرز و بيماريها ، رعايت بهداشت ، بلوغ گياه ، کيفيت محصول و عملکرد نام برد .در بحث تغذيه گياه در کشت خاکی مشکلاتی از قبيل تغيير پذيزی زياد خاک ،کمبودهای متمرکز زياد ، غير قابل دسترس بودن عناصر برای گياه به علت پی اچ بالا ، مشکل نمونه برداری و آزمايش و تعديل خاک وجود دارد .

در حالی که در کشت هيدروپونيک تمام عوامل قابل کنترل است ، محيط دارای پايداری نسبی است ، برای همه گياهان همجنس است ، به مقادير کافی قابل دسترس است ، پی اچ آن قابل کنترل است و سادگی آزمايش و نمونه گيری و تعديل آن .

در کشت هيدروپونيک نسبت به کشت خاکی تعداد بوته بيشتری در واحد سطح به علت استفاده بهتر از فظا می توان کشت کرد . همچنين در کشت خاکی تياز به آماده سازی زمين وجود دارد و علفهای هرز نيز مشکل ديگر ان می باشد که در هيدروپونيک وجود ندارد . همچنين خاک منيع اصلی بيماريها ، قارچها و حشرات مضر می باشد و بايد تناوب زراعی را در يک مزرعه

برای جلوگيری از رشد اين عوامل محدود کننده اجرا کنيم که در کشت هيدروپونيک اين مشکلات وجود ندارد .

در کشت خاکی مشکل تبخير آب ابياری و نفوذ آب از منطقه ريشه و کلا راندمان پايين آبياری وجود دارد در صورتيکه در کشت هيدروپونيک از آب استفاده بهتری می شود و مشکل نفوذ عمقی آب نيز وجود ندارد .

کود دهی در کشت خاکی با مشکلات نياز به پخش کود در سطح خاک ، توزيع غير مرتب کود و تثبيت کود در خاک وجود دارد . در کشت هيدروپونيک از کودها به مقدار کم و بطور يکنواخت استفاده می شو د .

از مهمترين مسائل در گلخانه ها رعايت بهداشت می باشد که در کشت خاکی به علت وجود پسمانده های مواد آلی ناشی از کودها و همانطور که قبلا گفته شد خاک محل زندگی انو.اع بيماريهای قارچی ، ميکروبی و حشرات میباشد .

و در نهايت به علت وجود تمام اين شرايط کيفيت و عملکرد محصول بيشتر از کشت درون خاک ميباشد . بطور مثال عملکرد ساليانه گوجه فرنگی در يک هکتارخاک ۱۵۰ - ۷۵ تن می باشد در حالی که در کشت هيدروپونيک ۶۰۰ -۳۰۰ تن ميباشد و هزينه توليد کمتری نيز خواهد داشت . البته مهمترين عاملی که باعث ميشود از اين نوع کشت استقبال کمی شود هزينه بالای اجرای طرحهای هيدروپونيک ميباشد

 

 

 

 

 

منبع: مرکز مقالات کشاورزی AKE( بزرگترین وبلاگ کشاورزی ایران )


نوشته شده در تاريخ 89/06/14 توسط محمد

ریخت شناسی

یونجه گیاهی است علفی و چند ساله که ارتفاع آن تا یک متر میرسد برگهای آن دارای سه برگچه می‌باشد برگچه‌های نوک تیز، سبز رنگ و بیضی شکل است. گلهای یونجه بشکل سبز و برنگ بنفش تیره یا آبی روشن است میوه یونجه مانند صدف بوده و دانه داخل میوه مانند لوبیا ولی کوچکتر از آنزمی باشد. ارقام یونجهارقام مختلف یونجه •*ارقام یونجه‌های ایرانی عبارت‌اند از: همدانی، بمی، یزدی، قره یونجه، بغدادی، ‏مهاجرانی، قره یونجه خورونده، هراتی، افغانی، فامنین و ‏……ارقام یونجه خارجی موآپا ‏‏ سونورا ‏‏ سی ریور ‏سکوئل ‏‏ ماسیرسا- رنجر- کانادایی- ‏هاردیگان- ترکستانی و‏……… کشاورزی یونجهدر مناطقی که دارای زمستان‌ها معتدل هستند بهتر است بونجه را بهتر است در پاییز به اندلزه کافی زود کاشت.تا قبل از اینکه سرما رشد آن را متوقف کندگیاه بتواند مستقر شود. و در مناطقی که دارای زمستان‌ها سرد هستندگیاه باید در بهار کشت شود وکشت آن باید زود انجام شود تا قبل از شروع گرما تابستانه گیاه مستقر شود.کاشت یونجه با بذر کار بر کاشت با دست ترجیح دارد. و فاصله بین ردیف‌ها ۱۴۰-۱۵۰سانتی متر و عمق کاشت ۱-۳ سانتی متر در نظر گرفته شده. از علف‌ها هرز برای این گیاه سس است که بسیار خطر ناک است و می‌تواند کل منطقه را آلوده کند و می‌توان با نفت یا علف کش‌ها تماسی یا سوزاندن آن را کنترل نمود. مقدار آب مورد نیاز یونجه در سال تقریباً ۱۰۰۰ تا ۲۰۰۰ میلی متر است تناوب یونجه با گیاهان دیگردر تناوب یونجه برای گیاهی که بعد از خودش کاشته می‌شود بسیار سودمند است.(به علت داشتن ریزوم وفعالیت ریبزوبیوم کننده نیتروژن)البته برای اینکه چنین اتفاقی بیقتد باید زمانی که هنوز عملکرد خوبی دارد باید آن را زیر خاک نمود.اگر در زیر رو نمودن آن تاخیر کنیم یا مورد حمله علف‌ها هرز قرار گیرد دیگر برای گیاه بعدی سودمند نخواهد بود. علف هرز سس یونجهرنگ رشته‌های این گیاه سس نارنجی مایل به زرد است.مهم ترین میزبان آن یونجه‌است. سس نه تنها طعم یونجه را به عنوان علوفه نامطلوب می‌سازد بلکه آن را تا حدی نیز سمی می‌نماید. در صورت کنترل ننمودن آن محصولاز نظر کمی و کیفی کاهش یافته و عمر مزرعه کوتاه می‌شود. میزبان‌های دیگر این سس عبارت‌اند از : چغندرقند. بعضی از سبزی‌های جالیز. شبدر قرمز. نخود سفید. سسی که معمولاً به علف‌های هرز کنار مزارع و جاده‌ها. به خصوص خارشتر میزند. از این نوع سس است.طریقه مبارزه با سس یونجهاستفاده از بذور خالص برای کاشت یونجه استفاده از کودهای غیر آلوده به سس کاشت یونجه در اواخر تابستان یا در پاییز به جای بهار آلودگی اولیه سس را با رسیدن فصل سرما از میان می‌برد. کاشت با تراکم بالا ایجاد سایه نمی‌نماید و از جوانه زدن سس جلوگیری به عمل می‌آورد. در مناطقی که یونجه باید در بهار کاشته شود می‌توان از ۱۵-۱۲کیلو گرم در هکتار علف کش دکتال (کلرتال دیمیتل۷۵درصد پودر)قبل از سبز شدن یونجه و علف‌های هرز از جمله سس استفاده نمود. در یونجه چند ساله (از سال دوم به بعد)دکتال را می‌توان در اواخر زمستان اندکی قبل از رویش بهاره یونجه سمپاشی نمود. هنگام مصرف این علف کش زمین باید از رطوبت کافی برای تاثیر بیشتر سم برخوردار باشد. بنابراین در صورت خشک بودن زمین یک نوبت آبیاری مزرعه توصیه می‌شود. در صورتی که پیشگیری‌های فوق انجام نشد و یا به عللی موثر واقع نشد و مزرعه باز هم به سس آلوده گردید لکه‌های آلوده به سس را می‌توان به روش‌های زیر از میان برد : پاشیدن محلول۱٪ پاراکوت(یا۳لیتر در هکتار)در منطقه آلوده به سس. سوزانیدن منطقه آلوده توسط شعله افکن و یا وسایل مشابه. پاکسازی مکانیکی منطقه از سس و بیرون بردن انگل به خارج از مزرعه. در صورتی که منطقه وسیعب از مزرعه به سس آلوده باشد می‌توان توسط علفکش رانداپ(گلیفوزیت۴۱درصد ای سی) به میزان ۷۳۰-۳۶۰سی سی در هکتر زمانی که یونجه ارتفاع ۲۵- ۲۰ سانتی متر داشته باشد سمپاشی نمود. این سمپاشی باید یک با پس از ده روز تکرار شود. در یونجه سال اول سمپاشی باید در زمان ۸ برگی یونجه انجام پذیرد. در زمان آلوده بودن یونجه به سس برداشت محصول باید قبل از به بذر رفتن سس صورت پذیرد تا از انتشار بذر ممانعت شود. از سال دوم به بعد تاخیر در برداشت یونجه با سایه انداختن روی زمین مانع جوانه زنی بذر سس می‌شود درزمان الوده بودن واز چین دوم میتوان از سم پرسوئیت نیز استفاده نمود. اثر علف کش‌ها برروی سایر علف‌های هرز یونجهبررسی و آزمایش اثر چند علفکش بر روی علفهای هرز یونجه در آذربایجان‌شرقی در دو منطقه محل اجرای طرح (مراغه - بستان‌آباد)نشان داده‌است کهاستفاده از علفکشهای بنتازون ۳ و ۲/۵ لیتر در هکتار، متری بوزین ۷۰۰-۱۰۰۰ گرم در هکتار نسبت به شاهد بدون وجین اختلاف معنی‌داری داشته از نظر تاثیر بر روی علفهای هرز پهن‌برگ در یک سطح آماری قرار گرفتند. علفکشهای متری بوزین ۱۰۰۰ و ۷۰۰ گرم در هکتار، هالوکسی فوپ اتیل ۲ لیتر در هکتار، فلوآزیفوپ بوتیل ۲ لیتر نسبت به شاهد بدون وجین اختلاف معنی‌داری داشته و از نظر تاثیر بر روی علفهای هرز باریک برگ در یک سطح واقع شده‌اند. خواص دارویییونجه از نظر طب قدیم ایران گرم است. البته تاره آن گرم و تر و خشک شده آن گرم و خشک است.یونجه از نظر اینکه دارای بسیاری از مواد معدنی می‌باشد شیره آن برای بچه‌هایی که در حال رشد هستند و اسخوان بندی محکمی ندارند بسیار مفید است. حتی امروزه پودر این گیاه را در داروخانه‌ها می‌فروشند که آنرا می‌توان برای بچه‌های شیر خوار مصرف کرد. برای تهیه شیره یونجه باید مقدر ۳۰۰ گرم یونجه را در یک لیتر آب ریخت و آنرا جوشانید تا مقدر آب آن به نصف تقلیل یابد سپس آنرا صاف کرده و مقدر کمی عسل به آن اضافه کنید که بصورت شربت داراید. مقدر مصرف برای اطفال ۲۰۰ گرم در روز است و برای اطفال شیرخوار حدود ۵۰ گرم یم باشد که می‌توان به شیر آنها اضافه نمود. اشخاص بزرگسال هم برای بالا بردن انرژی می‌توانند از این شیره استفاده کنند.یونجه رابصورت تازه و یا جوانه آنها رابا سالاد میل کنید. جوانه یونجه را بصورت بسته بندی شده می‌توانید از سوپر مارکتها خریدری کنید. یونجه ملین است. یونجه دو برابر اسفناج آهن دارد بنابراین خون ساز است و برای کسانیکه به کم خونی مبتلا هستند مفید است. یونجه بعلت درا بودن آهن برای درمان بیماری راشیتیسم بکار می‌رود. عوارض کمبود ویتامین ث با خوردن یونجه از بین میرود. یونجه تازه در بسیاری از کشورها مانند چین و روسیه و آمریکا به مقدر زیاد بجای اسفناج مصرف می‌شود. یونجه را در داروخانه‌ها و فروشگاههای گیاهان دارویی و یا برخی از داروخانه‌ها بصورت پودر، کپسول و قرص بفروش می‌رسانند. مقدرمصرف آن سه قرص در روز است. *با همه مزایایی که یونجه دارد در خوردن تازه آن نباید زیاده روی کرد زیرا بسیار نفاخ است و حتی حیواناتی که به مقدر زیاد از آن می‌خورند بعلت گاز زیاد ممکن است تلف شوند.ضماد پخته یونجه را اگر روزی چند بار روی اعضایی که رعشه دارند بگذارید آنها را شفا می‌دهد. تخم یونجه قاعده آور است و برای این منظور تخم یونجه را بصورت دم کرده مصرف کنید. دم کرده یونجه درمان اسهال است. برای نرم کردن سینه و تسکین سرفه روزی ۲-۳ فنجان دم کرده تخم یونجه را مصرف کنید. برای درمان رعشه تخم یونجه را در روغن زیتون بریزید و مدت یک هفته جلوی آفتاب بگذارید سپس آنرا صاف کنید و روزی چند قاشق از آنرا بخورید و همچنین روی اعضایی که رعشه دارند بمالید. یونجه حاوی مقدرزیادی ویتامین است. کوبیده آن زخم را به سرعت الیتام داده و از خونریزی جلوگیری می‌کند. مواد معدنی وپروتین هایونجه سرشار از ویتامین‌های A,C,E,K و همچنین دارای آمیلاز که آنزیم مخصوص هضم مواد نشاسته‌ای است می‌باشد.آنزیم‌های بسیاری در یونجه یافت می‌شود به‌عنوان مثال می‌توان از امولسین، اینورتاز، و پکتیاز نام برد. یونجه دارای حدود ۲۰٪‌پروتئین می‌باشد پروتئین‌های موجود در یونجه عبارت‌اند از:لیزین، ‌آرژنین، هیستیدین، آدنین، فنیل آلانین، ‌آسپاراژین و سیستین. یونجه دارای اسید فسفریک نیز هست. یونجه همچنین دارای منیزیوم، آهن و مقدر جزئی ارسنیک و سیلیس است. بنابراین یونجه از نظر مواد غذایی بسیار قوی است و غذای خوبی برای انسان و حیوانات است

 

 

 

 

 

منبع: مرکز مقالات کشاورزی AKE( بزرگترین وبلاگ کشاورزی ایران )

 


نوشته شده در تاريخ 89/06/14 توسط محمد

همكاري ‌اردك ها‌ در‌ كشت ‌برنج ‌- روش‌هاي طبيعي در برخورد با مشكلات كشاورزي

 

 

روش‌هاي طبيعي در برخورد با مشكلات كشاورزي همكاري ‌اردك‌ها‌ در‌ كشت ‌برنج ‌

علف هاي هرز در طول فصل زراعي رقيب محصولات كشاورزي بويژه برنج هستند و كشاورزان براي كنترل آنها از سموم علفكش استفاده مي كنند. كشت توام برنج با اردك، روش مناسبي براي كنترل علف هاي هرز در شاليزارهاست كه در قالب پروژه هاي مشاركتي با كشاورزان به كار گرفته مي شود.

براي اجراي كشت توام لازم است تا مزرعه به ارتفاع 60 سانتي متر توسط توري محصور شود. مي توان از تورهاي ماهيگيري غيرقابل استفاده براي اين شيوه استفاده كرد. آشيانه اي براي جوجه اردك ها در حاشيه مزرعه در نظر گرفته مي شود تا شب را در آنجا سپري كنند.

 

جوجه اردك هاي 2 تا 3 هفته اي را براي فعاليت مي توان خريداري يا توليد كرد. زمان رهاسازي جوجه اردك ها 2 تا 3 هفته پس از نشاء برنج در زمين اصلي است. تعداد جوجه اردك بستگي به ميزان علف هاي هرز مزرعه دارند. بين 200 تا 400 قطعه جوجه اردك براي هر هكتار در نظر گرفته مي شود. جوجه اردك ها تقريبا از تمام گياهان موجود در مزرعه به استثناي شالي تغذيه مي كنند.

 

علاوه بر گياهان موجود در مزرعه، اردك ها از حشرات موجود در مزرعه نيز تغذيه مي كنند و در كاهش جمعيت آفاتي مانند كرم ساقه خوار و برگ خوار برنج موثر هستند.

 

اردك ها همچنين با فرو كردن نوك خود در داخل گل و لاي شاليزار موجب تهويه خاك مي شوند و گياه برنج براي بقاء ريشه خود را افزايش مي دهد. اين افزايش ريشه به جذب بهتر و بيشتر موادغذايي كمك مي كند كه نتيجه آن بهبود سلامت گياه و عملكرد بيشتر برنج خواهد بود. فضولات اردك در شاليزار به حاصلخيزي خاك كمك مي كند و نياز به كودهاي شيميايي كاهش مي يابد.

 

جوجه اردك ها از هفته دوم يا سوم پس از نشاء تا زمان خوشه دهي برنج در مزرعه فعاليت دارند و در زمان خوشه دهي براي جلوگيري از تغذيه خوشه ها، خارج مي شوند. هر كشاورز با توجه به ويژگي هاي مزرعه خود، طراحي كشت توام را مي تواند انجام دهد. كشاورزان يك منطقه مي توانند براي اجراي كشت توام با يكديگر مشاركت كنند و به صورت يكجا انجام دهند تا در هزينه ها صرفه جويي شود. در طول مدت فعاليت جوجه اردك ها در شاليزار حدود يك كيلو به وزن آنها اضافه مي شود كه با احتساب تعداد آنها در هر هكتار مي تواند براي كشاورز درآمد داشته باشد. اين شيوه بخصوص براي زمين هايي كه به طور طبيعي توسط ديوار منازل و يا زمين هاي مجاور محصور شده اند، بسيار موثر و به طراحي كمك خواهد كرد.

 

در زمان خوشه دهي و اقدام براي خارج كردن اردك ها از مزرعه، بسته به تصميم كشاورز مي تواند آنها را بفروشد و يا پرورش آنها را ادامه دهد. در برخي موارد وجين دستي مي تواند مكمل خوبي براي كشت توام باشد.

 

سرخس آزولا يك گياه آبزي است كه در دهه 1360 از فيليپين و هند وارد كشور شده و در شاليزارهاي شمال كشور رها شد.

 

اين سرخس آزولا كه در زبان محلي به آن «اوتي تي» گفته مي شود در مراحل اوليه كشت براي كشاورزان مشكلاتي را به وجود مي آورد و از نظر محيط زيست به خفگي تالاب ها منجر شده و مانع از رسيدن آفتاب و هوا به درون آب مي شود كه اثرات مخربي در زندگي آبزيان دارد.

 

مهم ترين مشكل اين گياه آبزي در اين است كه دانش استفاده از آن همواره با آن وارد كشور نشد. فعاليت هاي انجام شده در پروژه ها، نشان داد كه اين گياه مي تواند منبع خوبي براي حاصلخيزي خاك شاليزارها باشد و جايگزين بخشي از كودهاي ازته شود. بنابراين در برنامه هاي هفتگي كشاورزان راه هاي استفاده از سرخس مورد بررسي قرار گرفت و آزمايش هايي براي مديريت آن به كار گرفته شد.

 

در بررسي هاي كشاورزان مشخص شد كه در كشت توام برنج با اردك، كه با هدف كنترل علف هاي هرز انجام شده است، هيچ گونه اثري از سرخس آزولا باقي نمانده است.

 

بنابراين موثرترين راه براي كنترل اين گياه كشت توام برنج با اردك است. علاوه بر آن زندگي اين گياه به آب بستگي دارد و مي توان با مديريت آبياري براي مدتي كوتاه زمين را خشك كرد كه اين عمل به كنترل سرخس كمك خواهد كرد.

 

همچنين براساس مستندات پروژه بين المللي توسعه مناطق تالابي، از سرخس آزولا همچنين مي توان براي ادامه پرورش اردك ها پس از خوشه دهي محصول استفاده كرد. اين سرخس را مي توان همراه با سبوس برنج به عنوان غذاي اردك مورد استفاده قرار داد. بنابراين جمع آوري سرخس به شيوه مكانيكي مي تواند راه حل ديگري براي كنترل اين گياه آبزي تلقي شود. ولي راه حل ديگري كه مي تواند علاوه بر حاصلخيزي خاك به ايجاد اشتغال و درآمد كشاورزان كمك كند، توليد كود كمپوست از اين گياه است.

 

- تهيه كود از سرخس آزولا

 

 

از سرخس آزولا مي توان كود گياهي توليد كرد. اين كود مي تواند جايگزين خوبي براي كودهاي شيميايي باشد و يا مي توان آن را به فروش رسانيد. براي تهيه كود كمپوست از سرخس آزولا، گودالي در حاشيه مزرعه به ابعاد 3 متر طول، يك متر عرض و 5/1 متر ارتفاع حفر مي شود. بسته به وسعت مزرعه و ميزان سرخس ممكن است ابعاد گودال متفاوت يا بيشتر از يك گودال حفر شود.سرخس آزولا در نهر هاي آب و هم در مزارع رشد مي كند و مي توان براي تهيه كمپوست از هر دو منبع استفاده كرد. براي جمع آوري آزولا از نهرها بهتر است عرض نهر را در نزديكي گودال حفر شده با توري مناسب كه سرخس از آن خارج نشود، مسدود كرد. سپس سرخس را از قسمت هاي بالايي نهر به سمت توري هدايت و جمع آوري كرد. براي ريختن سرخس در گودال بهتر است به مدت 24 ساعت سرخس جمع آوري شده در حاشيه گودال، نگهداري تا رطوبت اضافي آن خارج شود.يك لايه به قطر 20 سانتي متر سرخس و يك لايه كلش در گودال ريخته و اين عمل تا 20 سانتي متري از سطح زمين ادامه مي يابد تا گودال پر شود.

 

روي گودال را با خاك پوشانيده و براي مدت 4 ماه به همين صورت نگهداري مي شود. كمپوست حاصل را مي توان در قطعه اي از مزرعه به صورت آزمايشي به كار برد و سپس با شيٿه رايج كشاٿرز، از نظر شادابي ٿ عملكرد محصٿل مقايسه كرد.افزايش مواد آلي خاك از اين طريق موجب رشد موجودات ريزي مي شود كه غذاي بسياري از جانداران مفيد در آب و خاك است. اين شيوه حاصلخيزي خاك را براي توليد محصول بهتر فراهم مي كند.بررسي ها نشان مي دهد، برنامه ريزي مناسب و مشاركت تمام ذي نفعان براي اجراي مديريت پايدار كشت بوم اهميت دارد و مي تواند الگوهاي مناسبي براي خروج از مشكلات فعلي به همراه داشته باشد.

 

 

 

 

 

منبع: مرکز مقالات کشاورزی AKE( بزرگترین وبلاگ کشاورزی ایران )

 


نوشته شده در تاريخ 89/06/13 توسط محمد

اصطلاحات رايج در ژنتيک

 

آلل: انواع جایگزین اطلاعات ژنتیکی در یک جایگاه ژنی خاص یا به عبارت دیگر دو شکل مختلف یک ژن را آلل گویند.

 

آلل نوع وحشی (wild-type allele): در مورد بسیاری از ژنها ، نگارش منفرد رایجی در اکثر افراد وجود دارد که متخصصان ژنتیک آن را آلل نوع وحشی یا آلل طبیعی می‌نامند.

 

آلل جهش یافته: نگارشهای دیگر ژن به غیر از آلل نوع وحشی که بواسطه جهش با آلل نوع طبیعی تفاوت دارند.

 

چند شکلی جایگاه ژنی: اگر در جمعیت حداقل دو آلل نسبتا رایج در یک جایگاه ژنی موجود باشند، گفته می‌شود که این جایگاه ژنی ، حالت چند شکلی را نشان می‌دهد

ژنوتیپ (Genotype): ژنوتیپ یک فرد مجموعه آلل‌هایی است که ساختار ژنتیکی او را مجموعا در تمام جایگاههای ژنی بطور معمولتر در یک جایگاه ژنی تشکیل می‌دهند.

 

فنوتیپ (Phenotype): فنوتیپ بروز قابل مشاهده یک ژنوتیپ به عنوان صفتی ظاهری ، بالینی با بیوشیمیایی یا مولکولی است.

 

اختلال تک ژنی: اختلالی است که توسط آلل‌هایی در یک جایگاه ژنی منفرد تعیین می‌شود. نوعی آلل که بر اثر جهش در گذشته بوجود آمده و بطور معمول نادرست ، جایگزین یک آلل نوع وحشی روی یک یا هر دو کروموزوم می‌شود.

هوموزیگوت: وقتی فردی یک جفت آلل یکسان داشته باشد، گفته می‌شود که او هموزیگوس (هموزیگوت) است.

 

هتروزیگوت:وقتی فردی یک جفت آلل متفاوت داشته باشد، گفته می‌شود که هتروزیگوس (هتروزیگوت) است.

 

هتروزیگوت مرکب: اصطلاح هتروزیگوت مرکب ، برای توصیف ژنوتیپی بکار می‌رود که در آن دو آلل جهش یافته مختلف از یک ژن وجود داشته باشند، نه یک آلل طبیعی و یک آلل جهش یافته.

جهش (Mutation):اصطلاح جهش به دو معنی در ژنتیک پزشکی استفاده می‌شود؛ گاهی برای نشان دادن یک تغییر ژنتیکی جدید که قبلا شناخته نشده است و گاهی صرفا برای نشان دادن یک آلل مسبب بیماری.

 

ژنوم (Genome):یک مجموعه کامل (n) کرموزومی که به عنوان یک واحد از یک والد به ارث می‌رسد.

 

Holandric gene:ژنی که روی کروموزوم y قرار دارد. بنابراین این ژن از پدر به پسر به ارث می‌رسد.

 

همی زیگوس (Hemizygous):وضعیت و حالتی است که فقط یکی از آلل‌های یک جفت ژن وجود داشته باشد. مثل ژنهای وابسته به جنس یا در اثر کمبود.

هتروکروماتین:رنگ پذیری بعضی از قسمتهای کروموزوم شدید بوده و هترکروماتین نامیده می‌شود. DNA تکرار شده در یوکاریوت که به ندرت ، نسخه برداری می‌گردد.

کروموزوم x:کروموزومی که در تعیین جنسیت دخالت دارد. در اکثر حیوانات ، ماده‌ها دارای دو و نرها دارای یک کروموزوم x هستند.

 

کروموزوم y:لنگه کرموزوم x در اکثر گونه‌های گیاهی و جانوری ، در مگس سرکه کروموزوم y از هتروکروماتین تشکیل شده ژنهای خیلی کمی را حمل می‌کند و در تعیین جنسیت دخالت ندارد. در ازای آن کرموزوم y ژنهایی را حمل می‌کند و در تعیین جنسیت نرها دخالت دارد.

یونی والانت (univalent):کروموزوم جفت نشده در میوز.

Ascertainment:روش انتخاب افراد ، جهت بررسی در یک مطالعه ژنتیکی.

 

آتوزوم (Autosome):کروموزوم های غیر جنسی.

 

 

فرد حامل (Carricr):فردی که حامل ژن مغلوب است و اثر ژن در آن ظاهر نمی‌شود.

 

 

سانتی مورگان (Centimorgan):در پیوستگی ژنها ، واحدی است که نشان دهنده یک درصد نوترکیبی است و به آن واحد نقشه‌ای (Map unit) ، نیز می‌گویند.

 

 

سانترومر:بخشی از کروموزوم که به رشته‌های دوک در هنگام تقسیم سلولی ، متصل است.

سیسترون (Cistron):یک واحد فعال مولکول DNA است. یک سیسترون DNA مشخص کننده یک زنجیره پلی پپتیدی در سنتز protein است.

کراسینگ اور (Crassing-over):در نتیجه تقاطع یا تبادل قسمتی از کروموزوم ها مبادله ژنهای پیوسته صورت می‌گیرد که این امر سبب تولید ترکیباتی می‌شود که متفاوت با والدینشان خواهند بود. بنابراین عبارت تقاطع کروموزومی (Crassing-over) شامل ترکیبات ژنی جدید می‌شود.

دی هیبرید (Dihybrid):فردی که با داشتن دو جفت آلل به صورت هتروزیگوت باشد. نوزاد تولید شده از آمیزش دو والد هموزیگوس که نسبت به دو جفت باهم تفاوت داشته باشند.

 

 

دیپلوئید (Diploid):موجود یا سلولی که دارای دو مجموعه کروموزومی (2n) باشد.

 

 

همولوگ (Homologs):یک زوج کرموزوم که یکی از مادر و دیگری از پدر به ارث می‌رسد و در طی میوز اول باهم جفت می‌شوند و تبادل متقاطع پیدا می‌کنند و در طی میوز 2 از هم جدا می‌شوند.

 

 

فنوکپی (Phenocopy):موجودی که فنوتیپ (نه ژنوتیپ) آن بوسیله محیط عوض شده و شبیه فنوتیپ جهش یافته (Mutan) شده است.

 

 

 

 

 

منبع: مرکز مقالات کشاورزی AKE( بزرگترین وبلاگ کشاورزی ایران )

 


نوشته شده در تاريخ 89/06/13 توسط محمد

چگونه موز پرورش دهيم ؟

 

موز از ساقه رشد ميكند، كه اين ساقه ها شاخه ها را از زير زمين به بيرون مي‌دهند.

گياه موز در زير كامل نور آفتاب و در خاكي كه عمل زهكشي آب را خيلي عالي انجام مي‌دهد، بهتر رشد مي‌كند. خوب بودن خاك در زهكشي بسيار مهم است ، زيرا ريشه هاي سير شده از آب در حالي كه هنوز آب داشته باشند در كمتر از يك ساعت مي‌ميرند. بهتر است كه گياه موز را در مقابل بادهاي تند حفظ كنيد ، زيرا مي‌تواند برگهاي آن را تكه تكه و خرد كند. گياه موز بسيار پرخور است. خاك بايد غني از مواد مغذي ، كمي داراي اسيد ، و به اندازه‌ي كافي رس مانند باشد تا بتواند رطوبت را حفظ كند و نگذارد كه مواد مغذي در خاك فروكش كند تا ريشه كوتاه گياه نتواند از آنها استفاده كند .تغيير به كودهاي طبيعي خوب و ماسه تر مي‌تواند گياه موز رادر برابر نيازهاي مواد معدني بالا پشتيباني كند .

 

كاشتن ساقه موز

 

گودالي را با پهنايي در حدود سي سانتيمتر و بيست تا بيست و چهار عمق حفر كنيد . ساقه را طوري در گودال قرار دهيد كه اتصال بين آن و ساقه مكنده در عمق در حدود پانزده سانتيمتر باشد. اگر مكانتان مسطح نيست ، چشم ساقه بايد در گودال به طرف بالا باشد . خاك را در گودال بريزيد و خاك را سخت به پايين ور دهيد تا تا هيچ گونه هوايي در آن نباشد . اگر مي‌خواهيد بيشتر از يك ساقه موز بكاريد ، گياه بايد حد اقل سه متر از ديگر فاصله داشته باشد تا بتواند از نور كامل خورشيد به خوبي بهرهمند شود . تا هنگامي كه گياه مستقر نشده است ، ( در آب صرفه جويي كنيد ) اندك اندك به آن آب بدهيد تا ساقه سالم بماند.

 

رشد گياه موز

 

به خاطر رشد سريع گياه موز ، موز از آن دسته از گياهاني است كه شما تقريبا مي‌توانيد بشينيد و به رشد آن نگاه كنيد . هنگامي كه گياه موز در حدود سه چهارم رشد كرد، چندين شاخه را در پايه خود توليد مي‌كند. يكي را نگه داريد و آنهاي ديگر را با يك چاقوي تيز از آن جداكنيد. به شاخه نجات يافته گل مي‌گويند. بعد از اينكه گياه مادر ميوه مي‌دهد ، اين شاخه شاخه اصلي گياهتان خواهد شد.

تنه گياه موز را دقيقا گروه متراكمي از برگهاي متمركز شده كه به آن سوداستم مي‌گويند تشكيل مي‌دهد. بعد از اينكه بر روي گياه موز در حدود سي برگ روييد ، شاخه‌ي ميوه از ميان آنها و ساقه اصلي سر بيرون مي‌آورد، و به عنوان گلهاي پاياني آن ميشكفد ( دسته ايي از گل در نوك شاخه ). شاخه ميوه، سه تا چهار ماه بعد از بيرون آمدنش رشد مي‌كند . برگچه گل، شاخه را مي‌پوشاند و سپس تقريبا هر روز به عقب غلت مي‌خورد ، هر برگچه نمايانگر يك (دست) موز است . درابتداي رشدشان ، دستهاي هاي كوچك به طرف پايين رشد مي‌كنند، ولي در طول رشدشان ، آنها انگشتانشان را رو به آفتاب مي‌كنند و مي‌نمايند كه دارند از بالا به پايين رشد مي‌كنند. به اين پديده( رشد با گريز از جازبه) گفته مي‌شود .

 

برداشت موز

 

يك شاخه موز زماني آماده چيده شدن است كه ميوه آن گرد و چاق باشد. در اين مرحله گلچه هاي گل خيلي خشك هستند و به راحتي از نوك ميوه ميشكنند. براي اينكه موز را برداشت كنيد ، ساقه‌ي شاخه موز بايد از بالاي روي دست موزها به خوبي بريده شود .

موزه به وسيله‌ي گازهاي اتيلن و گرمايي كه خود توليد مي‌كنند رسيده مي‌شوند . براي اينكه حداكثر برداشت موز را داشته باشيد ، دسته‌هاي سبز جداگانه را براي اينكه رسيده شوند بچينيد . آن دست را به همراه ديگر موزهاي درحال رسيده شدن و يا يك سيب سرخ در درون يك پاكت پلاستيكي ببنديد . آن دست موز از گازهايي كه توسط ديگر ميوه هاي در حال رسيده شدن توليد مي‌شود ، استفاده مي‌كند و به عمل رسيده شدنش سرعت مي‌دهد. بسته يا پاكت را در يك مكان سرد قرار دهيد ، مانند قفسه ظرف ،( يخچال خيلي سرد است ). بعد از بست و چهار تا بيست و هشت ساعت ، ميوه هاي در حال رسيده شدن را بيرون آوريد . دست موز اينك خود بتنهايي بايد بتواند عمل رسيده شدنش را پايان دهد .

بعد از برداشت، گياه مادر را به طرف سطح زمين قرار داده وآن را ببريد . (گل) جايش را براي رويش موز سال آينده مي‌گيرد .

 

 

 

 

منبع: مرکز مقالات کشاورزی AKE( بزرگترین وبلاگ کشاورزی ایران )


نوشته شده در تاريخ 89/06/13 توسط محمد

مهندسی ژنتیک در گیاهان دارویی

گیاهان منبع مهمی از دارو در طی هزارن سال می باشند. حتی امروزه، مرکز سلامت جهانی تخمین زده است که بالاتر از ۸۰درصد از مردم هنوز بر روی درمانهای سنتی مثل استفاده از علف ها تکیه دارند. گیاهان دارویی منابع خیلی مهمی از داروهای حفاظت کننده ی زندگی برای اکثریت جمعیت جهان می باشد. روش های بر پایه ی بیوتکنولوژی برای انتخاب, دستورزی و حفظ ژنوتیپ های بحرانی گیاهان دارویی مهم می باشد. باززایی درون شیشه ای, پتانسیل خیلی قوی را برای تولید گیاهان با کیفیت بالا از لحاظ دارویی دارا می باشد. حفاظت سرمایی یک روش حفاظت در مدت زمان طولانی, در نیتروژن مایع است و فرصتی را برای حفظ گیاهان دارویی در معرض خطر مهیا می کند. تولید درون شیشه ای متابولیت های ثانویه با کشت سوسپانسیون سلولی گیاه در گیاهان دارویی مختلف گزارش شده است. بیوراکتورها یک قدم کلیدی در تولید تجاری متابولیت های ثانویه به وسیله ی بیوتکنولوژی هستند. انتقال ژنتیکی (انتقال ژن) ممکن است یک راه قوی برای افزایش تولید متابولیت های ثانویه ی جدید می باشد. بخصوص به وسیله ی اگروباکتریوم ریزوژینس که باعث القای ریشه های مویین می گردد. روشهای اصلاحی در گیاهان دارویی بطور کلی به دو دسته سنتی (انتخاب توده ای، ‌دورگ گیری و زراعت متابولیتی) و مدرن (تغییر در ساختار ژنتیکی) طبقه بندی می شوند. استفاده از مهندسی ژنتیک متابولیتهای ثانویه شامل ایجاد جهش،‌ انتقال ژن (استفاده از باکتری اگروباکتریوم و تفنگ ژنی)،‌ دستکاری تنظیم کننده های نسخه برداری ژنها و کشتهای درون شیشه ای می باشد که نتیجه این تکنیکها،‌ ایجاد گیاهی ترانس ژنتیک (تراریخته) و پدیده زراعت مولکولی گیاهان دارویی خواهد بود

جهش، فرآیندی است قابل توارث که موجب تغییر دایم مجموع توارثی سلول شده و نهایتا موجودی زنده با ویژگیهای جدید ژنتیکی را بوجود میآورد که به موجود جدید موتان گویند. یکی از عوامل اصلی تکامل در گیاهان جهش یا موتاسیون است. همراه با دورگگیری و بیوتکنولوژی، جهش با ایجاد تنوع مواد اولیه برای گزینش را فراهم میآورد. از جهش در اصلاح نباتات استفاده زیادی شده است و تعداد زیادی واریته جدید از این طریق اصلاح یافتهاند. به عنوان مثال تا سال ۱۹۸۲ تعداد واریتههای موتان معرفی شده به ۳۲۷ موتان رسید که این تعداد در حال حاضر چند برابر شده است. برای ایجاد جهش میتوان از جهشزاهای فیزیکی مثل پرتوهای گاما و ایکس و جهشزاهای شیمیایی مثل اتیل متان سولفونات، دی متیل سولفات و غیره استفاده کرد. در سازمان انرژی اتمی ایران تسهیلات استفاده از اشعه گاما برای اهداف اصلاح نباتات فراهم است. اصلاح گیاهان دارویی در ایران در آغاز راه است. با استفاده از تکنیکهای بهنژادی مثل جهش مصنوعی امکان اصلاح گیاهان دارویی با عملکرد و ماده موثره بالا عملی است. سرعت اصلاح در این روش به ویژه برای گیاهانی که با بذر تکثیر مییابند بیشتر خواهد بود.

 

ببین مهندسی ژنتیک از اون اولش بیوتکنولوژی می خونن. اما بیو تکنولوژی ارشد کشاورزی هست. بعدش هم بگم مهندسی ژنتیک یک رشته جدید و نوپایی هست در ایران. برای همین فعلا مهندسی بیوتکنولوژی بیشتر باب هست تا مهندسی ژنتیک. گرچه بیوتکنوۀوژی هم خودش خیلی قدیمی نیست. بیوتکنولوژی الان در چند رشته بجز کشاورزی داریم. البته بیشترشون ارشد هستند. اما ذکر نکردید کدام بیوتکنولوژی ؟ ( البته به احتمال زیاد منظورتون بیوتکنولوژی کشاورزی هست)

 

 

 

 

 

منبع: مرکز مقالات کشاورزی AKE( بزرگترین وبلاگ کشاورزی ایران )

 

 


نوشته شده در تاريخ 89/06/13 توسط محمد

كاشتن گياه سيب زميني

 

راهنماي سريع سيب زميني

اسم لاتين ‌ : سالونوم توبروزم

نوع : با استقامت در مقابل سرماي سالانه

مكان و خاك : آفتابي – خاك خوب ور شده و داراي كود طبيعي . آهك به آن اضافه نكنيد.

كاشت تا زمان برداشت : بين 13 تا 17 هفته

چند تا : از نوع سيب زميني جديد ، يك كيلوگرم در هر سه متر در يك رديف . كمي كمتر از نوع" مين كروپ" .

 

 

چه كسي براي اولين بار سيب زميني را در انگلستان كاشت ؟

سر والتر رالي به عنوان اولين كسي شناخته شده است كه سيب زميني را در انگلستان كاشت . اما براي اين ادعا مدرك اندكي وجود دارد . تا سال 1800 كاشت سيب زميني تنها براي فقرا بود. ارزش غذايي سيب زميني در اين 200 سال اخير ستايش شده است . و اين سيب زميني فروتن هم اكنون جزء رژيم غذايي استاندارد بسياري از كشورها شده است .

گياهتان را در كجا بكاريد ؟

 

سيب زميني در بيشتر خاك ها اگر با آن خوب ور رفته باشند ، رشد خواهد كرد. خاك بايد از سنگ و كلوخ بزرگ تميز شده باشد . تا آنجا كه ممكن است به آن كود طبيعي اضافه كنيد . بهتر است كه خاك در اوايل اسفند آماده شود و در آن حالت تا قبل از اينكه گياه كاشته شود بماند تا كود ترك بخورد و بشكند . هرچند كه سيب زميني زيادي از خاك ايراد نمي‌گيرد ولي به اسيد كمي در خاك نياز دارد، پس قبل و درطول و بعد از كاشتن آن به آن آهك اضافه نكنيد .

مكاني خوب براي سيب زميني، مكاني است كه گرم و افتاب گير باشد ، سايه كمي وجود داشته باشد و يا اصلا وجود نداشته باشد .

سيب زميني را در دوسال متوالي در آن مكان مجددا كاشت نكنيد . زيرا ممكن است بيماري به آن سرايت كند. به همين دليل در جايي كه گرجه فرنگي نيز در آنجا كاشته ايد ، آن را نكاريد . به خاطر اينكه هردو هم خانواده هم مي‌باشند و هردو مي‌توانند آفت يكديگر را دريافت كنند .

 

 

 

 

كاشتن :

 

 

اگر به پوست سيب زميني نگاه كنيد ، خالهايي را با كمي برامدگي كه شبه به چشم هستند در مركز آنها مشاهده خواهيد كرد . سيب زميني‌تان را چند روزي در آفتاب بگذاريد ، و چشمان سيب زميني شروع به رشد ميكند تا جوانه بزند . اين دانه ها سيب زميني هاي جديد را توليد ميكنند.

چيزهايي كه نياز داريد :

 

 

- يك سيب زميني با چشماني كه شروع به جوانه زدن كرده اند.

- خاك غني

شروع كنيد !

 

 

1 . دانه هاي سيب زميني را از سيب زميني ببريد، مطمئن شويد كه هر تكه داراي يك يا دو چشم باشد . بگذاريد درمدت يك شبانه روز در آن حالت بمانند.

2. (در صورتي كه مي‌خواهيد آن را در ظرفي بكاريد ) 3 سانتيمتر خاك را درون ظرفي بريزيد.

3. سه تا چهار دانه را در آن ظرف بريزيد و روي آن را حدود 3 سانتيمتر خاك بريزيد. ظرف را پر از خاك نكنيد . دانه ها را آب دهيد.

4. هنگامي كه جوانه ها شروع به رشد كردن كردند ، خاك بيشتري در ظرف بريزيد. و خاك را تا اطراف ساقه جوانه بالا ببريد . روي خود گياه خاك نريزيد و پوششي بر روي آن نگذاريد . برگها در مدت يك هفته نمايان خواهند شد. همچنان كه گياه ميرويد خاك را تا سا قه آن بالا ببريد .

5. ظرفتان را در مكاني آفتابي بگذاريد.

به آن آب بدهيد !

گاه گاهي به آن آب بدهيد طوري كه خاك تنها مرطوب باشد نه خيس.

برداشت كنيد !

- در حدود هشت هفته ، سيب زميني ها به اندازه يك گردو ميشوند . شما مي‌توانيد آنها را در اين مرحله نيز ميل كنيد ، خيلي خوشمزه هستند. يا كمي بيشتر صبر كنيد تا بزرگتر شوند.

- آن را درست برداشت كنيد و مواظب با شيد تا ريشه و ساقه آن را زخمي نكنيد.

- سيب زميني را در محلي سرد و خشك بگزاريد . خشك بودن مكان موجب مي‌شود تا سيب زميني رشدش را كامل كند .

 

 

 

 

 

منبع: مرکز مقالات کشاورزی AKE( بزرگترین وبلاگ کشاورزی ایران )


نوشته شده در تاريخ 89/06/13 توسط محمد

مصرف كود پايه در كلزا

 

در شرايط رشد و نمو بوته هاي كلزا در محيط مساعد ،تغذيه گياهي و تامين عناصر مورد نياز گياه تاثير زيادي در توليد و عملكرد بالا دارد.

 

 

كلزا به عناصر غذايي به مقدار معين احتياج دارد. خاك مي تواند برخي از اين عناصر غذايي را تامين نمايد اما عناصر غذايي ديگر را بطور معمول به خاك مي دهند. اگر اين عناصر غذايي به اندزه كافي داده نشود ،عملكرد كلزا كاهش مي يابد.

 

 

آزمايش خاك موثر ترين روش در تامين نياز غذايي و كودي گياه زراعي مي باشد.

 

 

 

 

 

وقتي عناصر اصلي از قبيل ازت ،فسفر ،پتاسيم و گوگرد براي كلزا به اندازه كافي تامين گردد ،بذور كلزا سريعتر جوانه زده و سبز مي شوند و رشد ونمو خود را بهتر انجام مي دهند.

 

 

در صورت عدم دسترسي به نتايج آزمايش خاك ، مي توان براساس ميزان توليد گندم ، مقدار عناصر غذايي مورد نياز كلزا را تعيين نمود.

 

 

كلزا به ازت و گوگرد از گندم بيشتراحتياج دارد. نياز آن به فسفر و پتاسيم تا حدودي شبيه به گندم است.

 

 

مقدارمصرف ازت در زراعت كلزا با توجه به عملكرد آن،محصول قبلي و مقدار ماده آلي خاك تعيين مي شود.

 

 

درجه اسيدي خاك بر قابليت دسترسي عناصر غذايي ريز مغذي مانند روي،بر و عناصر ديگر تاثير مي گذارد و دامنه درجه اسيدي خاك براي كلزا و عناصر غذايي 6تا7 مي باشد.

 

 

در كاربرد كود ها بايستي چند عامل را در نظر گرفت زيرا هدف از دادن كود ها به اندازه كافي ،تامين نياز غذايي گياه در هرمرحله از رشد است. چون گياه در هر مرحله از رشد به اندازه متفاوت به عناصر غذايي احتياج دارد.

 

تعيين مقدار كود لازم،انتخاب نوع كود،زمان مصرف كود و نحوه مصرف آن در حداكثر استفاده كردن از كود ها و دستيابي به عملكرد بالا نقش موثري دارند.

 

 

كمبود يا زيادي عناصر غذايي مشكلاتي را در روند رشد گياه زراعي بوجود مي آورند .به عنوان مثال،

 

 

كمبود ازت موجب سبز كمرنگ يا زرد شدن برگها مخصوصا"برگهاي پير،كوتاه شدن گياه و كاهش عملكرد مي شود در صورتيكه زيادي ازت رنگ برگهارا سبزتيره نموده وباعث حساس شدن گياه زراعي به خوابيدگي،حمله آفات و بيماري ها مي شود و ممكن است گياه زراعي قادر به توليد محصول نباشد.

 

 

در كمبود فسفر رنگ ارغواني در برگها گسترش مي يابدو گياه زراعي كوتاه مي ماندو رشد گياه به تاخير مي افتد در حالي كه زيادي فسفر موجب كمبود عناصر ريز مغذي ،مخصوصا"آهن و روي مي شود.

 

 

در كمبود پتاسيم ابتدا حاشيه برگهاي پير برنگ زرد در آمده و سپس خشك مي شود و گياه نسبت به خشكي و حمله آفات و بيماري ها حساس مي گردداما زيادي پتاسيم ،كمبود منيزيم و احتمالا"كلسيم را بوجود مي آورد.

 

 

كود هاي حيواني مي توانند شرايط فيزيكي ،شيميايي و بيو لوژيكي خاك را اصلاح نمايند و ماده آلي و عناصر غذايي گياهان را تامين كنند . بااستفاده از كود هاي حيواني بستر مناسب براي بذر و رشد ونمو ريشه و گياه فراهم مي شود.استفاده درست و صحيح از كود هاي دامي فوايد زيادي دارد و هرنوع عدم دقت در مصرف آنها مي تواند مشكلاتي براي زراعت كلزا بوجود آورد.

 

 

 

 

 

منبع: مرکز مقالات کشاورزی AKE( بزرگترین وبلاگ کشاورزی ایران )

 


نوشته شده در تاريخ 89/06/13 توسط محمد

برخي نكات مهم در زراعت كلزا

 

كلزا را بايستي در زميني كاشت كه خاك حاصلخيز ، زهكشي خوب و جمعيت علف هرز كم داشته باشد.

 

 

در مزارعي كه به علف هاي هرز هم خانواده با كلزا مانند تربچه وحشي و خردل وحشي آلودگي شديد دارند از كشت كلزا در آن زمين خود داري نمود.

 

 

به منظور جلوگيري از گسترش آفات و بيماريهاي كلزا در زمين زراعي به مدت چهار سال گياهان هم خانواده كلزا مانند كلم ، گل كلم و غيره كاشته نشده باشد.

 

 

از كاشت كلزا در زمين خيس و اشباع از رطوبت بايستي اجتناب نمود چون كلزا قادر به تحمل شرايط اشباع خاك به مدت طولاني نيست.

كلزا در هر يك از مراحل مختلف رشد و نمو خود واكنش هاي متفاوت نسبت به عوامل محيطي و مديريت مزرعه نشان مي دهد. يكي از مراحل مهم رشد و نمو كلزا ، مرحله ساقه رفتن يا طويل شدن ساقه مي باشد. اين مرحله از رشد و نمو كلزا با شماره گذاري به صورت ذيل مشخص مي شود

 

 

 

كيفيت بذر كلزا، محيط خاك و نحوه كاشت مي توانند شرايط مناسب براي جوانه زني و سبز شدن بذر كلزا فراهم نمايند.

 

 

با كاشت بذر گواهي شده داراي كيفيت خوب جوانه زني و سبز شدن سريع و گياهچه قوي بدست مي آيد. اگر بذر خوب در عمق يك تا دو سانتي متري خاك داراي استحكام و رطوبت و كود كافي و دماي خاك بالاي 10 درجه سانتي گراد،قرارگيرد شرايط مناسب براي جوانه زني بذر بوجود مي آيد.

 

 

 

كاشت كلزا

 

 

سبز يكنواخت ورشد يكدست از بوته هاي كلزادر سطح مزرعه تاثير زيادي در افزايش توليد و دستيابي به عملكرد بالا دارد. براي رسيدن به اين تعداد بوته كافي و يك اندازه در هر مترمربع عوامل زيادي دخالت دارند. اين عوامل عبارتند از:

 

 

تناوب زراعي: محصول قبلي از نظر انتقال بيماري ، بجا گذاشتن بقاياي گياهي بر سبز شدن ورويش بوته هاي كلزا تاثير مي گذارد.

 

آماده سازي زمين

 

 

در زراعت كلزا جهت توليد محصول و عملكرد بالا، مهمترين مرحله در چرخه زندگي اين گياه زراعي تهيه و آماده سازي زمين جهت كشت آن مي باشد.در اين مرحله عوامل انتخاب مزرعه،تناوب زراعي،شخمزدن و تهيه بستر بذر اهميت زيادي در زراعت كلزا دارند.

مصرف كود پايه در كلزا

 

 

در شرايط رشد و نمو بوته هاي كلزا در محيط مساعد ،تغذيه گياهي و تامين عناصر مورد نياز گياه تاثير زيادي در توليد و عملكرد بالا دارد.

 

 

كلزا به عناصر غذايي به مقدار معين احتياج دارد. خاك مي تواند برخي از اين عناصر غذايي را تامين نمايد اما عناصر غذايي ديگر را بطور معمول به خاك مي دهند. اگر اين عناصر غذايي به اندزه كافي داده نشود ،عملكرد كلزا كاهش مي يابد.

 

 

آزمايش خاك موثر ترين روش در تامين نياز غذايي و كودي گياه زراعي مي باشد.

 

 

 

 

منبع: مرکز مقالات کشاورزی AKE( بزرگترین وبلاگ کشاورزی ایران )

 


نوشته شده در تاريخ 89/06/13 توسط محمد

مقاله کامل بذر

بذر خواب به بذری اشاره دارد که علی رقم وجود شرایط مناسب محیطی قادر به جوانه زنی نیست. در بسیاری از گونه های گیاهی با بررسی شرایط محیطی طبیعی رشد گیاه می توان به راه هایی برای شکستن خواب بذر آنها پی برد.

 

در طبیعت، وجود مکانیسم های خواب باعث می شود تا بذر در شرایط و زمان مناسب جوانه بزند. در زراعت، گیاهان بسیاری همچون غلات، اصلاح شده اند تا دوره خواب آن ها کوتاه شود و عوامل موثر برخواب در طول دوره نگهداری بذر در انبار از بین بروند و وقتی که بذر در زمین کاشته می شود سریعا جوانه بزند.

 

واژه های مهم:

خواب (Dormancy)- معنی کلی: کمبود رشد به دلایل مختلف خارجی و داخلی.

 

خواب بذر (Seed dormancy)- عدم جوانه زنی بذر حتی در شرایطی که عوامل محیطی مساعد هستند.

 

در طبیعت ، خواب بذر فرایندی است که به گونه های مختلف اجازه می دهد تا در شرایط محیطی خاص زنده بمانند. خواب باعث می شود تا عمل جوانه زنی در بهترین زمان و مکان انجام شود تا گیاهچه کوچک و ضعیف صدمه نبیند. البته در گیاهان زراعی سعی شده است تا این خواب از بین برود.

 

سکون (Quiescence)- دوره ای است که در آن بذر در صورتی که آب جذب کند می تواند جوانه بزند. در این دوره هیچ مانع داخلی برای جوانه زنی بذر وجود ندارد.

 

پس رسی (After ripening)- مراحل فیزیولوژیکی است که پس از برداشت بذر در آن اتفاق می افتد و امکان جوانه زنی بذر را بوجود می آورد.

 

خواب اولیه (Primary dormancy)- این خواب زمانی ایجاد می شود که بذر بر روی گیاه قرار دارد و در زمان برداشت بذر در آن وجود دارد.

 

خواب ثانویه (Secondary dormancy)- این خواب برای جلوگیری از جوانه زنی بوده و زمانی ایجاد می شود که بذر از گیاه جدا شده و در شرایط نامطلوب محیطی قرار گیرد. در واقع بذر در ابتدا دارای خواب نبوده و شرایط نامساعد آن را به خواب می برند.

 

مثال: بذر گونه هایی که در بهار می رسند، پس از جدا شدن از گیاه و قرارگیری در خاک به سرعت و بدون وقفه جوانه می زند زیرا خاک مرطوب بوده، دما مطلوب است و فصل رشد به اندازه کافی وجود دارد. اما اگر شرایط محیط نامساعد باشد، مثلا محیط خشک باشد، بذر جوانه نزده و به یک دوره سرما در زمستان نیاز خواهد داشت تا بتوانند در بهار بعد جوانه بزند که شرایط مناسب است و فصل رشد نیز باقی است.

 

در این جا توجه به این نکته لازم است که وقتی بذرها می رسند ممکن است دارای خواب باشند یا نباشند. اگر دارای خواب باشند، بدان معنی است که دارای خواب اولیه هستند. گروهی از بذرها نیز که خواب نیستند، در دوره سکون می باشند. این بذور اگر شرایط محیطی مثل رطوبت و حرارت و ... مناسب باشد به سرعت جوانه خواهند زد. البته همین بذور بدون خواب اولیه نیز اگر خشک شوند وارد دوره خواب خواهند شد.

 

به طور کلی 3 مکانیسم وجود دارد که باعث القای خواب در بذر می شوند:

1-پوشش بذر – پوسته بذر می تواند جذب آب، توسعه جنین، تبادل گازها و شسته شدن مواد شیمیایی بازدارنده جوانه زنی را محدود کند.

 

2- بازدارنده های شیمیایی مثل تنظیم کننده های رشد و غیره.

 

3- عوامل مورفولوژیکی مثل کوچک و یا نابالغ بودن جنین.

 

معمولا خواب بذر ناشی از ترکیب عوامل مورفولوژیکی و فیزیولوژیکی است.

 

فهرست کلی خواب بذر (نیکو لیوا 1977).

 

خواب اولیه.

A. خواب خارجی- این نوع خواب مربوط به عوملی خارج از جنین است و 3 حالت دارد:

1- فیزیکی

2- مکانیکی

3- شیمیایی

 

B. خواب داخلی – این نوع خواب مربوط به عواملی درون جنین است و 2 حالت دارد:

1- مورفولوژیکی- جنین یا رشد نکرده ، یا بسیار کوچک و باریک است و یا تمایز نیافته است.

2- فیزیولوژیکی- به 3 صورت سطحی، متوسط و عمیق وجود دارد.

 

C. ترکیبی (ترکیبی از خواب های مختلف) که 2 حالت دارد.

1- مورفوفیزیولوژیکی- یا مربوط به محور بالای لپه است یا مربوط به محور بالای لپه و ریشه چه است.

2- خواب خارجی- داخلی.

 

خواب ثانویه.

1- خواب دمایی.

2- خواب شرایط محیطی.

 

 

طبقه بندی و توضیح انواع خواب بذر.

خواب اولیه.

A. خواب خارجی.

1- فیزیکی- پوسته بذر به نفوذ آب مقاوم است و بنابراین رطوبت بذر بسیار کم خواهد بود. در این مورد، حبوبات مثال مناسبی هستند. در این حالت جنین در حالت سکون است. دلیل خواب فیزیکی، ساختار ردیف سلولهای خارجی است که به آب نفوذ ناپذیراست. سلول های بزرگ پارانشیمی، سلول های خارجی لعابی و یا اندوکارپ سخت شده، سه دلیلی هستند که پوسته بذر را به آب نفوذ ناپذیر می کنند. این گونه پوسته بذر در مراحل آخر رشد بذر، ایجاد می شود.

 

 

 

در مطالعه ای بر روی گیاه خاراگل یا همان شبدرک (Coronilla varia) مشخص شد که با افزایش عمق سوراخ ایجاد شده در پوسته بذر، مقدار نفوذ آب به آن افزایش پیدا می کند.

 

2- خواب مکانیکی- در این خواب، پوسته بذر به قدری سخت است که به جنین اجازه بزرگ شدن در حین جوانه زنی را نمی دهد. دلیل این موضوع عبارت است از ساختار پوسته بذر. این نوع خواب به عنوان مثال در زیتون اتفاق می افتد.

 

در طبیعت پوسته سخت بذور به تدریج توسط عواملی همچون اسید ها، میکروارگانیسم ها، رطوبت و گرما و آتش سوزی جنگل از بین رفته و نازک می شود. برای غلبه بر این پوسته به طور مصنوعی نیز می توان آنرا با سنباده سایید یا از آب داغ، اسید، محیط گرم و مرطوب، آتش (که در طبیعت باعث ذوب شدن رزین میوه های کاج می شود) و ... استفاده نمود. وقتی پوسته سخت بذر خراش بر دارد، آب می تواند وارد بذر شود. البته در این زمان بذر نسبت به هجوم میکروارگانیسم ها حساس تر است.

 

3- خواب شیمیایی- وجود مواد شیمیایی بازدارنده در پوسته خارجی بسیار از میوه ها و بذرها باعث بروز خواب شیمیایی در آنها می شود. این مواد در میوه های آبدار و نیز در غلاف یا کپسول میوه های خشک وجود دارند. سیب، مرکبات، انگور و گیاهان بیابانی مثال هایی در این رابطه هستند. به ندرت می توان این نوع خواب را با نگهداری بذر در محیط خشک از بین برد. این نوع خواب ممکن است در دیگر بافت های اطراف جنین مثل اندوسپرم نیز وجود داشته باشد.

 

بعلاوه تبادل اکسیژن نیز ممکن است توسط یک لایه ها لعابی محدود شود. این حالت نیز در اسفناج و برخی از گیاهان تیره آستراسه (مرکبان= کاسنی) دیده شود.

 

در طبیعت این مواد توسط باران های شدید از پوسته بذر آبشویی شده و گاهی اوقات نیز جذب ذرات خاک می شوند. به طور مصنوعی نیز می توان این مواد را از پوسته بذر با آب جاری شست و یا اگر آب ساکن است آن را چند روز به طور روزانه عوض نمود، از تیمار سرما دهی استفاده کرد یا با استفاده از هورمونهایی مثل GA3 پوسته بذر را از بین برد.

 

منبع:

 

B. خواب درونی.

1- خواب مورفولوژیکی.

در این نوع خواب در هنگام رسیدن بذر، جنین رشد کامل نکرده است و پس از جدا شدن از گیاه نیز جنین به دوره ای نیاز دارد تا رشد کند. در این وضعیت، فضایی که جنین درون بذر اشغال می کند مهم است. این حالت در برخی گونه های علفی مثل جنس آلاله و خشخاش ، برخی گونه های چوبی مثل درخت راج و گیاهان گرمسیری مثل نخل خرما وجود داشته و اغلب همراه با خواب های دیگر مثل سخت بودن پوسته بذر است. سه حالت دارد:

 

* جنین رشد نکرده- در مرحله تشکیل جنین ایجاد می شود و ممکن است به خاطر وجود مواد شیمیایی باز دارنده باشد. مثل تیره های آلاله، خشخاش و عشقه.

 

* جنین بسیار کوچک و باریک- در مرحله رشد جنین رخ داده و باعث می شود تا جنین تنها به اندازه نصف فضای مربوط به خود رشد کند. عوامل بازدارنده شیمیایی نیز ممکن است وجود داشته باشند. مثل تیره های جعفری (چتریان)، ورسک و پامچال.

 

* جنین تمایز نیافته- مثل خانواده ثعلب.

 

برای از بین بردن این نوع خواب ها به طور مصنوعی می توان از دماهای متناوب سرد و گرم، هورمون GA3 و یا تیمار سرما دهی استفاده نمود ( دمای 59 درجه فارنهایت).

 

برخی از گونه های گرمسیری نیز به یک دوره با دمای بالا نیاز دارند تا رشد جنین آن ها کامل شود. درمورد درخت خرما حدود چند سال است طول می کشد تا در شرایط طبیعی بذر بتواند جوانه بزند که این دوره را می توان با تیمار دمایی (در 100 درجه فارنهایت) کوتاه نمود.

 

2- خواب فیزیولوژیکی.

* سطحی- معمولا کوتاه مدت بوده و در مدت نگهداری در انبار از بین می رود. حدود 1 تا 6 ماه طول کشیده و اصلی ترین مشکلی که ایجاد می کند در آزمایشگاه های تست بذر است.

 

خواب نوری- به نظر می رسد که عوامل کنترل کننده آن در غشای درونی بذور تازه برداشت شده باشد. می تواند تحت تاثیر بازدارنده های شیمیایی و یا کمبود تبادل اکسیژن باشد. معمولا در بذوری که به نور نیاز دارند تا جوانه بزنند دیده می شود. این نوع خواب نیز از یک تا شش ماه طول کشیده و با نگهداری در انبار از بین می رود. در بذر گیاهانی مانند کاهو، بین نیاز دمایی و نوری واکنش هایی وجود دارد. به عنوان مثال، بذر کاهو زمانی که تازه است به نور نیاز دارد تا جوانه بزند. اما این نیاز نوری می تواند توسط دمای کم جایگزین شود به نحوی که بذر کاهو می تواند در تاریکی و با دمای زیر 73 درجه فارنهایت جوانه بزند.

 

هورمون ها نیز می توانند بر جوانه زنی بذور حساس به نور موثر باشد. ABA در نور و تاریکی از جوانه زنی بذر جلوگیری می کند. کینتین (یک سیتوکنین) تنها در نور می تواند بر اثر ABA غلبه کند. تیمار ABA بعلاوه GA3 در تاریکی منجر به هیچ گونه جوانه زنی نمی شود اما اگر کنیتین نیز به آنها اضافه شود بذور جوانه خواهند زد.

 

عوامل کنترل کننده خواب نوری در فیتوکروم ها وجود دارند. نور آفتاب (نسبت نور قرمز به نور قرمز دور = 2 به 1) فیتوکروم را به حالت فعال تبدیل می کند. اما زمانی که شاخ و برگ گیاهان روی زمین سایه انداخته باشد (نسبت نور قرمز به قرمز دور = 12/0 به 1 تا 70/0 به 1)، نور قرمز دور غلبه خواهد داشت و فیتوکروم به شکل غیر فعال تبدیل می شود.

 

وجود برخی از ویژگی ها در گیاهان علفی مثل گیاهان یکساله و سبزیجات، در آزمایشگاه های آزمون بذر ایجاد مشکل می کند. زیرا این آزمایشگاه ها با بذوره تازه برداشت شده سروکار دارند. در طول دوره انبار داری، این ویژگی ها از بین رفته و با خشک شدن بذر، پوسته نیز آب خود را از دست داده و دیگر از نظر فیزیولوژیکی فعال نیست.

 

برای غلبه بر این نوع خواب به طور مصنوعی، استفاده از تیمار هایی مثل نگهداری در محیط خشک، سرمادهی به مدت چند روز، نور در تناوب با دما، نیترات پتاسیم (KNO3) و هورمون هایی مثل GA3 مفید خواهد بود.

 

 

* خواب فیزیولوژیکی عمق متوسط- در این حالت عوامل کنترل کننده خواب در پوسته بذر، بافت های احاطه کننده جنین و نیز خود جنین قرار دارند. این خواب مشخصه سوزنی برگان است. البته جنین خواب نبوده و در حالت سکون است و اگر شرایط مناسب باشد جوانه خواهد زد ولی مکانیسم دقیق آن مشخص نیست. سرما زمان لازم برای جوانه زدن را کاهش می دهد اما به طور قطعی نیز مورد نیاز نیست. میزان تیمار تناوب دمایی لازم نیز به مقدار قابل توجهی کمتر از خواب فیزیولوژیکی عمیق است.

 

سرمادهی باعث می شود تا نیروی ایجاد شده توسط ریشه چه افزایش یابد. با آزاد شدن خواب، این نیرو نیز زیاد شده و اگر مدت آن کافی باشد، ممکن است ریشه چه از پوسته بذر خارج شود. به این عامل پتانسیل رشد گفته می شود که روشی غیر مستقیم برای انداه گیری نیرویی است که توسط ریشه چه به کار رفته تا پوسته را سوراخ کند.

 

برخی بذرها که به طور کلی در گروه خواب های خارجی قرار داشتند (مثل زیتون و گردو)، توسط فردی به نام Geneve در بخش خواب فیزیولوزیکی عمق متوسط طبقه شده اند زیرا علاوه بر خواب مکانیکی که توسط اندوکارپ ایجاد می شود به یک دوره تیمار سرما دهی نیز نیاز دارند.

 

به منظور غلبه کردن بر این نوع خواب به طور مصنوعی می توان از تیمار دماهای متناوب به مدت یک تا چند ماه استفاده نمود. البته GA3 نیز موثر خواهد بود (نکات دقیق تیمار تناوب دمایی مانند خواب فیزیولوژیکی عمیق می باشد).

مقاله کامل بذر

بذر خواب به بذری اشاره دارد که علی رقم وجود شرایط مناسب محیطی قادر به جوانه زنی نیست. در بسیاری از گونه های گیاهی با بررسی شرایط محیطی طبیعی رشد گیاه می توان به راه هایی برای شکستن خواب بذر آنها پی برد.

 

در طبیعت، وجود مکانیسم های خواب باعث می شود تا بذر در شرایط و زمان مناسب جوانه بزند. در زراعت، گیاهان بسیاری همچون غلات، اصلاح شده اند تا دوره خواب آن ها کوتاه شود و عوامل موثر برخواب در طول دوره نگهداری بذر در انبار از بین بروند و وقتی که بذر در زمین کاشته می شود سریعا جوانه بزند.

 

واژه های مهم:

خواب (Dormancy)- معنی کلی: کمبود رشد به دلایل مختلف خارجی و داخلی.

 

خواب بذر (Seed dormancy)- عدم جوانه زنی بذر حتی در شرایطی که عوامل محیطی مساعد هستند.

 

در طبیعت ، خواب بذر فرایندی است که به گونه های مختلف اجازه می دهد تا در شرایط محیطی خاص زنده بمانند. خواب باعث می شود تا عمل جوانه زنی در بهترین زمان و مکان انجام شود تا گیاهچه کوچک و ضعیف صدمه نبیند. البته در گیاهان زراعی سعی شده است تا این خواب از بین برود.

 

سکون (Quiescence)- دوره ای است که در آن بذر در صورتی که آب جذب کند می تواند جوانه بزند. در این دوره هیچ مانع داخلی برای جوانه زنی بذر وجود ندارد.

 

پس رسی (After ripening)- مراحل فیزیولوژیکی است که پس از برداشت بذر در آن اتفاق می افتد و امکان جوانه زنی بذر را بوجود می آورد.

 

خواب اولیه (Primary dormancy)- این خواب زمانی ایجاد می شود که بذر بر روی گیاه قرار دارد و در زمان برداشت بذر در آن وجود دارد.

 

خواب ثانویه (Secondary dormancy)- این خواب برای جلوگیری از جوانه زنی بوده و زمانی ایجاد می شود که بذر از گیاه جدا شده و در شرایط نامطلوب محیطی قرار گیرد. در واقع بذر در ابتدا دارای خواب نبوده و شرایط نامساعد آن را به خواب می برند.

 

مثال: بذر گونه هایی که در بهار می رسند، پس از جدا شدن از گیاه و قرارگیری در خاک به سرعت و بدون وقفه جوانه می زند زیرا خاک مرطوب بوده، دما مطلوب است و فصل رشد به اندازه کافی وجود دارد. اما اگر شرایط محیط نامساعد باشد، مثلا محیط خشک باشد، بذر جوانه نزده و به یک دوره سرما در زمستان نیاز خواهد داشت تا بتوانند در بهار بعد جوانه بزند که شرایط مناسب است و فصل رشد نیز باقی است.

 

در این جا توجه به این نکته لازم است که وقتی بذرها می رسند ممکن است دارای خواب باشند یا نباشند. اگر دارای خواب باشند، بدان معنی است که دارای خواب اولیه هستند. گروهی از بذرها نیز که خواب نیستند، در دوره سکون می باشند. این بذور اگر شرایط محیطی مثل رطوبت و حرارت و ... مناسب باشد به سرعت جوانه خواهند زد. البته همین بذور بدون خواب اولیه نیز اگر خشک شوند وارد دوره خواب خواهند شد.

 

به طور کلی 3 مکانیسم وجود دارد که باعث القای خواب در بذر می شوند:

1-پوشش بذر – پوسته بذر می تواند جذب آب، توسعه جنین، تبادل گازها و شسته شدن مواد شیمیایی بازدارنده جوانه زنی را محدود کند.

 

2- بازدارنده های شیمیایی مثل تنظیم کننده های رشد و غیره.

 

3- عوامل مورفولوژیکی مثل کوچک و یا نابالغ بودن جنین.

 

معمولا خواب بذر ناشی از ترکیب عوامل مورفولوژیکی و فیزیولوژیکی است.

 

فهرست کلی خواب بذر (نیکو لیوا 1977).

 

خواب اولیه.

A. خواب خارجی- این نوع خواب مربوط به عوملی خارج از جنین است و 3 حالت دارد:

1- فیزیکی

2- مکانیکی

3- شیمیایی

 

B. خواب داخلی – این نوع خواب مربوط به عواملی درون جنین است و 2 حالت دارد:

1- مورفولوژیکی- جنین یا رشد نکرده ، یا بسیار کوچک و باریک است و یا تمایز نیافته است.

2- فیزیولوژیکی- به 3 صورت سطحی، متوسط و عمیق وجود دارد.

 

C. ترکیبی (ترکیبی از خواب های مختلف) که 2 حالت دارد.

1- مورفوفیزیولوژیکی- یا مربوط به محور بالای لپه است یا مربوط به محور بالای لپه و ریشه چه است.

2- خواب خارجی- داخلی.

 

خواب ثانویه.

1- خواب دمایی.

2- خواب شرایط محیطی.

 

 

طبقه بندی و توضیح انواع خواب بذر.

خواب اولیه.

A. خواب خارجی.

1- فیزیکی- پوسته بذر به نفوذ آب مقاوم است و بنابراین رطوبت بذر بسیار کم خواهد بود. در این مورد، حبوبات مثال مناسبی هستند. در این حالت جنین در حالت سکون است. دلیل خواب فیزیکی، ساختار ردیف سلولهای خارجی است که به آب نفوذ ناپذیراست. سلول های بزرگ پارانشیمی، سلول های خارجی لعابی و یا اندوکارپ سخت شده، سه دلیلی هستند که پوسته بذر را به آب نفوذ ناپذیر می کنند. این گونه پوسته بذر در مراحل آخر رشد بذر، ایجاد می شود.

 

 

 

در مطالعه ای بر روی گیاه خاراگل یا همان شبدرک (Coronilla varia) مشخص شد که با افزایش عمق سوراخ ایجاد شده در پوسته بذر، مقدار نفوذ آب به آن افزایش پیدا می کند.

 

2- خواب مکانیکی- در این خواب، پوسته بذر به قدری سخت است که به جنین اجازه بزرگ شدن در حین جوانه زنی را نمی دهد. دلیل این موضوع عبارت است از ساختار پوسته بذر. این نوع خواب به عنوان مثال در زیتون اتفاق می افتد.

 

در طبیعت پوسته سخت بذور به تدریج توسط عواملی همچون اسید ها، میکروارگانیسم ها، رطوبت و گرما و آتش سوزی جنگل از بین رفته و نازک می شود. برای غلبه بر این پوسته به طور مصنوعی نیز می توان آنرا با سنباده سایید یا از آب داغ، اسید، محیط گرم و مرطوب، آتش (که در طبیعت باعث ذوب شدن رزین میوه های کاج می شود) و ... استفاده نمود. وقتی پوسته سخت بذر خراش بر دارد، آب می تواند وارد بذر شود. البته در این زمان بذر نسبت به هجوم میکروارگانیسم ها حساس تر است.

 

3- خواب شیمیایی- وجود مواد شیمیایی بازدارنده در پوسته خارجی بسیار از میوه ها و بذرها باعث بروز خواب شیمیایی در آنها می شود. این مواد در میوه های آبدار و نیز در غلاف یا کپسول میوه های خشک وجود دارند. سیب، مرکبات، انگور و گیاهان بیابانی مثال هایی در این رابطه هستند. به ندرت می توان این نوع خواب را با نگهداری بذر در محیط خشک از بین برد. این نوع خواب ممکن است در دیگر بافت های اطراف جنین مثل اندوسپرم نیز وجود داشته باشد.

 

بعلاوه تبادل اکسیژن نیز ممکن است توسط یک لایه ها لعابی محدود شود. این حالت نیز در اسفناج و برخی از گیاهان تیره آستراسه (مرکبان= کاسنی) دیده شود.

 

در طبیعت این مواد توسط باران های شدید از پوسته بذر آبشویی شده و گاهی اوقات نیز جذب ذرات خاک می شوند. به طور مصنوعی نیز می توان این مواد را از پوسته بذر با آب جاری شست و یا اگر آب ساکن است آن را چند روز به طور روزانه عوض نمود، از تیمار سرما دهی استفاده کرد یا با استفاده از هورمونهایی مثل GA3 پوسته بذر را از بین برد.

 

منبع:

 

B. خواب درونی.

1- خواب مورفولوژیکی.

در این نوع خواب در هنگام رسیدن بذر، جنین رشد کامل نکرده است و پس از جدا شدن از گیاه نیز جنین به دوره ای نیاز دارد تا رشد کند. در این وضعیت، فضایی که جنین درون بذر اشغال می کند مهم است. این حالت در برخی گونه های علفی مثل جنس آلاله و خشخاش ، برخی گونه های چوبی مثل درخت راج و گیاهان گرمسیری مثل نخل خرما وجود داشته و اغلب همراه با خواب های دیگر مثل سخت بودن پوسته بذر است. سه حالت دارد:

 

* جنین رشد نکرده- در مرحله تشکیل جنین ایجاد می شود و ممکن است به خاطر وجود مواد شیمیایی باز دارنده باشد. مثل تیره های آلاله، خشخاش و عشقه.

 

* جنین بسیار کوچک و باریک- در مرحله رشد جنین رخ داده و باعث می شود تا جنین تنها به اندازه نصف فضای مربوط به خود رشد کند. عوامل بازدارنده شیمیایی نیز ممکن است وجود داشته باشند. مثل تیره های جعفری (چتریان)، ورسک و پامچال.

 

* جنین تمایز نیافته- مثل خانواده ثعلب.

 

برای از بین بردن این نوع خواب ها به طور مصنوعی می توان از دماهای متناوب سرد و گرم، هورمون GA3 و یا تیمار سرما دهی استفاده نمود ( دمای 59 درجه فارنهایت).

 

برخی از گونه های گرمسیری نیز به یک دوره با دمای بالا نیاز دارند تا رشد جنین آن ها کامل شود. درمورد درخت خرما حدود چند سال است طول می کشد تا در شرایط طبیعی بذر بتواند جوانه بزند که این دوره را می توان با تیمار دمایی (در 100 درجه فارنهایت) کوتاه نمود.

 

2- خواب فیزیولوژیکی.

* سطحی- معمولا کوتاه مدت بوده و در مدت نگهداری در انبار از بین می رود. حدود 1 تا 6 ماه طول کشیده و اصلی ترین مشکلی که ایجاد می کند در آزمایشگاه های تست بذر است.

 

خواب نوری- به نظر می رسد که عوامل کنترل کننده آن در غشای درونی بذور تازه برداشت شده باشد. می تواند تحت تاثیر بازدارنده های شیمیایی و یا کمبود تبادل اکسیژن باشد. معمولا در بذوری که به نور نیاز دارند تا جوانه بزنند دیده می شود. این نوع خواب نیز از یک تا شش ماه طول کشیده و با نگهداری در انبار از بین می رود. در بذر گیاهانی مانند کاهو، بین نیاز دمایی و نوری واکنش هایی وجود دارد. به عنوان مثال، بذر کاهو زمانی که تازه است به نور نیاز دارد تا جوانه بزند. اما این نیاز نوری می تواند توسط دمای کم جایگزین شود به نحوی که بذر کاهو می تواند در تاریکی و با دمای زیر 73 درجه فارنهایت جوانه بزند.

 

هورمون ها نیز می توانند بر جوانه زنی بذور حساس به نور موثر باشد. ABA در نور و تاریکی از جوانه زنی بذر جلوگیری می کند. کینتین (یک سیتوکنین) تنها در نور می تواند بر اثر ABA غلبه کند. تیمار ABA بعلاوه GA3 در تاریکی منجر به هیچ گونه جوانه زنی نمی شود اما اگر کنیتین نیز به آنها اضافه شود بذور جوانه خواهند زد.

 

عوامل کنترل کننده خواب نوری در فیتوکروم ها وجود دارند. نور آفتاب (نسبت نور قرمز به نور قرمز دور = 2 به 1) فیتوکروم را به حالت فعال تبدیل می کند. اما زمانی که شاخ و برگ گیاهان روی زمین سایه انداخته باشد (نسبت نور قرمز به قرمز دور = 12/0 به 1 تا 70/0 به 1)، نور قرمز دور غلبه خواهد داشت و فیتوکروم به شکل غیر فعال تبدیل می شود.

 

وجود برخی از ویژگی ها در گیاهان علفی مثل گیاهان یکساله و سبزیجات، در آزمایشگاه های آزمون بذر ایجاد مشکل می کند. زیرا این آزمایشگاه ها با بذوره تازه برداشت شده سروکار دارند. در طول دوره انبار داری، این ویژگی ها از بین رفته و با خشک شدن بذر، پوسته نیز آب خود را از دست داده و دیگر از نظر فیزیولوژیکی فعال نیست.

 

برای غلبه بر این نوع خواب به طور مصنوعی، استفاده از تیمار هایی مثل نگهداری در محیط خشک، سرمادهی به مدت چند روز، نور در تناوب با دما، نیترات پتاسیم (KNO3) و هورمون هایی مثل GA3 مفید خواهد بود.

 

 

* خواب فیزیولوژیکی عمق متوسط- در این حالت عوامل کنترل کننده خواب در پوسته بذر، بافت های احاطه کننده جنین و نیز خود جنین قرار دارند. این خواب مشخصه سوزنی برگان است. البته جنین خواب نبوده و در حالت سکون است و اگر شرایط مناسب باشد جوانه خواهد زد ولی مکانیسم دقیق آن مشخص نیست. سرما زمان لازم برای جوانه زدن را کاهش می دهد اما به طور قطعی نیز مورد نیاز نیست. میزان تیمار تناوب دمایی لازم نیز به مقدار قابل توجهی کمتر از خواب فیزیولوژیکی عمیق است.

 

سرمادهی باعث می شود تا نیروی ایجاد شده توسط ریشه چه افزایش یابد. با آزاد شدن خواب، این نیرو نیز زیاد شده و اگر مدت آن کافی باشد، ممکن است ریشه چه از پوسته بذر خارج شود. به این عامل پتانسیل رشد گفته می شود که روشی غیر مستقیم برای انداه گیری نیرویی است که توسط ریشه چه به کار رفته تا پوسته را سوراخ کند.

 

برخی بذرها که به طور کلی در گروه خواب های خارجی قرار داشتند (مثل زیتون و گردو)، توسط فردی به نام Geneve در بخش خواب فیزیولوزیکی عمق متوسط طبقه شده اند زیرا علاوه بر خواب مکانیکی که توسط اندوکارپ ایجاد می شود به یک دوره تیمار سرما دهی نیز نیاز دارند.

 

به منظور غلبه کردن بر این نوع خواب به طور مصنوعی می توان از تیمار دماهای متناوب به مدت یک تا چند ماه استفاده نمود. البته GA3 نیز موثر خواهد بود (نکات دقیق تیمار تناوب دمایی مانند خواب فیزیولوژیکی عمیق می باشد).


نوشته شده در تاريخ 89/06/13 توسط محمد

تست ژنوتوکسیک

 

تمامی موجودات زنده برخورداز از قابلیت واکنش دینامیکی به تنشهای محیطی در نتیجه فعال سازی زنجیره های پیچیده پیام دهی می باشند. یکی از شدیدترین این تنشها اختلال در خود اطلاعات ژنتیکی می باشد. ژنوم موجودات زنده همیشه تحت تأثیر تنش ناشی از عوامل محیطی (نظیر اشعه ماوراء بنفش و مواد شیمیایی جهش زا) و نیز تولیدات فرآیندهای متابولیسم داخلی سلول (نظیر گونه های اکسیژن فعال و مضاعف شدن اشتباهی DNA) می باشد. بدنبال تاثیر تنش ژنوتوکسیک، زمان لازم برای بازسازی DNA در چرخه سلولی افزایش می یابد و ژنهای دخیل در بازسازی و حفاظت سایر ترکیبات سلولی مواجه با تنش ژنوتوکسیک، فعال میشوند. از سوی دیگر، سلولها، خصوصا سلولهای یوکاریوتهای پرسلولی، ممکن است بوسیله مکانیزم آپوپتوسیس به این تنش واکنش نشان دهند ودر نتیجه باعث کاهش صدمات سلولی گردند.

تحقیق در زمینه اثرات تنش ژنوتوکسیک و مکانیزم پیام دهی در *****داران به سبب اثراتی که در سلامت انسان و ایجاد بیماریهایی مثل کارینوژنسیس دارد، از اهمیت ویژه ای برخوردار می باشد. ولی در گیاهان که سلولهای آنها بی تحرک و توسط دیواره های سلولی احاطه شده است، بافتهای توموری قادر به متاستازی نبوده و گیاه بواسطه سرطان از بین نمی رود. از طرف دیگر، اندامهای تولید مثلی گیاهان از سلولهایی منشاء میگیرند که خود قبل از تشکیل گامت در گیاه مادر، تعداد زیادی چرخه مضاعف سازی DNA را پشت سر گذاشته اند. این امر بویژه سبب میشود تا گیاهان به انباشت بالقوه جهشها در سلولهای مادر گامت، حساس باشند و در نهایت راه انتقال جهشهای سوماتیک به نسل بعدی فراهم میشود. گیاهان بر خلاف جانوران، موجودات بی تحرکی هستند که وابسته به تشعشع خورشیدی بعنوان منبع حیاتی انرژی بیولوژیکی بوده و بنابراین بطور مداوم در معرض موتاژنهای طبیعی از جمله اشعه ماوراء بنفش نوع B هستند. از اینرو تحمل به این عامل تنش زای غیر زنده برای حیات گیاهی با اهمیت می باشد. جبران و رفع خسارات وارده به DNA برای نگهداری ثبات ژنومی ضروری است و گیاهان البته اطلاعات لازم برای این هدف را در اختیار دارند. در مقابل، دانش بشر در زمینه تأثیر و مکانیزمهای عوامل صدمه رسان به DNA بسیار محدود است، هر چند که اخیراً حمایت ژنتیکی برای پروتئینهای دخیل در پیام دهی ژنوتوکسیک در گیاه اربیدوپسیس در حال شگل گیری است.

 

 

 

 

منبع: مرکز مقالات کشاورزی AKE( بزرگترین وبلاگ کشاورزی ایران )

 

 


نوشته شده در تاريخ 89/06/13 توسط محمد

تازه های کشاورزی مراحل مهم آبياری در زراعت گندم

 

در مرحله دانه بستن چنانچه آبياري صورت نگيرد، دانه ها كوچكتر شده، وزن دانه ها كاهش يافته و در نتيجه عملكرد كاهش مي يابد،

به گزارش خبرگزاري كشاورزي ايران (ايانا)- چون در اغلب مناطق گندم خيز ايران ريزش باران خصوصا در دوره فعال رشد گياه براي تامين آب مورد نياز گندم كافي نيست، بنابراين لازم است تا در مناطقي كه مقدار باران در طول دوره رشد اين گياه كمتر از 300 تا 350 ميلي متر است، گندم را در مراحل مختلف رشد آبياري كرد. دانه هاي گندم پس از آن كه در خاك قرار گرفت رطوبت كافي بايد در اطراف آن وجود داشته باشد تا با جذب آب و اكسيژن كافي به سرعت جوانه توليد كند.

مقدار آب لازم براي گندم از ابتداي كاشت تا هنگام برداشت 8-4 هزار مترمكعب در هكتار است. تعداد دفعات آبياري و مقدار آب در هر آبياري بستگي به آب و هواي منطقه و نوع و جنس زمين دارد.

مراحل مهم آبياري در زراعت گندم عبارتند از:

- جوانه زدن تا اتمام پنجه زدن: اين مرحله كه اغلب مصادف با فصل زمستان است، از نظر تامين آب مشكلي وجود نداشته و اغلب در اين مرحله آبياري صورت نمي گيرد، چون رطوبت موجود در زمين براي پنجه زدن كافي است.

- مرحله ساقه رفتن: نيازهاي آبي گندم در هنگام ساقه رفتن و طويل شدن سريع ساقه ها به سرعت بالا مي رود.

- مرحله سنبله رفتن

- مرحله گل رفتن

- مرحله دانه بستن

معمولا از جوانه زدن تا به سنبله رفتن ديگر احتياجي به آبياري نيست، مگر در شرايط استثنايي، زيرا در اين دوره تبخير و تعرق نسبتا كم بوده و در عين حال مصادف با زماني است كه حداكثر بارندگي طبيعي صورت مي گيرد. در صورت لزوم، آبياري دوم زماني اجرا مي شود كه اولين سنبله ها شروع به ظاهر شدن مي كنند. آبياري سوم هم ممكن است در مرحله تشكيل دانه لازم باشد.

 

منبع: مرکز مقالات کشاورزی AKE( بزرگترین وبلاگ کشاورزی ایران )

 

 


نوشته شده در تاريخ 89/06/13 توسط محمد

روش کشت درهم ، مزايا ، احتياطات و مراقبتهاي لازم:

عبارت است از روياندن دو محصول يا بيشتر به طور هم زمان در يک زمين. در اين روش افزايش تعداد محصول با استفاده از هر دو بعد زماني و مکاني است، در تمام دوران يا بخشي از رشد محصول، رقابت بين گياهان وجود دارد و کشاورزان درهر زمان بيشتر از يک محصول را در يک زمين مراقبت ومديريت مي کنند. اين روش انواع مختلفي دارد. اگر روياندن دو محصول يا بيشتر به طور همزمان در يک زمين ولي به صورت مخلوط باشد و هيچ گونه رديف مشخصي وجود نداشته باشد، مثل کشت مخلوط يونجه جو در پايـيز ، آن را روش کشت مخـلوط مي گويند ولي اگـر به صـورت رديفي باشـد که به طـور معمول اين رديفها متناوبند، مثل کشت برنج وذرت، ذرت و سيب زميني و يا ذرت ولوبيا چشم بلبلي آن را کشت درهم رديفي مي گويند. چنانچه اين کشت در نوارهاي باريکي با شد که به طور معمول نيز متناوبند آن را روش کشت درهم نواري مي نامند.

 

 

 

 

منبع: مرکز مقالات کشاورزی AKE( بزرگترین وبلاگ کشاورزی ایران )


نوشته شده در تاريخ 89/06/13 توسط محمد

آموزش کاشت هندوانه

هندوانه ميوه مورد علاقه و مخصوص فصل تابستان است .مناسب جهت مرطوب كردن دهان و رفع اتش و تشنگي است . هندوانه براي روزهاي گرم تابستان ، جشنها، تفريح ها و خيلي چيزهاي ديگر در اين فصل عاليه. فراموش نكنيد كه رقابت پرتاب هسته را نيز در زماني كه آن را سرو مي‌كنيد داشته باشيد... فقط لطفا بيرون از خانه. پس اگر دوست داريد خوشحال شويد . (پرتاب هسته) يك كار جديه ، يك بازي سرگرمي دار . خيلي از مسابقات پرتاب هسته با جوايزي در بعضي از كشورها، در تفريحات و جشن‌هاي تابستاني برگزار مي‌شوند .

هندوانه هاي بزرگ و كشيده ( بيضي شكل) كه اولين نوع هندوانه‌اي است كه به ذهن ميرسد، فضاي خيلي زياد و فصلي طولاني را براي رشد نياز دارد . و به همين خاطر است كه بيشتر باغبانان خانه‌گي فضاي با ارزش باغشان را به اين نوع از هندوانه تخصيص نمي‌دهند. انتخاب آنها بيشتر بر روي هندوانه كوچكتر و نسبتا شيرين ازنوع هندوانه گرد و يا پلنگي است كه فضايي در حدود 3/1 را نسبت به آن نياز دارد .

آيا ميدانستيد ؟ كاشت هندوانه يك تجارت جديه . مسابقات هندوانه يا (سنگين ترين ها ) در جشنواره هاي پاييزي برگزار ميشوند . بسياري از هندوانه هاي بزرگ در اين مسابقات بر سر جوايز براي بزرگترين هندوانه رقابت ميكنند . يك هندوانه تا چه قدر مي‌تواند رشد كند ؟ هندوانه هاي بزرگ تا تا بالاي 200 پند( 90 كيلو گرم ) مي‌توانند رشد كنند .

حتي براي بزرگداشت هندوانه يك روزي نيز در نظر گرفته شده است.... 18 هم آگوست روز ملي هندوانه است .

 

 

 

منبع: مرکز مقالات کشاورزی AKE( بزرگترین وبلاگ کشاورزی ایران )


نوشته شده در تاريخ 89/06/13 توسط محمد

احتياطات و مراقبت هاي لازم در روش کشت درهم:

1- انتخاب کشت در هم مشروط به داشتن آب وامـکانات آبياري، کودهـاي شيميايي، وسـايل و تجـهيزات مبارزه با آفات و بيماري ها به مقدار کافي است.

 

 

2- گياه همراه بايستي در شرايط معمولي به طور مستقل رشد کند و براي زراعت اصلي ايجاد مزاحمت ننمايد.

 

 

3- ارقام مناسب ومقاوم به بيماري ها بايد به کار گرفته شوند.

 

 

4- ضوابط و معيارهاي حفظ نباتات بايد رعايت شوند.

 

 

5- فنون کشاورزي مطلوب مثل کشت جوي و پشته اي ، آبياري نشتي وغيره بايستي بر طبق نياز گياهان و دوران رويش در نظر گرفته شوند.

 

 

6- گياه همراه نبايد حالت تجاوزگري و تهاجمي دا شته باشد.

 

 

7- گياه همراه بايستي سالم باشد، در غير اين صورت ممکن است زيان برساند.

 

 

گياهان همراه که در کشت درهـم با ذرت دانه اي مناسب گزارش شده اند عبارتـند از: لوبيـا چشـم بلبلي، سويا، ماش سبز، سيب زميني، بادام زميني، کرچک آفتابگردان وانواع لوبيا. در زراعت ذرت علوفه اي معمولا از لوبياي چشم بلبلي و سويا براي کشت درهم استفاده مي شود.

 

 

 

منبع: مرکز مقالات کشاورزی AKE( بزرگترین وبلاگ کشاورزی ایران )


نوشته شده در تاريخ 89/06/13 توسط محمد

 همانند سازی

 

در مورد همانند سازی مولکول DNA مطلب زیاد است و از حدود دهه 1950 به بعد موضوع مهم بررسی های بیولوژیست ها قرار گرفته.من به عنوان یکی از دانشجویان مهندسی کشاورزی که اصلیتا یک سمپادی هستم سعی میکنم در غالب جملات مختصر و مفید مطالب نسبتا قابل قبولی رو براتون بفرستم.

آیا میدانید که چگونه آنزیم DNA polymerase رشته جدید و قدیم را از هم تشخیص و رشته دختری را اصلاح میکند؟

رشته مادر نسبت به رشته جدید عمر نسبتا بیشتری دارد و به تکامل رسیده است ولی رشته دختری هنوز به تکامل کامل نرسیده.در رشته مادری یا همان نسخه اصلی بازهای سیتوزین متیله هستند ولی در رشته دختری این عم صورت نگرفته.به همین خاطر آنزیم مذکور رشته اصلی و کپی را تشخیص میدهد و ماده ژنتیکی سلول دست نخورده میماند!

 

 

 

 

منبع: مرکز مقالات کشاورزی AKE( بزرگترین وبلاگ کشاورزی ایران )


نوشته شده در تاريخ 89/06/13 توسط محمد

 

مزاياي روش کشت درهم:

- در آمد اضافي 2- به حداقل رساندن خطرات احتمالي 3- بهبود شرايط تغذيه گياه 4- مبارزه با علف هاي هرز 5- مديريت بهتر نيروي کار موجود 6- حد اکثر استفاده از منابع موجود 7- کاهش خطرات احتمالي ناشي از افت قيمت محصول 8- شيوع کمتر بيماري 9- حفاظت خاک 10- استفاده فشرده ازکشاورزان 11- حفظ حاصلخيزي خاک 12- به حد اکثر رساندن سود

 

 

 

منبع: مرکز مقالات کشاورزی AKE( بزرگترین وبلاگ کشاورزی ایران )


نوشته شده در تاريخ 89/06/13 توسط محمد

بولتینگ :یعنی مرحله ای که گیاه به گل میره مثلا یک گیاه دو ساله که در سال اول اندان رویشیش رشد می کنه مقتی در سال دوم اندان زایشی به وجود میاد و گل میده میگن بولتینگ رخ داده.

ولی پیتینگ چیس

 

 

 

 

 

منبع: مرکز مقالات کشاورزی AKE( بزرگترین وبلاگ کشاورزی ایران )


نوشته شده در تاريخ 89/06/13 توسط محمد

خصوصیات یک جمعت متعادل

تمام افراد جمعیت بایستی از نظر تولید مثل باهم یکسان باشند.

جمعیت باید از تعداد زیادی افراد تشکیل شده باشد.

آمیزش به صورت تصادفی باشد.

نباید مهاجرت به درون یا به بیرون جمعیت صورت بگیرد.

بایستی جهش در حالت تعادل باشد.

نقص هر کدام از شروط بالا می‌تواند باعث تغییر فراوانی ژنها و لذا بهم خوردن تعادل ژنتیکی گردد.

خصوصیات قانون تعادل

خاصیت اول قانون تعادل

 

فراوانی سه ژنوتیپ AA (غالب) Aa ، aa (مغلوب) ، به صورت بسط دو جمله‌ای p+q)2 = p2 + q2 + 2pq) نشان داده می‌شود. p فراوانی آلل A و q فراوانی آلل a در استخر ژنی است و ترکیب آللها به صورت تصادفی بوده و ژنوتیپهای حاصل تصادفی هستند. احتمال ایجاد ژنوتیپ AA برابر p2 ، aa برابر q2 و Aa برابر 2pq است.

 

خاصیت دوم قانون

 

درصد ژنوتیپها از نسلی به نسل بعد تغییر نمی‌کند. یعنی هرگاه در جمعیتی که ژنوتیپهای AA , Aa , aa با نسبتهای p2 : 2pq : q2 وجود دارند، لقاح تصادفی صورت بگیرد، فروانی ژنوتیپها در نسل بعضی به صورت درصدهای نسبی ثابت خواهد ماند. معادله هاردی - وینبرگ هیچ مقدار خاصی را برای q , p مشخص نمی‌کند. فراوانی آللها در جمعیت به هر مقداری که باشد موجب فراوانی ژنوتیپی به صورت p2 : 2pq : q2 می‌شود، مادام که فراوانی آلل ثابت بماند، این فراوانیهای ژنوتیپی از نسلی به نسل دیگر ثابت خواهند بود.

 

نتایج قانون تعادل

 

اگر توان دوم فراوانی ژنوتیپی هتروزیگوتها در یک جمعیت برابر چهار برابر حاصل ضرب فراوانی دو ژنوتیپ هموزیگوت ، در جمعیت باشد، در این حالت می‌گوییم که جمعیتها به صورت متعادل است. در یک جمعیت بزرگ که آمیزشها به صورت تصادفی انجام می‌شود، و تمام ژنوتیپها از نظر قدرت زنده ماندن یکسان هستند. فراوانی ژنی در یک نسل بستگی به فروانی ژنی و نه فروانی ژنوتیپی نسل قبل دارد. جمعیتی که دارای این خاصیت باشد، اصطلاحا گویند در حالت تعادل (equilibrium) است. طبق قانون هاردی - وینبرگ اگر یک جمعیت در حال تعادل نباشد. فقط یک نسل آمیزش ، کافی است که آن را به حالت تعادل در آورد.

 

 

 

کاربرد قانون تعادل

 

کاربرد عملی اصلی قانون هاردی - وینبرگ در ژنتیک در مشاوره ژنتیکی برای اختلالات اتوزومی مغلوب است. در مورد بیماری فنیل کتونوریا ، فروانی هموزیگوتهای مبتلا در جمعیت را می‌توان دقیقا تعیین کرد، زیرا بیماری از طریق برنامه‌های غربالگری در نوزادان شناسایی می‌شود. افراد هتروزیگوت ناقلان خاموش هستند و اندازه گیری مستقیم میزان بروز آنها در جمعیت از روی فنوتیپها غیر ممکن است. قانون تعادل هاردی - وینبرگ ، برآورد فراوانی هتروزیگوتها و استفاده از آن برای مشاوره و ژنتیکی را مقدور می‌سازد.

 

عواملی که تعادل هاردی - وینبرگ را بهم می‌زنند

 

در دنیای واقعی ژنتیک پزشکی شامل جمعیتهای انسانی و آللهای بیماری ، خصوصیات جامعه متعادل صدق نمی‌کنند ژنوتیپهای موجود در یک جمعیت ممکن است در تعادل هاردی - وینبرگ نباشند. از عوامل بر هم زننده تعادل می‌توان آمیزشهای غیر تصادم را نام برد که شامل آمیزشهای خویشاوندی و غیر خویشاوندی است. از طرف دیگر بعضی باعث تغییر فراوانی ژنهای می‌شوند که شامل موارد زیر هستند.

 

مهاجرت

 

میزان تغییر فراوانی ژنی در جمعیتی که مهاجرت در آن صورت می‌گیرد بستگی به میزان مهاجرت و تفاوت بین فراوانیهای ژنومی بومیها و مهاجریسن دارد.

 

جهش

 

اگر ژن جدیدی در اثر جهش در یک جمعیت بوجود آید احتمال بقای این ژن بسیار کم است ولی عاملی که باعث تغییر فراوانی در اثر جهش می‌شود، فراوان بودن جهش است.

 

گزینش

 

یکی از مهمترین عوامل تغییرات فراوانی ژنها قدرت باروری حاملین آن است. انواع مکانیزمهایی که قدرت باروری یک ژنوتیپ را تغییر می‌دهد، گزینش نام دارد.

 

رانش یا دریفت

 

رانش ژنتیکی به علت اینکه جوامع از نظر اندازه محدود هستند، ایجاد می‌گردد. بطوری که خطای نمونه‌ای سبب تغییرات فراوانی آنی می‌گردد.



ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ 89/06/13 توسط محمد

آشنایی با وسایل، ابزار آلات و تاسیسات مورد نیاز در باغبانی :

 

پشته ساز یا مرز ساز: وسیله ای است که برای ایجاد پشته یا مرز مورد استفاده قرار می گیرد.

 

بیل : در موارد خاصی برای شخم زدن و بیل زدن مورد استفاده قرار می گیرد.

 

 

چمن زن : جهت چمن زنی مورد استفاده قرار میگیرد و دارای دو نوع موتوری و دستی می باشد.

 

 

چمن زن موتوری : این دستگاه از قسمتهای مختلفی تشکیل میشود که عبارتند از موتور، هندل، گاز ثابت، گاز متحرک، روغن و در قسمتهای زیری دارای دو تیغه و بخش تنظیم ارتفاع تیغه ها و همچنین کیسه جمع آوری کننده چمن میباشد. لازم به توضیح است که در اولین بار چمن زنی یا بعبارتی سرزنی ارتفاع تیغه ها در بالاترین حالت خود قرار می گیرد.

 

 

چمن زن دستی : تیغه ها بصورت مارپیچ هستند و با حرکت دستگاه تیغه ها نیز به حرکت درآمده و عمل چمن زنی صورت می گیرد.

 

 

چاقوی پیوند زنی : ازاین چاقو در هنگام پیوند زنی برای جدا کردن پوست از بخش چوبی مورد استفاده قرار میگیرد. این چاقو باید دور از رطوبت نگهداری شود.

 

 

قیچی دسته بلند باغبانی : این قیچی جهت هرس پرچین ها و درختچه ها مورد استفاده قرار می گیرد.

 

 

اره : که دارای دندانه های دو طرفه است و برای بریدن شاخه های خشک ( شاخه هایی با قطر زیاد ) مورد استفاده قرار می گیرد.

 

 

قیچی باغبانی ( دسته کوتاه ): دارای دسته هایی کوتاهتر است و برای هرس درختان میوه، شاخه های نازک و گلها مورد استفاده قرار میگیرد. این قیچی دارای یک تیغ متحرک و یک تیغ ثابت است که تیغ ثابت آن بعنوان تکیه گاه عمل می کند.

 

 

کلنگ : در مواردی برای باز کردن شیار جهت بذر پاشی مورد استفاده قرار میگیرد.

 

 

شن کش : تسطیح سازی و جمع آوری قلوه سنگها و مواد زائد از روی بستر و بعضی اوقات جهت هوادهی به خاکهای سنگین استفاده می شود.

 

 

داس : برای برداشتهای مختلف و همچنین قطع ساقه های علفی استفاده میشود.

 

 

زیر گلدانی : نگهداری آب زهکشی شده گیاه وظیفه زیر گلدانی است. در گیاهانی مانند نخل مرداب که نیاز به رطوبت دارند از زیر گلدانی استفاده میشود تا با استفاده از فیتیله ، آب زهکشی شده را دوباره به ریشه گیاه بازگردانند و همواره اطراف ریشه گیاه مرطوب باشد.

 

 

سم پاش : سم پاش را هم با توجه به مساحت باغ از دو نوع دستی و پشتی استفاده میکنند.

سم پاش دستی دارای یک مخزن کوچک است که دارای یک پمپ هوا جهت اختلاط آب و مواد شیمیایی است.

سم پاش پشتی مخزن بزرگتری نسبت به سم پاش دستی دارد و اهرمی نیز جهت پمپاژ هوا به داخل مخزن دارد.

بخش انتهائی و نازک سم پاش را نازل یا سرلانس میگویند که مواد شیمیایی از آنجا به صورت اتمیزه و پودری خارج می شود.

 

 

فرغون : جهت حمل وسائل و ابزار و... مورد استفاده قار می گیرد.

 

 

گلدانها : سه نوع گلدان بنامهای گلدان سفالی و پلاستیکی و جیفی پات وجود دارد.

 

 

گلدان سفالی : این گلدان از خاک رس ساخته شده است و حسنی که دارد این است که این گلدان رطوبت را پس میدهد. در این نوع گلدانها قاعده پائین از قاعده بالا کوچکتر بوده و این حالت باعث میشود که ریشه به حالت مخروطی رشد کند. این گلدان دارای یک زهکش است .



ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ 89/06/13 توسط محمد

آشنایی با وسایل، ابزار آلات و تاسیسات مورد نیاز در باغبانی :

 

پشته ساز یا مرز ساز: وسیله ای است که برای ایجاد پشته یا مرز مورد استفاده قرار می گیرد.

 

بیل : در موارد خاصی برای شخم زدن و بیل زدن مورد استفاده قرار می گیرد.

 

 

چمن زن : جهت چمن زنی مورد استفاده قرار میگیرد و دارای دو نوع موتوری و دستی می باشد.

 

 

چمن زن موتوری : این دستگاه از قسمتهای مختلفی تشکیل میشود که عبارتند از موتور، هندل، گاز ثابت، گاز متحرک، روغن و در قسمتهای زیری دارای دو تیغه و بخش تنظیم ارتفاع تیغه ها و همچنین کیسه جمع آوری کننده چمن میباشد. لازم به توضیح است که در اولین بار چمن زنی یا بعبارتی سرزنی ارتفاع تیغه ها در بالاترین حالت خود قرار می گیرد.

 

 

چمن زن دستی : تیغه ها بصورت مارپیچ هستند و با حرکت دستگاه تیغه ها نیز به حرکت درآمده و عمل چمن زنی صورت می گیرد.

 

 

چاقوی پیوند زنی : ازاین چاقو در هنگام پیوند زنی برای جدا کردن پوست از بخش چوبی مورد استفاده قرار میگیرد. این چاقو باید دور از رطوبت نگهداری شود.

 

 

قیچی دسته بلند باغبانی : این قیچی جهت هرس پرچین ها و درختچه ها مورد استفاده قرار می گیرد.

 

 

اره : که دارای دندانه های دو طرفه است و برای بریدن شاخه های خشک ( شاخه هایی با قطر زیاد ) مورد استفاده قرار می گیرد.

 

 

قیچی باغبانی ( دسته کوتاه ): دارای دسته هایی کوتاهتر است و برای هرس درختان میوه، شاخه های نازک و گلها مورد استفاده قرار میگیرد. این قیچی دارای یک تیغ متحرک و یک تیغ ثابت است که تیغ ثابت آن بعنوان تکیه گاه عمل می کند.

 

 

کلنگ : در مواردی برای باز کردن شیار جهت بذر پاشی مورد استفاده قرار میگیرد.

 

 

شن کش : تسطیح سازی و جمع آوری قلوه سنگها و مواد زائد از روی بستر و بعضی اوقات جهت هوادهی به خاکهای سنگین استفاده می شود.

 

 

داس : برای برداشتهای مختلف و همچنین قطع ساقه های علفی استفاده میشود.

 

 

زیر گلدانی : نگهداری آب زهکشی شده گیاه وظیفه زیر گلدانی است. در گیاهانی مانند نخل مرداب که نیاز به رطوبت دارند از زیر گلدانی استفاده میشود تا با استفاده از فیتیله ، آب زهکشی شده را دوباره به ریشه گیاه بازگردانند و همواره اطراف ریشه گیاه مرطوب باشد.

 

 

سم پاش : سم پاش را هم با توجه به مساحت باغ از دو نوع دستی و پشتی استفاده میکنند.

سم پاش دستی دارای یک مخزن کوچک است که دارای یک پمپ هوا جهت اختلاط آب و مواد شیمیایی است.

سم پاش پشتی مخزن بزرگتری نسبت به سم پاش دستی دارد و اهرمی نیز جهت پمپاژ هوا به داخل مخزن دارد.

بخش انتهائی و نازک سم پاش را نازل یا سرلانس میگویند که مواد شیمیایی از آنجا به صورت اتمیزه و پودری خارج می شود.

 

 

فرغون : جهت حمل وسائل و ابزار و... مورد استفاده قار می گیرد.

 

 

گلدانها : سه نوع گلدان بنامهای گلدان سفالی و پلاستیکی و جیفی پات وجود دارد.

 

 

گلدان سفالی : این گلدان از خاک رس ساخته شده است و حسنی که دارد این است که این گلدان رطوبت را پس میدهد. در این نوع گلدانها قاعده پائین از قاعده بالا کوچکتر بوده و این حالت باعث میشود که ریشه به حالت مخروطی رشد کند. این گلدان دارای یک زهکش است .

 

 

گلدان پلاستیکی : این گلدانها دارای رنگهای مختلفی بوده و از جنس پلاستیک هستند. این گلدانها بر خلاف گلدانهای سفالی زهکشهای متعددی دارند. تقریبا قاعده بالائی این گلدانها با قاعده پائینی برابر است. این نوع گلدانها آب پس نمی دهند و رشد ریشه در این نوع گلدانها منظم است.

 

 

گلدان جیفی پات : این گلدانها دارای قطر دهانه 5 تا 10 سانتی متر بوده ، به شکل گرد یا چهارگوش می باشند. جنس آنها از پیت، فیبر و چوب است که گاهی مقداری کود شیمیایی نیز به آنها اضافه شده است. از ویژگی های این گلدانها پوسیدگی هنگام در خاک قرار گرفتن می باشد، بنابراین ممکن است بذرهایی را که انتقال آنها مشکل است در یک محیط گرم پیش رس کرده سپس با گلدان در خاک قرار داد. نوعی از این گلدانها به شکل قرص ساخته شده که پس از آنکه در آب قرار میگیرد متورم شده به گلدانی پر از آمیخته خاکی تبدیل میشود و برای کاشت بذرهای بسیار ریز مناسب است.

 

ابتدا روی زهکشهای گلدان را می پوشانیم ( با استفاده از سفالهای شکسته ) و بعد حدود 5 سانتی متر از سبوس یا قلوه سنگ جهت زهکشی گلدان استفاده می کنیم. سبوس باعث سبک بودن گلدان می شود . بر روی سبوس خاک مرغوب از نوع لوم شنی میریزیم که بافت نرم و ریزی دارد که نسبت آن، یک نسبت ماسه شسته و یک نسبت خاک باغچه است. بعد از ریختن خاکها روی آن را صاف می کنیم.

برای کاشت بهتر بذرها بهتر است ابتدا خاک را آبیاری کنیم و بعد بذرها را همانند بذر چمن روی لایه مرطوب بپاشیم که به این روش نم کاری می گویند.

بعد از پاشیدن بذرها روی آنها مالچ سبک و نفوذپذیر نسبت به هوا می ریزیم. همچنین میتوان از هوموس نیز استفاده نمود که حاوی 10 درصد سبوس، 5 درصد کود آلی، 3 درصد مواد ضدعفونی کننده، 30 درصد خاک جنگلی، 15 درصد ماسه ریز، 15 درصد خاک برگ، 15 درصدخاک چای می باشد.

لازم به توضیح است که جهت تهیه الکل 70 درصد از روی الکل 96 درصد ابتدا 70 سی سی الکل ریخته و روی آن 27 سی سی آب میریزیم که نتیجه آن الکل 70 درصد می باشد.

 

 

 

منبع: مرکز مقالات کشاورزی AKE( بزرگترین وبلاگ کشاورزی ایران )


نوشته شده در تاريخ 89/06/13 توسط محمد

ميوه ها و سبزيها

 

چكيده

ميوه ها و سبزيها از جمله مهمترين محصولات باغي هستند كه نقش مهمي در تأمين نياز غذايي و سلامت انسان بازي ميكنند. اين گروه از محصولات كشاورزي بدليل داشتن رطوبت زياد فساد پذير هستند و در دوره پس از برداشت بخش عمده اي از آنها (بين 5 تا 50 درصد) از بين ميروند. ميزان اين ضايعات حتي در برخي موارد تا 80 درصد نيز ميرسد. در اين ميان تره بار بالاترين درصد ضايعات را به خود اختصاص داده اند. كاهش و به حداقل رساندن چنين ضايعاتي به عنوان «برداشت مخفي» ميتواند يكي از راههاي مؤثر در تأمين غذا براي جامعه به حساب آيد. در كشورهايي كه سيستم كشاورزي پيشرفته اي دارند، پيشرفتهاي قابل توجهي در زمينه تكنولوژي پس از برداشت صورت گرفته است. چنين عملياتي نه تنها ضايعات اين گروه از محصولات را به حداقل ميرساند بلكه كيفيت آنها را نيز در طي حمل و نقل، جابجايي، انبارداري و توزيع حفظ خواهد كرد. بخش عمده اي از اين ضايعات را ميتوان با اجراي عمليات صحيح در دوره قبل از برداشت (در باغ يا مزرعه) حذف نمود. مديريت تغذيه، آفات و بيماريهاي گياهي در دوره قبل از برداشت، تكنولوژي صحيح برداشت، تيمارهاي غير شيميايي و استفاده از تركيبات طبيعي براي كنترل ضايعات، عمليات پيش سرمادهي، سيستم هاي بسته بندي جديد، انبارداري صحيح (شامل كليه عمليات در طي انبارداري) و بالاخره حمل و نقل صحيح از مهمترين راهكارهاي موجود هستند كه تا حد قابل توجهي ميزان اين ضايعات را به حداقل ميرسانند. بنابراين كاهش ضايعات اين گروه از محصولات كشاورزي نيازمند اصلاح ساختار توليد اين محصولات از باغ و مزرعه تا انبار و سپس حمل و نقل و بازاررساني و در نهايت مصرف كننده خواهد بود. بالا بردن دانش فني توليد كنندگان، انبارداران، مسئولين ميادين ميوه و تره بار، خرده فروشيها و در نهايت مصرف كنندگان گامي موثر در اين راستا مي باشد. در اين مقاله راهكارهاي كليدي در هر مورد ارائه خواهد شد.

مقدمه

توسعه روز افزون جمعيت نياز به تأمين غذا را روز به روز افزايش ميدهد. به منظور افزايش توليد و رفع هر چه بيشتر مايحتاج بشر راهكارهاي مختلفي چون افزايش سطح زير كشت، افزايش عملكرد در واحد سطح، دستيابي به ارقام برتر، مديريت عمليات زراعي شامل دفع آفات و بيماريها، آبياري، تغذيه، هرس و غيره وجود دارد. در اين بين يكي از راهكارها كه به دست فراموشي سپرده شده است و كمتر مورد توجه قرار مي گيرد كاهش ضايعات پس از توليد است كه محققين به اين بخش اصطلاح «‌برداشت مخفي» را اختصاص داده اند. محصولات باغي (شامل كليه ميوه ها، سبزي ها و گل و گياهان زينتي) بدليل بالا بودن درصد رطوبتشان و ماهيت فيزيولوژيكي خاصي كه دارند طبيعتا داراي ضايعات بيشتري پس از برداشت ميباشند كه گاهي بسته به نوع محصول ممكن است تا 60% محصول توليدي به اين طريق از دايره مصرف خارج شود. عوامل متفاوتي هم در دوره قبل از برداشت و هم در دوره پس از برداشت در شدت اين پديده مؤثر هستند. برخي از اين عوامل تحت كنترل بوده و انسان قادر است آنها را به نحو صحيح تحت تاثير قرار داده و بدين وسيله ضايعات را به حداقل برساند.

انتخاب رقم

عمليات زراعي و شرايط آب و هوايي قبل از برداشت نقش مهمي در سرعت فرآيندهاي فيزيولوژيكي محصول برداشت شده دارد ولي در اين بين نقش رقم يا كولتيوار نيز بسيار مهم است. موفقيت در انجام عمليات پس از برداشت بستگي زيادي به ماهيت فيزيولوژيكي محصول دارد. عكس العمل محصولات باغباني به شرايط انبارداري علي رقم بقيه صفات تحت تأثير انتخاب طبيعي و انتخاب انساني نبوده است. اخيراً در برنامه هاي اصلاحي محصولات باغي، صفات مرتبط با فيزيولوژي پس ازبرداشت محصول مورد توجه زيادي قرار گرفته است كه مهمترين آنها عبارتند از:

- قابليت خوب جابجايي و كاهش نرم شده ميوه در طي رسيدن بخصوص در گوجه فرنگي. اين عمل با تأثير بر آنزيم پلي گالاكتوروناز و با استفاده از مهندسي ژنتيك صورت گرفته است.

- مقاومت به سرمازدگي در طي انبارداري خصوصا در سيب، آوكادو، موز، خيار، هلو و گوجه فرنگي.

- مقاومت به اسكالد در سيب كه تحت كنترل فرآيند اكسيداسيون آلفا فارنزن است. تحقيقات نشان داده است كه يك ژن در بروز اين عارضه دخالت دارد.

- مقاومت به انبارداري در اتمسفر كنترل شده، غلظت بالاي دي اكسيد كربن و غلظت كم اكسيژن در مورد توت فرنگي دو گروه از ارقام بر اساس محصولات حاصل از تخمير مانند استالدييد و اتانول وجود دارند. ارقام آناپوليس و كاونديش در غلظت بالاي دي اكسيد كربن، استالدييد و اتانول بسيار كمي توليد مينمايند در حاليكه ارقام كنت و هانوي در اثر نگهداري در غلظت بالاي دي اكسيد كربن اتانول و استالدييد بيشتري توليد مينمايند و ضايعات آنها بيشتر است. بنابراين در انتخاب رقم بايد توجه خاصي را مبذول داشت چرا كه در صورت نامناسب بوده رقم انتخاب شده با شرايط و اهداف توليد ممكن است بقيه عمليات باغباني تأثير ناچيزي بر كاهش ضايعات داشته باشد.

شدت نور

شدت نور مناسب نه تنها در افزايش توليد و تكثير در محصول مؤثر است بلكه از بروز عوارض فيزيولوژيكي خاصي چون آفتاب سوختگي نيز جلوگيري ميكند. اين عارضه در گوجه فرنگي بسيار شايع بوده و بخش قابل توجهي از محصول را دچار آسيب ميكند. در شرايطي كه شدت نور زياد است پرورش گوجه فرنگي بصورت داربستي توصيه نميگردد. بعلاوه در اين شرايط بهتر است از ارقامي كه داراي برگ بيشتري ميباشند استفاده نمود تا با سايه اندازي برگها برروي ميوه ها شيوع اين عارضه كاهش يابد. ميوه آفتاب سوخته گوجه فرنگي نه تنها قابليت نگهداري خوبي ندارد بلكه آن را نميتوان به خوبي بصورت مصنوعي رساند. نمونه بارز ديگري از تأثير نور را مي توان در ميزان ويتامين ث و ميزان ماده خشك محصول مشاهده نمود. با افزايش شدت نور در دامنه بهينه ميزان ويتامين ث محصول افزايش مي يابد.

آبياري

چون در صد بالايي از وزن محصولات باغي را آب تشكيل ميدهد، تأمين آب نه تنها در افزايش توليد مؤثر است بلكه با بهينه سازي تأمين آب ميتوان عوارض فيزيولوژيكي خاص چون پوسيدگي گلگاه در گوجه فرنگي، لكه تلخي در سيب وTip burn در كاهورا كاهش داد. در مورد لكه تلخي سيب بايد اشاره نمود كه دقت در انجام عمليات آبياري كه منجر به توزيع مناسبتر كلسيم در ميوه ميگردد خصوصا در مراحل پاياني رشد از راهكارهاي اساسي كاهش اين عارضه ميباشد. آبياري باراني علاوه بر افزايش راندمان مصرف آب منجر به بهبود ميوه ها از نظر عوارض اشاره شده خواهد شد.

مديريت تغذيه

تغذيه صحيح محصولات باغي نقش مهمي در كاهش ضايعات و بهبود كيفيت محصول توليدي و عمر انباري محصولات برداشت شده دارد. در اين بين ازت، فسفر، پتاسيم، كلسيم، بور، مس و موليبدن از اهميت زيادي برخوردارند. ازت بيش از حد نه تنها عدم تعادل اسيد آمينه هاي ضروري و بالطبع عدم تعادل پروتئين را در پي خواهد داشت بلكه مشكلات عديده اي چون تجمع نيترات و كاهش ميزان ويتامين ث را نيز ايجاد ميكند. عوارض فيزيولوژيكي چون توخالي شدن كلم بروكلي، كاهش وزن سيب زميني شيرين در انبار و كاهش عطر و طعم كرفس در نتيجه مصرف ازت بيش از حد است. در كاهو ازت بيش از حد نه تنها منجر به تجمع نيترات گشته و مصرف آن مشكلات خاصي چون بيماري متهموگلوبينيا را ايجاد ميكند بلكه باعث كاهش وزن خشك محصول و كاهش عمر انباري كاهو خواهد شد.

در توت فرنگي نيز كود ازته در سفتي بافت ميوه در طي انبارداري مؤثر است. تيمار ازت همچنين بر مواد جامد قابل حل تاثير قابل توجهي داشته و با افزايش ازت از 126 به 225 كيلو گرم در هكتار مواد جامد قابل حل كاهش مي يابد. بسياري از عوارض ديگر كه در طي انبارداري منجر به افزايش ضايعات ميگردد را ميتوان با تيمار كلسيم برطرف نمود. براي مثال لكه تلخ در سيب، Tip burn در سبزيجات برگي و پوسيدگي گلگاه در محصولات خانواده سيب زمينيان و Black heart در كرفس را ميتوان اشاره نمود. بنابراين لازم است در طي رشد محصول و همچنين در دوره قبل از برداشت بر اساس اصول علمي نسبت به توصيه كودي اقدام نمود تا نه تنها عملكرد مطلوبي حاصل گردد بلكه كيفيت محصول توليدي و عمر انباري آن نيز افزايش يابد.

 

زمان برداشت

زمان برداشت صحيح محصولات باغي نقش مهمي در عمر انباري و كاهش ضايعات آنها دارد. در طي تكامل فيزيولوژيك ميوه ها و سبزيها تغييرات قابل توجه فيزيكي و بيوشيميايي در محصول صورت ميگيرد. براي مثال ميتوان به كاهش سفتي بافت، افزايش فعاليت آنزيم پلي گالاكتوروناز، افزايش پكتين محلول، تغيير در اسيديته قابل تيتر، مواد جامد محلول و شدت تنفس اشاره نمود. چنانچه محصول ديرتر از زمان مناسب برداشت شود نه تنها عمر انباري آن كاهش مي يابد بلكه ضايعات آن در طي حمل و نقل و جا به جايي افزايش خواهد يافت. اين پديده خصوصاً در محصولات كليماكتريك بارز است و چنانچه محصول زودتر از موقع برداشت گردد كيفيت مناسبي را نخواهد داشت و در طي رساندن مصنوعي ممكن است به آن نتيجه دلخواه نرسيم. بنابراين در مورد كليه محصولات باغي تعيين زمان مناسب برداشت يكي از فاكتورهاي مهم در كاهش ضايعات به حساب مي آيد. زمان مناسب برداشت را ميتوان با آزمايشاتي چون سفتي بافت، نسبت قند به اسيد، تعداد روز پس از گلدهي كامل و حتي واحدهاي گرمايي گرفته شده توسط محصول تعيين نمود. در مورد محصولات مختلف يك يا بيش از يك معيار مورد استفاده قرار ميگيرد و براي هر محصول استانداردهايي نيز تعريف شده است. در ايران به اين عامل مهم كمتر توجه شده است در حالي كه در كشورهاي ديگر چنانچه محصول زودتر يا ديرتر از موقع برداشت گردد نه تنها اجازه فروش به آن داده نمي شود بلكه توليد كننده آن محصول جريمه خواهد. با توجه به مطالب فوق لازم است در هر منطقه و براي هر محصول عمليات برداشت با توجه به معيارهاي صحيح صورت گيرد.

 

 

تيمارهاي پيش سرما دهي

عمليات پيش سرما دهي نقش بسيار مفيدي در افزايش عمر انباري و كاهش ضايعات محصولات باغي دارد. تأثير اين عمليات بر برخي محصولات مانند توت فرنگي بسيار بارز بوده و ضايعات اين محصول را شديداً كاهش ميدهد. در ايران به جز موارد جزئي (خصوصاً در مورد توت فرنگي كه بصورت استفاده از كانتينرهاي يخچال دار بلافاصله پس از برداشت است و همچنين بطور تجربي در مورد برخي محصولات مانند انگور آنرا بصورت كاملا ابتدايي انجام ميدهند كه گاهي با مشكلات زيادي روبرو خواهند شد) عمليات پيش سرمادهي غالبا صورت نميگيرد. انتخاب روش سرد كردن مقدماتي شامل استفاده از آب سرد، هواي سرد، يخ و خلا بستگي زيادي به ماهيت فيزيولوژيكي محصول داشته و در صورت انتخاب نادرست نه تنها عمر انبارداري محصول افزايش نخواهد يافت بلكه ضايعات محصول شديدا زياد خواهد شد. ايجاد تجهيزات مناسب به منظور انجام اين عمليات در دوره پس از برداشت ضروري است. تحقيقات نشان داده است كه تعلل در انجام اين عمليات جايز نيوده و با تاخير در انجام عمليات پيش سرمادهي، درصد محصول قابل فروش كاهش مي يابد. بنابراين لازم است به منظور افزايش عمر انباري و كاهش ضايعات پس از برداشت و همچنين كاهش بار سردخانه بلافاصله پس از برداشت محصول را با استفاده از روش مناسب خنك نمود.



ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ 89/06/13 توسط محمد

گل ها و گیاهان زینتی در خانه

 

گیاهان زینتی را می توان به سه دسته تقسیم کرد:

 

گیاهان یك ساله یاANNUAL PLANTS ؛

 

گیاهان زینتی که به عنوان گل‌های فضای سبز استفاده می‌شوند. این گیاهان معمولاً مقاوم به سرما نیستند و دوره زندگی نسبتاً کوتاهی دارند. مانند گل اطلسی و آهار.

 

گل‌های دائمی یا PERENNIAL PLANTS؛

 

گیاهانی که بیش از یک سال در فضای آزاد قابلیت رشد و نمو دارند. مانند گل تاج‌الملوك، داودی و زنبق‌های دائمی.

 

گیاهان آپارتمانی یا INDOOR PLANTS؛

 

گیاهانی که فقط در فضای محدود آپارتمان‌ها و گلخانه‌ها قابل نگهداری هستند. مانند برگ انجیری و فوتوس.

 

آیا گیاه دائمی را ترجیح می دهید؟

 

اگر می خواهید همیشه آپارتمان شما سرسبز و با طراوات و شاداب باشد، از خرید بوته های گلدار احتراز کنید، زیرا نگهداری گیاهان برگ سبز آسان تر است.

 

گیاهان همیشه سبز در شرایط و درجه حرارت اطاق به خوبی پرورش می یابند و چنانچه از آنها مواظبت شود، برگ هایشان همیشه شاداب و خرم و براق، و زینت بخش محیط زندگی شما خواهد بود.

 

گیاه گلدار خانگی، احتیاج به مراقبت بیشتری دارد و در شرایط اطاق و ساختمان به خوبی دوام نمی آورد. مادام که گل دارد، بسیار زیباست، و پس از اتمام گل و دوره استراحت، به آب کمتر و حرارت 12- 15 درجه احتیاج دارد.

 

تا چه حد به گل های نادر اهمیت می دهید؟

 

اگرچه پرورش گیاهان گرانبها احتیاج به مراقبت شدید و رعایت موازین علمی دارد، ولی چنانچه از عهده این کار برآیید، از نتیجه زحمات و صرف وقت و هزینه انجام شده، راضی خواهید بود. بهتر است کار را از گیاهان زود رشد شروع کنید و به تدریج به نگهداری گیاهان زود رنج بپردازید. پرورش بسیاری از گل های زود رشد در اغلب خانه ها عمومیت دارد، به طوری که انواع کاکتوس و شمعدانی در بسیاری از خانه ها دیده می شود.

 

چه مبلغی برای خرید یک گلدان حاضرید بپردازید؟

 

قیمت گل ها و گیاهان بستگی به سرعت رشد و مهارت در پرورش آنها دارد. گیاهانی که رشد بطئی دارند، گران قیمت و بسیاری از گل های یک ساله مانند شمعدانی، ارزان قیمت هستند. همچنین اندازه و ارتفاع گیاه در قیمت آن بسیار مؤثر است.

 

خرید گلدان های کوچک که محتوی جوانه گیاهان پرارزش است، احتیاج به مهارت، دقت، مواظبت دائم و حوصله و علاقه بیش از حد دارد و گلدان های استکانی که بیشتر برای پرورش جوانه ها به کار می رود، با قیمت ارزان تر، تا حدود یک دهم قیمت گلدان بزرگ به فروش می رسد و بایستی حداقل ده تا بیست عدد از آنها را خریداری نمود و پرورش داد تا پس از مدتی تعدادی گل با ارزش به دست آید.

 

چه مقدار از وقتتان را برای پرورش گل اختصاص می دهید؟

 

بسیاری از گل ها در هر شرایطی پرورش می یابند و با تغییرات درجه حرارت و رطوبت و کمبود کود و آب مقاومت خوبی از خود نشان می دهند. این گیاهان را گیاهان فولادی نام نهاده اند.

 

این گلها با آن که جان سخت نیستند، در مقابل بی مبالاتی و عدم دقت صاحبخانه مقاومت چندانی نشان نمی دهند.

 

اما برخی از گل های حساس و زودرنج هستند و احتیاج به مراقبت دائم دارند.

 

چه اندازه و چه شکلی از گلدان را ترجیح می دهید؟

 

تناسب آپارتمان و موقعیت محل نگهداری گل در انتخاب نوع و اندازه گیاه بسیار مؤثر است. یک گیاه کم رشد پایه کوتاه را نمی توان در جلو یک دیوار بلند قرار داد، و یا یک گیاه بلند شکم دار را نبایستی در محل دریچه باریک با کوران هوا گذاشت. شکل، وضع برگ، سن، رشد گیاه در انتخاب محل استقرار آن دخالت مستقیم دارد.

 

دانستنی های کلی از نگهداری گیاه

 

* ریشه به همان نسبت که به آب احتیاج دارد به هوا هم نیازمند است. اگر پای بوته همیشه خیس و پرآب باشد، این بدان معناست که عمر ریشه به آخر رسیده ؛ بنابراین مقدار آب و فاصله آبیاری بسیار مهم است.



ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ 89/06/13 توسط محمد

محصولاتی چند از باغبانی با اسم انگلیسی و علمی با ذکر خانواده.

 

 

سیب

اسم انگلیسی:apple

اسم علمی: Malus domestica

خانواده:Rosaceae

 

به

اسم انگلیسی: Quince

اسم علمی: Cydonia oblanga

خانواده:Rosaceae

 

گردو

اسم انگلیسی:Walnut

اسم علمی: juglans regia

خانواده:juglandaceae

 

زیتون

اسم انگلیسی:olive

اسم علمی: olea europea

خانواده:oleaceae

 

پسته

اسم انگلیسی:pistachio

اسم علمی: pistacia vera

خانواده:Anacardiaceae

 

هویج

اسم انگلیسی:carrot

اسم علمی: Daucus carrota

خانواده:Umbelifereae

 

سیر

اسم انگلیسی:Garlic

اسم علمی: Alium sativum

خانواده:Amarylidaceae

 

کاج

اسم انگلیسی:Pine

اسم علمی: Pinus spp.

خانواده:Pinnaceae

 

عشقه

اسم انگلیسی:Lvy

اسم علمی: Hedra helix

خانواده:Araliaceae

 

شمعدانی

اسم انگلیسی:Geranium

اسم علمی: Pelargonium

خانواده:Geraniaceae

 

شمشاد

اسم انگلیسی:Boxwood

اسم علمی: Buxus hyracana

خانواده:Buxaceae

 

هندوانه

اسم انگلیسی:Watermelon

اسم علمی: Citrulus vulgaris

خانواده:Cucurbitaceae

 

 

 

 

 

 

منبع: مرکز مقالات کشاورزی AKE( بزرگترین وبلاگ کشاورزی ایران )

 


نوشته شده در تاريخ 89/06/13 توسط محمد

در باغ ایرانی گلها را معمولا پای درختان در حاشیه خیابانها می‌کاشتند. ایرانیان از گلهایی استفاده می‌شد که علاوه بر زیبایی دارای خواص مفید دیگری نظیر عطر خوش‌، استفاده‌های طبی و خوراکی بودند استفاده می‌کردند. در بعضی از باغها قسمتی از محوطه باغ‌، بنام باغچه، یا گلزار یا گلستان که معمولاً نزدیک بنای اصلی بود را به کاشت گل اختصاص میدادند.

مطالب مربوط به این بخش از منابع گلکاری تألیف دکتر خلیقی و جزوه گیاه شناسی تألیف مهندس حریری تهیه شده است.

 

 

1- شمعدانی معمولی: Geranium hortorum

Geraminaceae: تیره

شمعدانی انواع مختلفی دارد و از گلهایی است که سابقه کشت آن در ایران بسیار طولانی است و هر کجا که آب و هوا اجازه کشت آنرا میداد کاشته می شد . شمعدانی گیاهی دائمی و مقاوم نسبت به سرما و سایه است. شمعدانی معمولی از همه معروفتر و بسیار پرگل و زیبایی می ‌باشد. برگهای آن سبز با حاشیه کرم و رنگین می‌باشد. در زمستان که تابش آفتاب ضعیف است گل نمی دهند و در تابستان بهتر است درسایه نگهداری شوند. از انواع دیگر شمعدانی که در ایران کاشته می‌‌شدند می‌توان و شمعدانی بهار هلو که در تهران بسیار کشت می‌شد‌، شمعدانی عطری که برگهای زیبا با شیارهای عمیق آن بسیار معطر است و شمعدانی اژدری

(Pelargonium domesticum) که کشت آن در بسیاری از نقاط ایران متداول است نام برد. در آخر می توان به شمعدانی پیچ Pelargonium peltatum که برگها در این نوع نسبتاً پهن و گیاه حالت رونده دارد اشاره کرد.

 

 

2- سوسن : Lilium longiflorum

Liliaceae : تیره

گلهای آن بسیار زیبا است و در ٿصل بهار گل می‌دهد. دارای پیاز و تک لپه‌ای است. پیازها را معمولاً در ماههای آذر و دی در گلخانه‌ها می‌‌کارند .گل آن درشت و به گلهای مختلٿ زرد، سٿید، نارنجی و قرمز است.

 

 

3- بنفشه :Viola

Violaceae: تیره

شامل گونه‌های بنفشه معطر V. odorata ‌، بنفشه فرنگی

V.altaica و بنفشه سه رنگ V.tricolor بنفشه V.lutea است.انواع وحشی آن نیز درایران موجود است. گیاهی یکساله و مقاوم به سرما است. در نیمه دوم مرداد ماه بذر آن در هوای آزاد و در بستری از یک خاک سبک کشت می ‌شود در مهر و آبان به محل اصلی برده می‌شود و تا اواسط بهار سال آینده دارای گل می‌باشد و مقاوم است. عملیات به نژادی و دو رک گیری در مورد این گیاه در دنیا بسیار انجام گرفته و بهترین نوع آن نسل اول (F1) است. بدیهی است نسلهای بعدی کیفیت و موغوبیت پایین‌تری دارند . برگهای آن ساده و متناوب و دارای گوشوارک می‌باشند. گلها نامنظم و منفرد، 5 گلبرک، 5کاسبرگ و 5 پرچم و یا مادگی سه برچه‌‌ای دارد.حاوی ماده آلکا لوئیدی ویولین (violine) می باشد.

 

 

4- نرگس: Narcissus poeticus

Amaryllidaceae : تیره

گیاهی تک لپه‌، پیازی و دائمی است و گلهای آن معطر و زیبا است. در باغهای تاریخی بسیارکشت می‌شده است. واریته‌های آن بسیار زیاد و بسته به درشتی و ریزی گل آن طبقه بندی می‌شوند. دارای گلهای شیپوری شکل به رنگ زرد و یا زرد سفید می‌باشد. تکثیرآ ن بوسیله بذر و پیاز صورت می‌گیرد. گیاهی علفی‌، دائمی با برگهای ساده است و باریک گلهای آن منظم‌، منفرد بوده و در ابتدا در غلافی پوشیده‌اند است. میوه آن بصورت کپسول ( میوه‌ای است که از تخمدان مرکب بوجود آمده و در هر برچه چند دانه تولید می‌شود) بوده دانه آلبومن و محتویات غذایی دانه زیاد دارد.

 

 

5- گل حنا : Impatien balsamina

تیره: saminaceae

گیاهی گلدانی، با گلهای ظریف است که هرگل آن 5 گلبرگ قرمز حنایی دارد. برگهای آن ظریف و به رنگ سبز روشن است. و این گیاه بوسیله قلمه تکثیر می‌شود. از زمانهای قدیم درایران کشت می‌شده و رنگ صورتی آن نیز موجود است. تکثیر این نوع گل از طریق کاشت بذر نیز به آسانی صورت می‌گیرد.

 

 

6- اختر: Canna generalis

Cannaceae :تیره

گیاهی است دائمی‌، با ریزومهای ( اندامهای زیر زمینی که بعضی گیاهان به جای ریشه دارند) قومی روی آن جوانه های درشتی رشدونمو می کند. نسبت به سرمای زیاد حساس است. در تابستان به گل می‌نشیند و گلهای آن به رنگهای سرخ‌، نارنجی‌، زرد است.

 

 

7- میخک : ianthus cayophyllus

Caryopyllaceae: تیره

گیاهی است بسیار قدیمی با سابقه طولانی کاشت که به خاطر گلهایش در سراسر جهان معروف است. هم به صورت شاخه بریده و هم در باغچه ها قابل کاشت است گل آن در رنگهای بسیار متنوع و بسیار پرپر است. انواع وحشی آن نیز در کوهستانهای ایران‌، بیشتر در محلهای سنگی می‌روید. برگهای آن متقابل‌، ساده‌، باریک است و جام گل آن دارای 5 گلبرگ دندانه دار

است که از دو قسمت پهنک (قسمت پهن گلبرگ )و ناخنک ( قمست باریک گلبرگ )تشکیل شده است. تکثیر میخک غالباً از طریق رویشی و توسط قلمه گیری از شاخه های سبزآن صورت می گیرد.

 

 

8- قرنفل: Dianthus barbatus

Caryophyllaceae : تیره

گلی بسیار زیبا است که گلهایش رنگ‌های متنوع داشته و در حاشیه‌ها استٿاده می‌شود. در ایران از قدیم در باغها کشت می‌‌شده است. نسبت به سرما مقاوم است. بذر آن در تیر و مرداد کشت و نشاها در شهریور و مهر به محل اصلی منتقل می شود.



ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ 89/06/13 توسط محمد

روش تربيت بن ساي ساقه راست متقارن

 

 

در اين روش درخت در يك مسير مستقيم رشد مي كند . ريشه ها نيز در همه جهات عمود بر ساقه گسترده شده اند . در اين روش ، درخت را به گونه اي تربيت مي كنند كه درختي رشد كرده در شرايط كاملاً مناسب و طبيعي ، در ذهن تداعي شود . براي ايجاد شكل ساقه راست متقارن ، بايد پايين ترين شاخه را در حدود يك سوم ارتفاع تنه حفظ كرد و با سيم پيچي مانع حركت آن به سمت جلو شود. آشفتگي شاخهها باعث پنهان شدن قسمت عقبي وپشت درخت ميشود. تعيين اولين شاخه مهم است زيرا موقعيت شاخه دوم با توجه به شاخه اول معين ميشود. دومين شاخه بلند در قسمت ديگر وكمي بالاتر باشد. اين شاخه بايد كمي به قسمت پشت متمايل باشدو به گونهاي پرورش داده شود، كه مقداري از قسمت زير شاخه در ديد ناظر قرار گيرد. اين شاخه به تاج درخت عمق ميبخشد. سومين شاخه در قسمت عقب و كمي بالاتر از دومين شاخه قرار ميگيرد. چهارمين شاخه در راستاي دومين شاخه است. شاخههاي ديگر نيز به همين ترتيب و به صورت متناوب قرار خواهند گرفت. شاخهنها نبايد در ديد ناظر بالاي سر يكديگر قرار گيرند زيرا در اين صورت به يك ميزان از نور خورشيد و جريان هوا، بهرهمند نخواهند شد.

 

روش ساقه راست نامتقارن

 

 

 

در اين روش، مانند روش متقارن، درخت رو به بالا رشد ميكند ولي تنه داراي انحناهاي بسيار زيبايي است. انحناها بيشتر به صورت زيگزاگ است. اما شاخهها وضعيتي مشابه با روش متقارن دارند. در اين روش راس ساقه اندكي به يك طرف كج شده است.

 

روش اريب

 

 

 

اين روش بسيار آسان است و براي افراد مبتدي در نظر گرفته ميشود، در زماني كوتاه نيز ميتوان آن را ايجاد كرد. در اين روش تنه درخت با انحنايي حدود 45 درجه به طرف راست يا چپ متمايل ميشود. بدين ترتيب تنه ابتدا به يك طرف مايل شده و دوباره بعد از طي فاصله كوتاه درمسير اولي قرار ميگيرد. اولين شاخه، قوي و نيرومند است و در مكاني كه انحناي تنه شروع ميشود، واقع شده است. اين شاخه يا به صورت افقي گسترده ميشوديا روبه بالا متمايل ميگردد و بيشترين نور را دريافت ميكند. روش تنه كج، درختي را درذهن القا ميكند كه در اثر نيروهاي طبيعي، به اين شكل درآمده است.

 

 

 

گستردگي ريشه بيشتر در خلاف انحناي تنه است. اين روش خلق يك بنساي و يك نمونه جالب را براي هنرمندان امكانپذير ميسازد.

 

 

روش بادزده

 

 

 

در روش بادزده، يك بنساي را بايد آن گونه شكل داد كه همانند يك درخت يا گروهي از درختان باشد كه در يك مكان بادخيز يا در مجاور ساخل يا در نوك تپه رشد كردهاند.

در اين روش تنه مستقيم است، ولي با زمين زاويه ميسازد( عمود بر زمين نيست). زاويه خط تنه از راستاي شاقولي حدود 45 درجه است. راس ساقه نيز در مسيرخميدگي است. شاخهها بايد همچنان به صورت افقي حفظ شوند. خميدگي درخت و وضع شاخهها، اين تصور را درذهن ناظر القا ميكند كه درخت در پيكاري طولاني با بادهاي شديد است.

 

روش نردباني

 

اين روش، كه بسيار ساده است، براي بنساي كردن گياهاني كه از طريق خوابانيدن ريشهدار شدهاند. استفاده ميشود. اين گياهان را به گونهاي تربيت ميكنند كه تمام شاخههاي آنها در يك جهت قرار گيرند. سپس تنه گياه را به صورت افقي، به طوري كه شاخهها رو به بالا قرار گيرند، دريك ظرف قرار ميدهند و روي آن خاك ميريزند. براي تسريع ريشهزدايي، در زير هر شاخه قسمتي از تنه را زخمي ميكنند.

 

ميتوان بين شاخهها قطعات سنگ قرار داد تا بنساي نماي كوهستاني به خود بگيرد. بدين ترتيب سيماي يك جنگل در ذهن القا ميشود.

 

 

 

 

 

 

منبع: مرکز مقالات کشاورزی AKE( بزرگترین وبلاگ کشاورزی ایران )

 

 

قبل از شروع پرورش بونسای باید چیزهایی را بدانید

محل کاشت

 

آیا درختتان را در خاک می کارید؟ یا دوست دارید بر روی یک صخره بروید؟ آیا دوست دارید ریشه های آن در معرض دید باشد؟

آسان ترین روش، کاشت مستقیم درخت در خاک است، البته چگونگی محل رویش را بیشتر طبیعت درخت تعیین می کند. درختی مانند کاج در طبیعت بر روی صخره های کوهستانی می روید و مسلّماً در حالت مینیاتوری آن هم، جذّاب تر است که در شرایط مشابهی دیده شود.

درخت های کشیده و عمودی معمولاً در خاک می رویند و مقداری از ریشۀ آن ها بیرون از خاک می زند؛ در سبک های خمیده و افتاده معمولاً ریشه ها آشکار هستند، زیرا گیاهانی که در این سبک کاشته می شوند، روی سطوح صخره ها می رویند و یا در وضعیتی هستند که خاک اطراف ریشه شسته شده است.

نگاه هنرمندانه : تعادل، راستا، شکل

تمام اجزای یک گیاه، اعم از تنه، ریشه ها و شاخ و برگ، همه باید دست به دست هم دهند و اثری یکدست ایجاد کنند. عناصر اساسی این تأثیر نیز عبارتند از : تعادل، نسبت، شکل، خط و در نهایت ظاهر به کمال رسیدۀ آن.

 

 

 

تعادل و نسبت، به چگونگی قرار گرفتن شاخه ها و برگ ها، محل درخت در ظرف و تنوّع اندازه های درختان بستگی دارد. دقت کنید که تعادل با تقارن فرق می کند؛ شما به ندرت با یک بونسای متقارن مواجه می شوید. حتّی تعادل به معنای توزیع یکسان نیز نمی باشد و ممکن است یک شاخۀ سنگین در یک سو با یک انحنا در شاخۀ دیگری به تعادل برسند. راستای یک گیاه، نشان دهندۀ این است که چگونه نوک درخت با تنۀ آن ارتباط دارد. شکل یا طرح کلّی بونسای باید همواره ترکیبی از یک مثلّث نا متقارن باشد.

تمام این عوامل باید به شکل موزون و هماهنگی با هم آمیخته شوند که در ادامۀ موضوع به بررسی جوانب مشخص و خاص هر درخت، شیوه های کاشت و سبک خاص هر یک می پردازیم.

 

 

 

تــنــــــه

چون هیچ یک از قسمت های یک بونسای به اندازۀ تنۀ آن اهمیت ندارند، لذا ساختمان تنه به طور یقین ویژگی اصلی و محوری در آرایش یک درخت و سبک آن خواهد بود. تنه ای کلفت دلالت بر درختی بالغ دارد (حالا بالغ باشد یا نه فرقی ندارد) امّا تنۀ بیش از اندازه کلفت درخت را از حالت طبیعی خارج می کند. قاعدۀ خوبی که در این باره به دست آمده می گوید که ارتفاع درخت باید چیزی حدود شش برابر قطر (پهنا) آن در قسمت پایه باشد. ارتفاع کلّی بونسای شما نیز به طرح و سبک، ضخامت درخت و میزان گستردگی شاخه های پایینی بستکی دارد.

از کاشتن و پرورش درختان در وضعیتی که تنه ای کاملاً استوانه ای دارند خودداری کنید، یعنی ضخامت تنه در بالا و پایین آن یکی نباشد. همچنین بدانید که درختانی که در طول تنۀ آن ها انحناهای زیاد وجود دارد نیز، به زیبایی درختانی که تنها یکی دو انحنا داشته باشند نخواهند بود.

در بیشتر موارد یک انحنای موضعی در قسمت خاص، از انحنای کلّی در تنه زیباتر خواهد بود و هرگز نباید انحنای درخت به سمت جلو باشد.

 

 

تنه باید به شکل طبیعی و زیبا رفته رفته تا نوک درخت باریک شود و البته بالای درخت نباید نوک تیز به نظر آید.

اگر درخت خیلی بلند باشد، باید قسمت بالایی آن را با برش باریک و مخروطی جدا کرد و سطح برش باید به سمت پشت درخت باشد.

اگر نوک درخت بیش از اندازه کوتاه است و با سایر قسمت ها تناسب ندارد، بهتر است که تنه را از بالای یک شاخۀ محکم و به سمت جلوی درخت قطع کنید و با سیم بندی که در ادامه آن را شرح می دهم، آن شاخۀ محکم و قوی را بالا ببرید تا نوک تازه ای برای درخت شما تشکیل دهد و جای تنل اصلی را بگیرد.

مطلوب ترین تنه ها، آنهایی هستند که پیر به نظر آیند و بلاهایی را که طبیعت و آب و هوا بر سرشان آورده به خوبی نشان دهند. اگر روی تنه نشانه هایی از سیم بندی نادرست با هرس بی رویه وجود داشته باشد، به زیبایی بونسای لطمه خواهد خورد؛ به موازات این که مهارت بیشتری کسب می کنید، می توانید روش های بهتری برای القای تصور پیری در درخت پیدا کنید.

 

 

 

با کندن پوست درخت در محل های مناسب، می توانید حالت های "جین" و "شاری" (دو نوع چوب مرده که برای هر درختی مانند ریش های سفید یک پیرمرد است) را به وجود آورید.

 

جین، انتهای مردۀ تنه یا شاخه است. این حالت در نوک درخت های برگ سوزنی موثرتر است. شاری، محل چوب مرده در یک تنه و یا شاخۀ زنده است.

 

برخی از علاقه مندان به بونسای برای هرس کردن و سرشاخه زدن از هیچ ابزاری استفاده نمی کنند و به جای آن شاخه ها را با پبچاندن و متلاشی کردن آن ها هرس می کنند تا به این صورت به نظر بیاید که گویا درخت بر اثر عامل طبیعی مانند رعد و برق به این وضع در آمده. البته این روش به درد تازه کارها نمی خورد و ممکن است درخت را از بین ببرید.

شاخه ها

شاخه ها، نشان دهندۀ این حقیقت مسلّم هستند که بونسای، مینیاتور سادۀ یک درخت نیست. در طبیعت، شاخۀ درختان همواره به شکل انبوه و پراکنده رشد می کند. بر عکس آن درختان، بونسای شما باید شاخه های کمی داشته باشد که با دقت در فضاهای اطراف درخت جهت داده شده اند و جای آن ها مشخص گردیده است. الگوی شاخسار، در واقع طرح کلّی درخت است و این مکان را به درختانی می دهد که تمام برتری و امتیازات خود را به نمایش بگذارند.

 

 

در سبک های عمودی و خمیده، پایین ترین شاخه باید از نقطۀ طول یک سوّم درخت شروع شده باشد. این شاخه باید بزرگترین شاخه بوده، به سمت چپ یا راست و کمی به جلو متمایل باشد. در سبک خمیده یا منحنی، این شاخه ها باید در جهت مخالف انحنا با خمیدگی داشته باشد. سپس شاخه ای تقریباً کوچکتر در جهت شاخۀ پایینی با زاویۀ کمی به سمت جلوی درخت کشیده باشد. بین این دو شاخه می تواندشاخه ای باشد که به سمت پشت درخت بروید.

 

 

این الگوی عمومی را می توان تا بالای درخت تکرار کرد، اما شاخه ها باید همچنان کوتاهتر و کوتاهتر شوند. شاخه هایی که مستقیماً به سمت جلوی درخت می رویند، به ویژه در شاخه های پایینی، حالت ناخوشایندی دارند. شاخه های



ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ 89/06/13 توسط محمد

پرورش به طريق خوابانيدن

 

 

 

دومين روش آسان پرورش بنساي، روش خوابانيدن است . درختاني براي اين روش مناسب هستند كه بتوانند از طريق تنه يا شاخه، ريشه توليد كنند. براي نمونه ميتوان از درختاني نظير انار، افرا، نارون و يا صنوبر نام برد. درابتدا شاخهاي را كه جلوه مناسبي براي ايجاد يك بنساي دارد، انتخاب و قسمتي از شاخه را حلقهبرداري ميكنند. سپس آن را با اسفنج يا خزه اسفاگنوم ميپوشانند . و اطراف آن را با پلاستيك مسدود ميكنند. بعد از يكي از دو سال ميتوان ساقه را قطع كرد و قسمت مورد نظر را به گلدان منتقل كرد. پس از آن روشهاي تربيتي و سيمپيچي آغاز ميشود.

 

 

ساير روشها

براي بنساي كردن گياه از روشهاي ديگري مانند پيوند زدن نيز استفاده ميشود. در اين روش از گياهاني كه به شرايط محدود بنساي، مقاوم هستند، به عنوان پايه استفاده ميشود. پيوند آن نيز از نوع زينتي است.

 

شيو ه هاي بنساي

 

 

 

درختان در طبيعت در شرايط و موقعيت مختلفي رشد ميكنند. بعضي از آنها عوامل رشد مناسب را در اختيار دارند در حالي كه برخي از گياهان در كوهستانها و مناطق شيبدار يا در كنار دريا و بادهاي تند رشد ميكنند. به همين دليل مجبورند در برابر اين عوامل نامساعد مقاومت كنند. اين مبارزه، باعث تغيير شكل در گياه ميشود و شكلهاي گوناگوني ك



ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ 89/06/13 توسط محمد

طرق مختلف پرورش بنساي

 

 

1- يامابوري يا پرورش نهالي كه از طبيعت گرفته ميشود.

2 - پرورش نهالي كه از طريق خوابانيدن به وجود ميآيد.

3 - پرورش نهالي كه از طريق جدا كردن به وجود ميآيد.

4 - پرورش نهالي كه از قلمه زدن به وجود ميآيد.

5 - پرورش نهالي كه از طريق پيوند زدن به وجود ميآيد.

6 - پرورش نهالي كه از طريق كاشت بذر به وجود ميآيد.

7 - پرورش نشا كه از يك خزانه فراهم شده است .

 

 

پرورش نهالي كه از يك محيط طبيعي به دست ميآيد :

 

 

 

مشهورترين بنساهاي ژاپني به همين طريق پرورش يافتهاند. نهالي كه در طبيعت به دليل شرايط نامناسب رشد، خود به خود كوتاه و كوچك مانده است ، براي مبدل شدن به يك بنساي زيبا تنها احتياج به يك تربيت صحيح دارد.گياهاني نظير كاج سياه ژاپني ، كاج قرمز ژاپني ، كاج سوزني ، عرعر و ... را ميتوان از اين طريق بنساي نمود.

 

 

مزيت اين روش ، صرفه جويي در وقت است . زيرا براي تهيه بنساي از طريق كشت بذر، حداقل به 5 الي 10 سال زمان نياز داريم. در ژاپن گياهاني را كه با توجه به خصوصيات بنساي از طبيعت جمعآوري ميكنند، «آراكي» مينامند. بسياري از گياهاني كه در صخرهها و كوهستانهاي مناطق گرمسيري و معتدل در شكاف صخرهها رشد كردهاند ، به علت شرايط خاص موجود در منطقه و محيط كشت، خود به خود بنساي و تبديل به درختاني مسن، با ارتفاع كم شدهاند.

 

 

 

خصوصيات آراكي

 

 

 

گياهي كه از طبيعت انتخاب وجمعآوري ميشود ميبايستي واجد خصوصيات زير باشد:

 

 

 

- در عين كامل بودن به اندازه كافي كوچك باشد تا در گلدان كمعمق و كوچك جاي گيرد.

- ريشههاي قوي و گسترده داشته باشد.

- شاخهها بايد به نحو مطلوب ، بسته به شيوه بنساي مورد نظر، آراسته باشند.

- شاخهها بايد به نحو زيبا و دلپذيري در اطراف تنه اصلي پراكنده شده باشند.البته اگر شيوه بنساي مورد نظر روش نردباني باشداين خصوصيت مورد توجه قرار نميگيرد.

- به اندازه كافي سرزنده ، شاداب ، سالم و قوي به نظر برسد، تا نياز به مراقبت و نگهداري ويژه نداشته باشد.

- ارتفاع زيادي نداشته باشد.

- گياه انتخابي بايد از نوع درختاني باشد كه طول عمر زيادي دارند.

 

 

 

بعد از انتخاب آراكي دورتادور گياه را خالي كرده و گياه را سالم و بارعابت نكات باغباني از محل رويش خارج ميكنند.و با حصير يا گوني دورتادور ريشه را ميپوشانند. سپس با نخ



ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ 89/06/13 توسط محمد
« بن ساي» مجموعهاي از باغباني و هنر است كه به واسطه آن گياه با يك تغيير شكل تحميل شده به يك مجسمه زنده تبديل ميشود. هنرمند با استفاده از مفاد زيبايي، وهمي از طبيعت را در غالب شكل مينياتوري پديد ميآورد. بنساي يك آرايش غيرطبيعي نيست بلكه در قالب يك تغيير شكل ساده، طبيعت اصلي را ذهن آدمي تداعي ميكند.

« بن ساي » در اصل واژهاي ژاپني و به معني كاشت گياهان در گلدانهاي كمعمق است . به اين ترتيب كه گياه در گلدانهايي كمعمق با خاك كم و در شرايط محدودكننده از نظر رشد قرار ميگيرد و با آرايش زيبا وتربيت صحيح به درختي مسن ولي كوچك تبديل ميشود. براي تحقق اين هدف تمام قسمتهاي گياه اعم از ريشهها، تنه، شاخهها، ميوهها و گلها حايز اهميت هستند.

ريشهها

ريشههاي گياه بنساي شده، در عين استحكام، سلامت و گستردگي، بايد ظاهري كهن به درخت ببخشند. درروشهاي متقارن، نامتقارن و اريب، ريشهها در تمام جهات گسترده شدهاند. اما در روشهاي بادزده، صخره،رويشي و .... ريشهها غالباً در جهت خلاف انحناي تنه گسترده شدهاند. تا بدين ترتيب به گياه ظاهري متقارن ببخشند. تعدادي ازريشهها روي خاك قرار داده ميشوند تا قدمت درخت را از نظر ظاهري افزايش دهند و تصور فرسايش خاك را در سالهاي گذشته در ذهن القا كنند. براي تحقق اين مهم، در زمان انتقال گياه به گلدان بزرگتر، تعدادي از ريشهها را روي خاك قرار ميدهند و روي آنها را با خزه اسفاگنوم و مقدار كمي خاك ميپوشانند. در طي آبياريهاي مكرر، اين پوشش نازك، از بين ميرود و پوست ريشه در معرض نور خورشيد، سخت ميشود و بدين ترتيب هدف ما در القاي تصور كهن بودن گياه تحقق مييابد.

براي تشكيل ريشه هاي جديد در جهت مناسب، ميتوان ريشه را تا لايه كامبيوم خراش داد و روي آن را با خاك و خزه پوشاند. بعد از چند هفته، در محل زخم ريشههاي جديدي ايجاد ميشود.

 

تنه

گرچه همه قسمت هاي گياه بن ساي شده مهم است ، اما تنه گياه اولين قسمتي است كه توجه ناظر را به خود جلب ميكند .تنه بن ساي بايد پوستي ضخيم ، يك پارچه و تودرتو داشته باشد . تنه بايد به گونه اي باشد كه هرچه به راس نزديك ميشود ضخامت آن كمتر شود . روي يك تنه خوب نتايد آثار زخم ناشي از سيم پيچي ديده شود .

 

 

شاخه ها

گياهان در طبيعت ممكن است شاخه هاي در هم پيچيده داشته باشند . ولي در بن ساي با سيم پيچي ، شاخه ها را به گونه اي تربيت ميكنند ، كه گياه زيبا جلوه كند . معمولاً شاخه ها از نظر قطر و طول تفاوت دارند . شاخه هاي پايين تر ضخيم تر و بلندتر هستند و بخوبي در همه جهات گسترده مي شوند . شكل هر شاخه به تنهايي نيز مد نظر است . در هنر بن ساي بسياري از شاخه هاي گياه مطلوب به نظر نمي رسد . از اين رو اين شاخه ها را قطع مي كنند .

برگها

در يك بن ساي خوب برگ ها سبز ، متراكم و كوچك است . گياهاني كه برگهاي بزرگ دارند يا تعداد برگ آنها كم است ،براي بن ساي مناسب نيستند . گياهاني كه برگ هاي كمي دارند ،درختي خزان كرده راتداعي مي كنند . برگ هاي بزرگ نيز نسبت به اندازه كلي درخت بن ساي شده، نامتناسب به نظر ميرسند، براي آن كه اندازه برگها كوچك شود ، از روش بيبرگي يا هرس برگ استفاده ميكنند. اين روش در كاهش اندازه برگ موثر است ولي در تغيير اندازه گلها و ميوهها زياد مورد توجه نيست.

 

 

راس ساقه

تنه به تدريج باريك ميشود ، تا در انتها به راس منتهي شود. هرگاه به ارتفاع كمتري نياز باشد، ميتوان راس آن را قطع كرد و شاخه پايينتر از راس را كه در راستاي تنه است يا زاويه كمي با راستاي تنه دارد ،به عنوان راس انتخاب و



ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ 89/06/13 توسط محمد

اهمیت .و کاربرد هیبریداسیون سوماتیکی

ü امکان تهیه هیبرید هایی که به روش معمولی نمی توانند به وجود بیایند.

ü تولید هیبرید در گیاهانی که اندام های جنسی در آنها غیر فعال است

ü تولید هیبرید در گیاهانی که هنوز در سن نونهالی هستند و یا به گل نرفته یا دیر گل هستند.

ü با استفده از این روش می توان اطلاعات موجود در والد نر ( ژن مقاومت به بیماری ها و...) را به نتاج منتقل کرد

 

 

تنوع سوماکلونال

به تنوع و تغییرات ژنتیکی و کروموزومی ایجاد شده در کشت بافت تنوع سوماکلونال گویند. به گیاهان جدید و مقاومی که در اثر تنوع سوماکلونال به وجود می آیند واریانت گفته می شود. توجه شود که ایجاد واریانت جدید تنها در مورد صفات و ژن هایی نظیر مقاومت به بیماری ها و علفکش ها پاسخ مثبتی داده است و در مورد سایر صفات همیشه به صورت مفقیت آمیز نبوده است.

 

 

 

 

 

 

منابع:

- مبانی کشت بافت گیاهی تالیف R.L.M ترجمه دکتر باقری و همکاران

- اصول بیوتکنولوژی گیاهی تالیف H.S

 

 

 

 

 

 

منبع: مرکز مقالات کشاورزی AKE( بزرگترین وبلاگ کشاورزی ایران )


نوشته شده در تاريخ 89/06/13 توسط محمد

مزایای کشت گرده نسبت به کشت بساک

 افزایش شانس باززایی گیاهان هاپلویید در کشت دانه گردهü

 با حذف بساک مواد بازدارنده رشد و آبسزیک اسید حذف می شوند.ü

 در کشت دانه گرده ، بساک ها به عنوان مانع انتقال موادü غذایی از محیط کشت به دانه گرده نمی توانند اثری داشته باشند.

 امکان بروز شیمر در کشت دانه گرده کمتر استوü

 برای القای موتاسیون و دست ورزی هایü ژنتیکی کشت دانه گرده مهم تر از کشت بساک می باشد.

 تشکیل جنین در کشت دانه گرده راحت تر و بهتر از کشت بساک است.ü

کاربرد های هاپلوئید ها

امکان رسیدن سریع به هموزیگوسیتی با ایجاد دبل هاپلوئید فراهم می شود.

امکان رسیدن سریع به هموزیگوسیتی در گیاهان در گیاهان با دوره گلدهی طولانی فراهم می شود.

.امکان تولید هیبرید های F1 یکنواخت فراهم می شود.

حصول هاپلوئیدی به منظور آسان کردن مطالعات توارث و خصوصیات مطلوب

تولید گیاهان نر در باغبانی امکان پذیر می شود. مثلا در مارچوبه عملکرد بوته های نر بیشتر است.

برای انجام هیبریداسیون سوماتیکی ، کار کردن با پروتوپلاست های هاپلوئید راحت تر از کار کردن با پروتوپلاست های دیپلوئید می باشد.

استفاده از تنوع سوماکلونال اتفاق افتاده در کشت بافت و ایجاد گیاهانی مقاوم به حشرات و ...

کشت تخمک

برای تولید گیاهاان هاپلوئید در گونه هایی که با کشت دانه گرده نتایج نامطلوبی چون آلبینیسم را به همراه دارد، یا مانند ژربرا با نارسایی همراه است، می توان از کشت تخمک یا تخمدان بهره گرفت. برای تولید گیاه هاپلوئید با استفاده از کشت تخمدان ، تخمک های بارور نشده جوانه گل ، 24 الی 48 ساعت قبل از گرده افشانی طبیعی جدا می شوند.قبل از کشت بخش انتهایی دمگل بریده می گردد وتخمدانرا از سمت بریده شده در محیط کشت قرار می دهند.

در کشت تخمدان معمولا از محیط کشت های وایت و نیچ و یا N6 استفده می کنند .مهمترین عیبی که این تکنیک دارد اینست که نسبت به کشت میکروسپور که تعداد بیشماری دانه گرده دارد، در هرگل فقط یک تخمدان وجود دارد..

کشت پروتوپلاست

در این کشت، پروتوپلاست جدا شده و در شرایط درون شیشه ای کشت می شود معمولا از سلول های مزوفیل برگ استفاده می شود در برخی از موارد از کشت سوسپانسیون سلولی برای تولید پروتوپلاست استفاده می گردد.در این صورت سلول ها در مرحله رشد تصاعدی برداشت می شوند. پس از انتخاب سلول ها ، دیواره سخت سلولزی را از بین می برند به منظور خالص کردن پروتوپلاست ها از ***** ها و سپس برای ته نشین کردن پروتوپلاست ها از سانتریفیوژ استفاده می کنند ( سانتریفیوژ مکرر با دور کم و در محلول ساکاروز 15 الی 20 درصد انجام می شود) سپس پروتوپلاست های جدا شده به منظور واکشت در محیط کشت جدیدی قرار داده می شوند.لازم به ذکر است که در محیط کشت نباید از آمونیوم استفاده کرد چون بقای پروتوپلاست را به مخاطره می اندازد. مقدار کلسیم در محیط کشت افزوده و از مقدار آهن و روی کاسته می گردد.معمولا غلظت اکسین را بالا تر و سیتو کینین را کم تر می کنند و محیط کشت را در تاریکی قرار



ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ 89/06/13 توسط محمد

انواع کشت سوسپانسیون سلولی

 کشت بستهv

 کشت مداوم که خود شامل دو دسته می شود:v

کشت مداوم باز

کشت مداوم بسته

کشت بسته:

در این روش محیط کشت تجدید نمی شود.

کشت مداوم باز :

در این نوع سیستم محیط کشت تجدید می شود و همزمان با تجدید محیط کشت سلول ها هم برداشت می شوند.

سیستم کموستات : در این سیستم با ثابت نگه داشتن نیتروژن ، فسفر و گلوکز، مقدار رشد وتراکم سلول ثابت نگه داشته می شود و سایر مواد در حد متعادل نگه داشته می شوند.

سیستم توربیدوستات : در این سیستم ، محیط کشت با توجه به میزان کدری آن ، جایگزین می شود و تراکم سلول با استفاده از برداشت سلول ها از محیط کشت ثابت نگه داشته می شود.

محیط کشت مداوم بسته:

در این حالت محیط کشت تجدید می شود ولیکن سلول ها برداشت نمی شوند.

همزمان سازی کشت سوسپانسیون سلولی به منظور تولید متابولیت های ثانویه

یک کشت همزمان کشتی است که در آن کل چرخه سلولی و یا یک مرحله خاصی از چرخه سلولی اکثر سلول ها همزمان اتفاق می افتد. این همزمان کردن سبب یکنواختی رشد سلول ها می شود . روش زیر برای ایجاد همزمانی در کشت سوسپانسیون سلولی توصیه می شود:

 سرما دادن: قرار دادن محیط کشت در یخچال به مدت چند روز.§

 گرسنگی دادن : کاهش دادن یا قطع یک فاکتور ضروری رشد که منجر به ایجاد§ فاز سکون می شود و سپس فراهم کردن مجدد همان فاکتور که موجب همزمانی مراحل رشد سلولی می گردد.

 استفاده از بازدارنده های شیمیایی مثل هیدروکسی اوره و ...§

 استفاده از موادی نظیر کلشی سین که منجر به توقف رشد سلول ها در مرحله§ متافاز می شود.

تکنیک کشت تک سلول ( تکنیک برگمن در محیط کشت جامد)

برگمن در سال1960 برای اولین بار پخش سلول های کشت سوسپانسیون بر سطح محیط کشت آگار را ابداع کرد. در این روش سوسپانیون سلولی و آگار ، به طور جداگانه و هر یک با غلظت دو برابر تهیه می شود سپس مقادیر مساوی از سوسپانسیون سلولی و آگار در دمای 38 درجه سانتیگراد با هم ترکیب و سریعا به پتری دیش منتقل می شوند. به نحوی که سلول ها در لایه نازکی به ضخامت یک میلیمتر، پخش می شوند.

سوسپانسیون سلولی محیط کشت برگمن باید حتما رقیق باشد و پس از آن ظرف شیشه ای را با پارافین بسته و پتری دیش را در دمای 25 درجه سانتیگراد به مدت سه هفته درون انکوباتور قرار می دهیم.

کاربرد های کشت سوسپانسیون سلولی

 امکان تکثیر گیاهان مشابه را فراهم می کندü

 از این نوع کشت جهت مطالعه و تحقیق بر روی سلول ها استفده فراوانی میü شود.

 از تنوع سوماکلونال اتفاق افتاده در کشت سوسپانسیون سلولی جهت تولیدü گیاهانی با خصوصیات جدید بهره می برند.

ü منبعی برای تولید متابولیت های ثانویه به شمار می آیند.

متابولیت های ثانویه

موادی هستند که مورد استفاده گیاهان واقع نمی شوند و نیز وارد سیکل های حیاتی گیاه وارد نمی شوندو اصلا فعالیت فیزیولوژیکی در گیاه انجام نمی دهند اما به منظور دفع آفات ، جذب حشرات و مبارزه با بیماری های گیاهی تولید می شوند.

بیوترانسفورماسیون

تغییر و تبدیل یک ماده بی ارزش به یک ماده مهم صنعتی با استفاده از سیستم های بیولوژیکی (کشت بافت و کشت سوسپانسیون سلولی) را بیوترانسفورماسیون گویند. سلول های گیاهی معمولا به دو روش در بیوترانسفورماسیون مورد استفاده قرار می گیرند:

1. استفاده از کشت سوسپانسیون سلولی و اضافه نمودن ماده بی ارزش به محیط کشت و سپس برداشت محصول از محیط کشت پس از مدت زمان مناسب.

2. بی تحرک کردن سلول های گیاهی ( تثبیت سلول ها ) در ستون های حاوی ماتریکس ژله مانند ( جنس این ژل آلژینات سدیم یا پتاسیم است ). سوبسترا یا ماده بی ارزش از بخشی وارد ماتریکس می گردد و از طرفی دیگر ماده مورد نظر استخراج می شود.

مهم ترین واکنش هایی که سلول های گیاهی در بیوترانسفورماسیون انجام می دهند عبارست از: هیدروکسیلاسیون ، اکسیداسیون و احیا ، هیدرولیز ، گلیکولیزاسیون ، ایجاد باند مضاعف.

تولید گیاهان هاپلوئید با استفاده از کشت بساک و کشت تخمک

روش تولید گیاهان هاپلوئید در شرایط برون شیشه ای با استفاده از عوامل زیر صورت می گیرد:

• بکرزایی

• نرزایی یا آندروژنز

• حذف ژنوم در تلاقی های دور



ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ 89/06/13 توسط محمد

بذور مصنوعی

یکی از مهمترین موارد استفاده از جنین زایی سوماتیکی ، تولید بذور مصنوعی است. بذر مصنوعی عبارتست از یک جنین سوماتیکی به همراه یک آندوسپرم مصنوعی و یک پوشش مصنوعی برای حفاظت از بذر.

نقش آندوسپرم را ترکیباتی چون هیدروژل ، آگار ، آلژینات سدیم ، آلژینات پتاسیم و یا کاراجینان را ایفا می کنند . و برای پوشش بذر از کلرید کلسیم ، کلرید کبالت ، کلرید آهن ، دکستران و یا گزانتام استفاده می کنند. معمولا در صنعت از آلژینات سدیم به عنوان آندوسپرم و از کلرید کلسیم به عنوان پوشش بذر استفاده می شود.

مشکلات تهیه بذر مصنوعی

o نیاز به روش های فیزیکی و شیمیای جهت غیر فعال کردن جنین دارد.

o بذور مصنوعی محتاج به محافظت در برابر خشک شدن هستند.

o بازیافت گیاهان حاصل از این بذور دشوار است. دلیل این امر یکی به خاطر تشکیل جنین ناقص و دیگری به دلیل ایجاد آندوسپرم مصنوعی است.

o تولید آن هزینه بالایی دارد.

چرا از روش بذور مصنوعی استفاده می کنیم؟

• مهمترین مزیت استفاده از این روش ، صرفه جویی در زمان می باشد. زیرا تولید بذر مصنوعی در مدت چند روز تاحد اکثر چند ماه به دست می آیند.

مزایای ریز ازدیادی

• به مقدار بسیار کمی از بافت گیاه به عنوان ریز نمونه ، نیاز می باشد.

• در برخی از گونه ها که به روش های رایج ، ازدیاد نمی شوند ، ریز ادیادی روش مناسبی است.

• در هر فصلی از سال قابل اجراست و تغییرات فصلی تاثیری در اجرای آن ندارد.

• توسط این روش گیاهان عاری از ویروس حاصل می شوند.

معایب ریز ازدیادی

o به تجهیزات گران و پیچیده نیاز دارد.

o امکان آلودگی گیاه توسط پاتوژن ها زیاد است.

o تغییرات ژنتیکی از جمله تنوع سوماکلونال ممکن است مشاهده شود که گاهی اثرات نامطلوبی بر جای می گذارد.

o امکان دارد برخی پیده های منفی نظیر شیشه ای شدن و یا پرپشت شدن رخ دهد

 

 

کشت مریستم و روش های ایجاد گیاهان عاری از ویروس

همانطور که قبلا نیز ذکر شد یکی از روش های مبارزه با آلودگی های درونی ، کشت مریستم می باشد که شامل 6 روش می باشد.

1. استفاده از گرما

2. کشت مریستم

3. تلفیق گرما و کشت مریستم

4. تشکیل جوانه نابجا و اندام هوایی و سپس کشت مریستم

5. کشت کالوس و پروتوپلاست

6. پیوند مریستم روی پایه های عاری از ویروس

استفاده از گرما

به نظر می رسد که گرما فقط علیه ویروس های ایزومتریک . بیماری های ناشی از مایکوپلاسما موثر است و گاهی گرما روی برخی ویروس ها کاملا بی اثر است. استفاده از این روش برای درختان میوه ای که به کشت مریستم جواب نمی دهند، مناسب می باشد.درجه حرارت مورد استفاده به نوع گیاه بستگی دارد ( بین 35 تا 38 درجه سانتیگراد) و زمان آن بین 20 تا 40 روز توصیه می شود.

نکته مهم : این روش برای گیاهان کشت شده در شرایط درون شیشه ای مناسب است و طبیعی است که گیاهان در شرایطinvivo قادر به تحمل چنین گرمایی، نیستند !

کشت مریستم: فرضیه های مختلفی در باره عدم وجود در مریستم ها گزارش شده است، از جمله:

1. در هنگام تقسیم سلولی ، گیاه ظرفیت برای سنتز اسید های نوکلئوتیک، به مصرف خود گیاه رسیده درنتیجه ویروس ها نمی توانند تکثیر شوند.

2. فقدان بافت های آوندی در مریستم و همچنین فقدان فضای سلولی مانع انتقال ویروس می شود.

3. آنزیم های مورد نیاز برای تکثیر ویروس در مریستم ها وجود ندارد.

4. غلظت کم ویروس ها در مریستم در نتیجه وجود برخی بازدارنده های طبیعی است.

نحوه کشت مریستم بدین صورت است که ابتدا قسمت انتهایی اندام هوایی ( مریستم ) را جدا می کنیم و بر روی محیط کشت قرار می دهیم.در هنگام جدا کردن ریز نمونه اگر مریستم فعال باشد ، شانس حذف ویروس بیشتر می شود. معمولا مریستم را همراه با یک تا دو جوانه آغازین برگ ، توسط اسکالپل قطع می کنیم شانس موفقیت کشت مریستم به نوع و موقعیت جوانه ها و همچنین فصل رشدی که ریز نمونه جدا می شود بستگی دارد.یعنی مثلا اگر در بهار ، مریستم ها را جدا کنیم ر به خوبی گیاهان عاری از ویروس و تولید می شود.

ترکیبات محیط کشت برای کشت مریستم

معمولا مریستم ها در محیط کشت جامد کشت می شوند. PHمحیط کشت 5.4 تا 6 می باشد. از ویتامین های تیامین (B1) ، پیرودوکسین (B6) ، اسید نیکوتینیک (B3) و... در محیط کشت استفاده می شود .

هورمون با غلظت کم ( معمولا اکسین و سیتوکینین ) وساکاروز 2 تا 5 درصد استفاده می شود. درجه حرارت ه.ا ، 21 تا 25 درجه سانتیگراد ( البته در کشت مریستم گیاهان غده ای حرارت پایین تری انتخاب می شود)

استفاده تلفیقی از گرما و کشت مریستم

زمانی که بیش از یک نوع ویروس وجود داشته باشد از این روش بهره می گیریم. اغلب از گرما در ابتدای کشت مریستم استفاده می شود . طول دوره استفاده از گرما ( بین 35 تا 38 درجه سانتیگراد) معمولا بین 5 تا 10 هفته متغیر است.در این روش ابتدا از گرما استفاده می شود سپس از گیاهی که دوره گرما را سپری کرده است ، مریستم به عنوان ریز نمونه جدا می شود.

تشکیل ساقه یا جوانه نابجا و کشت مریستم

تشکیل جوانه نابجا و در نهایت ساقه نابجا برای بدست آوردن گیاهان عاری از ویروس بکار می رود. جدا کردن مناطق عاری از ویروس از گیاه و تولید ساقه های نابجا منجر به ایجاد گیاهانی عاری از ویروس می شود.

کشت کالوس و پروتوپلاست

می توان با جدا کردن قسمت های عاری از ویروس از گیاه ،کالوس یا پروتوپلاست های عاری از ویروس به دست آورد. البته باید دقت شود که گیاهان عاری از ویروس حاصل از کشت کالوس و کشت پروتوپلاست ، به دلیل موتاسیون ها و تغییرات زیاد، اهمیت کاربردی چندانی ندارند.

ریز پیوندی (پیوند مریستم روی پایه های عاری از ویروس) (Micro Grafting)

چنانچه امکان القای رشد مریستم یا تولید ریشه از ساقه حاصل از کشت مریستم وجود نداشته باشد، از ریز پیوندی بهره می گیریم. ریز پیوندی در گونه های چوبی بسیار مهم است چون در این گروه از گیاهان کشت مریستم امکان پذیر نمی باشد.

کشت جنین

عبارتست از جدا کردن و رشد دادن یک جنین نارس ، نابالغ و یا بالغ کاملا استریل در شرایط درون شیشه ای که هدف از انجام اینکار تولید یک گیاه کامل می باشد. اولین بار دانشمندی به نام هانیگ در سال 1904 توانست با استفاده از کشت جنین گیاه بدست آورد. به طور کلی دو نوع کشت جنین وجود دارد. کشت جنین بالغ و کشت جنین نا بالغ.

کشت جنین نابالغ

معمولا برای جلوگیری از سقط جنین نارس انجام می شود و به یک محیط کشت بسیار پیچیده نیاز دارد. احتمال موفقیت بستگی به مرحله نمو جنین دارد.

کشت جنین بالغ

برای رفع موانع جوانه زنی بذر از این روش استفاده می شود. جنین های بالغ بر روی محیط کشت قرار می گیرند و به یک محیط کشت ساده نیاز دارد.

 

مشخصات جنین در شرایط درون شیشه ای ، نسبت به برون شیشه ای پس از مرحله گلوبولار به صورت زیر است:



ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ 89/06/13 توسط محمد

ریز ازدیادی و مراحل آن ( Micro propagation )

 

 

تکثیر کلون ها ( سلول های مشابه که از طریق غیر جنسی به وجود آمده اند)در شرایط درون شیشه ای را ریز ازدیادی گویند. مراحل مختلف ریزازدیادی عبارتست از :

 

 

انتخاب ریز نمونه و استریل کردن آن و انتقال به محیط کشت

 

 

تولید و تکثیر ساقه از ریز نمونه

 

 

انتقال ساقه های تشکیل شده به محیط کشت برای ریشه دهی

 

 

سازگاری و انتقال به خاک

 

 

انواع روش های ریز ازدیادی

 

 

اندام زایی

 

 

تکثیر جوانه جانبی

 

 

جنین زایی سوماتیکی

 

 

اندام زایی یا ارگانوژنز

 

 

به دو روش مستقیم و غیر مستقیم انجام می شود. مستقیم از جوانه نابجا اندام تولید و در روش غیر مستقیم از کالوس ، اندام تولید می شود.

 

 

اندام زایی غیر مستقیم ( کشت کالوس)

 

 

معمولا ریز نمونه هایی دارای سلول های فعال میتوزی برای تولید کالوس مناسب هستند. بنابر این بافات های مریستمی برای این کار ارجح ترند.. هر چه ریز نمونه بزرگ تر باشد ، امکان اندام زایی بیشتر می شود. همچنین بهتر است ریز نمونه از بافت جوان ، عاری از بیماری انتخاب شود محیط کشت هایی مثل MS ،گامبورگ ، وایت برای اندام زایی مورد استفاده قرار می گیرند.

 

 

نکته: محیط کشت مایع برای اندام زایی نسبت به محیط کشت جامد ارجحیت دارد چون در کشت مایع محیط کشت دائما به هم می خورد و شیب مواد غذایی یکسانی دارد. همچنین میزان تماس ریز نمونه با مواد غذایی و اکسیژن در کشت مایع بیشتر می شود.

 

 

به منظور اندام زایی غیر مستقیم در محیط کشت مایع، ابتدا قطعه ای از ریز نمونه را بر محیط کشت بدون آگار می گذاریم و شیشه را بر روی شیکر ( 150 تا 200 دور بر دقیقه) قرار می دهیم.و محیط کشت دائما در حال بهم خوردن باشد تا اینکه پس از 2 تا 4 هفته کالوس مشاهده شود.

 

 

نقش اصلی را در عمل اندام زایی هورمون ها بازی می کنند . مخصوصا اکسین و سیتوکینین که نسبت این ها ، تعیین کنننده نوع اندام ریشه یا ساقه می باشد. معمولا گیاهان تک لپه اکسین بیشتری به منظور القای کالوس نیاز دارند.

 

 

عوامل موثر در اندام زایی

 

 

• میزان هورمون اکسین و سیتوکینین

 

 

• غلظت نمک ها ، هر چه نمک ها بیشتر باشند اندام زایی نیز بیشتر می شود.

 

 

• غلظت یون آمونیوم نیز هر چه بیشتر ( البته نه خیلی زیاد ! ) باشد ، اندام زایی بیشتر می شود.

 

 

• گاهی عوامل فیزیکی مثل جریان الکتریسیته بین ریز نمونه و محیط کشت می تواند اندام زایی را تسریع کند.

 

 

اندام زایی مستقیم ( توسط جوانه نابجا )

 

 

در این روش ابتدا جوانه نابجا ابتدا تشکیل می شود و سپس از این جوانه ها اندام ها ی ریشه و ساقه نابجا تشکیل می شود. تکثیر جوانه جانبی شامل کشت مریستم انتهایی ، کشت تک گره و کشت جوانه جانبی می باشد.

 

 

کشت مریستم انتهایی

 

 

عموما از این روش برای تکثیر گیاهان عاری از ویروس استفاده می شود. زیرا که مریستم انتهایی فاقد ویروس می باشد. این روش به دلیل ضعیف بودن غالبیت انتهایی و بالا بودن قابلیت ریشه دهی در گیاهان علفی ، نسبت به گیاهان چوبی بیشتر موثر است.

 

 

کشت تک گره( جوانه)

 

 

دراین روش جوانه جانبی همراه باقطعه ای از ساقه جدا می شود. هدف از این کشت ، رشد اندام هوایی از جوانه می باشد

 

 

در این روش ، جوانه های تشکیل شده در زاویه دمبرگ ها و برگ های جوان را به عنوان ریز نمونه جدا می کنند و پس از تولید اندام رویشی و شاخه های کافی آن ها را ریشه دار نموده و نهایتا پس از مرحله سازگاری، آن ها را به خاک منتقل می کنند. توجه به نکات زیر، ضروری است:

 

 

 

 وقتی که با گباهان روزت مثل ژربرا یا گیاهان خانواده بروملیاسه سروکار§ داریم، یا زمانی که امکان آلودگی زیاد باشد، استفاده از روش کشت تک جوانه، امکان پذیر نیست. برای گیاهان روزت از روش کشت جوانه جانبی به جای کشت تک گره استفاده می کنند.

 

 

 بهترین جوانه ها برای کشت ، به منظور جلوگیری از آلودگی ، جوانه بسته§ می باشد.

 

 

 سرعت تکثیر یا ریز ازدیادی بستگی به تعداد جوانه های موجود بر روی§ گیاه اولیه دارد.

 

 

 در هنگام کشت تک جوانه ، خواب جوانه، ممکن است دردسر ساز شود . البته§ روش هایی برای شکستن خواب جوانه خصوصا برای گیاهان چوبی وجود دارد.که عبارتند از:

 

 

 تیمار با درجه حرارت پایینü

 

 

 تیمار با روز بلندü

 

 

 تیمار با جیبرلین و یا سیتوکینینü

 

 

 اتیوله سازی ( تاریک کردن)ü

 

 

روش کشت جوانه جانبی

 

 

در این روش نوک ساقه جانبی را به عنوان ریز نمونه جدا می کنند . و گیاه اولیه را با غلظت زیاد سیتوکینین مواجه می کنند. غلظت بالای سیتوکینین، موجب توقف خاصیت غالبیت انتهایی شده و به جوانه های جانبی اجازه رشد می دهد.

 

 

پس از تولید تعداد زیادی جوانه جانبی ، هر کدام را می توان جدا کرده و به محیط کشت جدید حاوی سیتوکینین انتقال می دهیم. حتی الامکان از سرشاخه های کوچک و جوان استفاده کنید تا خطر بروز آلودگی ها کمتر شود.

 

 

چند نکته مهم در مورد کشت جوانه جانبی

 

 

 غلظت سیتوکینین مصرفی در این روش به سن بافت ریزنومنه بستگی دارد بدینü معنی که هر چه ریزنمونه جوان تر باشد، سیتوکینین کمتری می طلبد.

 

 

 اغلب گیاهان به سیتوکینین بنزل آدنین نسبت به سایرین، واکنش بهتریü دارند.

 

 

 نسبت سیتوکینین به اکسین را معمولا 10 به 1 در نظر می گیرند.ü

 

 

 استفاده از کشت سوسپانسیون سلولی گاهی اوقات تشکیل ساقه های جانبی راü تسریع می کند.

 



ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ 89/06/13 توسط محمد

آزمایشگاه کشت بافت

عموما یک آزمایشگاه کشت بافت از چهار قسمت تشکیل شده است :

1) اتاق تهیه محلول ها و محیط کشت و نگهداری مواد و همچنین قسمت شستشوشوی ظروف

2) اتاق مخصوص ریزنمونه ها یا Explants .

3) اتاق نگهداری و رشد گیاه کشت شده در محیط کشت، که اصطلاحا به آن گراس چمبر می گویند. نور ، دما و رطوبت در این محل کاملا کنترل شده میباشد.

گلخانه کوچک سرپوشیده که آخرین مکان نگهداری ریز نمونه ها می باشد

http://i39.tinypic.com/282429y.jpg

hortilover

2009/5/06, 10:25 AM

اکسینها ، عموما به منظور افزایش رشد سلول ها و همچنین تولید اندام و یا القای جنین زایی سوماتیکی و یا القای کالوس به کار می رود. در حین تولید اندام نسبت مناسب اکسین به سیتوکینین باید رعایت شود. میزان اکسین با غلظت کمتر ( نسبت به سیتو کینین) تولید ساقه، نسبت بیشتر اکسین ( نسبت به سیتوکینین) تولید ریشه می کند.اگر غلظت اکسین خیلی زیاد باشد، تولید اندام نمی کند بلکه کالوس تولید می شود.

 

 

نکته مهم: به منظور تهیه استوک اکسین ، بهتر است که اکسین ها را در هیدروکسید سدیم یا هیدروکسید پتاسیم 0.1 مولار ابتدا حل نموده ، سپس با آب مقطر به حجم برسانیم.

 

 

عمل اکسین در گیاه:

 

 

ü نور گرایی

 

 

ü زمین گرایی

 

 

ü تشکیل لایه زاینده

 

 

ü عامل ریشه زایی

 

 

ü رشد سلول ها

 

 

ü غالبیت انتهایی

 

 

ü پارتنوکارپی یا تولید میوه بدون هسته

 

 

ü تنک کننده

 

 

سیتوکینین ها : بیشتر شامل مشتقات آدنین می باشد و نقش مهمی در القای ساقه زایی دارد. یادآور می شود که نسبت کم سیتوکینین به اکسین سبب ریشه زایی می شود. سیتوکینین ها را نیز در هیدروکسید سدیم یا هیدروکسید پتاسیم 0.1 مولار ابتدا حل نموده ، سپس با آب مقطر به حجم می رسانیم. از دو سیتوکینین مصنوعی ( کینیتین و بنزل آدنین) به وفور در کشت بافت استفاده می شود.لازم به ذکر است که سیتوکینین های مصنوعی در برابر نور و دما پایدار ترند.

 

 

عمل سیتوکینین ها:

 

 

ü سیتوکینز و تقسیم سلولی

 

 

ü تاخیر در وقوع پیری

 

 

ü ساقه زایی

 

 

ü تسریع جوانه زنی و شکستن خواب

 

 

ü ضد غالبت انتهایی

 

 

ü ضد تخریب کلروفیل

 

 

ü ایجاد پارتنوکارپی در برخی موارد

 

 

جیبرلین: همانطور که پیش تر گفته شد، از این مواد به اندازه اکسین ها و سیتوکینین ها در کشت بافت استفاده نمی شود. جیبرلین ها محلول در آب هستند و به صورت استوک 100X نگهداری می شوند.از معروف ترین جیبرلین ها ، GA3 می باشد که استفاده زیادی در باغبانی دارد.. این مواد نسبت به دما بسیار حساس هستند.

 

 

عمل جیبرلین:

 

 

ü جلوگیری از اندام زایی

 

 

ü افزایش فاصله میانگره ها

 

 

ü رشد طولی سلول ها

 

 

ü ایجاد پارتنوکارپی

 

 

آبسزیک اسید: استفاده چندانی در کشت بافت ندارد ولیکن در القای جنین زلیی سوماتیکی کاربرد دارد. معمولا آبسزیک اسید نقشی بازدارنده و منفی در گیاه دارد که با استفاده از ذغال فعال می توان آبسزیک اسید را حذف کرد.

 

 

عمل آبسزیک اسید:

 

 

ü ایجاد پیری زودرس

 

 

ü مشوق ایجاد خواب در بذور

 

 

ü ریزش برگ و میوه

 

 

اتیلن: هورمونی گازی شکل است که معمولا به محیط کشت اضافه نمی شود چون خود گیاه، پس از مدتی تولید اتیلن خواهد کرد.

 

 

نکته: کشت اندام و کشت کالوس قادر به تولید اتیلن می باشند و همچنین ظروف پلاستیکی و شعله اتیلن تولید می کنندکه می توان با استفاده از پرمنگنات پتاسیم و پرکلرات جیوه [این دو ماده اسکرابر یا جاذب اتیلن هستند] اتیلن را از بین برد.

 

 

افزودن اتیلن به محیط کشت سبب تشکیل پیاز های نابجا در برخی گیاهان می شود. لازم به ذکر است که در برخی از کشت های سوسپانسیون سلولی ، 2,4,D ، اتیلن تولید می کند.

 

 

چه مواقعی استوک تهیه می کنیم؟

 

 

برای عناصر ماکرو ، میکرو ، ویتامین ها ، هورمون های اکسین و سیتو کینین استوک می سازیم و برای قند هیچ وقت استوک تهیه نمی کنیم بلکه به صورت جامد ( پودر ) استفاده می کنیم.

 

 

آگار و مواد منعقد کننده

 

 

آگار با غلظتی حدود 0.6 تا 0.8 درصد و در مراحل انتهایی تهیه محیط کشت افزوده می شود. در کشت پروتوپلاسم از آگاروز به جای آگار استفاده می شود [درصد خلوص آگاروز بالاتر از آگار است و ژله آگاروز شفاف تر است].

 

 

از سایر مواد منعقد کننده می توان به ژل رایت و آلزینات را نام برد. ژل رایت با غلظتی حدودا نصف آگار به کار می رود و انعقاد آن بستگی به دادن حرارت و میزان کاتیون های نمک های دو ظرفیتی دارد.

 

 

نکته مهم: در کشت مایع ( سوسپانسیون سلولی) که آگار افزوده نمی شود و همچنین در محیط کشت های جامدی که غلظت آگار کم است، عارضه شیشه ای شدن (Vitrification)بافت ها به دلیل تجمع آب در سلول ها رخ می دهد که در صورت ادامه داشتن، منجر به مرگ سلول ها می شود.

 

 

افزودن آگار بیش از حد، موارد زیر را موجب می شود :

 

 

o شیشه ای شدن کمتر می شود.

 

 

o ساقه های جانبی کمتر رشد می کنند.

 

 

o پتانسیل ماتریک تغییر می کند و جذب آب دچار اختلال می شود.

 

 

o جذب مواد غذایی کمتر می شود.

 

 

اسید های آمینه

 

 

افزودن اسید های آمینه به عنوان منبع ازتی در محیط کشت ضرورتی ندارد ولی در برخی از کشت ها نظیر کشت جنین ، اسید آمینه گلوتامین، افزوده می شود . همچنبن در برخی موارد برای از بین بردن مواد فنولی و دانه های رنگی از اسید های آمینه استفاده می شود.

 

نکته مهم: تجمع مواد رنگی و فنولی در محیط کشت منجر به کاهش زشد ، عدم باز زایی و از بین رفتن گیاه می شود. برای حذف مواد فنولی و دانه های رنگی علاوه بر اسید های آمینه ، از ذغال فعال ، پلی وینیل پیرولیدون ، ویتامین ث استفاده می شود.

 

همچنین محیط کشت مایع ، واکشت مداوم ، کاهش غلظت نمک ، کاهش تنظیم کننده های رشد و هورمون ها ، به حذف مواد رنگی و فنولی کمک شایانی می کند.

 

ترکیبات مکمل کمپلکس ، شامل تریپتون ها ، پپتون ها ، عصاره های مخمر ، عصاره های مالت ، شیر نارگیل، هیدرولیزات کازئین و.... به دلیل زیر محدود می باشد :

این ترکیبات ، تقریبا نامشخص و بسیار متغیر هستند.

نکته مهم: از ذغال فعال در موارد زیر استفاده می شود:

ü جذب پیگمان های رنگی مثل ملانین

ü جذب ترکیبات آلی مثل هورمون ها

ü تاریک کرئن محیط کشت که باعث افزایش تشکیل ریشه می شود.

ü تحریک جنین زایی سوماتیکی ( غیر جنسی)

ü تثبیت PH

ü افزایش رشد سلول ها

انواع محیط کشت

محیط کشت هایی که بیشتر مورد استفاده قرار می گیرند عبارتند از : M.S ، گامبورگ ، وایت ، ناب ، هلر، نیچ ، نیومن و ....غلظت نمک در محیط کشت M.Sبالا می باشد و در محیط کشت ناب کمترین غلظت نمک را شاهد هستیم.لذا در هنگام کشت گیاهان حساس به شوری ، از محیط کشت های هلر و ناب استفاده می کنیم و یا اینکه می توانیم غلظت نمک محیط کشتM.S را به نصف تقلیل داد. کاربرد و نوع محیط کشت مورد استفاده بستگی به نوع ، سن ، ریزنمونه دارد.

طریقه تهیه محیط کشت

برای این کار از محلول های استوک ( استوک عناصر ماکرو ، میکرو ، منیزیوم ، آهن ، ویتامین ها ، اکسین ، سیتوکینین ) بهره می گیریم. نحوه تهیه محیط کشت M.S بدین ترتیب است که ابتدا در یک ارلن مایر یک لیتری ، 800 سی سی آب می ریزیم، سپس با توجه با توجه به دستورالعمل های محیط کشت M.S، مقادیری از استوک عناصر ماکرو و میکرو را برداشته ، به همراه آب مقطر اضافه می کنیم. سپس استوک هورمون ها و ویتامین ها را اضافه می کنیم. باید توجه شود که هورمون ها و ویتامین های حساس به حرارت را پس از اتوکلاو نمودن محیط کشت ، اضافه کنیم.[ استوک ویتامین ها و هورمون ها از قبل توسط صافی استریل شده باشد].

پس از اجرای مراحل فوق ، قند را بصورت پودر و سایر مواد آلی اضافه می گردد. توجه شود که ارلن حاوی محیط کشت باید روی همزن مغناطیسی قرار گرفته باشد و دائما در حال تکان خوردن باشد.قبل از اینکه آگار (منعقد کننده) را اضافه کنیم باید PH را روی 5.5 تا 5.8 تنظیم کرد. [ عمل تنظیم PH با استفاده از هیدروکسید سدیم 0.1 مولار انجام می شود ]

عمل تنظیم PH بسیار مهم است چون اگر PH محیط کشت بالاتر از6 باشد، رشد مطلوبی صورت نمی گیرد و اگر PH خیلی پایین رود، اکسین و جیبرلین ناپایدار می شود، ویتامین تیامین ناپایدار ، محیط کشت آبکی و احتمال ویتریفیکاسیون بیشتر می شود. .

پس از تنظیم PH ، آگار را اضافه می کنیم ، البته دقت شود که قبل از اضافه کردن آگار ، حتما محیط کشت را حرارت دهید ( تا نزدیک نقطه جوش) تا حلالیت آگار بیشتر شود.

پس از اضافه کردن آگار ، توسط همزن مواد را مخلوط می کنیم تا تا محلولی شفاف به دست آید. حال محیط کشت را به درون ویال ها ( شیشه های مورد استفاده) انتقال می دهیم و نهایتا ویال ها را در دستگاه اتوکلاو ( به منظور استریل کردن) قرار می دهیم .

روش های استریل سازی در کشت بافت

کلیه مواد مورد استفاده ، دستگاه ها و هر آنچه که در حین عمل کشت بافت با آن سرو کار داریم را باید 100 درصد استریل کنیم. برای استریل سازی ریز نمونه از تیمار های شیمیایی استفاده می کنیم.

روش استریل سازی ریز نمونه:

ریزنمونه را توسط آب به خوبی شستشو می کنیم.پس از رفع آلودگی های ظاهری ریز نمونه را در الکل اتانول 70% به مدت 30 تا 60 ثانیه( بسته به نوع ریزنمونه) ، قرار می دهیم. اگر ریز نمونه بذر باشد ، مدت بیشتری نسبت به ریزنمونه برگ در الکل می گذاریم. (ریز نمونه خشبی نیز بیشتر در الکل باقی بماند) باید دقت شود که نگهداری ریز نمونه به مدت زیاد در اتانول ، ریزنمونه رشد و باززایی نمی کند.

سپس ریز نمونه را با آب مقطر می شوئیم ، در محلول هیپوکلریت سدیم ( وایتکس 1 تا 5 درصد ) به مدت 5 تا 30 دقیقه قرار می دهیم. سپس چندین بار ریز نمونه را با آب مقطر می شوئیم تا کاملا هیپوکلریت سدیم از ریزنمونه زدوده شود . حال ریز نمونه به درون هود لامینار انتقال می یابد

نکته: در هنگام استریل سازی نمونه با هیپوکلریت سدیم ، از مواد کاهنده کشش سطحی ( یک قطره مایع ظرفشویی) استفاده می کنیم تا سطح تماس ریزنمونه با ماده ضدعفونی کننده افزایش یابد.

روش استریل کردن ظروف شیشه ای

بهتر است ظروف مورد استفاده پیرکس باشد چون که ظروف شیشه ای ارزان قیمت منجر به تولید مواد سمی می گردند.

ضدعفونی کردن ظروف توسط دستگاه اتوکلاو انجام میشود. سرعت و سهولت از بین بردن ویروس ها از مزایای اتوکلاو است. ظروف را به مدت 15 تا 30 دقیقه در دمای 121 درجه سانتیگرا د و در فشار 15 psiقرار می دهیم.



ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ 89/06/13 توسط محمد

نقش عناصر ماکرو در محیط کشت

نیتروژن: در ساختمان پروتئین ها ، نوکلئوتید ها ، برخی کوانزیم ها وجود دارد.

فسفر: در ساختمان اسید های نوکلئیک ، ATP و مواد حد واسط فتوسنتز وتنفس وجود دارد.

پتاسیم: مهمترین کاتیون تنظیم کننده فشار اسمزی در سلول می باشد.

کلسیم: در بیوسنتز دیواره سلولی موثر است.

منیزیوم: در ساختمان کلروفیل نقش دارد و به عنوان کوفاکتور عمل می کند. [ فعال کننده آنزیم را کوفاکتور گویند که ممکن است ماده ای آلی یا معدنی باشد.]

گوگرد: در ساختمان اسید های آمینه مثل سیستئین و متیونین ( پیش ماده سنتز اتیلن ) نقش دارد و در ساختمان برخی کوانزیم ها دیده می شود.

عناصر میکرو

این مواد به مقداری کمتر از 0.5 میلی مول بر لیتر مورد نیاز گیاه می باشند.این عناصر شاملFe , Mn , Cu , B , Zn , Co , I , Mo می باشند.در میان این عناصر فقط آهن به صورت استوک جداگانه و بقیه عناصر به صورت یک استوک (استوک میکرو) ساخته می شود.

معمولا استوک آهن درون فویل پیچیده می شود زیرا نور تجزیه کننده آهن است. محلول استوک نمک های میکرو همانند استوک نمک های ماکرو برای کوتاه مدت در یخچال قابل نگهداری است. و برای نگهداری طولانی مدت ، از فریزر استفاده می شود.

نقش عناصر میکرو در محیط کشت

مس: به عنوان کوفاکتور عمل می کند و در واکنش های زنجیره انتقال الکترون نقش دارد.

روی: در بیوسنتز کلروفیل و هورمون اکسین موثر است و به عنوان کوفاکتور نیز عمل می کند.

آهن : در زنجیره انتقال الکترون موثر است.

منگنز: به عنوان کوفاکتور عمل می کند.

مولیبدن: به عنوان کو فاکتور عمل می کند و در ساختمان برخی آنزیم ها دیده شده است.

کبالت : در ساختمان برخی ویتامین ها مثل B12بکار رفته است.

ید: به دلیل سمیت ، کاربرد زیادی در کشت بافت ندارد.

بور: به عنوان کوفاکتور عمل می کند.

قندها یا هیدرات های کربن



ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ 89/06/13 توسط محمد

تعریف کشت بافت

به کشت قطعه ای از بافت گیاه در شرایط آزمایشگاهی و کاملا استریل، کشت بافت یا کشت درون شیشه ای(invitro) می گویندکه در نهایت از این قطعه ، یک گیاه کامل به دست می آید.اصطلاح invitro در برابر اصطلاح invivo (کشت در فضای آزاد) می باشد.

تاریخچه کشت بافت: سابقه کشت بافت حدودا به یک قرن پیش باز می گرددو اساس کشت بافت به تئوری شیلدن و شوان مربوط می شود. بر اساس این تئوری، هر سلول از موجود زنده اگر در شرایط مطلوب قرار گیرد ، به یک گیاه کامل تکامل می یابد. این خاصیت Toti potency نامیده می شود.بعد از آن دانشمندان بر اساس همین تئوری به موفقیت هایی دست یافتند.

 

اهمیت و کاربرد کشت بافت در باغبانی

1)تولید گیاهان عاری از ویروس و بیماری.

2)تکثیر و ریز ازدیادی گیاهان (Micropropagation) .

3)تولید گیاهان هاپلوئید و سپس دیپلوئید کاملا هموزیگوس از طریق کشت میکروسپور یا بساک.

4)دست ورزی ژنتیکی و دورگ گیری سوماتیکی با استفاده از الحاق پروتوپلاسمی و همچنین ایجاد تلاقی بین گونه ای در شرایط درون شیشه ای.

5)کشت سوسپانسیون سلولی و تولید متابولیت های اولیه مثل قند وکربن و نیز متابولیت های ثانویه.

6)ایجاد گیاهانی با خصوصیات جدید با استفاده از تنوع سوماکلونال.

7)نجات جنین با استفاده از کشت جنین های نارس در تلاقی بین گونه ای.

8)نگهداری ژرم پلاسم گیاهان در شرایط درون شیشه ای.

9)استفاده از کشت بافت در انتقال ژن به گیاهان.

10)استفاده در مطالعات بافت شناسی ، سلول شناسی ، و فیزیولوژی گیاهی .

 

انواع کشت بافت

• کشت بذر

• کشت جنین

• کشت کالوس

• کشت اندام ( برگ ، ریشه ، ساقه ، مریستم و دانه گرده )

• کشت سوسپانسیون سلولی

• کشت پروتوپلاست

 

محیط کشت (Medium)

در شرایط آزمایشگاهی به اولین چیزی که نیاز داریم یک بستر مناسب برای رشد گیاه می باشد ، به این بستر اصطلاحا محیط کشت می گویند.در محیط کشت کلیه مواد غذایی زیر وجود دارد:

ü عناصر ماکرو

ü عناصر میکرو

ü هیدرات های کربن یا قند ها

ü ویتامین ها

ü هورمون ها

ü اسید های آمینه همچون گلایسین و ترکیبات پیچیده مثل پپتون

ü هیدرولیزات کازئین

ü شیر نارگیل



ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ 89/06/13 توسط محمد

فن کشت بافت گیاهی

آزمايشگاه كشت بافت

عنوان يافته تحقيقاتي: ريزازدياد كلوني ژنوتيپهاي منتخب به روش كشت درون شيشه

مقدمه: چغندرقند يك گياه دو ساله و دگرگشن است. تكثير غير جنسي اين گياه به روش ريزازدياد كلوني در شرايط درون شيشه موجب دستيابي به يكنواختي بيشتر در اجراي آزمايشهاي تركيب پذيري و نيز حفظ منابع ژنتيكي مورد نياز برنامه هاي بهنژادي اين گياه مي گردد. توليد جوانه هاي نا به جا از بافتهاي گوناگون امكان پذير است. با توجه به اين كه صفات زراعي بوته هاي انتخاب شده در سال اول مورد بررسي قرار مي گيرد استفاده از بافت ساقه گلدهنده پس از اجراي اين بررسيها بهترين نتايج را حاصل مي آورد. بافت ساقه گلدهنده بوته هاي مورد نظر پس از نمونه برداري در آزمايشگاه استريل مي گردد و در محيط هاي غذايي منتخب حاوي هورمونهاي رشد در چرخه ازدياد قرار مي گيرد.

شرح يافته وتوصيه هاي كاربردي: آزمايشهاي به اجرا در آمده موجب كسب نتايج معتبر و قابل تكرار در زمينه مراحل مختلف كشت در شرايط آزمايشگاهي گرديده است. ساقه گلدهنده گياه ورناليزه شده چغندرقند پس از شستشو و استريليزاسيون با محلول الكل 70% و سپس با هيپوكلريت سديم 2-1% و آبكشي با آب استريل در محيطهاي 1- القا جوانه هاي رويشي 2- ازدياد جوانه ها 3- ريشه زايي حاوي تركيب نمكهاي اصلي و فرعي, هورمونهاي رشد، قند و ماده آگار كشت مي گردند. ميزان ازدياد جوانه ها در ژنوتيپها متغير است اما در هر چرخه 4 هفته, اين ميزان بين 5 و 7 برابر مي باشد. نگهداري جوانه ها در محيط سردخانه و نور ملايم امكان پذير مي باشد.

روش ازدياد و نگهداري جوانه هاي رويشي حاصل از ريزازدياد كلوني ژنوتيپهاي برتر در شرايط درون شيشه در حال حاضر بخشي از عمليات مورد نياز در برنامه هاي بهنژادي بسياري از گياهان از جمله چغندرقند مي باشد.

اهميت اقتصادي: يكنواختي، تكرارپذيري عمليات دورگ گيري و نگهداري منابع ژني مورد استفاده در برنامه هاي به نژادي موجب تسهيل و تسريع در امر دستيابي به نتايج تلاقي هاي گونه هاي زراعي و نيز گونه هاي وحشي و معرفي ارقام جديد چغندرقند مي گردد.

 http://forum.patoghu.com/images/statusicon/wol_error.gifاین تصویر تغییر اندازه یافته است برای دیدن اندازه واقعی اینجا کلیک کنید. اندازه واقعی تصویر حجم 1462x1043 و پهنای 112KB. http://www.sbsi.ir/yafteh/Image41.jpg

ريزازدياد كلوني

عنوان يافته تحقيقاتي: توليد گياهان هاپلوئيد و دابل هاپلوئيد با استفاده از روش كشت تخمك بارور نشده و تيمار كلشي سين در شرايط كشت درون شيشه

مقدمه : كشت گامت در گياهان با هدف شناسايي و تثبيت برخي از صفات زراعي و نيز ايجاد گياه هاپلوئيد به اجرا در مي آيد. در اغلب گياهان كشت دانه گرده با موفقيت روبرو شده است، در حالي كه در چغندر قند كشت اين سلول به نتيجه نرسيده و تخمك بارور نشده منشا توليد گياهان هاپلوئيد قرار گرفته است. آزمايشهاي گوناگون در رابطه با نمونه قابل كشت، محيط كشت مناسب و تركيب هورمون ها به اجرا در آمده است. در پژوهشهاي به اجرا در آمده در ايران لاينهاي هاپلوئيد حاصل از كشت تخمك بدست آمده است. اجراي تيمار كلشي سين براي دو برابر كردن تعداد كروموزمهاي گياهان هاپلوئيد در آزمايشهاي مختلف مورد بررسي قرار گرفته و نهايتا در شرايط كشت بافت هاپلوئيد درون شيشه هاي كشت به كار گرفته شده است.

شرح يافته و توصيه هاي كاربردي: اجراي كشت تخمك بارور نشده با نمونه برداري از بوته هاي ورناليزه آغاز مي گردد. ساقه هايي كه گلي در قاعده آنها شكفته باشد جهت برداشت انتخاب مي شوند. از اين ساقه ها پس از استريليزاسيون در محيط استريل با استفاده از لوپ بينوكولر تخمك هاي بارور نشده از دورن غنچه گل خارج و در محيط غذايي انتخاب شده N6 حاوي هورمونهاي NAA و BA و ميزان قند 6% كشت گرديد. ميزان جوابگويي ژنوتيپها بين 1 تا 5/10% ثبت شده است. بافت و گياهچه هاي هاپلوئيد در محيط ازدياد تكثير و در شرايط دورن شيشه با محلول كلشي سين در غلظت 05/0% به مدت 48 ساعت تحت تيمار قرار مي گرفت. جوانه هاي حاصل از بافت و گياهچه هاي در حال تكثير در محيط عاري از اين ماده سطح پلوئيدي مضاعف نشان داده است . اين گياهان به نام گياهان دابل هاپلوئيد (DH) چغندرقند داراي ژنوم تثبيت شده مي باشند.

اهميت اقتصادي: لاينهاي دابل هاپلوئيد به عنوان والد هيبريد براي افزايش ميزان هتروزيس در برخي صفات زراعي و نيز به عنوان منابع ژني با صفات تثبيت شده مقاومت به بيماريها و آفات به كار مي روند. كاهش دوره سلكسيون براي تثبيت ژنها از مهمترين امتيازات اجراي روش هاپلوديپلوئيديزاسيون در گياهان مي باشد و به ويژه در گياهان دگر گشن حائز اهميت است.

 http://forum.patoghu.com/images/statusicon/wol_error.gifاین تصویر تغییر اندازه یافته است برای دیدن اندازه واقعی اینجا کلیک کنید. اندازه واقعی تصویر حجم 1462x1043 و پهنای 86KB. http://www.sbsi.ir/yafteh/Image42.jpg

 

عنوان يافته تحقيقاتي: توليد جنين سماتيكي چغندرقند از طريق اجراي تيمار TIBA/Proline در شرايط جوانه

زني بذر و اجراي كشت درون شيشه

مقدمه : توليد جنين غير جنسي يا رويشي در شرايط كشت درون شيشه يكي از روشهاي جديد ازدياد رويشي گياهان تلقي مي گردد. در اين روش سلولهاي رويشي بافت گياه در شرايط كشت مصنوعي ايجاد بافت جنين زا مي نمايد و جنين هاي رويشي حاصل كه مشابه جنين هاي زايشي به مرحله رسيدگي مي رسند يكنواختي ژنتيكي بيشتري دارند. دستيابي به جنين هاي رويشي در برنامه هاي به نژادي و توليد بذرتجاري به منظور انتقال ژن، ايجاد مقاومت به تنش هاي گوناگون، بررسيهاي مولكولي و توليد بذر مصنوعي مورد توجه قرار دارند.

شرح يافته وتوصيه هاي كاربردي: در اين تحقيق بافت كوتيلدوني و هيپوكوتيل جوانه بذري لاين ديپلوئيد منوژرم 9597 و متعاقباً قطعات كوچك بافت كال براي ايجاد كشت سوسپانسيون سلولي به كار رفته است. استفاده از آنتي اكسين TIBA و اسيدآمينه پرولين، موجب دستيابي به يك روند القا ، باززايي و رشد جنين هاي رويشي يا سوماتيكي گرديده است. استفاده از آنتي اكسين در القا جنين زايي در چغندرقند و پرولين در روند تكاملي بافت جنين زا توصيه مي گردد.

اهميت اقتصادي: ازدياد رويشي يكنواخت يك گياه براي برنامه بهنژادي اين گياه نيروي پتانسيل عظيمي ايجاد مي نمايد كه اگر مورد بهره برداري صحيح و علمي قرار گيرد زمينه هاي مختلف كاربردي دارد. از جمله انتقال ژن و دستيابي به گياهان ناقل ژن مطلوب زراعي در چغندرقند.



ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ 89/06/13 توسط محمد

کشت جنين

 

کشت جنين يکي از روشهاي بيوتکنولوژي است که در مدتها پيش در اصلاح نباتات براي توليد گياهان هيبريد بين گونه اي يا بين جنسي بکار برده شده است. در اين روش، جنين چند روزه از بذري که در حال رشد است جدا مي شود و روي يک ماده غذايي جامد يا محلول تحت شرايط محيطي کنترل شده ، مورد کشت قرار مي گيرد تا توليد يک گياهک کند. اين گياهک را سپس در خاک مي کارند تا به رشد کامل برسد.

کشت جنين براي نگهداري جنين هاي توليد شده از تلاقي بين گونه ها و بين جنسهاي مختلف که از نظر خويشاوندي از يکديگر دور هستند ضروري است زيرا در اغلب اين نوع تلاقي ها جنين سقط مي شود. وجود ژنومهاي مختلف و ناسازگار در ژنوتيپ اينگونه جنين ها سبب اختلالاتي در دوره رشد جنين شده و بدين ترتيب جنين از بين مي رود. يکي از عوامل مهم در سقط جنين ، عدم توليد و يا از بين رفتن مواد غذائي جنين ، يعني بافت اندوسپرم است. اگر جنين هيبريد قبل از سقط از بذر جدا شود و روي ماده غذائي مناسبي قرار داده شود ، رشد جنين ممکن است ادامه يابد و به گياه کاملي بيانجامد.

کشت جنين معمولا شامل نگهداري آن به مدت دو تا چهار هفته در دستگاههاي رشد در تاريکي و در حرارت 20 درجه سانتيگراد يا کمي کمتر مي باشد. سپس جنين را به مدت کوتاهي در معرض نور و در حرارت بالاي 20 درجه سانتيگراد قرار مي دهند. مرحله بعدي، انتقال جنين به روي يک ماده غذائي نسبتا جامد است که سبب تسريع در رشد ريشه و ساقه مي شود. بعد از رشد کافي ريشه و ساقه ، جنين را در گلخانه اي با رطوبت زياد و حرارت مناسب در گلدان مي کارند و چنانچه لازم باشد بعدا به مزرعه منتقل خواهند کرد. ماده غذائي مورد استفاده در کشت جنيني معمولا از املاح معدني ، قند ، ويتامين ها ، اسيدهاي آمينه ، هورمونها و ساير مواد غذائي ديگر مانند شير نارگيل تشکيل شده است.

 

کاربرد کشت جنين

از کشت جنين براي توليد هيبريد در چندين گونه استفاده شده است. مثلا از کشت جنين براي توليد گياه هيبريد از تلاقي شبدر ديپلوئيد و تتراپلوئيد استفاده شده است. جنين هاي هيبريد حاصله از تلاقي بين گونه اي گندم با موفقيت کشت شده اند. همچنين از کشت جنين براي تسريع در به نژادي انگور بي دانه و درختان ميوه مانند هلو ، شليل و آلو استفاده شده است. از طريق کشت جنين توانسته اند هيبريد بين گونه اي در جنس پنبه و در جنس لوبيا و هيبريد بين جنسي بين دو جنس گندم و جو توليد کنند.

مورد استفاده ديگر کشت جنين ، مطالعه و از بين بردن دوره خواب بذر يا هسته است. جدا کردن جنين از بذر يا هسته ، سبب از بين رفتن دوره خواب بذر که در اثر وجود پوسته غير قابل نفوذ است مي شود. همچنين مي توان با اضافه کردن هورمونها يا آنزيمها و يا ساير مواد شيميائي ، عوامل فيزيولوژيکي را که سبب بوجود آمدن دوره خواب مي شوند از بين برد.

 

 

 

 

 

 

منبع: مرکز مقالات کشاورزی AKE( بزرگترین وبلاگ کشاورزی ایران )

 

 


نوشته شده در تاريخ 89/06/13 توسط محمد

کشت بافت tissue culture گیاهی یک عبارت کلی برای کشت پروتوپلاست ، سلول ، بافت و اندام گیاهی در شرایط استریل in vitro است به عبارت دیگر کشت بافت گیاهی تکنیکی است که تولید و تکثیر گیاه کامل را از بافتهای مختلف گیاه امکان پذیر می سازد مهمترین اهمیت این تکنیک نشان دادن توانایی سلولهای گیاهی یعنی توتی پوتنسی سلول بدین معنی که تمام سلولهای زنده پیکر گیاه ، صرف نظر از سطح پلوئیدی و نوع تخصص ، توانایی تشکیل گیاه کامل را دارند ، می باشد .

کشت بافت را می توان از تحقیقات گاتریت 1985 بر روی مواد التبام دهنده زخم های گیاهی و تشکیل کالوس و مطالعات میکروسکوپی توسط اشلیدن 1838 و شوان 1839 که تئوری سلولی را ارئه دادند نسبت دارد در آغاز استفاده از زیر نمونه های حاوی سلول های مریستم نوک ریشه ی گوجه فرنگی و سپس کشت جنین جو و سایر ریز نمونه ها رونق یافت در دوره پیشرفت کشت بافت ، تکنیک های جدید ابداع گردید از جمله آنها می توان استفاده از آب نارگیل ، استفاده از اکسین ، استفاده از سیتوکینین کشت تک سلول و کشت پرستار را نام برد در دوره اخیر به طور قرار دادی کار برروی کشت بافت به 5 گروه تقسیم می شود : الف ) رفتار سلولی ب ) تغییر و اصلاح گیاهان ج ) گیاهان عاری از عوامل بیماری زاد و ذخیره ژرم پلاسم د ) تکثیر کلونی هـ ) تولید فرآورده

- احسانپور ، علی اکبر : کشت سلول و بافت گیاهی ،علی اکبر احسانپور ، فریبا امین ، اصفهان ، جهاد دانشگاهی 1380

- اونز ، دیوید : کشت بافت گیاهی ، نویسندگان ایوانز ، کولمن ، کارنز مترجمین آرش فروتن ، ریحانه وادی دار ، تهران سپهر 1385

- بوتینو : روشهای کشت بافت گیاهی ، ترجمه محمد حسن راشد ، محمد بنائیان ، مشهد ، جاوید 1385

- پیری ، خسرو ، راهنمای کشت بافت گیاهی ، محمد رضا حسن دخت ، راحله ابریشمی ، تهران : مرز دانش 1385

- مشایخی ، کامبیز ، موارد معدنی و آلی مورد استفاده در کشت بافت گیاهی ، کامبیز مشایخی ، وحید اکبر پور : گرگان مختوم قلی فراقی 1387. -

 

 

 

 

 

 

منبع: مرکز مقالات کشاورزی AKE( بزرگترین وبلاگ کشاورزی ایران )

 


نوشته شده در تاريخ 89/06/13 توسط محمد

سيستم آب كشت روميزي كه مجهز به هواساز است و داراي بهترين شرايط براي تطبيق پذيري در انتقال گياهان از محيط كنترل شده آزمايشگاه به گلدان است، براي نخستين بار در ايران و در موسسه تحقيقات اصلاح و تهيه بذر چغندر قند كرج، طراحي و ساخته شد.

به منظور آگاهي از جزئيات اين سيستم و طريقه كار آن خبرنگار ايانا گفت و گويي با مهندس نسرين ياوري مجري پروژه و عضو هيات علمي موسسه تحقيقات اصلاح و تهيه بذر چغندرقند انجام داده است كه مي خوانيم.

سيستم آب كشت چيست و به چه منظوري ابداع شد؟

براي اجراي برنامه كشت بافت گياهي، توليد گياهان در ظروف شيشه اي و پلاستيكي در ابعاد گوناگون انجام مي شود. رطوبت نسبي هوا در ظروف معمولا به 100 درصد مي رسد شرايط نوري و تبادل گازي محدود و تامين مواد معدني و آلي مورد نياز رشد بافت از طريق محيط غذايي، ريز گياهچه هاي توليد شده را قادر به انجام فتوسنتز نمي كند.

حساس ترين مرحله ريز ازدياد كلوني گياهان به روش كشت درون شيشه اي شامل خروج ريز گياهچه ها از محيط ظروف كشت و تطبيق با شرايط رشد فعال در محيط خارج از شيشه است، كه معمولا به دليل يكسان نبودن شرايط درون شيشه و محيط گلدان و حساس بودن گياهچه ها، تعداد زيادي از گياهچه ها از بين مي رفتند، اما سيستم آب كشت براي تطبيق پذيري در انتقال گياهان به محيط گلدان، بهترين شرايط را فراهم مي كند تا ريز گياهچه ها به واسطه تامين آب براي توليد

ريشه هاي جديد، نور، رطوبت نسبي كافي و يكنواخت، توانايي رشد «فتواتوتروفيك» را بدون هيچگونه ضايعات بازيابد بطوريكه گياهاني كه بدين روش به گلدان منتقل مي شوند كمتر از 5 درصد ضايعات دارند.

روش كار اين دستگاه چگونه است؟

گياهچه هاي كامل (ريشه دار) به كمك پنس از داخل ظروف كشت خارج مي شوند و براي حذف آگار باقيمانده، ريشه ها را با آب به آرامي شستشو مي دهند و بلافاصله در دستگاه مستقر مي كنند.

اجزاي تشكيل دهنده دستگاه جويبار عبارتست از محفظه اي شيشه اي كه از صفحه اي مشبك كه محل استقرار گياهچه است، پمپ هواساز و لامپ مهتابي كه هوا و نور مورد نياز گياه را تامين مي كند، تشكيل شده است.

براي تطبيق پذيري در اين دستگاه، ريز گياهچه ها به مدت يك هفته با آب معمولي و در هفته دوم با محلول غذايي هوگلند كه غلظتي معادل 4/1 دارد تغذيه مي شوند و وقتي كه حجم ريشه ها زياد شد زماني است كه گياه آمادگي انتقال به گلدان را پيدا كرده است. همچنين دستگاه قابليت تنظيم هوا، نور و رطوبت را در مراحل مختلف رشد گياه داراست.

ايده ساخت چنين دستگاهي چگونه فراهم شد؟

ساليان پيش، گياه چغندرقند را گياهي حساس به آب مي دانستند، چون چغندر ريشه اي قندي داشته و آب زياد باعث مي شود كه عوامل بيماريزا و آفات به سمت ريشه پر از قند جلب شوند، محققان سالها با آزمايشهاي مختلف سعي كردند كه اين گياه را با شرايط كم آبي تطبيق دهند البته اين نظريه درست است، اما در آزمايشگاه كشت بافت موسسه تحقيقات اصلاح و تهيه بذر چغندرقند كرج به يك صورت ديگر به اين مسئله توجه شد.

از آنجايي كه در كشت بافت گياهان، ريشه هاي توليد شده افشان است و در مراحل بعدي اين ريشه ها تبديل به ريشه هاي ذخيره اي مي شوند، بنابراين گياه در اين مرحله حساس به آب نيست، بلكه هر چقدر آب برايش بيشتر فراهم باشد، ريشه هاي افشان بيشتري توليد مي كند.

آزمايشات مختلفي در لوله هاي آزمايشگاهي پر از آب انجام شد تا اينكه در سال 1378 زمينه ساخت اين دستگاه براي اولين بار در ايران، در چارچوب اجراي پروژه ملي شماره 1242 برنامه ملي تحقيقات مصوب شوراي پژوهشهاي علمي كشور با همكاري دانشگاه علوم تهران و محققان آزمايشگاه كشت بافت موسسه فراهم شد و نتايج اين پروژه در قالب گزارش نهايي در سال 1380 منتشر شد و گزارش كوتاهي نيز در شماره 17 مجله چغندرقند نوشته شد.



ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ 89/06/13 توسط محمد

انواع کشت بافت

 

 

کشت گیاه کامل: یک بذر ممکن است در شرایط آزمایشگاهی کشت شود و یک گیاهچه و در نهایت یک گیاه کامل تولید کند.

کشت جنین: در این نوع کشت ، جنین جدا شده و پس از حذف پوسته بذر ، کشت می‌شود.

کشت اندام گیاهی: در این کشت ، انواع مختلفی مثل کشت مریستم ، کشت ریشه ، کشت نوک ساقه قابل تشخیص هستند.

کشت کالوس: اگر یک بافت تمایز یافته جدا شود و در شرایط آزمایشگاهی تولید یک توده سلولی تمایز نیافته به نام کالوس نماید، این پدیده را کشت کالوس می‌نامند.

کشت سلول: کشت سلولهای منفرد که به کمک آنزیمها یا به روشهای مکانیکی از یک بافت گیاهی یا سوسپانسیون سلولی بدست می‌آیند.

کشت پروتوپلاست: کشت پروتوپلاستهایی که در اثر هضم آنزیمی دیواره سلولی بوجود آمده‌اند، کشت پروتوپلاست نام دارد.

 

 

 

 

موارد کاربرد کشت جنین

 

 

رفع موانع جوانه‌زنی بذر: در تعدادی از گونه‌های گیاهی ، جوانه زنی در شرایط خارج آزمایشگاه ، مطلقا امکان‌پذیر نیست. در این مورد استفاده از کشت جنین ، ضروری است.

کوتاه کردن دوره اصلاح نبات: در تعدادی از گونه‌های گیاهی، خواب بذر وجود دارد که اغلب به علت پوسته بذر و یا آندوسپرم است. با حذف پوسته بذر ، جوانه‌زنی بلافاصله صورت می‌گیرد.

جلوگیری از سقط جنین در درختان هسته‌دار زود رس.

جلوگیری از سقط جنین در اثر ناسازگاری.

تکثیر رویشی: مثلا در تیره گندم و راسته کاج ، از جنین به عنوان یک ماده اولیه برای تکثیر رویشی ، استفاده می‌شود.

تولید گیاهان عاری از ویروس

 

مبارزه با آلودگیهای داخلی که بوسیله ویروسها  ، مایکوپلاسماها و قارچهای میکروسکوپی ایجاد می‌شود، بسیار مشکل می‌باشد. برخلاف آنچه که قبلا تصور می‌شد، ویروسها می‌توانند طی تکثیر جنسی نیز منتقل شوند. حداقل 80 نوع از ویروسهای گیاهی می‌توانند از طریق بذر منتقل شوند. ویروسها باعث کاهش عملکرد و همچنین کاهش کیفیت تولیدات گیاهی می‌شوند.

 

بنابراین بسیار مهم است که مواد اولیه‌ای که برای تکثیر رویشی استفاده می‌شوند، عاری از ویروس باشند. پنج روش برای تولید گیاهان عاری از ویروس وجود دارد. استفاده از گرما ، کشت مریستم ، استفاده از گرما و سپس کشت مریستم ، تشکیل اندام هوایی نابجا و سپس کشت مریستم و پیوند مریستم روی پایه‌های عاری از ویروس که به آن ریز پیوندی نیز گفته می‌شود.

 

 

 

 

تولید گیاهان عاری از باکتری و قارچ بوسیله کشت مریستم

 

به نظر می‌رسد که تولید گیاهان عاری از باکتری و قارچ نیز بوسیله کشت مریستم امکان‌پذیر است. مهمترین جنسهای باکتری که بایستی حذف شوند، عبارتند از: Erwinia ، Pseudomonas و Bacillus و مهمترین جنس قارچها عبارتند از: Fusarium ، verticillium و Rhizoctonia. گاهی اوقات برای تعیین این که آیا گیاه عاری از باکتری یا قارچ است، یک محیط کشت غنی ، بکار می‌رود. اولین تحقیق از کشت مریستم میخک برای تولید گیاهان عاری از قارچ انجام گرفت. کشت مریستم بطور موفقیت آمیزی برای حذف باکتری Xanthomonas در گیاه بگونیا ، صورت گرفته است.

 

دست ورزی ژنتیکی

 

تا سال 1970 انتقال مواد ژنتیکی از یک موجود به موجود دیگر در گیاهان عالی فقط از طریق جنسی بوسیله استخراج سلول تخمزا با هسته زایشی دانه گرده امکان داشت که حاصل آن تخم بارور بود که می‌توانست از آن موجودی با خصوصیات پدری و مادری بوجود آید. انتقال مواد ژنتیکی به صورت غیر جنسی ، فقط از طریق استفاده از پروتوپلاست ، امکان‌پذیر است. دست ورزی ژنتیکی یک روش ژنتیک مولکولی انتقال مواد ژنتیکی از سلول (پروتوپلاست) دیگر در شرایط آزمایشگاهی بدون توجه به مرحله زایشی می‌باشد. انواع روشهای دست ورزی ژنتیکی شامل دو رگه‌گیری سوماتیکی ، دو رگه سیتوپلاسمی ، جذب و جابجایی هسته‌های ایزوله شده و کروموزومها و انتقال ژنتیکی.

 

 

 

بیوسنتز مواد در آزمایشگاه

 

مدت زمان طولانی است که در صنعت از کشت میکروارگانیسمها مثل پنی‌سیلیوم و استرپتوماسیس برای بدست آوردن موادی مانند پنی‌سیلین و استرپتومایسین که از نظر داروسازی مهم هستند، استفاده می‌شود. آنچه که متداول است، کاشت گیاهان دارویی و سپس استخراج ترکیبات فعال از آنهاست. این روش تولید با مشکلاتی روبه رو است که لازم است راههای دیگری بوجود آید. بدون شک بیوسنتز ترکیبات در روش آزمایشگاه (invitro) دارای مزایای زیادی است با این وجود هنوز مشکلات زیادی در این ارتباط وجود دارد.

 

چشم انداز

 

کاشت بافتهای گیاهی در آزمایشگاه ، ابزار مناسبی برای رسیدن به هدفهای ناممکن است که در شرایط خارج آزمایشگاه وجود دارد. نتایج کشت در آزمایشگاه دارای اهمیت زیادی در کشاورزی ، باغبانی و جنگلداری است. علاوه بر کاربرد عملی این تکنیک ، کشت سلول گیاهی ، بافت و اندام ، نقش زیادی را در بهبود آگاهی ما در رابطه با علم سلولی _ تکوینی گیاهی داشته است. در حال حاضر کشت سلول ، دارای اهمیتی خاص در بیوتکنولوژی است و متخصصین در حال تلاش جهت رشد سلول گیاهی به منظور بدست آوردن فرآورده‌های صنعتی از متابولیتهای ثانویه هستند.



ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ 89/06/13 توسط محمد

تكثير خرما به روش كشت بافت

 

 

 

كشت بافت گياهي عبارت است از تكنيكي كه براي توليد و تكثير گياه كامل از بخش هايي مانند سلول يا بافت گياه استفاده مي شود . اين نوع تكثير موسوم به تكثير خرد يا ريزازديادي بوده و با دو روش توليد گياهك از طريق اندام زائي و جنين رويشي يا گياهك زائي امكان پذير مي باشد . در هر دو روش وجود يك محيط آزمايشگاهي استريل و استفاده از هواي تصفيه شده الزامي است . خوشبختانه در سال هاي اخير تكنولوژي توليد نهال كشت بافت خرما به كشور وارد شده و به حالت بومي درآمده است .

 

فوائد تكثير خرما به روش كشت بافت

 

1) درختان خرماي حاصل از كشت بافت كاملاً شبيه به والدين مي باشد(True To Type) بنابراين كليه صفات والد نظير مقدار محصول؛ وضعيت رشد؛ مقاومت به بيماري و آفات به گياهان توليد شده منتقل مي شود .

2) امكان توليد انبوه نهال شبيه به گياه مادري وجود دارد .

3) واريته هاي كمياب خرما را مي توان در مقياس وسيع توليد كرد .

4) تكثير نخل خرما به روش كشت بافت را مي توان در هر زمان و هر فصل انجام داد بنابراين تحت تاثير شرايط فصلي نمي باشد .

5) مدت زمان توليد نهال به حد قابل ملاحظه اي كاهش مي يابد .

6) امكان توليد ارقام ماده برتر و سالم ؛ واريته هاي مقاوم به بيماري ؛شوري و تنش هاي محيطي و همچنين توليد انبوه پايه هاي نر پرگرده با ويژگي هاي متازنيايي مطلوب وجود دارد .

7) نهال كشت بافت داراي سيستم ريشه ي توسعه يافته مي باشد بنابراين درصد بقاء آنها در مزرعه حدود 100% است.

8) نهال كشت بافت در هرزمان از سال قابل كاشت در زمين اصلي مي باشد .

9) هويت نهال حاصل از كشت بافت مشخص و تضمين شده است .

10) انتقال نهال راحت تر و هزينه آن كمتر است .

11) بدليل استفاده از گياهان بدون آلودگي ؛ خطر انتشار آفات و بيماري هاي نخل از يك منطقه به منطقه ديگر وجود ندارد و يا بسيار نادر است .

12) گياهان حاصل از كشت بافت ؛ باغات يك دست از نظر ساختار ژنتيكي و ظاهري؛ رشد سريع و ثمردهي زود هنگام را توليد مي كنند .

لازم به ذكر است كه عملكرد ؛ كيفيت و وضعيت رشد ارقام مختلف خرما در مناطق خرماخيز كشور متفاوت است . اين تاثير مربوط به ارتفاع منطقه از سطح دريا؛ نوسانات دمايي منطقه؛ رطوبت نسبي محيط و ساير عوامل محيطي مي باشد بطوريكه كشت برخي از ارقام در بعضي از مناطق اصلاً توصيه نمي شود . به عنوان مثال رقم پيارم در مناطقي كه از سطح دريا بالاتر باشند توليد ميوه با كيفيت بهتر مي كند حال آنكه رقم شهابي بدليل سازگاري با شرايط مرطوب مناطق ساحلي و توليد محصول خوب در اين مناطق توصيه مي شود

در حال حاضر با توجه به مناسب بودن ارقام خشك و نيمه خشك خرما ( ارقامي كه ميوه آن در زمان رسيدن داراي 12% تا 15% رطوبت باشد ) جهت فرآوري ؛ بسته بندي ؛ انبارداري مدت دار و صادرات ؛ توليد ارقام يادشده بيشتر رايج است . با بررسي هاي انجام شده و تحقيق بر ارقام مختلف تجاري خرما در ايران ؛ ارقام سازگار با هر كدام از استان هاي خرماخيز كشور به قرار زير مي باشد :

 

ارقام سازگار خرما قابل توصيه جهت توسعه نخيلات در استان هاي خرماخيز كشور

استان

ارقام خرماي سازگار با منطقه

بوشهر

زاهدي ؛ شهابي ؛ خاصوئي ؛ برحي ؛ مجول

خوزستان

استعمران ؛ برحي ؛ زاهدي ؛ ديري ؛ خاصوئي ؛ خلاص ؛ حلاوي ؛ بريم ؛ مجول

كرمان

پيارم ؛ زاهدي ؛ مجول

فارس

پيارم ؛ زاهدي

هرمزگان

پيارم ؛ زاهدي ؛ ديري ؛ خاصوئي ؛ برحي ؛ خلاص ؛ توري ؛ مجول

جيرفت و كهنوج

پيارم ؛ زاهدي ؛ استعمران ؛ ديري ؛ توري ؛ مجول

سيستان و بلوچستان

پيارم ؛ زاهدي ؛ ربي ؛ استعمران

يزد

پيارم ؛ زاهدي ؛ كبكاب ؛ بريم ؛ خلاص

اصفهان

خلاص ؛ برحي

سمنان

زاهدي ؛ برحي

خراسان جنوبي

زاهدي ؛ كبكاب

كرمانشاه

زاهدي ؛ اشرسي

ايلام

زاهدي ؛ اشرسي ؛ استعمران

 

 

مراحل مختلف رشدي نهال هاي كشت بافت خرما و گلدان هاي مناسب جهت نگهداري آن:

 

1) گلدان تورپيدو يا اژدري A2:

 

گلدان هايي از جنس پلي اتيلن سياه رنگ كه بدليل شكل مخروطي و نداشتن سطح اتكا بصورت باكس هاي 9 و 25 تايي به بازار عرضه مي شود . اين گلدان براي نگهداري نهال هاي كشت بافت خرما بعد از خروج از محيط رشد درون شيشه در آزمايشگاه تا زمان توليد 6-5 برگ و افزايش ارتفاع مطلوب حدود 50-40 سانتيمتر مورد استفاده قرار مي گيرد .

اين شرايط بعد از گذشت 6 -4 ماه از زمان نگهداري نهال هاي درون گلدان اژدري در گلخانه سازگاري قابل مشاهده مي باشد .

 

2) گلدان پلاستيكي 3 ليتري B1 :

 

گلدان ها از جنس پلاستيك با رنگ هاي متنوع و حجم 3 ليتر ( ارتفاع 18 سانتيمتر و قطر 12 سانتيمتر ) مي باشند كه براي نگهداري نهال هاي رشد كرده و داراي 5-4 برگ با ارتفاع 50-40 سانتيمتر مناسب مي باشد . با توجه به رشد نسبي مناسب در اين مرحله ؛ درصورت وجود شرايط مناسب كشت در منطقه نظير عدم تابش شديد آفتاب و وزش بادهاي گرم و خشك و آبياري كافي ؛ قابل انتقال و كشت در زمين اصلي مي باشد . اين نهال بعد از 4-3 سال در صورت اعمال مراقبت هاي لازم به بار خواهد نشست .

 

3) گلدان پلاستيكي 8 ليتري B2 :

 

گلدان ها از جنس پلي اتيلن حجم 8 ليتر ( ارتفاع 28 سانتيمتر و قطر 20 سانتيمتر ) مي باشند كه براي نگهداري نهال هاي رشد كرده و داراي 6-5 برگ اصلي با طوقه كاملاً مشخص و ارتفاع 80-60 سانتيمتر مناسب مي باشد . با توجه به رشد مناسب نهال در اين مرحله ؛ درصورت وجود شرايط مناسب كشت در منطقه ؛ قابل انتقال و كشت در زمين اصلي مي باشد . اين نهال بعد از 3-2 سال در صورت اعمال مراقبت هاي لازم به بار خواهد نشست .

 

4) گلدان پلاستيكي 20 ليتري C1 :

 

گلدان هايي از جنس پلي اتيلن با حجم 20 ليتر مي باشند كه براي نگهداري نهال هاي رشد كرده و داراي 9-6 برگ اصلي با طوقه كاملاً مشخص و ارتفاع 100-80 سانتيمتر مناسب مي باشد . با توجه به رشد نهايي نهال جهت نگهداري در گلدان نهال در اين مرحله قابل انتقال و كشت در زمين اصلي مي باشد . اين نهال بعد از 2 سال به بار خواهد نشست .

خصوصيات و نکات قابل توجه در گلخانه سازگاري

 

1 ) کنترل دما

 

<LI dir=rtl>نگه داشتن دما در حدود 30 درجه سانتيگراد (12 درجه سانتيگراد نقطه خطر و ماکزيمم درجه حرارت 35 درجه سانتيگراد).

استفاده از آبياري کف گلخانه در هنگام وقوع افزايش دما . براي اين منظور مي توان از سيستم ميست يا پاشيدن دستي آب توسط شيلنگ روي كف بتوني يا راهروهاي گلخانه استفاده نمود

 

2 ) ممانعت از تابش مستقيم نور خورشيد به روش ذيل :

 

 

استفاده از تکنيک سايه دهي يا رنگ پاشي بوسيله حصير يا برگ هاي خشک نخل براي جلوگيري از افزايش دما و تابش مستقيم نور آفتاب خصوصاً در فصل بهار و تابستان .

(براي اين منظور سطح رويي گلخانه توسط حصير چوبي يا برگ نخل بطوركامل پوشيده مي شود . اين حالت پاعث ايجاد سايه و عدم تابش مستقيم نور خورشيد به گياهان مي شود و نور عبور كرده از حصير و درزهاي آن كافي خواهد بود )



ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ 89/06/13 توسط محمد

پرورش خیار

 

 

انتخاب زمان کشت :

 

قبل از هر اقدامی در مورد کشت خیار ابتدا بهتر است اطلاعاتی از قبیل آمار هواشناسی منطقه نظرات و تجربیات مهندسین کشاورزی و کشاورزان با تجربه و مهمترین مورد قیمت این محصول در بازار کسب کرده و آنگاه زمان کشت را انتخاب نمایید زیرا زمان کشت در بهره برداری محصول تاثیر مستقیم داشته و باعث بالا رفتن روحیه کار و تلاش می گردد.

 

مثلا در مناطق جنوبی کشور زمان کشت از اوائل مهرماه شروع می شود و در خرداد ماه سال بعد برداشت محصول پایان می یابد. و در مناطق شمالی و مرکزی کشور که در آذر ماه و دی ماه دارای هوای ابری و سرد می باشند زمان کشت را به نحوی انتخاب می کنند که این زمان یا آخر فصل برداشت و یا آغاز کشت باشد . به طور کلی زمان هایی که شرایط جوی نامساعد است باید از دوره کشت حذف گردد و اگر چنین کاری صورت نگیرد و زمانهای نامساعد در میان زمان برداشت قرار گیرد کشت با مشکلات عدیده ای روبرو می شود.

 

انتخاب بذر:

 

بعد از انتخاب زمان کشت باید بذر مناسب و خوبی انتخاب کنیم که بر اساس تقسیم بندی اقلیم های مناسب صورت می گیرد.مثلا برای مناطق جنوبی که زمان کشت از اوائل مهرماه شروع می شود و تا آخر خرداد سال بعد می توان برداشت محصول داشت و یا مناطق شمالی و مرکزی که کار کشت از اوائل دی ماه شروع می شود بذرهای تک گل پیشنهاد می شود که دارای برگ های کوچک و مقاوم به سرما بوده و جهت دوره های طولانی مناسب می باشد ولی در اقلیم های که دو فصل کشت دارند بهتر است از واریته های پرگل که محصول زیادی در زمان کوتاه دارنداستفاده گردد.

شایان ذکر است که بسیاری از کشاورزان بدون توجه به نوع واریته و زمان کشت آن و تنها به علت پر گل بودن آن اقدام به کشت در فصولی می نمایند که مناسب حال آن بذر نیست در نتیجه با مشکلاتی مواجه می شوند که برای آنها اندکی ناشناخته و غریب می نماید.کشاورزانی که آشنایی با خواص واریته های مختلف ندارند اشتباه عمده ای را مرتکب می شوند و آن این است که واریته های پر گلی را که برای فصول بهاره کشت نموده اند و محصول خوب و زیادی برداشت کرده اند مجددا برای کشت پائیزه انتخاب می کنند.

با شروع فصل سرما و کوتاه شدن طول روز تعداد زیادی میوه های کوچک در هر بوته مشاهده می کنند که به علت ریز ماندن میوه ها بر روی ساقه محصولی برداشت نمی کنند و با تصوراتی که دارند کود و سم را به گیاه تحمیل می کنند در حالی که بذر های تک گل بوده و از آن میوه کمتری مشاهده می کنند اما محصول بیشتری برداشت می شود.

 

نحوه کشت :

 

پس از انتخاب بذر باید فکر نحوه کشت باشیم به طور کلی در مقابل ما دو راه برای کشت بذر قرار دارد. یکی کشت مستقیم و کشت به صورت خزانه که از این دو راه به خاطر صرفه جویی در استفاده از امکانات گلخانه ای و مراقبت بیشتر و بهتر تا جوانه زدن٬ بهتر است از کشت در خزانه بهره گیری کرد. برای کشت مستقیم زمین باید رطوبت کافی داشته و به اصطلاح گاورو باشد و بهتر است زیر و روی بذر به مقدار مورد نیاز بیته موس ریخته شود.

 

بهترین خاک برای کشت در گلدانهای نشاء ماده ای طبیعی به نام بیته موس می باشد که در بازار انواع خارجی و ایرانی آن یافت می شود.اگر محل قرار گرفتن سینی نشاء دارای ۳۰ درجه سانتی گراد حرارت بوده و نور و رطوبت کافی وجود داشته باشد پس از ۵ تا ۷ روز بذر جوانه می زند و چنانچه شرایط مناسب نبوده و عوامل نور و گرما و رطوبت به صورت دلخواه نباشد اولا در زمان جوانه زنی تاخیر ایجاد می شود و ثانیا در جریان رشد گیاه نیز اختلالاتی پدیدار خواهد شد. توصیه می شود این نوع بذرها را به علت گرانی آنها ۲۴ ساعت قبل از کاشت در زمین و یا گلدان در یک پارچه نخی و یا پنبه ای در دمای ۳۰ درجه سانتی گراد نگهداری کرد. باید دقت کرد قبل از این کار بذرها ابتدا در آب ولرم خیسانده شوند از طرفی باید مراقبت های لازم را به عمل آورد تا گیاه جوان بدون آفت و بیماری به زمین منتقل شود.

 

انتقال نشاء به زمین اصلی :وقتی بذرها سبز شدند و رشد کافی نمودند باید آنها را به زمین گلخانه منتقل کنیم.بدین منظور حفره هایی که با فاصله معین و بر اساس تراکم بوته در متر مربع محاسبه شده است بر روی بسترها تعبیه می کنیم که دقیقا به اندازه حجم خاک گلدانهای سینی نشاءمی باشد. آنگاه با احتیاط کامل نشاء را همراه با خاک گلدان از گلدانها جدا کرده و در حفره ها قرار می دهیم.در اینجا باید مراقب باشیم تا به ریشه ها آسیبی وارد نیاید. بعد از انتقال نشاء به زمین آبیاری را شروع می کنیم . به یاد داشته باشیم مدت قرار گرفتن نشاء در گلدان نباید از حد معمول تجاوز کند زیرا در این صورت است که ریشه به علت حجم کم خاک دچار مشکل شده و از رشد طبیعی باز می ماند و در نتیجه گیاه از ابتدا ضعیف خواهد بود و پس از آن هم رشد درستی نخواهد داشت.

 

تراکم بوته ها :

 

به منظور دستیابی به بیشترین برداشت محصول از متر مربع تراکم بوته ها حائز اهمیت است.بعضی از کشاورزان و گلخانه داران بر این باورند که اگر تعداد بوته در واحد سطح بیشتر باشد محصول بیشتری می توانند برداشت کنند.بر اساس تجارب بدست آمده در گلخانه های خاکی برای واریته های موجود تراکمی برابر با ۷/۱ تا ۳ بوته٬ بنابر تجربه شخصی فصل کاشت و نوع واریته از نظر کوچکی و بزرگی برگ در نظر می گیرند که در این مورد می توان از کشاورزان با تجربه و کارشناسان مربوطه کمک گرفت. ناگفته نماند که این کار دلایل فنی و مهمی دارد که از جمله می توان میزان نوردهی و جذب مواد مغذی خاک در فصول سرد را نام برد.پس به خاطر اینکه بوته ها از نور کافی برخوردار بوده و رشد مناسبی داشته باشند باید به گونه ای کاشت شوند که به روی یک دیگر کمتر سایه بیاندازند و به عبارتی دیگر موجب جلوگیری از تابش نور کافی به گیاه نشوند از طرفی در فصول سرد میزان غذا رسانی خاک به ریشه کمتر می شود و اگر تراکم هم در چنین وضعیتی زیاد باشد طبیعی است که به ریشه مواد کافی نخواهد رسید

 

آبیاری اولیه :

 

برای آبیاری گلخانه بهتر است از سیستم تحت فشار به صورت قطره ای استفاده کنیم.در این روش که بهترین نوع آن استفاده از نوارهای آبیاری است که از حدر رفتن آب جلوگیری می کند. بر اساس برنامه ای منظم به آبیاری گیاه خواهیم پرداخت زیرا آبیاری به صورت سنتی ضمن بالا بردن مصرف آب و همچنین رطوبت گلخانه مواد غذایی در خاک را شسته و دسترسی ریشه را به این مواد کم کرده.شایان ذکر است که آبیاری گیاه بر اساس سن گیاه بافت خاک و زمان مصرف متفاوت است. برای مثال می توان گفت که خاک در زمستان به آب کمتری نیازمند است تا در فصل تابستان ولی در هر صورت باید به طور یکنواخت و دوره های منظم آبیاری کرد و مسلما در خاک های سبک مقدار آبیاری کمتر و فاصله زمانی بین آن نیز کمتر خواهد بود. توصیه می شود در هنگام آبیاری زمین را برای مدت طولانی به حالت اشباع قرار ندهیم و حتما رطوبت ۲۵ درصدی را در فاصله دو آبیاری رعایت نمایید به عبارت دیگر برای تناوب آبیاری٬ زمانی اقدام به آبیاری نمایید که رطوبت خاک به ۲۵٪ رسیده باشد ضمنا این را هم بدانید که گیاه خیار در زمانی که به گلدهی می رسد نیاز بیشتری به آب دارد.

 

برخی از کشاورزان معتقدند بعد از اینکه گیاه جوان ۴ برگ حقیقی خود را کامل کرد باید یک دوره تشنگی به گیاه داد.چون اعتقاد دارند ریشه گیاه در حالت تشنگی به طور طبیعی به دنبال یافتن آب به عمق خاک نفوذ می کند و این حرکت ریشه باعث افزایش حجم ریشه می شود. به هر حال گیاه پس از دوره تشنگی و آبیاری پس از آن رشد سریعی خواهد داشت. در زمان رشد بوته باید نخهای گلخانه را آماده کرده و بر فراز بوته ها به سیم های مهار در فضای سقف گلخانه متصل نمود تا در هنگام رشد سریع بوته ها به طور منظم به دور نخ ها بسته شود برای بستن بوته ها به دور نخ ها روش های مختلفی وجود دارد می توان پائین نخ ها را به سیم مهار در پائین گیاه بست و یا اینکه نخ اضافه را به دور قرقره های سیمی پیچانده و بر روی سیم مهار قرار داد و یا اینکه به وسیله کلیپس های مخصوص که به اندازه قطر ساقه گیاه است و به انتهای نخ ها بسته می شود ارتباط ساقه و نخ را بدون گره زدن به گیاه برقرار نمود شایان ذکر است که نباید در مرحله نخ کشی بی توجهی نمود زیرا غفلت در این کار باعث شکستن ساقه گیاه می شود و سبب آسیب جدی به گیاه خواهد شد.

 

آبیاری :

 

آبیاری گلخانه برای خاک های سبک می تواند به روش نشتی باشد یعنی با ایجاد جوی و پشته آبیاری صورت می گیرد. در صورت استفاده از سیستم های قطره ای که با لوله های مخصوص صورت می گیرد نیازمند یک محاسبه دقیق هستیم زیرا معمولا وسط خط لوله از فشار آب کمتری برخوردار است و به این علت آبیاری به صورت یکنواخت انجام نمی شود.آبیاری قطره ای باید به صورتی باشد که پیازرطوبتی بین دو قطره چکان به یکدیگر متصل شود . همانطور که می دانید روزانه مقدار معینی آب زمین تبخیر می شود که باید در موقع مناسب تامین گردد.در صورتی که نسبت به آب یک منطقه مشکوک باشیم با آزمایش آب تصمیم نهایی را اتخاذ می کنیم مقادیر مجاز Ec در آب براساس میلی موس تامین می شود Ec کمتر از ۱ بسیار خوب Ec بین ۱ تا۲ مناسب و Ec ۲ تا ۳ کمی زیاد Ec ۳ تا ۴ زیاد و Ec بالاتر از ۴ بسیار زیاد غیر قابل قبول می باشد.

 

هرس اولیه :

 

در بته خیار تا زمانی که ارتفاع گیاه به ۳۰ سانتی متر نرسیده هیچگونه هرسی را انجام نمی دهیم . اما پس از اینکه بوته به ارتفاع ۳۰ سانتی متری رسید شاخه های فرعی و میوه و گلهای آن را به تدریج حذف می کنیم. با این کار به گیاه اجازه می دهیم که تمام انرژی تولیدی توسط گیاه صرف رشد ساقه و برگهای اولیه شود و بدین وسیله گیاه قوی و شاداب باشد از ارتفاع ۳۰ سانتی متر به بعد شاخه های فرعی را حذف کنیم ولی با توجه به فصل کاشت و نظر برخی کارشناسان و کشاورزان با سابقه برخی به شاخه های فرعی اجازه می دهند رشد نمایند و بر اساس واریته و فصل کاشت طول شاخه های فرعی را تنظیم می کنند. قابل ذکر است که در فصل بهار جوانه انتهایی شاخه های فرعی را بعد از ظهور برگ پنجم حذف می کنند به یاد داشته باشید ک



ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ 89/06/13 توسط محمد

پرورش گوجه فرنگی

 

گوجه فرنگی ، که محل اصلی و اولیه آن کشورهای مکزیک و پرُو بوده و از این نقاط به سایر نقاط جهان منتقل گردیده است ، گیاهیست یک ساله با ساقه های خشبی و کرک دار و شاخه شاخه .

این گیاه که از میوه آن استفاده می شود ، یکی از سبزیهای میوه ای بسیار مفید می باشد .

برگ های گوجه فرنگی ، مرکب بوده و از برگچه های بریده و چروک دار تشکیل شده اند .

اگر برگ این گیاه را میان انگشتان فشار دهند ، بوی مخصوص و مطبوعی از آن متصاعد می گردد .

گل های گوجه فرنگی ، زرد رنگ و در انتهای شاخه قرار می گیرند .

از هر گل یک میوه گوجه فرنگی ، بوجود می آید که گوشتی بوده کروی شکل و یا بیضوی شکل می باشد که علاوه بر مقادیر فراوانی ویتامین از نظر مواد دیگر مانند : فسفر ، آهن ، سیلیس و سایر مواد مفید غنی می باشد .

 

مصرف گوجه فرنگی :

 

میوه این گیاه به صورت خام ، پخته ، کنسرو ، جوشیده ( رُب گوجه فرنگی ) و حتی به عنوان یک نوشیدنی مفید از آب آن استفاده می شود که در همه موارد ذکر شده مطبوع و مطلوب می باشد .

گوجه فرنگی ، به صورت پخته در غذاها ، به صورت سرخ کرده همراه کباب ، به صورت خام در سالاد ، یا بطور مستقل و به صورت جوشیده در تهیه سُس و رُب گوجه فرنگی و به صورت نوشابه با گرفتن آب آن و اضافه نمودن مقداری نمک خوراکی به مصرف می رسد .

آب و هوا و خاک :

گیاه گوجه فرنگی ، در هر آب و هوائی کشت می شود .

 

روش کاشت :

 

گوجه فرنگی ، در زمین های سبک و قوی و آفتاب گیر محصول خوب می دهد . به همین منظور در پائیز زمین را کود می دهند تا در زمان کشت کاملا آماده باشد .

بذر گوجه فرنگی ، را از اوایل اسفند ماه تا اوایل فروردین ماه در خزانه و یا در شاسی و گلخانه می کارند .

پس از آن که بوته ها ۶ تا ۱۰ سانتیمتر رشد کردند و خطر سرما مرتفع گردید ، بوته های جوان را به زمین اصلی منتقل نموده و بنا به انواع آن روی خطوطی به فاصله ۵۰ تا ۱۰۰ سانتیمتر از یکدیگر نشاء می کنند .فاصله بوته ها از یکدیگر بر روی خطوط ۲۰ تا ۴۰ سانتیمتر مناسب است .

بهترین نحوه کاشت گوجه فرنگی ، روش جوی و پشته می باشد که آبیاری آن به صورت نشتی انجام می گیرد .

در منازل که محیط کشت محدود است بهتر است فاصله بوته ها را کمتر منظور نموده و وسیله قیم بوته های گیاه را بطور عمودی در زمین نگهداری کرد تا بروی زمین پهن نشوند .در صورتیکه بخواهند در خانه مستقیما بذر گوجه فرنگی را در زمین اصلی بکارند .

اوایل اردیبهشت ماه بذر را در زمینی که از قبل آماده ساخته اند با فاصله مناسب می کارند . برای این منظور در فواصل معین با میخ چوبی و یا هر وسیله دیگری حفره هایی به عمق ۱ تا ۲ سانتیمتر ایجاد می کنند ، در هر حفره ۲ تا ۳ دانه بذر میاندازند و روی آنرا با خاک پوشانیده آبیاری می کنند .

پس از آن که بذرها سبز شدند و بوته ها ۴ برگه گردیدند ، یک و یا دو بوته اضافی را از انتهای یقه گیاه قطع می کنند تا تنها بوته ای که باقی می ماند ، قوی شده رشد کافی بنماید .

 

 

بذر گیری :

 

بوته های گوجه فرنگی ، به علت تلاقی انواع جدیدی را بوجود میآورند. لذا برای بذر گیری لازم است که بوته های بهتر هر نوع را انتخاب کرده و دور از یکدیگر بکارند و تعدادی از میوه های این بوته ها را از ساقه قطع نمایند و تعداد محدودی از میوه ها را باقی بگذارند تا میوه های باقیمانده کاملا درشت و خوش فرم بشوند .

پس از آن که میوه های موجود کاملا رسیدند و رشد کافی نمودند ، تخم آنها را جدا ساخته و روی پارچه ای پهن نمایند تا خشک شود .

سپس بذرها را جمع کرده در محل مناسبی نگهداری کنند تا بموقع برای کشت بعدی مورد استفاده قرار گیرد .

 

 

 

 

 

 

منبع: مرکز مقالات کشاورزی AKE( بزرگترین وبلاگ کشاورزی ایران )

 

 


نوشته شده در تاريخ 89/06/13 توسط محمد

پرورش لوبیا سبز

 

لوبیا سبز گیاهیست یک ساله . محل اصلی و اولیه آن روشن نیست. ولی عده ای معتقدند که از نواحی گرمسیر آمریکا ، به سایر نقاط انتقال یافته است و کاشت آن از زمان های دور در آنجا متداول بوده است .

ساقه این گیاه ناصاف و خشن و بند بند و در نوع پابلند آن پیچنده میباشد. در نوع پاکوتاه ساقه ها ۳۰ تا ۴۰ سانتیمتر رشد می کنند .

برگ لوبیا سبز ، مرکب بوده و از چند برگچه خشن که دارای کُرک های سخت می باشند تشکیل می یابد .

گل لوبیا سبز ، به رنگ های : سفید ، صورتی و بنفش کم رنگ دیده میشود که تعدادی از ۲ تا ۸ گل بصورت خوشه به هر شاخه چسبیده اند .

دانه های این گیاه در داخل غلاف کشیده و شمشیری شکل به حالت آویزان به ساقه قرار دارند .

در انواع مختلف لوبیا سبز ، رنگ و اندازه آنها متفاوت می باشد .

بعضی از انواع لوبیا سبز، غلاف نرم و گوشتی قابل خوردن دارند و در بعضی دیگر غلاف ها سخت بوده قابل خوردن نیستند .

بذر لوبیا سبز ، بشکل قلوه ای ( کلیه انسان یا دام ) می باشد و در مواردی به صورت کُروی و یا بیضوی شکل دیده می شود .

مصرف لوبیا سبز ، در غذاها بسیار متداول است و چون دارای مواد غذائی فراوان می باشد یکی از مهمترین سبزیهای مورد مصرف غذائی تلقی می شود .

انواع لوبیا سبز :

این گیاه انواع بسیار زیادی دارد .

ولی در ایران فقط انواع زیر مورد مصرف عموم است :

۱ ) لوبیا سفید .

۲ ) لوبیا قرمز .

۳ ) لوبیا مَرمَری .

۴ ) لوبیا چشم بلبلی.

۵ ) لوبیا چیتی .

۶ ) لوبیا قلمدانی .

 

آب و هوا و خاک :

مناسب ترین محل برای کاشت لوبیا سبز ، زمین های بکر و تازه میباشد که قبلا کشت دیگری در آن نشده باشد .لوبیا ، در زمین های مرطوب و چسبنده محصول خوب نمی دهد . این گیاه احتیاج به مواد غذائی و کود حیوانی دارد .

بوته های لوبیا به سرما حساسیت دارند و در حرارت کم سبز نمی شوند . به همین علت برلای نوبرکاری ابتداء بذر را در خزانه یا در شاسی و یا در زیر نایلون می کارند .

 

 

روش کاشت :

در نقاط معتدل و گرم از اواسط فروردین ماه بذر را در محل اصلی میتوان کاشت .بهترین روش کاشت لوبیا سبز ، طریقه خطی است .

در نقاط سردسیر در خردادماه به کشت این گیاه می پردازند .در زمین اصلی فاصله دو بوته از یکدیگر نبایستی از ۴۰ تا ۵۰ سانتیمتر کمتر باشد و فاصله ردیف ها نیز همچنین ، تا برداشت محصول به خوبی انجام پذیرد .

در زمان کاشت در زمین اصلی در هر حفره ای که در زمین ایجاد میکنند و عمق آن ۲ تا ۳ سانتیمتر خواهد بود ۲ عدد بذر می کارند تا اگر به هر علتی یکی از بذرها سبز نشد ، احتمال سبز شدن بذر دیگر وجود داشته باشد .

در صورتی که بذر لوبیا را قبل از کاشت به مدت ۱۲ تا ۲۴ ساعت در آب بحیسانند گیاه زودتر سبز می شود .

پس از کاشت زمین را آبیاری می کنند و پس از ۲ ماه بتدریج می توان محصول لوبیا را برداشت نموده به عنوان لوبیا سبز مصرف کرد .

ولی برای بدست آوردن و برداشت محصول لوبیا که از دانه های خشک آن استفاده می شود ، بایستی منتظر ماند تا غلاف های حامل دانه ها زرد و خشک شوند .

آنگاه آنها را از بوته ها جدا ساخته و دانه ها را از غلاف ها خارج ساخت .

برای کاشت سال بعد می توان از محصول سال قبل استفاده نمود و نیاز به روشی خاص برای بذرگیری نیست .

 

 

 

 

 

 

منبع: مرکز مقالات کشاورزی AKE( بزرگترین وبلاگ کشاورزی ایران )

 

 


نوشته شده در تاريخ 89/06/13 توسط محمد

پرورش هویج

 

هویج ، گیاهی است دوساله که ریشه آن عمودی بوده و قسمت وسط ریشه گوشتی وخشبی و به رنگ زرد میشود که هویج مصرفی را تشکیل میدهد.

به هر میزان که این قسمت ظریف تر و ضخامت آن کمتر باشد ، هویج مرغوب تر خواهد بود .

برگ های این گیاه دندانه دندانه و ساقه گل آن درسال دوم ظاهر میشود .

برای مصرف ، محصول هویج ، در سال اول و یا فصل زراعتی اول برداشت می شود و به منظور بذرگیری درسال دوم مورد استفاده قرار میگیرد .

گل های این گیاه، سفید رنگ و ریز می باشند که در سال دوم به صورت چتری از داخل غلافی در راس ساقه گل خارج می گردند .

هویج به صورت ، خام و پخته مصرف می شود .

آب هویج را به عنوان آب میوه مصرف می نمایند .

این گیاه دارای ویتامین " a " زیاد است و اغلب پزشکان و مردم مجرب مصرف آن را توصیه می کنند .

از هویج در ترشی ها نیز استفاده می شود .

 

آب و هوا و خاک :

 

هویج ، در هر آب و هوا و خاکی می روید .

ولی در زمین های نرم و عمیق بهار نتیجه می دهد .

برای آن که ریشه هویج که همان قسمت خوراکی و مورد استفاده گیاه است صاف و خوش ترکیب باشد ، بایستی در زمین هائی به گشت آن پرداخت که اجسام سخت مانند : سنگ وگیاهان نپوسیده در زمین نباشد.

زمین مورد استفاده برای کشت هویج احتیاج به مقدار کافی مواد غذائی (کود ) دارد .

بایستی محل کاشت این گیاه را با کودهای لازم تقویت نمود .

در صورتی که بخواهند کود حیوانی به خاک بدهند ، بایستی در پائیز سال قبل اقدام گردد تا کود کاملا پوسیده شود .

 

روش کاشت :

 

این گیاه وسیله بذر تکثیر می شود .

بذر هویج کوچک و به رنگ های خاکستری و سبز و معطر می باشد .

شکل بذر هویج کمی محدّب و دارای خار است و اغلب این خارها موجب می شوند که چند بذر بع هم بچسبند .

به همین علت بایستی در زمان کاشت ، بذرها را کمی به یکدیگر مالید تا ازهم جدا شوند .

بذر انواع زودرس را می توان در اسفندماه کاشت .

البته در محل های محصور و بطور کلی پس از گذشت سرمای زمستان و بعد از عید نوروز در فروردین ماه می توان هویج را کاشت .

طرز کاشت هویج به صورت خطی و یا دستپاش می باشد .

در هردو صورت بایستی پس از سبز شدن گیاه ، زمین را از علف های هرز وجین کرد و در صورت لزوم هویج ها را تُنُک کرد .

در صورتی که بذر هویج و تربچه را به نسبت مساوی باهم مخلوط نموده بکارند ، همزمان با سبز شدن هویج ها تربچه ها قابل برداشت می شوند و چون تربچه را برداشت می کنند خود به خود فضای لازم برای رشد و نمو هویج باز می شود و از یک زمین در یک زمان دو استفاده شده است .

در طریقه خطی ، فاصله بین خطوط ۲۰ تا ۲۵ سانتیمتر مناسب است و بایستی دقت شود که روی بذرها زیاد خاک داده نشود .

از زمان کشت بذر ، تا برداشت محصول هویج نسبت به انواع زودرس و دیررس ۳ تا ۶ ماه به طول می انجامد .

 

 

 

 

 

 

منبع: مرکز مقالات کشاورزی AKE( بزرگترین وبلاگ کشاورزی ایران )

 

 


نوشته شده در تاريخ 89/06/13 توسط محمد

پرورش پیاز

 

 

پیاز گیاهیست دو ساله یا سه ساله که به وسیله بذر زیاد می شود .محل اصلی و اولیه آن مشخص نیست و آنچه مسلم است در زمانهای قدیم در قاره آسیا کشت میشده .

این گیاه یکی از مهمترین سبزیهایی است که قسمت متورم و گوشتی انتهائی آن مورد استفاده قرار می گیرد و همین قسمت گوشتی و مطبق را پیاز می نامند .

بذر این گیاه پس از کاشت در زمین ابتداء پیازهای کوچکی تولید می کند و در سال دوم اگر این پیازهای کوچک را بکارند آنها درشت شده و به عنوان پیاز مورد استفاده قرار می گیرند .

در صورتی که پیازهای دوساله را که درشت شده اند مجددآ در سال سوم بکارند ، بوته آن به گل مینشیند و تولید بذر می کند .

البته اگر در میان پیازهای کوچک سال اول پیازهای درشتری وجود داشته باشد ، آنها نیز در سال دوم ممکن است تولید گل و بذر نمایند .

ریشه های پیاز ، به صورت ساده و از انتهای ساقه خارج شده و در زمین فرو میروند .

در قسمت بالای ریشه های ساده گیاه ، پیاز که همان ورقه های گوشتی و مطبق گیاه است و شکل کُرَوی دارد قرار گرفته که تنها قشر روئی آن نازک و گاهی به رنگ های : سفید ، زرد ، قرمز و طلائی دیده می شود .

در سال دوم کشت از میان بوته پیاز ، ساقه گل خارج می شود و تا یک متر بلند شده و در انتهای ساقه ، گل پیاز ظاهر می گردد .

گل پیاز ، چتری شکل و به رنگ های : سفید مایل به سبز ، مایل به بنفش و یا ارغوانی می باشد

 

آب و هوا و خاک :

این گیاه در هر آب و هوا و خاکی محصول می دهد .

لکن زمین های سخت مرطوب برای آن مناسب نیستند و از لحاظ درجه حرارت ، در هوای سرد طعم پیاز ، بسیار تند و زننده می شود .

در حالی که طعم پیاز هائی که در نواحی گرم کاشته می شوند ملایم و شیرین می باشند .

 

کود :

نیاز پیاز ، به مواد غذائی فراوان است و بایستی زمینی را که برای کاشت این گیاه در نظر می گیرند کاملا تقویت کنند .

ولی توجه داشته باشند که در زمان کاشت بذر پیاز و یا پیازهای کوچک از دادن کود حیوانی تازه خودداری شود .

چون باعث فساد و بیماری و پوسیدگی و کرم زدگی گیاه می شود .

بهترین روش تقویت زمین و یا کود دادن به محصول پیاز ، آن است که پیاز را پس از یک محصولی که برای کشت آن قبلا کودکافی به زمین داده شده است بکارند ، و کمبود مواد غذائی گیاه را با کودهای شیمیائی جبران نمایند

 

روش کاشت :

کشت پیاز ، به دو صورت انجام می گیرد :

۱ ) کاشت بذر در زمین .

۲) کاشت پیازهای کوچک در زمین .

کشت این گیاه دو نوبت در سال ، در بهار و پائیز صورت می گیرد .

به منظور کشت بهاره ، زمین را در پائیز آماده می سازند و کود کافی میدهند و در کشت پائیزه ، در بهار عملیات آماده سازی زمین انجام می پذیرد.

لازم است زمینی را که می خواهند بذر و یا پیازهای کوچک را در آن بکارند ، قبلا به مقدار کافی تقویت نموده و در زمان کاشت آن را بیل بزنند و در مساحت بزرگ شخم کنند و سپس بذر پیاز ، را به یکی از دو روش خطی و یا دستپاش بکارند .

مسلمآ در روش ردیفکاری ( خطی ) مقدار بذر مصرفی بسیار کمتر و در طریقه دستپاش میزان مصرف بذر زیاد خواهد بود .

به این منظور زمین را با کشیدن شن کش و یا هر وسیله دیگری که در اختیار باشد صاف نمایند تا بذرها زیر خاک بروند و سپس آبیاری کنند .

قبل از آنکه پیازها کاملا سبز شوند لازم است که زمین را وجین کنند و علف های هرز را خارج سازند تا آنها روی بوته های پیاز را نپوشانند .

در صورتی که بخواهند پیازهای کوچک را در زمین به صورت خطی بکارند ، فاصله خطوط و یا ردیف ها ۲۵ تا ۳۰ سانتیمتر و فاصله پیازهای کوچک از یکدیگر بر روی خطوط ۱۰ تا ۱۵ سانتیمتر مناسب است .

بذر پیاز سیه رنگ است و روی آن چین هایی وجود دارد .مقدار بذر مورد نیاز برای کشت یک صد متر مربع زمین نسبت به محصولی که مورد نظر است متفاوت می باشد .

به این معنی که اگر منظور تهیه پیاز جهت مصرف به صورت خام و یا پخته باشد و لزومآ باید پیازها درشت باشند حدود ۲۵۰ گرم بذر لازم است .

ولی اگر برای تهیه پیاز ترشی و یا پیازهای کوچک برای کشت سال بعد باشد چون اندازه پیازها کوچک است ، لذا ۵۰۰ گرم بذرمورد نیاز خواهد بود .

به همین دلیل هر اندازه فاصله بوته های پیاز با یکدیگر کمتر باشد پیازها کوچکتروهراندازه که فاصله آنها از یکدیگر بیشتر باشد پیازها درشت تر خواهند بود.

بهترین روش کشت پیاز ، نوع خطی ( ردیفکاری ) می باشد که فاصله بین خطوط ۲۵ تا ۳۰ سانتیمتر و فاصله بین بوته ها روی خطوط ۱۰ تا ۱۵ سانتیمتر باشد .

لکن اگر منظور کاشت دستپاش باشد بهتر است بذر پیاز را تُنُک بپاشند تا در زمان برداشت هم پیازهای کوچک و هم پیازهای درشت داشته باشند و نیازی به تُنُک کردن و صرف هزینه زیاد و کار اضافی نباشند .

هرگاه در محلی که پیاز ، را می کارند ، هوا خشک باشد پیاز ممکن است زودتر به گل بنشیند و گاهی در چنین نقاط در همان سال اول پیازها گل می کنند و بذر می دهند که بذر این پیازها برای کاشت مناسب نخواهند بود.

 

بذرگیری :

پیازهایی را که می خواهند از آنها بذر تهیه کنند از بین بهترین و سالم ترین و خوش فرم ترین آنها انتخاب می کنند و در محلی خشک و هواگیر نگهداری می نمایند تا به موقع مجددآ بکارند .

در فروردین ماه پیازهای انتخاب شده را به فاصله ۴۰ سانتیمتر از هرطرف در زمینی که قبلآ آماده شده می کارند .

در اواخر تیرماه و مردادماه که بذرها در داخل غلاف های نازکی که حامل بذر هستند رسیدند ، غلاف ها را از ساقه جدا نموده و دسته می کنند و در محیط تاریک و هواگیری در محل خشکی نگهداری می نمایند .

یا آنکه غلاف ها را از بوته ها جدا ساخته و در کیسه کرده در محل خشکی نگهداری می کنند .مسلمآ روش اول در حفظ قوه نامیه ( رویش ) بذر پیاز اثر بهتری خواهد داشت .

 

 

 

 

 

 

منبع: مرکز مقالات کشاورزی AKE( بزرگترین وبلاگ کشاورزی ایران )

 

 


نوشته شده در تاريخ 89/06/13 توسط محمد

پرورش عملی سبزی و صیفی

پرورش کاهو

 

کاهو گیاهیست یک ساله ، این گیاه از حوالی اروپای ساحلی یا آسیای مرکزی به نقاط دیگر جهان منتقل شده است .گروهی از محققین معتقدند که مبداء اصلی آن هندوستان می باشد .

کاهو ، دارای ویتامین : آ،ب،ث و مواد دیگری مانند : ید ، آهن ، فسفر، منیزیم ، روی ، منگنز و مس می باشد .کاهو دارای برگ های کشیده و قاشقی شکل صاف و بدون کُرک می باشد .این گیاه به صورت خام در سالاد و به عنوان سبزی مصرف می شود .

 

آب و هوا و خاک :

 

این گیاه به آب و هوای معتدل مایل به سرما نیاز دارد .در مازندران ، در شهریورماه و مهرماه کشت می شود . محصول آن از اوایل بهمن ماه تا اواخر فروردین ماه بدست می آید .

 

در نواحی سرد که دارای تابستان ملایمی باشد ، می توان کاهو را در اسفندماه کاشت ولی اگر کشت کاهو با گرما مصادف گردد ، ساقه های میانی آن بلند شده به گل می نشینند .

 

کاهو گیاهیست پُر توقع و بایستی قبل از کاشت حداقل در هر هکتار ۲۰ تن کود حیوانی پوسیده و ۲۰۰ کیلو فسفات دامونیم و ۱۰۰ کیلو گرم پتاس داده شود .

 

انواع کاهو عبارتند از : کاهو بابلی ، کاهو دولابی که در ایران کاشته می شود و اخیرا کاهوی پیچ و کاهوی گرد نیز کشت و مصرف می شود .

 

در اروپا انواع متنوعی از آن کاشته می شود . انواع کاهو در آب و هوای مختلف قابل کشت است .

برای مثال : بعضی از انواع آن به گرما مقاوم هستند و در مقابل سرما حساسیت نشان می دهند .

برعکس بعضی از ارقام آن در مقابل سرما مقاوم و در برخورد با گرما حساسیت نشان می دهند .

اقسامی که به گرما مقاومت می کنند دارای برگ های ضخیم تر بوده و طعم گس مایل به تلخی دارند .

 

● روش کاشت :

 

این گیاه به دو روش کشت می شود :

 

۱ ) خزانه کردن : این روش به دو صورت انجام می گیرد .

 

الف ) بذر کاهو را روی خطوطی به فاصله ۱۰ سانتیمتر در زمین اصلی می کارند و پس از جوانه زدن و زمانی که گیاه ۳ برگه شد آن را به خزانه دوم که فاصله ردیف ها از یکدیگر ۲۰ سانتیمتر باشد منتقل و به فواصل ۱۰ سانتیمتر از یکدیگر نشاء می کنند .

 

زملانی که بوته ها ۵ تا ۶ برگه شدند ، آنها را به زمین اصلی که فاصله ردیف ها از یکدیگر ۵۰ تا ۶۰ سانتیمتر باشد ، منتقل و به فاصله ۲۰ تا ۲۵ سانتیمتر از یکدیگر می کارند .

 

ب) در این روش پس از آن که بوته های جوان در خزانه اول ۳ برگه شدند آنها را مستقیما به زمین اصلی منتقل نموده و بفاصله ۲۰ تا ۲۵ سانتیمتر از یکدیگر روی ردیف هایی به فاصله ۵۰ تا ۶۰ سانتیمتر از هم می کارند .

نکته مهم و قابل توجه آن است که دقت شود اگر خزانه کوُش گرم و یا شاسی باشد چون دارای حرارت مناسب است ، پس از انتقال بوته ها به زمین اصلی صدمه ای به گیاه وارد نشود .

 

زیرا هوای آزاد حرارت مناسب خزانه را نخواهد داشت ، بنابراین روش اول تا حدود زیادی این مشکل را حل می نماید .

 

۲ ) کاشت کاهو در زمین اصلی :

 

علت اساسی خزانه کردن گیاه آن است که چون کاهو گیاه پُرتوقعی است، در زمین کوچکتر تامین مواد غذائی و مراقبت های زراعی ارزانتر و آسانتر انجام می شود ، به خزانه کردن می پردازند.

 

ولی اگر بخواهند در زمین اصلی اقدام به کشت کنند ، عملیات وجین کردن و تُنُک نمودن گران تمام می شو.د .

به همین دلیل از گیاهان دیگری مانند : تربچه و پیازچه کمک می گیرند و آنها را باهم می کارند تا در زمانی که این گیاهان برداشت می شوند ، عملیات وجین کردن و تُنُک کردن هم خود بخود صورت گیرد و چنانچه نقاطی از زمین تُنُک و نقاطی دیگر انبوه باشد ، از نقاط انبوه تر بوته ها را خارج ساخته و در نقاط تُنُک تر نشاء نمایند .

بهترین روش کاشت در زمین اصلی ، روش خطی ( ردیفکاری ) است و درکشت های وسیع این عمل را با ماشین بذرافشان انجام می دهند .کاهو به وسیله بذر کشت و تکثیر می شود .

 

بذر آن دارای برجستگی و به دو رنگ سیاه و سفید است و در یک کیلو گرم حدود یک میلیون دانه یافت می شود .

برای آن که بذر کاهو متراکم کاشته نشود بهتر است که بذر را با ۵ برابر حجم خود خاک نرم و یا ماسه مخلوط نموده و در زمین بپاشند .

 

● بذرگیری :

 

برای آن که بذر سالم و قوی بدست آید ، بین بوته های کاهو آنهائی را که بهتر هستند انتخاب نموده و در اوایل فروردینماه در زمینی که آماده شده ( زمین انتخابی برای هر نوع از کاهو ، بایستی جداگانه در نظر گرفته شود و توجه بنمایند که انواع مختلف مانند : کاهو پیچ یا کاهو دولابی و غیره را باهم مخلوط نکارند ) مجددا می کارند .

فاصله بین این بوته ها ۵۰ تا ۶۰ سانتیمتر از یکدیگر مناسب است .

 

اواخر اردیبهشت ماه بوته ها بزرگ شده و به گل می نشینند و بذر آنها در ماههای خرداد و اوایل تیرماه کاملا می رسد .

 

آنگاه ساقه های حامل بذر را قطع نموده دسته کرده و در محلی سایه خشک می کنند ، سپس آنها را با ملایمت تکان داده ( می کوبند ) تا بذرها جدا شوند .

 

گروهی از متخصصین و افراد با تجربه معتقدند که بذر دوساله کاهو برای کشت بهتر از بذر یک ساله آن می باشد .

afsoon6282

2009/3/25, 10:30 AM

پرورش کرفس

 

 

کرفس گیاهیست دو ساله با ریشه الیافی و برگ های آن مرکب از برگچه های دندانه دار می باشد که از روی ریشه می رویند .

 

برگ کرفس حدود ۵۰ سانتیمتر رشد می کند و در صورتی که آن را برای مصرف از خاک خارج نسازند در سال بعد از میان برگ ها شاخه های حامل گل خارج می شوند که در راس آنها گل چتری شکلی برنگ سبز قرار دارد .بذر کرفس ، معطر و سبز رنگ است .

 

این گیاه در اکثر نقاط جهان کشت می شود و محل اصلی و اولیه آن را سواحل مدیترانه و اروپای شمالی و آسیای غربی می دانند .ولی به تحقیق مشخص نیست که این گیاه از کدام نقطه جهان به نقاط دیگر برده شده است .

مصرف کرفس ، در انواع اعذیه و ساتلادها به عنوان یک سبزی خوش بو متداول است .

 

▪ انواع کرفس :

 

انواع مختلفی از کرفس بدست آمده که دو نوع آن معروفتر می باشند .

۱ ) کرفس برگ : که از ساقه و برگ آن استفاده می شود .

۲ ) کرفس قمری : که از ریشه آن که ضخیم شده و در سطح خاک قرار می گیرد استفاده می گردد .

مصرف این نوع کرفس در ایران زیاد متداول نمی باشد .کرفس به سرما و گرمای شدید حساسیت نشان می دهد . به همین علت توجه به آبیاری این گیاه اهمیت دارد .

 

آب و هوا و خاک :

 

این گیاه مخصوص مناطق معتدل و معتدل سرد می باشد و احتیاج به آب فراوان دارد . به همین دلیل در نقاطی که تابستان مرطوب و یا پائیز و بهار طولانی دارند بهترین محصول بدست می آید . بهترین خاک برای کشت کرفس ، خاک های شنی رسی نمدار می باشند .ولی اگر آب و هوا و میزان رطوبت مناسب و مساعد باشد در هرخاکی کشت می شود .

 

کرفس به مواد غذایی احتیاج مبرم دارد و به همین دلیل بایستی زمین محل کشت کرفس را تقویت نمود و بخصوص کودهای ازته مورد نیاز این گیاه هستند .

 

● روش کاشت :

 

کشت و تکثیر کرفس ، فقط به وسیله بذر صورت می گیرد .بذر این گیاه کوچک ( ریز) و سه گوش است .

کشت کرفس ، از اوایل اسفندماه تا اواسط فروردین ماه در خزانه انجام می گیرد . به این منظورپس ازکاشت بذرروی آن را با خاک برگ پوسیده میپوشانند و مرتبا آبیاری می کنند تازمانی که بذرها سبز شده و بوته های کرفس ۴ برگه شوند . آنگاه بوته های جوان را از خزانه خارج ساخته به خزانه دوم منتقل میسازند وآنها را به صورت خطی به فاصله چندسانتیمتر ازیکدیگر نشاء میکنند. پس از آن که بوته ها قوی شدند ، در اواخر اردیبهشت ماه و اوایل خردادماه آنها را از خزانه دوم خارج ساخته و به زمین اصلی منتقل می نماایند .

 

بوته های جوان را روی ردیف هایی به فاصله ۳۰ تا ۴۰ سانتیمتر از یکدیگر و بفاصله ۳۰ تا ۴۰ سانتیمتر از هم می کارند .

 

آنگاه زمین را آبیاری نموده دقت می نمایند که مرتبا آبیاری انجام شود ، زیرا آبیاری مرتب در رشد گیاه بسیار موثر خواهد بود .

 

این امکان نیز وجود دارد که گیاه را مستقیما از خزانه اول به زمین اصلی منتقل سازند و به هر صورت مواظبت های زراعی لازمه کار می باشد . وجین کردن و سُلُه شکنی در کشت کرفس ، بسیار هم و ضروری است .

بتدریج که گیاه رشد می کند ، پای بوته ها را خاک می دهند و یا برگ های پائینی را بدور بوته جمع می نمایند و با یک ساقه و یا برگ خودش اطراف آن را میبندند . این روش در سفید شدن ساقه های کرفس بسیار موثر می باشد .

 

● بذرگیری :

 

برای بذرگیری از کرفس ، در پائیز تعدادی از بوته های قوی و سالم را انتخاب نموده آنها را به فاصله ۵۰ سانتیمتر از یکدیگر میکارند و سعی مینمایند که سرمای زمستان صدمه ای به آنها وارد نسازد .



ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ 89/06/13 توسط محمد

پرورش بادمجان

 

بادمجان ، گیاهیست یک ساله با ساقه های قوی ، خشن و شاخه شاخه .

 

این گیاه دارای برگ های پهن و کشیده و رنگ متمایل به خاکستری می باشد و برگها گاهی دارای

 

خار هستند .

 

گل بادمجان ، شبیه گل سیب زمینی ، ولی بزرگتر و رنگ آن بنفش کم رنگ می باشد .

 

میوه بادمجان که به صورت های مختلف اعم از :

 

کشیده ، قلمی ، دُلمه ای و یا کُرَوی می باشد همان بادنجان ، نام دارد که مورد مصرف خانگی است.

 

بادمجان را به صورت پخته در غذاها و خورش ها مصرف می کنند و از آن نوعی ترشی نیز تهیه

 

می شود که معروف به ترشی بادمجان و یا ترشی لیته است .

 

همچنین آن را به صورت تنوری ( کبابی ) سرخ نموده در غذاهای محلی مصرف می کنند و در

 

مواردی هم از میوه این گیاه مربا تهیه می نمایند .

 

انواع بادمجان :

 

تعدادی از انواع بادمجان را برای زینت در گلکاری کشت می نمایند مانند : بادمجان تخم مرغی سفید

 

، کُرَوی قرمز ، ولی آنچه را به منظور تهیه غذا کشت می کنند شامل 7 نوع می باشد که مهمترین

 

آنها عبارتند از :

 

1 – بادمجان قلمی سیاه .

 

2 – بادمجان آمریکائی ( بغدادی ) .

 

3 – بادمجان ریحانی سفید و بلند .

 

4 – بادمجان بارنپتال .

 

5 – بادمجان بنفش ژاپونی .

 

 

آب و هوا و خاک :

 

بادمجان ، گیاهیست که در مناطق گرمسیر و معتدل گرم بخوبی عمل میآید . ولی در مناطق سرد

 

میوه آن غالبا نرسیده و نمیتوان از آن استفاده نمود .

 

این گیاه از نظر احتیاجات غذائی همانند ، گوجه فرنگی می باشد و بایستی زمین را تقویت نمود .

 

روش کاشت :

 

در مناطق گرمسیر بذر بادمجان را در بهمن ماه و در مناطق معتدل در فروردین ماه در خزانه گرم و

 

یا شاسی می کارند .

 

پس از آن که بوته های آن چهاربرگه شدند آنها را از خزانه خارج ساخته و در زمینی که قبلا آماده

 

ساخته اند به فاصله 75 سانتیمتر از یکدیگر روی ردیف ها نشاء می کنند .

 

فاصله بین ردیف ها بایستی یک متر منظور گردد .

 

در طول تابستان هر چهار روز یک مرتبه آبیاری ضرورت دارد .

 

در ایران پس از آن که بوته ها بزرگ شدند و اولین گل ها تبدیل به بادمجان شد روی مزرعه

 

گوسفندان را می دوانند تا برگ ها و شاخه های گیاه بشکند ، آنگاه مزرعه را آبیاری می کنند تا

 

مجددا بوته ها شاخه و برگ بدهند و به گل نشسته میوه تولید کنند .

 

ولی در اروپا ، روش دیگری را انتخاب نموده اند به این ترتیب که شاخه های اضافی را با ماشین و

 

یا با دست قطع می کنند تا شاخه های جدید بوجود آیند و میوه بدهند .

 

برداشت بادمجان ، از اواخر خردادماه آغاز می شود و تا اواخر مهرماه ادامه خواهد داشت .

 

بادمجان های آخر محصول غالبا ریز و تلخ مزه هستند و برای تهیه ترشی بکار می روند .

 

بذرگیری :

 

بذرگیری بادمجان همانند گوجه فرنگی می باشد و با همان روش صورت می گیرد .

 

 

 

 

 

 

منبع: مرکز مقالات کشاورزی AKE( بزرگترین وبلاگ کشاورزی ایران )


نوشته شده در تاريخ 89/06/13 توسط محمد
تمامی حقوق این وبلاگ محفوظ است | طراحی : پیچک
فال حافظ